Ma túy mới - sự chuyển dịch ngầm và cuộc phiêu lưu kết bạn với… thần chết

Cai không khó nhưng tái nghiện… rất dễ (bài 3)

Nhằm chặn nguồn cầu về ma túy, từ đó kéo giảm các loại tội phạm, tệ nạn xã hội liên quan đến đối tượng buôn bán, vận chuyển, sử dụng ma túy, những năm trước đây TP Hồ Chí Minh đã gồng mình chi ngân sách để hỗ trợ hơn 20.000 người nghiện đang sinh sống ở thành phố đi cắt cơn, cai nghiện tập trung.

Chỉ tính ở mức thấp nhất, chi phí ngân sách cấp cho mỗi người đi cắt cơn cai nghiện tập trung ở mức 3 triệu đồng/tháng, số tiền thành phố chi ra trong nhiều năm là một con số không hề nhỏ. Song chỉ bẵng đi vài năm, khi thành phố không còn được quyền tự quyết định đưa người sử dụng ma túy đi cắt cơn, cai nghiện tập trung, số lượng người có biểu hiện sử dụng ma túy mới phát sinh và người tái nghiện trên địa bàn được Công an thành phố lập danh sách hiện đã quay trở lại con số 22.342 người.

TS Tâm lý Bùi Hồng Quân, Cố vấn Khoa học Trung tâm Đào tạo và Chăm sóc tinh thần Ý tưởng Việt – TP Hồ Chí Minh trao đổi với PV Báo CAND nguyên nhân của tái nghiện sau cai và làm thế nào giải được bài toán "cai mà không nghiện" cho một bộ phận giới trẻ Việt Nam đang lao như thiêu thân vào các loại ma tuý mới nguy hại.

Công an địa phương ra quân thực hiện chương trình đưa người nghiện đi điều trị.

Công an địa phương ra quân thực hiện chương trình đưa người nghiện đi điều trị.

Theo phân tích của TS Quân, khi một loại ma tuý mới thâm nhập, thẩm lậu vào nội địa, đương nhiên giới trẻ sẽ là lớp người chịu sự tác động lớn nhất. Tâm lý người trẻ thường ưa mạo hiểm, phiêu lưu. Heroin trong ánh mắt, nhìn nhận của dân chơi hiện nay không còn được chuộng; trong khi chơi shisha, cỏ Mỹ trông sành điệu, phì phèo nhả khói lập tức có sức hút. 

Lực hút đầu tiên với người trẻ luôn là mới, lạ. Từ đó mà thành một trào lưu cùng tụ tập trong nhóm, rồi rộng hơn các nhóm chơi với nhau trong cộng đồng, trên mạng, nên xu hướng tất yếu là nguy cơ hình thành nên một dòng "nghiện" mới của ma tuý đá, ma tuý kích thích, là chuyện rất có thể xảy ra tại Việt Nam.

Mặt khác, việc tiếp cận với hàng loạt ma tuý mới, với cấp độ mạnh hơn lại càng thu hút hơn với giới trẻ khi mà bản thân họ kiến thức về sức khoẻ, pháp luật còn rất thiếu hụt. Cùng với sự phát triển của Internet, mạng toàn cầu thì sự tiếp cận càng nhanh. Giới buôn bán ma tuý chỉ chờ có thế mà đẩy ma tuý tới tận tay giới trẻ. Đây là điều nguy hiểm cho họ.

Thực tế công tác cai nghiện heroin thời gian qua mà TP Hồ Chí Minh thực hiện cho thấy, vấn đề cai không khó nhưng khó là để người cai không tái nghiện. Trong thời gian cắt cơn, giải độc, hoàn toàn có thể cách ly người nghiện ra khỏi môi trường cám dỗ, với thời gian trước đây là từ 1-2 năm tới 4 năm theo đề án cũ thành phố thực hiện. Nhưng nan giải là khi họ trở lại với cộng đồng để đoạn tuyệt với ma túy.

Cũng theo TS Quân, trong nhiều nguyên nhân gây tái nghiện, nguyên nhân đứng đầu là do môi trường, cộng đồng. Môi trường “sạch" ma tuý có tính chất quyết định làm giảm tình trạng thanh thiếu niên nói riêng, người nghiện ma tuý nói chung tái nghiện. Rõ ràng môi trường của ta chưa thể sạch ma tuý thì khi về cộng đồng, chỉ cần đi lại nơi đã từng chơi sẽ gợi nhớ và họ tìm cách mua để sử dụng.

