Kỷ niệm 100 năm Cách mạng Tháng mười Nga (7-11-1917 - 7-11-2017):

Cách mạng Tháng Mười - Những giá trị không thể phủ nhận

100 năm trước, ngày 7-11-1917, tức ngày 25 tháng 10 theo lịch Nga, dưới sự lãnh đạo của Đảng Bônsêvích đứng đầu là V. I. Lênin, giai cấp công nhân và nhân dân lao động Nga đã nổi dậy khởi nghĩa vũ trang lật đổ chính quyền tư sản phản động, thành lập chính quyền Xôviết đại biểu công nhân, nông dân và binh lính ở thủ đô Pêtrôgrát, sau đó tiếp tục khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước.

Cách mạng Tháng Mười thành công. Đây là cuộc cách mạng vô sản thắng lợi đầu tiên trên thế giới.

Với thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười và sự thành lập, tồn tại, phát triển Liên bang Cộng hòa XHCN Xôviết (Liên Xô) sau đó, Liên Xô đã trở thành một cường quốc lớn mạnh và ưu việt chưa từng thấy, có những đóng góp lớn lao đối với sự phát triển của lịch sử thế giới và lịch sử nhiều quốc gia dân tộc. Sau hơn 70 năm tồn tại vinh quang, do nhiều nguyên nhân, cuối thế kỷ XX, CNXH ở Liên Xô sụp đổ và Liên Xô tan rã.

Lợi dụng tình hình đó, các thế lực thù địch với cách mạng vô sản và CNXH ra sức tuyên truyền xuyên tạc, phủ nhận những cống hiến lớn lao của Cách mạng Tháng Mười. Dù CNXH ở quê hương Cách mạng Tháng Mười và nhiều nơi khác trên thế giới đã bị sụp đổ, dù gần đây ảnh hưởng của Cách mạng Tháng Mười và CNXH có bị giảm sút, đó là một sự thật, nhưng hãy nhìn nhận một cách khách quan khoa học với tất cả những gì đã và đang diễn ra trong lịch sử sẽ thấy rõ những giá trị của cuộc Cách mạng Tháng Mười vẫn trường tồn đối với nhân loại.

Cách mạng Tháng Mười lần đầu tiên trong lịch sử đã xóa bỏ chế độ người bóc lột người, giành quyền bình đẳng cho mọi giai cấp

Lịch sử thế giới và lịch sử hầu hết các quốc gia dân tộc đều đã trải qua các chế độ chiếm hữu nô lệ, phong kiến, trong đó một số nhỏ trong giai cấp chủ nô và  địa chủ phong kiến đã áp bức, bóc lột đông đảo nhân dân lao động. Các cuộc cách mạng tư sản đã từng nêu lên khẩu hiệu “Tự do, Bình đẳng, Bác ái”, nhưng thực chất chỉ là sự thay đổi giai cấp bóc lột, nhân dân lao động vẫn chưa thoát khỏi ách áp bức, bóc lột bất công. Ước vọng ngàn đời về xóa bỏ bóc lột bất công, giành quyền bình đẳng của các giai cấp nghèo khổ vẫn chưa thành hiện thực, các cuộc cách mạng đó vẫn “chưa phải là cách mạng đến nơi” như đánh giá của lãnh tụ Hồ Chí Minh từ năm 1927.

Cách mạng Tháng Mười lần đầu tiên đã lật đổ chế độ bóc lột của các giai cấp địa chủ quý tộc và tư sản, giành quyền làm chủ xã hội cho nhân dân lao động. Ngay sau cách mạng thành công, chính quyền Xô viết đã ban hành Sắc luật xóa bỏ mọi sự phân biệt đẳng cấp, dân tộc và mọi tước vị để tất cả chỉ còn một tên chung là công dân của nước Cộng hòa Xôviết Nga.

Lãnh tụ Đảng Bônsêvich V. I. Lênin phát biểu trước quần chúng tại Quảng trường Đỏ, Moscow trong cuộc Cách mạng Tháng Mười Nga.
Lãnh tụ Đảng Bônsêvich V. I. Lênin phát biểu trước quần chúng tại Quảng trường Đỏ, Moscow trong cuộc Cách mạng Tháng Mười Nga.

Đầu tháng 1-1918, Đại hội Xôviết toàn Nga lần thứ III đã thông qua bản Tuyên ngôn về quyền lợi của nhân dân lao động và bị bóc lột. Tuyên ngôn khẳng định mục tiêu của nước Cộng hòa Xôviết Nga là xóa bỏ chế độ người bóc lột người, xóa bỏ giai cấp, đem lại quyền bình đẳng cho mọi tầng lớp nhân dân Nga. Chỉ sau Cách mạng một ngày, Đại hội Xôviết toàn Nga lần thứ II đã thông qua Sắc luật ruộng đất tuyên bố tịch thu tất cả ruộng đất của giai cấp địa chủ quý tộc, quốc hữu hóa và chia cho nông dân. Từ đây, ở nước Nga chế độ sở hữu ruộng đất phong kiến nông nô đã được xóa bỏ, giai cấp nông dân được giải phóng hoàn toàn.

