Kỷ niệm 100 năm Cách mạng Tháng mười Nga (7-11-1917 - 7-11-2017):

Cách mạng Tháng Mười - Những giá trị không thể phủ nhận

100 năm trước, ngày 7-11-1917, tức ngày 25 tháng 10 theo lịch Nga, dưới sự lãnh đạo của Đảng Bônsêvích đứng đầu là V. I. Lênin, giai cấp công nhân và nhân dân lao động Nga đã nổi dậy khởi nghĩa vũ trang lật đổ chính quyền tư sản phản động, thành lập chính quyền Xôviết đại biểu công nhân, nông dân và binh lính ở thủ đô Pêtrôgrát, sau đó tiếp tục khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước.

Cách mạng Tháng Mười thành công. Đây là cuộc cách mạng vô sản thắng lợi đầu tiên trên thế giới.

Với thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười và sự thành lập, tồn tại, phát triển Liên bang Cộng hòa XHCN Xôviết (Liên Xô) sau đó, Liên Xô đã trở thành một cường quốc lớn mạnh và ưu việt chưa từng thấy, có những đóng góp lớn lao đối với sự phát triển của lịch sử thế giới và lịch sử nhiều quốc gia dân tộc. Sau hơn 70 năm tồn tại vinh quang, do nhiều nguyên nhân, cuối thế kỷ XX, CNXH ở Liên Xô sụp đổ và Liên Xô tan rã.

Lợi dụng tình hình đó, các thế lực thù địch với cách mạng vô sản và CNXH ra sức tuyên truyền xuyên tạc, phủ nhận những cống hiến lớn lao của Cách mạng Tháng Mười. Dù CNXH ở quê hương Cách mạng Tháng Mười và nhiều nơi khác trên thế giới đã bị sụp đổ, dù gần đây ảnh hưởng của Cách mạng Tháng Mười và CNXH có bị giảm sút, đó là một sự thật, nhưng hãy nhìn nhận một cách khách quan khoa học với tất cả những gì đã và đang diễn ra trong lịch sử sẽ thấy rõ những giá trị của cuộc Cách mạng Tháng Mười vẫn trường tồn đối với nhân loại.

Cách mạng Tháng Mười lần đầu tiên trong lịch sử đã xóa bỏ chế độ người bóc lột người, giành quyền bình đẳng cho mọi giai cấp

Lịch sử thế giới và lịch sử hầu hết các quốc gia dân tộc đều đã trải qua các chế độ chiếm hữu nô lệ, phong kiến, trong đó một số nhỏ trong giai cấp chủ nô và  địa chủ phong kiến đã áp bức, bóc lột đông đảo nhân dân lao động. Các cuộc cách mạng tư sản đã từng nêu lên khẩu hiệu “Tự do, Bình đẳng, Bác ái”, nhưng thực chất chỉ là sự thay đổi giai cấp bóc lột, nhân dân lao động vẫn chưa thoát khỏi ách áp bức, bóc lột bất công. Ước vọng ngàn đời về xóa bỏ bóc lột bất công, giành quyền bình đẳng của các giai cấp nghèo khổ vẫn chưa thành hiện thực, các cuộc cách mạng đó vẫn “chưa phải là cách mạng đến nơi” như đánh giá của lãnh tụ Hồ Chí Minh từ năm 1927.

Cách mạng Tháng Mười lần đầu tiên đã lật đổ chế độ bóc lột của các giai cấp địa chủ quý tộc và tư sản, giành quyền làm chủ xã hội cho nhân dân lao động. Ngay sau cách mạng thành công, chính quyền Xô viết đã ban hành Sắc luật xóa bỏ mọi sự phân biệt đẳng cấp, dân tộc và mọi tước vị để tất cả chỉ còn một tên chung là công dân của nước Cộng hòa Xôviết Nga.

Lãnh tụ Đảng Bônsêvich V. I. Lênin phát biểu trước quần chúng tại Quảng trường Đỏ, Moscow trong cuộc Cách mạng Tháng Mười Nga.
Lãnh tụ Đảng Bônsêvich V. I. Lênin phát biểu trước quần chúng tại Quảng trường Đỏ, Moscow trong cuộc Cách mạng Tháng Mười Nga.

