“Căn cứ lòng dân” giữa Sài Gòn (kỳ cuối)

Ngoài những căn hầm gắn với những “địa chỉ đỏ” mà chúng tôi đã kể trong bài viết trước, ngay giữa trung tâm Sài Gòn còn có hàng chục hầm vũ khí quan trọng khác, góp phần quan trọng cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy xuân Mậu Thân 1968.

Trước đó, Khu ủy và Bộ Tư lệnh Quân khu Sài Gòn - Gia Định đã chỉ đạo Đội A20 và A30 tranh thủ “căn cứ lòng dân” để kịp hoàn tất hệ thống các kho, hầm vũ khí trước giờ G của cuộc Tổng tiến công…

Kỳ cuối: Vững một niềm tin chiến thắng

Hôm đến một “địa chỉ đỏ” trên đường Cách mạng Tháng Tám (phường 12, quận 10), tôi được nghe kể hơn 50 năm trước, trước khi dọn về đây, vợ chồng đồng chí Đỗ Văn Căn đã phải bán nhà ở Tân Định (quận 1). Vị trí căn nhà thứ hai của hai vợ chồng cán bộ này nằm sát Biệt khu Thủ đô quân đội Sài Gòn (từng được gọi là Trại Lê Văn Duyệt), trước cửa cơ quan Viện trợ quân sự Mỹ và đồng minh (ICCS).

Khi dọn đến đây, việc đầu tiên mà bà Cúc (vợ đồng chí Căn) là xây một căn hầm chứa vũ khí ngay dưới đáy của bể cá cảnh ngay cửa ra vào của gia đình mình; sau đó gấp rút chuyển hơn 1 tấn vũ khí vào cất giữ, phục vụ cho trận đánh vào Biệt khu Thủ đô.

Để qua mắt địch, người dân đã giấu vũ khí dưới những thùng đựng cà chua, dưa leo chuyển vào nội đô. Ảnh tư liệu.
Để qua mắt địch, người dân đã giấu vũ khí dưới những thùng đựng cà chua, dưa leo chuyển vào nội đô. Ảnh tư liệu.

Việc xây dựng và chuyển vũ khí vào các căn hầm phục vụ kế hoạch đánh chiếm các mục tiêu trọng yếu của địch được khẩn trương xác lập.

Đó hầm tại Hiệu may Quốc Anh của vợ chồng ông Trần Phú Cương, tức Năm Mộc tại nhà số 65 Nguyễn Bỉnh Khiêm, quận 1 để tấn công Đài phát thanh; 3 căn hầm ở số nhà 348/38B đường Bác Ái, xã Bình Hòa (nay là đường Phan Văn Trị, quận 11, quận Bình Thạnh của gia đình ông Trần Văn Miêng), 281/26/29 Trương Minh Ký (nay là đường Lê Văn Sĩ, quận Tân Bình của gia đình ông Phan Văn Bảy) và nhà số 248/27 Nguyễn Huỳnh Đức (nay là đường Huỳnh Văn Bánh, quận Phú Nhuận của gia đình bà Bùi Thị Lý) để cùng tấn công Bộ Tổng tham mưu Quân đội Sài Gòn; hầm tại nhà số 59 Phan Thanh Giản (nay là Điện Biên Phủ, phường Đa Kao, quận 1 của gia đình bà Nguyễn Thị Huệ) để tấn công Tòa đại sứ Mỹ; hầm tại nhà số 93/22 Cường Để (nay là đường Bùi Đình Túy, quận Bình Thạnh của gia đình ông Tô Minh Liêm, tức Mười Lợi) để tấn công Bộ Tư lệnh Hải quân Sài Gòn;...

Sang đợt 2 của cuộc Tổng tiến công, ta còn xác lập thêm nhiều hầm khác, trong số này có hầm nhà số 62/1 Dương Công Trừng (nay là 62/10B Nguyễn Thị Nhỏ, quận Tân Bình của gia đình ông Nguyễn Nhật Hiểu) để tấn công vào Đài Truyền hình Sài Gòn.

Điều đặc biệt chung nhất là hầu hết các hầm vũ khí đều được xác lập tại vị trí thuận lợi nhất để tấn công các mục tiêu trọng yếu của địch nhưng vẫn vững chãi, bí mật đến phút cuối. Chẳng hạn như để chuẩn bị tấn công Biệt khu Thủ đô và Tổng nha Cảnh sát địch, ta xác lập hầm tại nhà số 183/4 Trần Quốc Toản (nay là đường 3-2, phường 11, quận 10 của gia đình ông Đỗ Văn Căn; hiện là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia) nằm sát khu quân sự và cơ quan đầu não của Mỹ và chính quyền Sài Gòn.

