Hệ lụy từ các dự án xã hội hóa nạo vét luồng tuyến, tận thu cát sỏi trên sông

Bòn rút tài nguyên từ kiểu cấp phép xã hội hóa…

Để bảo vệ nguồn tài nguyên và môi trường nước sông Đồng Nai, ngay từ năm 2002, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định tạm ngưng mọi hoạt động khai thác khoáng sản, cát, sỏi từ khu vực hồ Trị An đến hạ nguồn sông Đồng Nai. Nhưng sau đó, nhiều dự án nạo vét lòng sông theo hình thức xã hội hóa, tận thu cát sỏi trên hệ thống sông này vẫn tiếp tục được cấp phép thực hiện.

Tình trạng cho phép ồ ạt nạo vét lòng sông này không chỉ khiến một lượng tài nguyên khoáng sản lớn là cát, sỏi bị bòn rút; mà còn gây sạt lở đất, ô nhiễm nghiêm trọng đến nguồn nước đang cung cấp hơn 2/3 lượng nước sạch cho người dân TP Hồ Chí Minh.

Khi tàu của Công ty Hiệp Phước hút cát, cả khúc sông Đồng Nai đã bị khuấy đục.
Khi tàu của Công ty Hiệp Phước hút cát, cả khúc sông Đồng Nai đã bị khuấy đục. 

Báo cáo về tình hình và kết quả đấu tranh, xử lý đối tượng vi phạm trong khai thác, kinh doanh cát sông trên địa bàn những năm gần đây của Công an tỉnh Đồng Nai cho biết: 

Ngoài một loạt các doanh nghiệp (DN) được cấp phép nạo vét thủy diện cảng, tận thu cát, việc nạo vét luồng lạch trên hệ thống sông Đồng Nai theo hình thức xã hội hóa cũng được các cơ quan có trách nhiệm cấp phép cho nhiều DN. 

Trong đó dự án nạo vét, tận thu Công ty CP Xây dựng và Đầu tư phát triển cảng biển Tân Phú Thịnh đã bị tạm đình chỉ do vi phạm các quy định về bảo vệ môi trường và gây sạt lở 2 bên bờ sông. Công ty CP Đầu tư khai thác Cảng được cấp phép nạo vét trên đoạn sông từ cầu Đồng Nai đến phường Bửu Long với tổng chiều dài 4,75km. 

Khu vực sông Thị Vải cũng có 2 DN là Công ty CP Đầu tư xây dựng Tấn Thắng và Công ty TNHH Đan Thành được Bộ GTVT cấp phép nạo vét, tận thu cát. Tại huyện Long Thành, Công ty TNHH Tuấn Hải cũng được cấp phép nạo vét dòng suối Thái Thiện, đoạn từ giáp sông Thị Vải trở vào. 

Địa bàn huyện Nhơn Trạch giáp ranh với huyện Cần Giờ, TP Hồ Chí Minh có Công ty TNHH Hải Hưng Thịnh làm dự án nạo vét luồng thủy nội địa từ cảng Gò Dầu đến sông Sài Gòn với tổng chiều dài khoảng 32km. Đặc biệt, Công ty CP Hàng hải và Đầu tư phát triển Hiệp Phước (Công ty Hiệp Phước) được cấp phép nạo vét luồng sông Đồng Nai, đoạn từ rạch Ông Nhiêu đến cầu Đồng Nai với chiều dài 28,5km…   

Dù dự án nạo vét luồng tuyến sông Đồng Nai, đoạn từ rạch Ông Nhiêu đến hạ lưu cầu Đồng Nai theo hình thức xã hội hóa được Cục Đường thủy nội địa và Cục Hàng hải trực tiếp giao cho Công ty Hiệp Phước thực hiện. nhưng từ năm 2012 đến nay, chính quyền TP Hồ Chí Minh đã nhiều lần yêu cầu phải tạm ngưng thi công dự án. 

Sau khi dư luận phản ánh về việc người dân ở quận 9 bị mất trắng hơn 45ha đất ven sông do việc nạo vét, tận thu cát trên sông Đồng Nai gây ra, tháng 6-2015, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh đã có văn bản gửi Văn phòng Chính phủ và Bộ GTVT đề nghị ngưng và thu hồi dự án này. 

