Lãnh đạo Mỹ-Trung mong muốn "làm ấm" mối quan hệ song phương

Tổng thống Mỹ Joe Biden và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã có cuộc hội đàm chính thức đầu tiên kể từ khi ông Biden nhậm chức hồi tháng 1 năm nay, một sự kiện được dư luận thế giới theo dõi sát và đặt ra một kỳ vọng rằng hai siêu cường có thể giảm leo thang căng thẳng.

16/11/2021 17:17

Gập ghềnh con đường “phá băng” quan hệ Mỹ - Trung

Lãnh đạo Mỹ-Trung mong muốn làm ấm mối quan hệ song phương -0 — Tổng thống Mỹ và các quan chức tham gia hội đàm. Ảnh AP.

Cuộc hội đàm trực tuyến được tổ chức ngày 16/11, kéo dài trong 3 tiếng đồng hồ.

Theo truyền thông Trung Quốc, phái đoàn Trung Quốc tham gia hội đàm trực tuyến gồm Chủ tịch Tập Cận Bình, Phó Thủ tướng Lưu Hạc, Bộ trưởng Ngoại giao Vương Nghị, Thứ trưởng Ngoại giao Tạ Phong và thành viên Bộ chính trị Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc Đinh Tiết Tường. Phái đoàn Mỹ gồm Tổng thống Joe Biden, Bộ trưởng Tài chính Janet Yellen, Ngoại trưởng Antony Blinken và Cố vấn An ninh quốc gia Jake Sullivan.

Tại cuộc hội đàm, cả Tổng thống Joe Biden và Chủ tịch Tập Cận Bình đều kêu gọi phát triển quan hệ Mỹ - Trung lành mạnh và ổn định, theo Reuters. Hai nhà lãnh đạo đã trao đổi quan điểm xung quanh vấn đề cạnh tranh khốc liệt giữa hai nước về công nghệ và chính sách công nghiệp trong khi vẫn nỗ lực bảo đảm tránh nguy cơ xảy ra xung đột quân sự. Hai bên cũng trao đổi thẳng thắn về những mâu thuẫn, trong đó có vấn đề Biển Đông. Ngoài ra, hai nhà lãnh đạo cũng thảo luận về những lĩnh vực mà Mỹ và Trung Quốc có thể hợp tác, bao gồm không phổ biến vũ khí hạt nhân và biến đổi khí hậu.

Ông Tập đã chào mừng Tổng thống Mỹ với tư cách là “người bạn cũ” của mình và lặp lại giọng điệu thân tình của ông Biden trong bài phát biểu khai mạc, trong đó ông khẳng định, “Trung Quốc và Mỹ cần tăng cường giao tiếp và hợp tác”. Ông Tập khẳng định, “Hiện tại, cả Trung Quốc và Mỹ đều đang ở những giai đoạn phát triển quan trọng và nhân loại đang sống trong một ngôi làng toàn cầu, và chúng ta cùng nhau đối mặt với nhiều thách thức”.

Chủ tịch Trung Quốc khẳng định hai nước cần tôn trọng nhau, cùng tồn tại trong hòa bình, theo đuổi hợp tác cùng có lợi và giải quyết tốt các vấn đề nội địa trong lúc gánh vác trách nhiệm quốc tế. Trong khi đó, Tổng thống Joe Biden nêu rõ hai nước cần đảm bảo rằng quan hệ song phương không đi vào con đường xung đột. “Như tôi từng khẳng định trước đây, trách nhiệm của chúng tôi với tư cách là nhà lãnh đạo của Trung Quốc và Mỹ là đảm bảo rằng sự cạnh tranh giữa hai nước không biến thành một cuộc xung đột, dù là vô tình hay cố ý”, ông Biden cho biết trong cuộc hội đàm với ông Tập. “Chỉ là một sự cạnh tranh đơn thuần, dễ hiểu”.