Yếu tố thứ 2 là tâm lý. Người nghiện luôn đối mặt với cách nhìn nhận của người xung quanh, không hẳn kỳ thị như HIV nhưng sự e ngại, cảnh giác... khiến họ luôn tự ti vì bị đánh giá là thuộc nhóm tệ nạn xã hội. Điều này làm cho họ lại càng trở nên sống thu mình. Họ luôn mặc cảm bị xã hội rẻ khinh, không được nhìn nhận như người bình thường.

Giá trị họ không được coi trọng, họ càng trở nên mất niềm tin vào cuộc sống và con người. Khi đó, một trong sức mạnh để giúp họ tồn tại thì lại chính là ma tuý, luồng sức mạnh cứu giúp họ. Với heroin hay ma tuý kích thích thì cũng vậy. Nó trở thành có giá trị "rất thật" đối với người nghiện, để họ trở nên tự tin, giúp họ “sống”, rồi sau đó lại thất vọng với chính bản thân vì không bỏ được ma tuý.

Họ luẩn quẩn và lại lệ thuộc vào ma tuý. Ở khía cạnh tích cực, người nghiện đôi lúc cũng nhìn vào cộng đồng, họ cũng biết những người đã bỏ được ma tuý, là động lực thôi thúc họ đi theo, làm theo nhưng thực tế tỉ lệ người bỏ được ma tuý thật ít ỏi. Mà tỉ lệ người tái nghiện lại quá cao, từ đây, người nghiện càng không đủ nỗ lực để từ bỏ ma tuý.

Cũng theo TS  Quân, yếu tố nữa gây tái nghiện cao là điều kiện công ăn việc làm, môi trường tích cực cho người nghiện hoà nhập, những chương trình hoạt động để giúp họ hoàn toàn quên đi ma tuý thì ta làm còn hạn chế.

Thế nên, người nghiện của ta sau cai dễ dàng tái nghiện trở lại. Tóm lại, 3 nguyên nhân cơ bản để kéo giảm người nghiện cần phải được giải quyết trong bài toán cộng đồng: môi trường ta chưa sạch, kỳ thị của xã hội, và các điều kiện cơ sở vật chất, việc làm cho người nghiện.

“Do đó, vấn đề cai cho người nghiện ma túy hay “cai khi không nghiện” cho giới trẻ đang bị hấp lực của các loại ma túy mới, thì bài toán cộng đồng phải được giải đáp. Nó nhân văn nhưng khó. Ta đi đã đúng hướng nhưng ta chưa đủ điều kiện, sức mạnh để giúp hiệu quả công tác này, vì đây là vấn nạn toàn cầu. Chỉ có thể giải quyết được khi có sự phối hợp đồng bộ của mọi lực lượng. Không chỉ một gia đình, không chỉ một lực lượng Công an, hay một tổ chức... mà làm được”, TS Bùi Hồng Quân nhấn mạnh.
Nhóm PV

Các tin khác

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Ở những địa bàn rộng lớn và rất đặc thù như miền Trung, phóng viên thường trú là cầu nối đưa thông tin từ cơ sở đến tòa soạn nhanh, chính xác và khách quan. Gần dân để nghe, đi sâu thực tế để hiểu, kiểm chứng để phản ánh đúng những vấn đề người dân quan tâm – đó cũng là cách phóng viên Báo Công an nhân dân (CAND) đưa tiếng nói cơ sở đến bạn đọc, đồng thời góp phần giúp cơ quan chức năng kịp thời nhận diện và hành động.

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Chúng tôi có mặt tại Đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình (GGHB) số 1, Bộ Công an đóng tại Trung tâm Đào tạo và Phát triển năng lực GGHB, ở xã Hoàng Hoa Thám, Hưng Yên vào một ngày nắng lửa, khi cả đơn vị tổ chức diễn tập thực chiến chào đón Đoàn Tư lệnh Cảnh sát Liên hợp quốc (LHQ) đến thăm và làm việc. Cảm nhận rõ nhất là dấu ấn của một đơn vị trẻ, năng động, mang theo khát khao thực hiện sứ mệnh GGHB LHQ tại các địa bàn xa Tổ quốc.