Tiếp đó, chính quyền Xôviết ra các sắc lệnh và thực hiện quốc hữu hóa các nhà máy, xí nghiệp, ngân hàng của giai cấp tư sản, căn bản xóa bỏ quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa ở nước Nga. Chính quyền Xôviết còn tuyên bố và thực hiện bình đẳng nam nữ, quyền tự do tín ngưỡng và bình đẳng giữa các tôn giáo, giữa người theo tôn giáo và người không theo tôn giáo… Các tầng lớp nhân dân nước Nga được giải phóng khỏi ách áp bức bóc lột, được hưởng quyền bình đẳng.

Giá trị giải phóng giai cấp của Cách mạng Tháng Mười đã ảnh hưởng sâu sắc đến nền chính trị thế giới suốt thế kỷ XX. Đến nay, tuy ách áp bức, bóc lột giai cấp nhìn chung trên phạm vi toàn thế giới có được giảm bớt một phần, nhưng bất bình đẳng xã hội vẫn đang còn là một vấn đề quan trọng hàng đầu, diễn ra phổ biến đối với thế giới đương đại và là vấn đề cấp bách với nhiều dân tộc.

Nạn bóc lột tàn bạo, sự phân hóa giàu nghèo, sự chênh lệch mức sống và thang giá trị con người ngày càng gia tăng ở nhiều quốc gia, kể cả các nước nghèo và các nước phát triển. Hiện trạng đó càng thôi thúc nhân loại tiến bộ hướng hoạt động của mình vào cuộc đấu tranh giải phóng giai cấp mà Cách mạng Tháng Mười đã giương ngọn cờ đầu. Điều đó khẳng định giá trị giải phóng giai cấp của Cách mạng Tháng Mười vẫn trường tồn cùng nhân loại.

Cách mạng Tháng Mười giương cao ngọn cờ bình đẳng dân tộc

Nước Nga có trên 100 dân tộc khác nhau. Dưới sự thống trị của nền quân chủ Nga hoàng, nước Nga trước cách mạng như một nhà tù của các dân tộc thiểu số, chiếm tới 57% dân số cả nước. Đảng Bônsêvích đứng đầu là V. I. Lênin đã động viên và tổ chức các dân tộc thiểu số cùng dân tộc đa số Nga làm nên thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười.

Sau Cách mạng, nước Nga Xôviết rồi Liên Xô ra đời, V. I. Lênin và Đảng Bônsêvích (sau là Đảng Cộng sản Nga (Bônsêvích) và Đảng Cộng sản Liên Xô) hết sức coi trọng vấn đề giải phóng dân tộc và giải quyết mối quan hệ giữa các dân tộc trong nội bộ Liên Xô.

Chỉ một tuần sau Cách mạng thành công, ngày 2 - 11 - 1917, Chính phủ Xôviết đã công bố bản Tuyên ngôn về quyền của các dân tộc nước Nga, trong đó khẳng định những nguyên tắc căn bản của chính quyền Xôviết đối với vấn đề dân tộc: Các dân tộc ở nước Nga có chủ quyền; được tự quyết ở lại trong nước Nga hoặc tách ra thành lập các quốc gia độc lập; các dân tộc được bình đẳng và phát triển tự do; xóa bỏ mọi đặc quyền và mọi hạn chế về dân tộc và tôn giáo.

Ngay sau đó, chính phủ nước Nga Xô viết đã tuyên bố thừa nhận quyền tự chủ của nhân dân Ucraina và việc thành lâp nước Cộng hòa Ucraina, công nhận quyền độc lập của Cộng hòa Phần Lan. Chính quyền Xôviết đã tuyên bố xóa bỏ mọi hiệp ước bất bình đẳng của chính quyền Nga hoàng trước đây với các nước Thổ Nhĩ Kỳ, Ba Tư…

Vào năm 1922, trước yêu cầu của nhiệm vụ xây dựng CNXH và bảo vệ nền độc lập, an ninh của các nước Cộng hòa Xôviết, V. I. Lênin chủ trương thành lập Liên bang Cộng hòa XHCN Xôviết trên cơ sở hợp nhất tự nguyện của các nước Cộng hòa Xôviết bình đẳng và tự chủ. Ngày 30-12-1922, Liên Xô được thành lập. Trên cương vị Chủ tịch Hội đồng dân ủy Liên Xô, V. I. Lênin đã đặc biệt coi trọng những nguyên tắc trong quan hệ các nước cộng hòa. Người nhấn mạnh nền tảng của mối quan hệ giữa các dân tộc là sự bình đẳng hoàn toàn, sự tôn trọng lẫn nhau, tinh thần hữu nghị chân thành, hợp tác anh em và giúp đỡ lẫn nhau.