Đầu tháng 1-1918, Đại hội Xôviết toàn Nga lần thứ III đã thông qua bản Tuyên ngôn về quyền lợi của nhân dân lao động và bị bóc lột. Tuyên ngôn khẳng định mục tiêu của nước Cộng hòa Xôviết Nga là xóa bỏ chế độ người bóc lột người, xóa bỏ giai cấp, đem lại quyền bình đẳng cho mọi tầng lớp nhân dân Nga. Chỉ sau Cách mạng một ngày, Đại hội Xôviết toàn Nga lần thứ II đã thông qua Sắc luật ruộng đất tuyên bố tịch thu tất cả ruộng đất của giai cấp địa chủ quý tộc, quốc hữu hóa và chia cho nông dân. Từ đây, ở nước Nga chế độ sở hữu ruộng đất phong kiến nông nô đã được xóa bỏ, giai cấp nông dân được giải phóng hoàn toàn.

Tiếp đó, chính quyền Xôviết ra các sắc lệnh và thực hiện quốc hữu hóa các nhà máy, xí nghiệp, ngân hàng của giai cấp tư sản, căn bản xóa bỏ quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa ở nước Nga. Chính quyền Xôviết còn tuyên bố và thực hiện bình đẳng nam nữ, quyền tự do tín ngưỡng và bình đẳng giữa các tôn giáo, giữa người theo tôn giáo và người không theo tôn giáo… Các tầng lớp nhân dân nước Nga được giải phóng khỏi ách áp bức bóc lột, được hưởng quyền bình đẳng.

Giá trị giải phóng giai cấp của Cách mạng Tháng Mười đã ảnh hưởng sâu sắc đến nền chính trị thế giới suốt thế kỷ XX. Đến nay, tuy ách áp bức, bóc lột giai cấp nhìn chung trên phạm vi toàn thế giới có được giảm bớt một phần, nhưng bất bình đẳng xã hội vẫn đang còn là một vấn đề quan trọng hàng đầu, diễn ra phổ biến đối với thế giới đương đại và là vấn đề cấp bách với nhiều dân tộc.

Nạn bóc lột tàn bạo, sự phân hóa giàu nghèo, sự chênh lệch mức sống và thang giá trị con người ngày càng gia tăng ở nhiều quốc gia, kể cả các nước nghèo và các nước phát triển. Hiện trạng đó càng thôi thúc nhân loại tiến bộ hướng hoạt động của mình vào cuộc đấu tranh giải phóng giai cấp mà Cách mạng Tháng Mười đã giương ngọn cờ đầu. Điều đó khẳng định giá trị giải phóng giai cấp của Cách mạng Tháng Mười vẫn trường tồn cùng nhân loại.

Cách mạng Tháng Mười giương cao ngọn cờ bình đẳng dân tộc

Nước Nga có trên 100 dân tộc khác nhau. Dưới sự thống trị của nền quân chủ Nga hoàng, nước Nga trước cách mạng như một nhà tù của các dân tộc thiểu số, chiếm tới 57% dân số cả nước. Đảng Bônsêvích đứng đầu là V. I. Lênin đã động viên và tổ chức các dân tộc thiểu số cùng dân tộc đa số Nga làm nên thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười.

Sau Cách mạng, nước Nga Xôviết rồi Liên Xô ra đời, V. I. Lênin và Đảng Bônsêvích (sau là Đảng Cộng sản Nga (Bônsêvích) và Đảng Cộng sản Liên Xô) hết sức coi trọng vấn đề giải phóng dân tộc và giải quyết mối quan hệ giữa các dân tộc trong nội bộ Liên Xô.

Chỉ một tuần sau Cách mạng thành công, ngày 2 - 11 - 1917, Chính phủ Xôviết đã công bố bản Tuyên ngôn về quyền của các dân tộc nước Nga, trong đó khẳng định những nguyên tắc căn bản của chính quyền Xôviết đối với vấn đề dân tộc: Các dân tộc ở nước Nga có chủ quyền; được tự quyết ở lại trong nước Nga hoặc tách ra thành lập các quốc gia độc lập; các dân tộc được bình đẳng và phát triển tự do; xóa bỏ mọi đặc quyền và mọi hạn chế về dân tộc và tôn giáo.