Trước đó, ngày 14-1-2014, UBND tỉnh Đồng Nai cũng đã có văn bản yêu cầu Công ty Hiệp Phước ngưng đăng ký tận thu. Bởi trên tuyến sông Đồng Nai dài hơn 20km từ cầu Đồng Nai về phía hạ du, những năm gần đây diện tích đất, công trình bị sạt lở ngày càng tăng cao. 

Phía bờ sông thuộc địa phận TP Biên Hòa và huyện Long Thành, độ nguy hiểm trong sạt lở còn cao hơn do đất ven sông chủ yếu được bồi đắp nên cốt nền thấp và yếu. Có những đoạn tại xã Long Hưng, TP Biên Hòa, chỉ trong một thời gian ngắn Công ty Hiệp Phước thực hiện dự án, đã có một số vị trí bị sạt lở, ăn sâu vào đất dự án trên 40m. 

Chính vì vậy, đến thời điểm này, tỉnh Đồng Nai vẫn chưa cho phép Công ty Hiệp Phước thực hiện nạo vét luồng hàng hải, tận thu cát ở một nửa dòng sông thuộc địa phận Đồng Nai. 

Phản ánh với Bộ GTVT, người đứng đầu chính quyền TP Hồ Chí Minh cũng đã khẳng định, từ kể từ khi dự án này bắt đầu triển khai, thành phố đã chỉ đạo các sở, ngành thường xuyên kiểm tra, giám sát quá trình DN tiến hành nạo vét. 

Kết quả sau 6 đợt kiểm tra cho thấy, công tác nạo vét trên 2 đoạn sông đã đăng ký cơ bản chưa đạt cao trình thiết kế là âm 8m. Nhưng tại một số vị trí lại có hiện tượng DN nạo vét sâu hơn hoặc lấn ra ngoài phạm vi mặt cắt luồng thiết kế. Mặc dù thành phố đã chỉ đạo tăng cường tuần tra giám sát, nhưng tình trạng khai thác cát trái phép trên sông Đồng Nai vẫn diễn biến phức tạp, nhất là ở khu vực phường Long Phước, quận 9. 

Đây là vấn đề hết sức nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi và sự an toàn về tài sản, tính mạng của các hộ dân cư ngụ ven sông. Vì vậy trong khi chưa có kết luận chính thức của cơ quan chức năng về nguyên nhân xảy ra vụ việc, TP Hồ Chí Minh đề nghị Bộ GTVT chỉ đạo tạm ngưng thực hiện toàn bộ dự án nạo vét luồng tuyến giao thông thủy liên quan đến địa phận thành phố, bao gồm cả dự án nạo vét lòng sông Đồng Nai của Công ty Hiệp Phước.

Dự án nạo vét lòng sông Đồng Nai được Bộ GTVT phê duyệt vào năm 2010; tổng khối lượng nạo vét lên đến 9,9 triệu m³ bùn, cát trên đoạn sông có chiều dài 28,5km. Khi đó Bộ GTVT cũng xác định dự án chia thành hai giai đoạn, thời gian thực hiện kéo dài hơn 20 năm. Trong đó giai đoạn I được thực hiện 4-5 năm với khối lượng nạo vét là 2,25 triệu m³ và giao cho Cục Đường thủy nội địa quản lý, giám sát thực hiện. 

Đến cuối năm 2014, Bộ GTVT quyết định chuyển tuyến luồng đường thủy nội địa trên thành tuyến luồng hảng hải và giao cho Cục Hàng hải tổ chức quản lý. Cuối năm 2015, từ đề xuất của Cục Hàng hải và nhà đầu tư về việc thực hiện nạo vét luồng sông với độ sâu âm 8m, bề rộng luồng 150m, Bộ GTVT đã tin tưởng chấp thuận cho tiếp tục thực hiện dự án này. 

Chủ trương xã hội hóa việc nạo vét luồng tuyến để giảm gánh nặng chi ngân sách. Nhưng cứ nhìn vào tình trạng DN giành nhau nhảy vào làm dự án nạo vét lòng sông suối, tận thu cát sỏi trên hệ thống sông Đồng Nai những năm qua đủ thấy loại hình dự án này béo bở đến mức nào.