Nhiều nước nhỏ  yếu vốn là thuộc địa của chế độ Nga hoàng, đã được giải phóng, tự nguyện gia nhập Liên Xô. Nhiều dân tộc ở vùng Trung Á vốn đang ở chế độ phong kiến, tiền phong kiến, nhưng nhờ có ánh sáng của Cách mạng Tháng Mười và gia nhập đại gia đình Liên Xô, đã được giúp đỡ, dìu dắt tiến bộ vượt bậc vươn lên trong chế độ XHCN tiên tiến nhất. Sự thành lập Liên Xô lúc đó được coi là hình mẫu đầu tiên trong lịch sử nhân loại giải quyết đúng đắn, có hiệu quả cao vấn đề dân tộc, và xây dựng một cộng đồng anh em giữa các dân tộc.

(Còn nữa)

PGS, TS. Vũ Như Khôi

Các tin khác

Nghị quyết 26 NQ/TW đặt du lịch vào bệ phóng phát triển lên tầm cao mới

Nghị quyết 26-NQ/TW đặt du lịch vào bệ phóng phát triển lên tầm cao mới

Nghị quyết 26-NQ/TW về phát triển du lịch Việt Nam thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới của Bộ Chính trị cùng với những Nghị quyết trụ cột khác đã tạo ra những cơ hội, xung lực mới cho du lịch phát triển… Đây là khẳng định của Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu trong cuộc phỏng vấn ngày 7/9 do Báo Công an nhân dân thực hiện.

Bảo vệ từ sớm, từ xa nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng

Bảo vệ từ sớm, từ xa nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng

Nghị quyết số 25-NQ/TW ra đời đã phản ánh sự thích ứng kịp thời, đổi mới tư duy trước những thay đổi của thời đại số, khi không gian mạng trở thành nguồn tài nguyên chiến lược, mang đến một không gian phát triển mới trong thời đại công nghệ số và AI đang làm thay đổi sâu sắc phương thức quản trị quốc gia.

Tăng “sức đề kháng số” trước chiêu trò thao túng thông tin

Tăng “sức đề kháng số” trước chiêu trò thao túng thông tin

Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị ngày 3/9/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Phải coi không gian mạng là địa bàn trọng yếu của công tác tư tưởng và là kênh lắng nghe Nhân dân. Phải phân biệt băn khoăn, phản biện, thông tin chưa đầy đủ với tin giả, xuyên tạc, thao túng có tổ chức; không quy chụp ý kiến khác biệt; không để thông tin giả mạo, độc hại, lệch chuẩn dẫn dắt”.

Ngăn chặn tội phạm từ sớm ngay khi hậu quả chưa xảy ra

Ngăn chặn tội phạm từ sớm ngay khi hậu quả chưa xảy ra

Mục đích của đề xuất mở rộng phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của hành vi chuẩn bị phạm tội đối với 13 tội danh tại dự thảo Bộ luật Hình sự (BLHS) sửa đổi là nhằm ngăn chặn tội phạm từ sớm ngay từ khi hậu quả chưa xảy ra.

Từ tiếng trống khai trường đến một nền giáo dục mới

Từ tiếng trống khai trường đến một nền giáo dục mới

Sáng 5/9, tiếng trống khai trường vang lên cùng lúc trên cả nước, trong khung giờ thống nhất từ 7 giờ 30 đến 8 giờ 30, kết nối trực tiếp ba điểm cầu lớn Lào Cai, Gia Lai, An Giang cùng hàng chục điểm cầu tương tác khác. Hàng triệu học sinh, từ đồng bằng đến biên giới, hải đảo, cùng bước vào năm học mới trong một nghi thức chưa từng đồng bộ đến vậy. Ngày khai giảng, vì thế, không còn là sự kiện riêng của từng nhà trường mà đã trở thành một ngày hội chung của nền giáo dục quốc gia.

Tham vấn tâm lý học đường góp phần hạn chế tình hình trẻ hóa tội phạm

Tham vấn tâm lý học đường góp phần hạn chế tình hình trẻ hóa tội phạm

Không phải đứa trẻ nào vi phạm pháp luật cũng bắt đầu bằng ý định trở thành người xấu. Có những đứa trẻ không hề biết hành vi của mình là phạm pháp, mà chỉ hiểu đơn giản là để vui đùa, để giải tỏa sự hiếu động, những áp lực kéo dài, một mâu thuẫn không được tháo gỡ, cảm giác bị bỏ rơi, nhu cầu được công nhận hoặc đơn giản là sự thiếu hụt kỹ năng để kiểm soát chính mình.