Ngay sau đó, chính phủ nước Nga Xô viết đã tuyên bố thừa nhận quyền tự chủ của nhân dân Ucraina và việc thành lâp nước Cộng hòa Ucraina, công nhận quyền độc lập của Cộng hòa Phần Lan. Chính quyền Xôviết đã tuyên bố xóa bỏ mọi hiệp ước bất bình đẳng của chính quyền Nga hoàng trước đây với các nước Thổ Nhĩ Kỳ, Ba Tư…

Vào năm 1922, trước yêu cầu của nhiệm vụ xây dựng CNXH và bảo vệ nền độc lập, an ninh của các nước Cộng hòa Xôviết, V. I. Lênin chủ trương thành lập Liên bang Cộng hòa XHCN Xôviết trên cơ sở hợp nhất tự nguyện của các nước Cộng hòa Xôviết bình đẳng và tự chủ. Ngày 30-12-1922, Liên Xô được thành lập. Trên cương vị Chủ tịch Hội đồng dân ủy Liên Xô, V. I. Lênin đã đặc biệt coi trọng những nguyên tắc trong quan hệ các nước cộng hòa. Người nhấn mạnh nền tảng của mối quan hệ giữa các dân tộc là sự bình đẳng hoàn toàn, sự tôn trọng lẫn nhau, tinh thần hữu nghị chân thành, hợp tác anh em và giúp đỡ lẫn nhau.

Nhiều nước nhỏ  yếu vốn là thuộc địa của chế độ Nga hoàng, đã được giải phóng, tự nguyện gia nhập Liên Xô. Nhiều dân tộc ở vùng Trung Á vốn đang ở chế độ phong kiến, tiền phong kiến, nhưng nhờ có ánh sáng của Cách mạng Tháng Mười và gia nhập đại gia đình Liên Xô, đã được giúp đỡ, dìu dắt tiến bộ vượt bậc vươn lên trong chế độ XHCN tiên tiến nhất. Sự thành lập Liên Xô lúc đó được coi là hình mẫu đầu tiên trong lịch sử nhân loại giải quyết đúng đắn, có hiệu quả cao vấn đề dân tộc, và xây dựng một cộng đồng anh em giữa các dân tộc.

(Còn nữa)

PGS, TS. Vũ Như Khôi

Các tin khác

Sức mạnh của nhân dân- từ Điện Biên Phủ đến khát vọng vươn mình của dân tộc

Sức mạnh của nhân dân- từ Điện Biên Phủ đến khát vọng vươn mình của dân tộc

72 năm sau chiến thắng Điện Biên Phủ, lịch sử không chỉ nhắc nhớ về một chiến công quân sự “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”, mà còn gợi mở một chân lý có giá trị xuyên thời đại: sức mạnh quyết định vận mệnh của dân tộc Việt Nam chưa bao giờ chỉ nằm ở vũ khí hay tiềm lực vật chất, mà nằm ở lòng dân, ở khối đại đoàn kết toàn dân tộc và ở ý chí độc lập, tự cường được hun đúc qua hàng nghìn năm lịch sử.

Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, nhanh hơn, "xanh" hơn và bền vững hơn

Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, nhanh hơn, "xanh" hơn và bền vững hơn

Kinh tế Việt Nam được đánh giá là điểm sáng hiếm hoi trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động và tăng trưởng toàn cầu chậm lại. Kinh tế Việt Nam sau hơn nửa thế kỷ đất nước thống nhất đã đạt những thành tựu vượt bậc, mang lại nhiều lợi ích cho người dân thụ hưởng, cũng như khẳng định vị thế, tầm vóc đất nước trên trường quốc tế.

Bước chuyển mạnh của Quốc hội đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước

Bước chuyển mạnh của Quốc hội đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ và thách thức đan xen, yêu cầu đổi mới tư duy lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của quốc gia ngày càng trở nên cấp thiết. Một trong những điểm nhấn nổi bật thời gian qua là việc Quốc hội từng bước chuyển mạnh từ tư duy “quản lý” sang “kiến tạo phát triển”, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực cho nền kinh tế.

Giữ cho “trong ấm, ngoài êm”

Giữ cho “trong ấm, ngoài êm”

Thắng lợi của sự nghiệp kháng chiến chống xâm lược, thống nhất đất nước (1945-1975) là một trong những chiến công chói lọi nhất của dân tộc Việt Nam trong suốt chiều dài lịch sử ngàn năm dựng nước và giữ nước. Giành được những thành tựu, thắng lợi to lớn đó là sức mạnh của toàn dân tộc, trong đó lực lượng CAND có sự đóng góp xứng đáng.