Một lần đến Trường Sa…

Một lần đến Trường Sa…

Tôi đã đăng ký đi Trường Sa không chỉ một lần. Mỗi khi nghe tin có đoàn công tác chuẩn bị ra đảo, tôi lại đăng ký. Nhưng rồi vì nhiều lý do, tôi vẫn chưa thực hiện được ước nguyện. Có lúc tưởng như đã đến lượt mình, cuối cùng lại lỡ hẹn.

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ những bản tin đầu tiên với không ít va vấp, nghề báo đã đưa tôi đến Trường Sa, Làng Nủ, những sự kiện trọng đại của đất nước và rồi tới hiện trường động đất cách quê hương nửa vòng trái đất. Mỗi chuyến đi cho tôi thêm một cách hiểu về hai chữ “đưa tin”.

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

26 năm gắn bó với Báo CAND (tờ báo mà chúng tôi coi như ngôi nhà thứ hai và là một phần cuộc đời của mình) thì có tới 24 năm tôi là phóng viên theo dõi mảng giáo dục và đào tạo. Và đến bây giờ, tôi vẫn luôn thầm cảm ơn một cơ duyên may mắn vô hình nào đó đã đưa tôi đến với giáo dục, cho tôi cơ hội được đóng góp một phần nhỏ bé của mình trong sự nghiệp giáo dục - đào tạo nước nhà.

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Trong đời làm báo của mình - đặc biệt là gần 30 năm làm báo Công an nhân dân và An ninh thế giới - tôi đã đi công tác không biết bao nhiêu chuyến và riêng đi nước ngoài cũng phải gần 25 chuyến. Nhưng có một chuyến đi “vô tiền khoáng hậu”, đó là chuyến đi sang Pakistan vào trung tuần tháng 10 năm 2001.
Và lý thú nhất trong chuyến đi này là chuyện tôi và cuốn Kinh Koran.

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Có những bài báo “khép lại” sau khi đăng tải nhưng hành trình tạo chuyển biến trong đời sống từ bài báo ấy chỉ mới bắt đầu. Tại Lâm Đồng, từ những đồi thông bị “xẻ thịt” đến những khu dân cư bị bủa vây bởi ô nhiễm được phản ánh trên Báo Công an nhân dân đã góp phần thúc đẩy cơ quan chức năng vào cuộc, kịp thời chấn chỉnh, xử lý dứt điểm vi phạm, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, bảo vệ cuộc sống bình yên cho nhân dân.

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Để công viên Lãm Làng thực sự trở lại đúng chức năng là không gian sinh hoạt cộng đồng, vui chơi, giải trí lành mạnh, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng cần sớm vào cuộc, kiểm tra, chấn chỉnh và xử lý nghiêm những hành vi gây mất an ninh, trật tự, gây ô nhiễm tiếng ồn, chiếm dụng không gian công cộng trái quy định.

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Ít xuất hiện trước công chúng, nhưng công tác bảo vệ các sự kiện chính trị, văn hóa quan trọng diễn ra hay các chuyến công tác của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, khách quốc tế đến khu vực phía Nam, những chú chó nghiệp vụ của Phòng Cảnh vệ miền Nam (Bộ Tư lệnh Cảnh vệ) luôn sát cánh cùng cán bộ, chiến sĩ, trở thành “mắt thần”, “lá chắn” bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối.

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Từ bản Lân Đặt biệt lập giữa núi rừng, nơi người dân vừa trải qua nhiều tháng bị nước lũ chia cắt, đến những tuyến cáp đang được triển khai tại Tràng Định, hành trình xóa vùng lõm sóng di động ở Lạng Sơn đang được thực hiện bằng quyết tâm của Viettel, sự vào cuộc của bộ đội và sự đồng lòng của chính quyền, nhân dân. Không chỉ đưa sóng 4G đến những nơi còn thiếu kết nối, chương trình còn mở rộng cơ hội tiếp cận thông tin, dịch vụ số, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh trên địa bàn biên giới.

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Trước tình trạng vi phạm pháp luật trong học sinh, thanh thiếu niên (HS, TTN) còn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tội phạm, Công an TP Hải Phòng đã triển khai nhiệm vụ, giải pháp phòng ngừa, đấu tranh, xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật trong HS, TTN, người thất nghiệp trên địa bàn. Trong đó đánh giá thực trạng, nhận diện nguyên nhân, đề ra giải pháp nhằm chủ động phòng ngừa từ sớm, từ cơ sở, không để những biểu hiện lệch chuẩn trở thành mầm mống tội phạm.