Đầu tư tương xứng cho an ninh mạng trong “cuộc chiến” lâu dài

Đầu tư tương xứng cho an ninh mạng trong “cuộc chiến” lâu dài

Tội phạm lừa đảo trực tuyến đã và đang trở thành một trong những thách thức an ninh phi truyền thống nguy hiểm nhất hiện nay với quy mô, tổn thất lớn và xu hướng ngày càng tinh vi nhờ sự hỗ trợ của công nghệ trí tuệ nhân tạo. Việc nhận diện đúng, đủ tội phạm lừa đảo trực tuyến là cơ sở quan trọng để xây dựng các giải pháp phòng chống hiệu quả tội phạm lừa đảo…

Nước non thắm sắc trời thu

Nước non thắm sắc trời thu

Mùa thu xanh cho mọi cảnh vật đẹp hơn, mùa thu xanh cho đất nước thanh bình, tình người đằm thắm lại. Mùa thu xanh mang theo ngọn gió mát lành, nuôi dưỡng tâm hồn mỗi người con đất Việt.

Uy tín - Đạo đức và năng lực kiến tạo phát triển

Uy tín - Đạo đức và năng lực kiến tạo phát triển

Năm 1991, Đảng Cộng sản Liên Xô tan rã khi vẫn còn gần hai mươi triệu đảng viên và toàn bộ bộ máy của một siêu cường. Không lực lượng đối lập hay thế lực ngoại bang nào đủ sức đánh bại đảng ấy từ bên ngoài. Điều đánh bại nó nằm ở bên trong: một đội ngũ cán bộ lãnh đạo dần xa rời nhân dân, đánh mất phẩm chất và niềm tin của xã hội. Thực trạng đó phản ánh một quy luật: đảng cầm quyền chỉ giữ được vị thế khi giữ được uy tín — và uy tín ấy do từng cán bộ, đảng viên quyết định.

Quản trị rủi ro chủ động: Phòng ngừa phải đi trước một bước

Quản trị rủi ro chủ động: Phòng ngừa phải đi trước một bước

Biến đổi khí hậu đang khiến thiên tai ngày càng cực đoan, bất thường, trong khi mức độ ảnh hưởng và thiệt hại tiếp tục gia tăng cùng quá trình đô thị hóa, phát triển hạ tầng và mật độ tập trung dân cư. Yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ là ứng phó tốt khi thiên tai xảy ra, mà phải nhận diện rủi ro từ sớm, xác định đối tượng có nguy cơ chịu tác động và chủ động hành động trước khi thiên tai phát triển thành thảm họa. Liên quan đến vấn đề này, phóng viên Báo Công an nhân dân đã có cuộc trao đổi với GS. Trần Thục, Chủ tịch Hội Khí tượng Thủy văn (KTTV) Việt Nam.

Giảm hình phạt tử hình theo lộ trình, phù hợp với điều kiện thực tiễn

Giảm hình phạt tử hình theo lộ trình, phù hợp với điều kiện thực tiễn

Dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) do Bộ Công an chủ trì xây dựng hiện đã trình Quốc hội khóa XVI thảo luận, cho ý kiến tại Kỳ họp không thường lệ thứ nhất. Một trong những nội dung nhận được sự quan tâm của dư luận tại dự thảo bộ luật là đề xuất bỏ hình phạt tử hình tại 6 tội danh, chỉ giữ lại hình phạt tử hình tại 4 tội danh.

Công tác người Việt Nam ở nước ngoài luôn có vị trí quan trọng trong chiến lược đại đoàn kết toàn dân tộc

Công tác người Việt Nam ở nước ngoài luôn có vị trí quan trọng trong chiến lược đại đoàn kết toàn dân tộc

Trả lời phỏng vấn của phóng viên về Nghị quyết số 23-NQ/TW, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng cho rằng, việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 23-NQ/TW về công tác người Việt Nam ở nước ngoài sau hơn 20 năm thực hiện Nghị quyết số 36-NQ/TW thể hiện sự quan tâm sâu sắc, thường xuyên và nhất quán của Đảng và Nhà nước đối với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.

Vì sao Hà Nội lựa chọn không gian mới cho Tượng đài 'Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh'?

Vì sao Hà Nội lựa chọn không gian mới cho Tượng đài 'Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh'?

Tượng đài “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh” là một biểu tượng giàu ý nghĩa về tinh thần chiến đấu anh dũng của quân và dân Hà Nội. Việc lựa chọn không gian mới cho tượng đài được thành phố nghiên cứu, tham vấn các cơ quan chuyên môn, chuyên gia, nhà khoa học với mục tiêu xuyên suốt: gìn giữ nguyên vẹn giá trị lịch sử, đồng thời, tạo điều kiện để biểu tượng đặc biệt này tiếp tục được tôn vinh và phát huy giá trị.