Tiếp nối ngọn lửa ngày Đại thắng, vững bước tới tương lai rạng rỡ

Tiếp nối ngọn lửa ngày Đại thắng, vững bước tới tương lai rạng rỡ

Đại thắng ngày 30/4/1975 không chỉ khép lại cuộc chiến tranh trường kỳ, mà còn mở ra một kỷ nguyên mới – kỷ nguyên độc lập, thống nhất và đi lên CNXH của dân tộc Việt Nam. Đó là dấu mốc lịch sử không thể thay thế, là điểm tựa tinh thần để cả dân tộc bước vào hành trình kiến thiết, dựng xây đất nước trong hòa bình. Nhưng lịch sử chưa bao giờ dừng lại.

Nghị quyết của Quốc hội giải quyết hàng nghìn dự án đất đai khó khăn, vướng mắc tồn đọng, kéo dài

Nghị quyết của Quốc hội giải quyết hàng nghìn dự án đất đai khó khăn, vướng mắc tồn đọng, kéo dài

Hiện có 4.489 dự án, đất đai gặp khó khăn, vướng mắc với tổng quy mô diện tích sử dụng đất hơn 198.428,1 ha và tổng giá trị mức đầu tư là 3,3 triệu tỷ đồng đã được các bộ, ngành, địa phương trong cả nước thống kê tính đến ngày 30/3/2025, nếu sớm được vận hành thì đây sẽ là nguồn lực rất lớn của nền kinh tế.

Nhiều nước trên thế giới đã thống nhất về giới hạn của bí mật nghề nghiệp

Nhiều nước trên thế giới đã thống nhất về giới hạn của bí mật nghề nghiệp

Bí mật nghề nghiệp của luật sư là một nguyên tắc cốt lõi của tư pháp hiện đại, nhưng không phải là giới hạn tuyệt đối. Khi tội phạm ngày càng được chuẩn bị tinh vi và có tổ chức, nhiều quốc gia đã thiết lập ranh giới rõ ràng: bảo vệ quyền bào chữa, nhưng không để nguyên tắc này bị lợi dụng để che chắn cho hành vi phạm tội. Đề xuất sửa đổi Bộ luật Hình sự của Việt Nam vì thế không nằm ngoài xu hướng chung đó.

Tăng cường trách nhiệm người bào chữa nhằm phòng ngừa tội phạm

Tăng cường trách nhiệm người bào chữa nhằm phòng ngừa tội phạm

Cơ quan soạn thảo đã đề xuất sửa đổi, bổ sung quy định theo hướng thu hẹp phạm vi miễn trừ trách nhiệm hình sự đối với luật sư, người bào chữa nhằm cân bằng giữa đạo đức nghề nghiệp, nghĩa vụ bảo mật thông tin của luật sư với trách nhiệm bảo vệ an toàn xã hội và ngăn chặn tội phạm từ sớm, từ xa. 

Đảm nhiệm đồng thời hai chức danh – một bước đi tất yếu

Đảm nhiệm đồng thời hai chức danh – một bước đi tất yếu

Trong tiến trình hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, mọi điều chỉnh về tổ chức bộ máy đều nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả các cơ quan quyền lực nhà nước. Chỉ những thay đổi phản ánh đúng yêu cầu khách quan của việc tổ chức và vận hành quyền lực nhà nước mới có ý nghĩa bền vững.

Phát triển "kinh tế bạc" là mở ra một cách tiếp cận mới trong quản trị quốc gia

Phát triển "kinh tế bạc" là mở ra một cách tiếp cận mới trong quản trị quốc gia

Trong điều kiện Việt Nam hiện nay, phát triển "kinh tế bạc" càng trở nên cấp thiết. Việt Nam hiện nằm trong nhóm các quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh ở châu Á. Theo dự báo, đến khoảng năm 2036, nước ta sẽ chính thức bước vào giai đoạn “xã hội già”, khi tỷ lệ người từ 60 tuổi trở lên chiếm trên 20% dân số.

Kiện toàn tổ chức bộ máy và kỳ vọng chương mới rực rỡ của đất nước

Kiện toàn tổ chức bộ máy và kỳ vọng chương mới rực rỡ của đất nước

Kiện toàn tổ chức bộ máy hôm nay mới là bước khởi đầu. Hành động quyết liệt, hiệu quả vì mục tiêu vừa kể mới là thước đo cuối cùng. Một khi lời nói đi đôi với việc làm, khi cam kết được hiện thực hóa bằng kết quả, thì niềm tin chắc chắn sẽ được củng cố, động lực chắc chắn sẽ được nhân lên; và con đường phía trước - dù còn nhiều thách thức, vẫn sẽ rộng mở để đất nước vững bước tiến lên, kiến tạo và viết tiếp những trang sử vẻ vang trong hành trình phát triển.

