Từ giã gạo nuôi quân đến mùa quả ngọt hôm nay
Bom Bo hôm nay không chỉ là địa danh gợi nhắc ký ức hào hùng, mà còn là vùng quê đang căng tràn sức sống mới, mang dáng dấp của một mùa xuân no ấm, bình yên và khát vọng vươn lên mạnh mẽ.
Từ trung tâm phường Bình Phước, theo Quốc lộ 14 chừng hơn 40km đến ngã ba Minh Hưng rồi rẽ vào xã Bom Bo, con đường về "sóc chày giã gạo" năm xưa giờ đã được thảm nhựa phẳng lì. Hai bên đường, những đồi cao su, điều, cà phê và cây ăn trái xanh mướt nối tiếp nhau, điểm xuyết là những ngôi nhà khang trang, biệt thự vườn mọc lên san sát. Mùa xuân đã thực sự hiện hữu nơi đây khi những hàng hoa chuông vàng bung nở rực rỡ, gió đại ngàn Nam Tây Nguyên ùa về mang theo hơi thở mát lành, làm Bom Bo bừng lên nhịp sống mới.
Băng qua một con dốc cao, chúng tôi ghé thăm gia đình anh Điểu Té, người dân tộc S'tiêng ở thôn Bom Bo, đang sinh sống trong Khu bảo tồn văn hóa dân tộc S'tiêng sóc Bom Bo. Giữa buổi trưa nắng gắt, anh vẫn miệt mài kéo đường ống dẫn nước tưới cho từng gốc cà phê. Dừng tay, anh cười hiền, giọng chân chất: "Trước đây bà con S'tiêng mình nghèo lắm, thiếu đủ thứ. Nay được Đảng, Nhà nước quan tâm, hỗ trợ vốn, cây giống, nhà ở, bà con chịu khó làm ăn nên cuộc sống khác xưa nhiều rồi".
Anh Điểu Té dẫn chúng tôi đi một vòng khu vườn rộng hơn 1,8ha, nơi cao su, điều, cà phê được trồng đan xen trên đất đỏ bazan màu mỡ, lại gần nguồn nước tưới. Mỗi năm, khu vườn mang về cho gia đình anh nguồn thu hàng trăm triệu đồng. Chưa dừng lại ở đó, vợ chồng anh còn tận dụng lợi thế văn hóa bản địa, nấu các món ăn truyền thống của người S'tiêng phục vụ du khách tham quan, trải nghiệm du lịch cộng đồng, cho thu nhập thêm 7-8 triệu đồng mỗi tháng. Từ một hộ khó khăn năm nào, gia đình anh giờ đã vững vàng bước vào cuộc sống ấm no.
Rời sóc Bom Bo, chạy xe thêm hơn 10km, chúng tôi tìm gặp ông Hoàng Văn Hùng, người dân thôn 8 - một nông dân "dám nghĩ, dám làm" điển hình. Ngôi nhà khang trang với đầy đủ tiện nghi là minh chứng rõ nét cho hành trình vượt khó của ông.
Ông Hùng kể, mấy chục năm trước, gia đình từ miền Bắc vào đây lập nghiệp với hai bàn tay trắng. Nhận thấy tiềm năng của đất đai, ông mạnh dạn đầu tư trồng sầu riêng - loại cây có giá trị kinh tế cao. Từ hơn 2,5ha ban đầu, đến nay gia đình ông đã mở rộng lên 18ha sầu riêng, thêm 17ha cao su đang cho thu hoạch, cuộc sống đủ đầy, con cháu được học hành đến nơi đến chốn.
Ở Bom Bo, những câu chuyện làm giàu như của anh Điểu Té, ông Hoàng Văn Hùng không còn là cá biệt. Nhiều hộ dân khác như chị Thị Xia (con gái già làng Điểu Lên), bà Phan Tuấn Anh, cựu chiến binh Lê Văn Cảnh… đã vươn lên trở thành những hộ khá giả, tài sản bạc tỷ.
Đáng mừng hơn, hàng trăm hộ đồng bào S'tiêng, M'nông trước đây thuộc diện nghèo, cận nghèo đã được tiếp cận nguồn vốn ưu đãi, hỗ trợ cây con giống, công cụ sản xuất; 195 hộ được xây mới, sửa chữa nhà tạm, nhà dột nát. Nếu đầu năm 2020, Bom Bo còn 128 hộ nghèo thì nay chỉ còn 3 hộ - một con số biết nói, phản ánh hiệu quả của các chính sách an sinh và sự nỗ lực vươn lên của người dân.
Bừng sáng khát vọng nông thôn mới
Dạo quanh Bom Bo những ngày giáp Tết, dễ dàng cảm nhận rõ nhịp sống sôi động của một vùng quê đang đổi thay từng ngày. Những con đường đất đỏ lầy lội trước kia nay đã được bê tông, nhựa hóa; xe cộ đi lại thuận tiện.