Theo Tổng thống Mỹ, hai nền kinh tế hàng đầu thế giới “cần thiết lập một số nhận thức chung”, trong đó “đề cập rõ ràng và trung thực về những điểm bất đồng và hợp tác cùng nhau trong các vấn đề cùng có lợi, đặc biệt là trong các vấn đề quan trọng như biến đổi khí hậu”.

Mối quan hệ song phương vốn dĩ nhiều căng thẳng đã không hề giảm nhiệt kể từ khi ông Biden chính thức nhậm chức và nhanh chóng chỉ trích Bắc Kinh về một loạt vấn đề, từ cáo buộc vi phạm nhân quyền đến tình hình Hong Kong hay Đài Loan. Các quan chức cấp cao của Trung Quốc đã công kích Nhà Trắng về những hành động mà họ coi là “can thiệp vào công việc nội bộ của Trung Quốc”.

Trong một tuyên bố được đưa ra sau cuộc hội đàm, Nhà Trắng cho biết Tổng thống Biden một lần nữa nêu lên những lo ngại về các hoạt động nhân quyền của Trung Quốc và nói rõ rằng ông tìm cách “bảo vệ người lao động và các ngành công nghiệp Mỹ khỏi các hoạt động thương mại và kinh tế không công bằng của Trung Quốc”. Hai bên cũng thảo luận về những thách thức quan trọng trong khu vực, bao gồm Triều Tiên, Afghanistan và Iran.

Theo thông tin từ Nhà Trắng, Tổng thống Biden và Chủ tịch Tập Cận Bình đã thảo luận tính chất phức tạp của quan hệ giữa hai nước và tầm quan trọng của việc quản lý cạnh tranh có trách nhiệm. Tại các cuộc thảo luận trước đây, hai nhà lãnh đạo đã đề cập tới các lĩnh vực mà hai bên có chung lợi ích, giá trị và quan điểm. Tổng thống Biden hoan nghênh cơ hội trao đổi một cách thẳng thắn với Chủ tịch Tập Cận Bình về các ý định và ưu tiên của Mỹ trong một loạt vấn đề.

Tổng thống Biden nhấn mạnh, Mỹ sẽ tiếp tục đấu tranh cho lợi ích và giá trị của mình và cùng với các đối tác và đồng minh đảm bảo các quy định của thế kỷ 21 thúc đẩy một hệ thống quốc tế công bằng, mở và tự do. Tổng thống Biden nhấn mạnh ưu tiên đầu tư lâu dài trong nước trong khi cùng các đối tác và đồng minh nước ngoài ứng phó với các thách thức của thời đại.

Trong khi mối quan hệ Mỹ-Trung vẫn không ngừng sóng gió, cả hai nhà lãnh đạo đều nhận thấy những áp lực nặng nề trên chính sân nhà của mình, theo AP.

Tổng thống Mỹ Joe Biden, đối mặt với tỷ lệ hưởng ứng hiệu quả công việc giảm sút rõ rệt trong bối cảnh đại dịch COVID-19 kéo dài, lạm phát và các vấn đề chuỗi cung ứng, cũng đang tìm cách giải quyết cho các vấn đề chính sách đối ngoại.

Trong khi đó, ông Tập đang phải đối mặt với sự trở lại đáng báo động của COVID-19, tình trạng thiếu năng lượng và cuộc khủng hoảng nhà ở mà các quan chức Mỹ lo ngại có thể gây ra chấn động trên thị trường toàn cầu.

Nhà Trắng không đặt quá nhiều kỳ vọng vào cuộc hội đàm trực tuyến này và trên thực tế, sự kiện kết thúc mà không có thông báo lớn hoặc thậm chí một tuyên bố chung nào được đưa ra. Tuy nhiên, các quan chức Nhà Trắng cho biết hai nhà lãnh đạo đã có một cuộc trao đổi thực chất. Nhiều chuyên gia kỳ vọng rằng đây có thể là bàn đạp để hai nước xây dựng mối quan hệ cạnh tranh lành mạnh và ít khả năng dẫn đến xung đột hơn.