Đ.Thắng

Các tin khác

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Ở nơi đại ngàn Trường Sơn của xã Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị vẫn phủ một màu xanh trải dài đến tận chân trời, rừng từ lâu đã trở thành kho sinh kế của đồng bào Bru - Vân Kiều. Từ những sợi mây rừng, giọt mật ong, búp măng đến những chiếc lá thuốc giữa tầng cây cổ thụ…, những sản vật dưới tán rừng đã âm thầm nuôi sống bao thế hệ người dân bản địa.

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Những lần khơi thông cửa biển Cửa Việt, Lý Hòa cho thấy nạo vét chỉ có thể giải quyết phần ngọn nếu không đi cùng các giải pháp căn cơ. Khi dòng chảy tự nhiên bị thay đổi, lượng cát bồi lắng vẫn tiếp tục tìm đường trở lại, đẩy các cửa biển vào vòng luẩn quẩn “khơi thông – bồi lấp – khơi thông”.

Bài 1: Luồng biển cạn, con đường mưu sinh bị chặn lại

Bài 1: Luồng biển cạn, con đường mưu sinh bị chặn lại

Từ Cửa Việt đến Lý Hòa, những cửa sông, cửa biển từng là lối ra khơi, nơi kết nối hoạt động khai thác thủy sản, vận tải biển và đời sống cư dân ven biển, đang bị bồi lấp nghiêm trọng. Khi luồng lạch bị thu hẹp, phía sau những doi cát không chỉ là những con tàu mắc cạn, mà còn là sinh kế của hàng nghìn người dân bị ảnh hưởng.

Cồn Cỏ – nơi người sống cùng nhịp thở của biển

Cồn Cỏ – nơi người sống cùng nhịp thở của biển

Giữa vùng biển phía Đông tỉnh Quảng Trị, đảo Cồn Cỏ hiện lên như một chấm xanh giữa trùng khơi. Từ lâu, hòn đảo tiền tiêu này được biết đến như một pháo đài nơi đầu sóng, một địa danh ghi dấu những năm tháng chiến tranh ác liệt. Hôm nay, bên cạnh giá trị về quốc phòng, chủ quyền, Cồn Cỏ đang viết tiếp câu chuyện mới về gìn giữ những giá trị của biển, bảo vệ hệ sinh thái và phát triển hài hòa với thiên nhiên.

Tìm đồng đội, nối những cuộc đoàn viên từ đại ngàn Trường Sơn

Tìm đồng đội, nối những cuộc đoàn viên từ đại ngàn Trường Sơn

Hơn nửa thế kỷ sau ngày đất nước thống nhất, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ vẫn được các lực lượng chức năng kiên trì thực hiện. Trên những địa bàn từng là chiến trường ác liệt ở phía tây Quảng Trị, cán bộ, chiến sĩ ngày đêm lần tìm từng dấu tích đồng đội. Cùng với đó, lực lượng Công an đẩy mạnh thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ, góp phần nối lại những cuộc đoàn viên còn dang dở sau chiến tranh.

Giữ hồn xưa bên dòng Ô Lâu

Giữ hồn xưa bên dòng Ô Lâu

Giữa miền quê ven sông Ô Lâu, xã Nam Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị, làng cổ Hội Kỳ vẫn còn lưu giữ nhiều ngôi nhà rường hàng trăm năm tuổi – những dấu tích hiếm hoi của một không gian văn hóa xưa cũ còn sót lại. Sau hơn 5 thế kỷ hiện diện, những mái ngói rêu phong, cột kèo gỗ mít sẫm màu thời gian vẫn lặng lẽ đứng đó như một phần ký ức làng quê.

Nỗi đau sau song sắt của người mẹ lầm lỡ

Nỗi đau sau song sắt của người mẹ lầm lỡ

Cơn mưa chuyển mùa bất chợt đổ xuống cao nguyên, những hạt mưa lách qua khung cửa sắt, rơi lộp độp xuống nền xi măng lạnh. Trong góc buồng giam ở Trại tạm giam số 1 Công an tỉnh Lâm Đồng, phạm nhân Huỳnh Thị Thanh Thảo (SN 1985, trú xã Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng) lặng lẽ ngồi nhìn ra khoảng trời xám đục ngoài ô cửa nhỏ.