Ngay trung tâm xã, hằng ngày các đoàn xe tải, xe bán tải nối đuôi nhau chở nông sản đi tiêu thụ khắp các tỉnh, thành Đông Nam Bộ. Nhưng phía sau nhịp sống rộn ràng ấy là một mục tiêu lớn đang được Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Bom Bo dồn sức thực hiện: xây dựng nông thôn mới.
Theo người dân địa phương, những thôn vùng sâu từng thiếu thốn đủ bề nay đã được đầu tư đồng bộ. Điện lưới quốc gia phủ kín 100% thôn, ấp; nhà văn hóa, sân thể thao được xây dựng, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt cộng đồng. Bom Bo hiện có 8 trường học từ mầm non đến trung học phổ thông, trong đó 6 trường đạt chuẩn quốc gia mức độ 1.
Ông Đỗ Văn Hùng, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Bom Bo cho biết, tỷ lệ trẻ ra lớp đạt cao, học sinh không bỏ học, tỷ lệ tốt nghiệp các cấp đạt trên 99,9%. Đội ngũ giáo viên đạt chuẩn, trên chuẩn 100%, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho địa phương.
Ông Nguyễn Văn Phát, Chủ tịch UBND xã Bom Bo cho biết, xã có cơ cấu kinh tế nông nghiệp chiếm khoảng 65%, với tổng diện tích cây lâu năm gần 18.000ha. Tận dụng lợi thế này, người dân đã mạnh dạn ứng dụng khoa học - kỹ thuật vào sản xuất. Từ một vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số chậm phát triển, Bom Bo nay đã có 42 doanh nghiệp, 3 hợp tác xã hoạt động hiệu quả, 2 siêu thị bách hóa, 14 cơ sở chế biến hạt điều và gần 900 cơ sở kinh doanh cá thể, tạo động lực mới cho phát triển kinh tế - xã hội.
Trong câu chuyện với ông Chu Văn Cửu, người dân thôn 5, chúng tôi nghe nhiều trăn trở của một nông dân gắn bó cả đời với ruộng vườn. Ông mong muốn hạ tầng giao thông tiếp tục được đầu tư để kết nối giao thương liên vùng, giúp nông sản bán được giá cao hơn, giảm chi phí vận chuyển. Và thực tế, những mong mỏi ấy đang dần được hiện thực hóa khi Bom Bo xác định rõ 3 chương trình đột phá giai đoạn 2025-2030: phát triển hạ tầng giao thông; phát triển nông nghiệp bền vững gắn với giá trị kinh tế cao; phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa dân tộc S'tiêng, với định hướng "Bom Bo - Bản sắc S'tiêng, điểm đến cộng đồng".
Song song với phát triển kinh tế, công tác giữ gìn an ninh trật tự, đặc biệt ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, luôn được chú trọng.
Thiếu tá Trương Văn Hồng, Trưởng Công an xã Bom Bo cho biết, xã hiện có hơn 6.200 hộ với hơn 27.000 nhân khẩu thuộc 22 dân tộc, trong đó đồng bào DTTS chiếm 54,6%. Trước đây, xã Bom Bo được xác định là địa bàn trọng điểm, phức tạp về trật tự xã hội, tội phạm và tệ nạn ma túy; hoạt động "tín dụng đen", tội phạm cố ý gây thương tích, đánh bạc, trộm cắp tài sản diễn biến phức tạp; tình trạng bán điều non, cầm cố, sang nhượng đất, hủ tục mê tín… trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số từng gây nhiều hệ lụy.
Bằng các giải pháp tuyên truyền, vận động, phát huy vai trò người có uy tín, những "điểm nóng" ấy đã được chuyển hóa, tình hình tội phạm và vi phạm pháp luật về an ninh, trật tự được kéo giảm rõ rệt. Mùa xuân này, Bom Bo đón Tết trong không khí bình yên, an ninh trật tự được giữ vững.
Rời Bom Bo khi nắng xuân đã ngả chiều, trong tôi vẫn vang vọng "Tiếng chày trên sóc Bom Bo" - ca khúc bất hủ của nhạc sĩ Xuân Hồng, viết nên từ tấm lòng yêu nước son sắt của đồng bào S'tiêng năm xưa.
Từ hậu phương vững chắc của cách mạng, Bom Bo hôm nay đang vươn mình mạnh mẽ, viết tiếp bản trường ca mới của thời bình. Một mùa xuân no ấm đang lan tỏa trên vùng đất anh hùng, hứa hẹn tương lai phát triển bền vững, xứng đáng với truyền thống đấu tranh kiên cường đã làm nên tên tuổi Bom Bo trong lịch sử dân tộc.
Xuân về trên sóc Bom Bo 