Thống nhất vị trí người đứng đầu Đảng và Nhà nước tạo sự thông suốt trong tư duy lãnh đạo

Thống nhất vị trí người đứng đầu Đảng và Nhà nước tạo sự thông suốt trong tư duy lãnh đạo

Chiều 7/4, bên hành lang Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, đại biểu Quốc hội đoàn TP Hà Nội Bùi Hoài Sơn đã trao đổi với Báo Tin tức và Dân tộc về việc Quốc hội bầu Tổng Bí thư Tô Lâm giữ chức Chủ tịch nước nhiệm kỳ 2026 - 2031 và những kỳ vọng đối với việc nâng cao hiệu lực lãnh đạo, điều hành trong giai đoạn mới.

Kiên định “bốn nguyên tắc” góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, bền vững

Kiên định “bốn nguyên tắc” góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, bền vững

Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 2 khóa XIV diễn ra trong bối cảnh toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta đang ra sức thi đua thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV, hướng tới thực hiện thành công mục tiêu chiến lược gắn với hai cột mốc lịch sử 2030 và 2045. Tại phiên bế mạc hội nghị, Tổng Bí thư Tô Lâm đã có bài phát biểu quan trọng, mang tính định hướng chiến lược, nhấn mạnh thực hiện tăng trưởng hai con số để “không lỡ nhịp với thời đại”: “Chúng ta không chấp nhận tăng trưởng thấp. Phải kiên trì thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, bền vững, thực chất”.

Phải truy xuất được nguồn gốc của miếng thịt là yêu cầu cấp bách

Phải truy xuất được nguồn gốc của miếng thịt là yêu cầu cấp bách

Vụ việc 300 tấn thịt lợn nhiễm dịch tả lợn châu Phi được tuồn ra thị trường, thậm chí vào các trường học đã gây bức xúc trong dư luận. Sự việc xảy ra cho thấy, đã có sự buông lỏng quản lý, “đứt gãy” trong cơ chế giám sát theo chuỗi, từ khâu kiểm dịch, kiểm soát giết mổ và giám sát lưu thông.

Kiên định “bốn nguyên tắc” – Chìa khóa hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế “hai con số”

Kiên định “bốn nguyên tắc” – Chìa khóa hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế “hai con số”

Khi “Bốn nguyên tắc” được triển khai đồng bộ trong giáo dục và đào tạo, các nhà trường sẽ góp phần hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao cho lực lượng CAND, đáp ứng yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội và tạo môi trường ổn định cho phát triển kinh tế nhanh, bền vững, hướng tới mục tiêu tăng trưởng “hai con số” trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Kiểm soát quyền lực - “then chốt của then chốt” trong phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Kiểm soát quyền lực - “then chốt của then chốt” trong phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Lịch sử phát triển của mọi Nhà nước đều cho thấy: quyền lực nếu không được kiểm soát sẽ có xu hướng bị tha hóa, và một khi quyền lực đã bị tha hóa thì hậu quả không chỉ dừng lại ở tham nhũng, tiêu cực, mà còn làm xói mòn niềm tin của nhân dân, suy giảm hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia.

Bài 2: Xăng sinh học - Đột phá chiến lược trong chuyển đổi xanh

Bài 2: Xăng sinh học - Đột phá chiến lược trong chuyển đổi xanh

Thay vì kế hoạch sẽ triển khai xăng sinh học E10 (pha trộn 10% ethanol) vào tháng 6/2026, Chính phủ đã quyết định đẩy nhanh lộ trình triển khai xăng E10 ngay từ tháng 4/2026. Theo các chuyên gia, đây không chỉ là giải pháp tình thế trước những biến động của thị trường năng lượng thế giới, mà còn là một bước đột phá chiến lược trong chuyển đổi xanh. 

Giữ nghiêm kỷ cương để bảo vệ niềm tin và mở đường phát triển

Giữ nghiêm kỷ cương để bảo vệ niềm tin và mở đường phát triển

Công tác kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực và đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực không chỉ là nhiệm vụ thường xuyên của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, mà còn là điều kiện nền tảng để giữ vững ổn định, củng cố niềm tin xã hội và tạo lập môi trường lành mạnh cho phát triển đất nước.