Hành trình trưởng thành của nữ phạm nhân hưởng chính sách khoan hồng

Hành trình trưởng thành của nữ phạm nhân hưởng chính sách khoan hồng

Biết mình là một trong những phạm nhân đủ điều kiện được hưởng chính sách khoan hồng của Đảng và Nhà nước trong đợt này, nữ phạm nhân Trần Ngọc Minh Anh (SN 2006, trú tại phường Lâm Viên – Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng) đã không giấu được những giọt nước mắt vỡ òa sau quãng thời gian dài sống trong day dứt và ân hận.

Nỗi đau ở Sông Lô và lời cảnh tỉnh không thể chậm trễ

Nỗi đau ở Sông Lô và lời cảnh tỉnh không thể chậm trễ

Chưa bao giờ ở xã Sông Lô, tỉnh Phú Thọ lại có đến nhiều đám tang cùng một lúc như vậy. Có tới 5 gia đình cùng chung một nỗi đau vô tận khi đột ngột mất đi người con trai yêu quý trong buổi chiều định mệnh. Lá vàng tiễn mái đầu xanh, tiếng khóc gọi tên con nghe quá xót xa.

Mạch sống chảy mãi giữa đại ngàn Trường Sơn

Mạch sống chảy mãi giữa đại ngàn Trường Sơn

Tháng 5 về, nắng vàng như rót mật trên những sườn đồi phía Tây TP Đà Nẵng. Giữa màu xanh ngút ngàn của dãy Trường Sơn hùng vĩ, đồng bào các dân tộc lại rộn ràng chuẩn bị cho một ngày lễ đặc biệt trong trái tim mình: Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026).

Đổi thay, phát triển ở vùng căn cứ cách mạng Vùng Bưng 6 xã

Đổi thay, phát triển ở vùng căn cứ cách mạng Vùng Bưng 6 xã

Vùng Bưng 6 xã vốn là căn cứ cách mạnh gắn liền với những trang sử đấu tranh kiên cường của quân dân ta qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Đây không chỉ là căn cứ lưu giữ giá trị lịch sử, truyền thống yêu nước, Vùng Bưng đầy lau sậy, cỏ cây xưa kia nay vươn mình mạnh mẽ với tốc độ phát triển kinh tế, văn hóa, đô thị và công nghiệp.

Linh thiêng nguồn nước giữa đại ngàn

Linh thiêng nguồn nước giữa đại ngàn

Sương sớm còn vương trên những tán rừng già, giăng thành lớp màn mỏng bảng lảng phủ xuống buôn làng. Từng mái nhà dài của người Mnông ở xã Đam Rông 4 (Lâm Đồng) lặng lẽ thức giấc trong tiếng gà rừng gọi sáng, trong mùi khói bếp len qua vách gỗ. Con đường đất đỏ dẫn xuống bến nước diễn ra lễ cúng hôm nay bỗng trở nên rộn ràng khác lạ!

Địa đạo Phú Thọ Hòa, biểu tượng của ý chí kiên cường và nghệ thuật chiến tranh nhân dân

Địa đạo Phú Thọ Hòa, biểu tượng của ý chí kiên cường và nghệ thuật chiến tranh nhân dân

Địa đạo Phú Thọ Hòa là một công trình quân sự trong lòng đất tại phường Phú Thọ Hòa, TP Hồ Chí Minh. Thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, địa đạo Phú Thọ Hòa là điểm trú ngụ của bộ đội chủ lực, được các đơn vị đặc công biệt động của cách mạng dùng làm bàn đạp tấn công vào nội thành Sài Gòn như: Trung đoàn Phạm Hồng Thái, Tiểu đoàn Ngô Gia Tự. Đồng thời, địa đạo cũng là cái nôi đảm bảo cho nhiều cán bộ quân dân chính đảng các cấp về dừng chân hoạt động tại đây.

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Chỉ hơn một giờ lênh đênh, còn tàu rời biển Cửa Việt (Quảng Trị) đã cặp đảo Cồn Cỏ. Tháng Tư, hòn đảo nhỏ hiện trước mắt chúng tôi xanh thẫm bởi rừng, lấp lánh bởi nắng và mang một vẻ bình yên rất riêng của vùng biển tiền tiêu. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên không chỉ là vẻ đẹp ấy, mà là cảm giác Cồn Cỏ đang chuyển mình.

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.