Trong cuộc Tổng tiến công, đây là một điểm hẹn để tiếp nhận vũ khí, đạn được. Tuy nhiên trên đường đi, một số chiến sĩ trúng đạn bị thương và một số chiến sĩ khác hy sinh nên cánh quân không thể tiến đến điểm hẹn theo quy định. Sau chiến dịch, ngôi nhà này bị khám xét nhưng địch không phát hiện được căn hầm.

Theo thống kê, trước cuộc Tổng tiến công, ngay giữa lòng Sài Gòn, ta đã xây dựng được nhiều cơ sở bên trong với 19 “lõm chính trị” với 325 gia đình cơ sở an toàn, đó là chưa kể đến hàng ngàn cơ sở mà các đội biệt động cấp thành, cấp quận của các đoàn thể trực tiếp xây dựng nên.

Riêng đối với địa điểm cất giấu vũ khí tại khu vực nội đô Sài Gòn, theo Trung tướng Lê Quý Đạm, Chủ nhiệm Tổng cục Kỹ thuật Bộ Quốc phòng, trước cuộc Tổng tiến công, ta bố trí 15 điểm cất trữ, trong đó có 13 hầm chứa vũ khí. Những cơ sở “lót ổ” như đã kể trên chủ yếu phục vụ tác chiến nội đô, được xây dựng đơn tuyến, nhiều tuyến nhưng độc lập với nhau. Hệ thống vũ khí “lót ổ” đã gây nhiều bất ngờ cho địch.

Cũng cần kể thêm, từ trước khi diễn ra cuộc Tổng tiến công, trên cơ sở dự kiến phương án đón thời cơ chiến lược, Khu ủy và Bộ Tư lệnh Quân khu Sài Gòn - Gia Định thành lập Ban bảo đảm gồm hai đội A20 và A30 chuyên làm nhiệm vụ xây hầm và tổ chức vận chuyển cất giấu vũ khí.

Công việc rất khó khăn, nguy hiểm và hết sức phức tạp nhưng nhờ tranh thủ “căn cứ lòng dân”, đến gần cuối năm 1967, cả hai đội A20, A30 và cơ sở đã mưu trí, dũng cảm, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, xây dựng được một hệ thống kho hầm bí mật sát các vị trí chiến lược của địch. Mỗi mục tiêu đều được chuẩn bị từ 1 đến 3 căn hầm chứa đầy vũ khí với khối lượng vũ khí mỗi hầm xấp xỉ 1 tấn.

Quá trình tìm hiểu tư liệu thực hiện bài viết, chúng tôi được Phó Chủ tịch HLHPN Việt Nam Nguyễn Thị Tuyết kể chuyện về các cô, các má khi thực hiện nhiệm vụ vận chuyển vũ khí từ vùng căn cứ vào nội giống như cuộc phiêu lưu đầy mạo hiểm đối với tính mạng của mình nhưng họ đã vượt lên bằng tinh thần dũng cảm, xả thân, thông minh, sáng tạo, nhanh trí.

Ở vùng ven, vùng ngoại thành, nhân dân sẵn lòng cưu mang, đùm bọc thương binh với con số thương vong không ít lần vượt xa dự kiến. Ở Củ Chi, đồng bào Nhuận Đức nhận nuôi 700 thương binh đồng bào xã Bình Mỹ nuôi toàn bộ thương binh của cách quân đánh vào Bộ Tổng tham mưu Quân đội Sài Gòn. 

Ở Gò Vấp, Ban Chỉ huy Trung đoàn Đồng Nai và 15 thương binh nặng của Phân khu 1 được nhân dân bảo vệ, che chở, chăm sóc và đưa ra căn cứ an toàn. TS Lê Hữu Phước, Trường ĐH KHXH&NV, ĐH Quốc gia TP Hồ Chí Minh cho rằng, lòng dân đã kết thành những lá chắn thép để nuôi giấu, bảo vệ cho LLVT với quân số lên đến sư đoàn, binh đoàn trong cả 3 đợt Tổng tiến công và nổi dậy.

Thái Bình

Các tin khác

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

“Việt Nam thành công không chỉ vì đạt được thành tựu đáng chú ý, mà còn vì đã tìm ra con đường xã hội chủ nghĩa phù hợp với thực tiễn quốc gia”, Đại sứ Trung Quốc Hà Vĩ chia sẻ. Còn với Đại sứ Liên minh châu Âu Julien Guerrier, trong 30 năm qua, mỗi lần ông đến Việt Nam đều cảm nhận sự đổi thay và tiến bộ rõ rệt...