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Có những chàng trai vừa rời ghế nhà trường đã tìm đến Công an xã để tìm hiểu về tiêu chuẩn, điều kiện thực hiện nghĩa vụ Công an nhân dân (CAND). Sau khi cân nhắc, họ viết đơn tình nguyện, mong muốn được rèn luyện trong môi trường kỷ luật, thử sức và trưởng thành qua những năm tháng thực hiện nghĩa vụ. Đằng sau mỗi lá đơn là những khát vọng của tuổi trẻ, cùng mong muốn được góp sức mình cho quê hương.

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Thông qua công tác tuyên truyền, vận động kết hợp tổ chức nhiều hình thức linh hoạt, sáng tạo, lực lượng Công an xã, phường tại Hà Tĩnh đã vận động người dân trên địa bàn giao nộp hàng trăm khẩu súng cùng nhiều công cụ hỗ trợ, vật liệu nổ các loại.

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Sau cai nghiện, điều khó nhất với nhiều người không chỉ là tránh xa ma túy mà còn là bắt đầu lại cuộc sống. Từ rà soát, quản lý, giáo dục đến kết nối vay vốn, học nghề, tìm việc làm, Công an các đơn vị, địa phương ở Hải Phòng đang cùng chính quyền, ngân hàng và các đoàn thể tạo thêm những “điểm tựa” để người sau cai có thể tự đứng lên bằng chính sức lao động của mình.

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

Không để ma túy có khoảng trống len vào địa bàn, suốt 45 ngày đêm, Công an TP Đà Nẵng đồng loạt tổng rà soát từ khu dân cư, chung cư, nhà trọ, cơ sở lưu trú đến chợ đầu mối, bến xe và những địa bàn tiềm ẩn nguy cơ. Với phương châm “đi từng nhà, rà từng người”, mỗi cuộc kiểm tra không chỉ để phát hiện, xử lý mà còn mở ra những đầu mối truy xét, đấu tranh, làm sạch địa bàn. 45 ngày đêm khép lại, yêu cầu “làm sạch để giữ sạch” tiếp tục được đặt ra thường xuyên, hướng tới mục tiêu xây dựng TP Đà Nẵng không ma túy.

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

10 năm qua, những đứa trẻ đang được nuôi dưỡng tại Trung tâm Từ thiện xã hội chùa Hồi Long, xã Hoằng Thanh, tỉnh Thanh Hóa vẫn gọi sư cô Thích Đàm Ngoan là mẹ. Từ những đứa trẻ đỏ hỏn bị bỏ lại bên cổng chùa đến những em nhỏ lớn lên dưới mái nhà Hồi Long, sư cô đã dành phần lớn thời gian, công sức và tình yêu thương để các em có một tuổi thơ bình thường như bao đứa trẻ khác.

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Hơn hai thập kỷ sau khi được mở tuyến, đường Hồ Chí Minh nhánh Tây từ Phong Nha đến Khe Sanh đã trở thành một trục giao thông quan trọng xuyên qua miền Tây Quảng Trị. Tuyến đường đi qua những vùng núi rừng hiểm trở, kết nối các bản làng với miền xuôi, tạo thuận lợi cho người dân đi lại, giao thương và từng bước thay đổi sinh kế.

Nẻo thiện tìm về

Nẻo thiện tìm về

Giúp đỡ người dân đi qua đường khi gặp mưa lũ, không nhận tiền “bồi dưỡng” của đối tượng khai thác gỗ trái phép, không quản thời gian, không nề hà công việc, có lệnh triệu tập là lên đường, đó là bản tính của Nguyễn Quốc Duy - Tổ trưởng Tổ an ninh trật tự (ANTT) thôn Mỹ Thạnh, xã Hàm Thạnh, tỉnh Lâm Đồng.

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Để ngăn ngừa hành vi đặt bẫy, giăng lưới săn bắt động vật hoang dã (chim trời) mùa di cư, lực lượng Công an cơ sở ở các xã ven biển tỉnh Hà Tĩnh đã đồng loạt triển khai nhiều biện pháp thu gom, phá huỷ các bẫy chim trái phép đến bắt giữ, xử lý những trường hợp săn bắt, tiêu thụ động vật hoang dã trái phép.