Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Ngày 10/2/1942, tàu ngầm Mỹ US Trout (SS-202) đã đánh chìm hai tàu vận tải của Nhật Bản. Thoạt nhìn, điều này dường như chẳng có gì đặc biệt, bởi trong suốt cuộc chiến ở Thái Bình Dương, có hàng trăm cuộc tấn công tương tự. Tuy nhiên, cuộc tấn công lần này được thực hiện bởi một tàu ngầm đang chở trên khoang một kho báu trị giá hàng triệu USD.

Đảo kho báu

Cuộc tấn công vào Trân Châu Cảng mở màn cho các chiến dịch quân sự của Nhật Bản ở Đông Nam Á. Ngày 10/12/1941, quân Nhật đổ bộ lên đảo Luzon của Philippines. Chẳng bao lâu sau, các lực lượng Mỹ và Philippines phòng thủ tại đây đã nhận ra một điều rõ ràng: họ không có đủ lực lượng và trang thiết bị để bảo vệ Luzon và thủ đô Manila của Philippines. Vì vậy, họ rút về cố thủ ở những vị trí thuận lợi nhất cho việc phòng ngự là bán đảo Bataan và đảo Corregidor, hy vọng chờ được quân tiếp viện từ Mỹ.

1-uss-trout-ss-202.jpg
Tàu ngầm USS Trout (SS-202)

Nằm ở cửa vịnh Manila và sở hữu một kho vũ khí đáng gờm để phòng thủ trước các cuộc tấn công từ phía biển và trên không, các pháo đài trên đảo Corregidor là một mắt xích quan trọng trong hệ thống phòng thủ ven biển của khu vực. Được coi là những pháo đài kiên cố và an toàn nhất, chúng là nơi cất giữ các tài sản quý giá từ các ngân hàng ở thủ đô khi xuất hiện nguy cơ Manila bị quân phiệt Nhật đánh chiếm. Kết quả là Corregidor đã trở thành một đảo kho báu thực sự: các hầm ngầm của nó cất giữ rất nhiều vàng, bạc và các loại chứng chỉ tài chính có giá trị.

Thật không may cho chính quyền Mỹ và Philippines, cuộc phong tỏa của Nhật Bản đã gây khó khăn cho việc vận chuyển số của cải này ra ngoài. Nhưng họ không có ý định để chúng rơi vào tay đối phương. Tiền giấy, sau khi ghi lại số sê-ri, đã bị đốt. Các kim loại quý thì chờ đợi một số phận khác: người ta quyết định dìm chúng xuống vịnh. Tuy nhiên, điều này không đảm bảo rằng trong trường hợp Corregidor thất thủ, người Nhật sẽ không tìm cách trục vớt vàng và bạc từ đáy biển lên.

Vấn đề liên quan đến số châu báu đã được giải quyết nhờ tình trạng thiếu hụt đạn dược. Không quân Nhật Bản thường xuyên tiến hành các cuộc không kích vào hòn đảo. Nhưng quân Nhật chỉ có thể ném bom từ những độ cao rất lớn, vì các khẩu đội cao xạ của Corregidor không cho phép chúng hạ xuống thấp hơn. Tuy nhiên, lượng đạn dự trữ của các pháo thủ cao xạ rất hạn chế, hơn nữa họ lại cần những loại đạn chuyên dụng mới có thể bắn tới các máy bay ném bom của kẻ thù ở độ cao lớn.

Chỉ lực lượng tàu ngầm Mỹ mới có thể chi viện cho những người lính bảo vệ Corregidor đang bị quân Nhật bao vây. Để thực hiện nhiệm vụ vận tải đến Philippines, tàu ngầm Trout do Trung tá Hải quân Frank Fenn - chỉ huy, đã được lựa chọn.

Vàng thay cát

Ngày 12/1/1942, tàu ngầm Trout rời Trân Châu Cảng, mang theo 3.500 quả đạn pháo chi viện cho Corregidor. Để chứa được số hàng này, phần lớn ngư lôi và vật dằn trên tàu Trout đã bị tháo bỏ. Fenno nhớ lại điều duy nhất khiến ông bận tâm lúc bấy giờ là: “Biết lấy gì thay thế số vật dằn sau khi để lại 60 tấn đạn pháo ở Corregidor?”

5-dao-corregidor.jpg
Đảo Corregidor

Ngày 16/1/1942, Fenno nạp đầy nhiên liệu tại đảo san hô Midway rồi tiếp tục hành trình về hướng tây. Tối ngày 27/1, khi tiến gần quần đảo Bonin, ông phát hiện ánh đèn của một con tàu. Nghĩ rằng đó là một con tàu lớn, Fenno phóng một quả ngư lôi nhưng trượt mục tiêu. Sau khi tiếp cận mục tiêu ở cự ly vài trăm mét, chỉ huy tàu Trout mới nhận ra ông đã nhầm một tàu chống ngầm cỡ nhỏ của Nhật là tàu vận tải. Theo mệnh lệnh tác chiến, họ chỉ được tấn công các mục tiêu lớn, vì vậy các thủy thủ Mỹ đã để yên cho con tàu Nhật và tiếp tục hành trình tới Philippines.

Trong khi tàu ngầm tiến về Corregidor, chỉ huy tàu vẫn không ngừng suy nghĩ về câu hỏi: tìm đâu ra vật dằn thay thế? Ông chỉ còn biết hy vọng rằng trên đảo, ngoài ngư lôi và nhiên liệu, sẽ có đủ những bao cát để dùng cho mục đích này.

Tối ngày 3/2, khi tiến gần Corregidor, tàu Trout gặp tàu phóng ngư lôi hộ tống của mình. Chiếc tàu này dẫn đường cho Trout vào cầu cảng để tiến hành bốc dỡ hàng hoá trong đêm. Ngoài đạn pháo mang theo, các thủy thủ tàu ngầm còn chuyển giao phần lớn lương thực dự trữ của mình cho lực lượng phòng thủ trên đảo vốn đang lâm vào cảnh thiếu thốn nghiêm trọng.

Sau khi dỡ hết đạn dược, tàu ngầm trở nên nhẹ hơn đáng kể. Việc tiếp thêm nhiên liệu và hai quả ngư lôi cũng không cải thiện được tình hình. Fenno yêu cầu bổ sung 25 tấn vật dằn dưới dạng bao cát hoặc đá dăm, nhưng bị từ chối: cả hai thứ ấy đều cần thiết cho việc xây dựng các công sự phòng thủ trên đảo Corregidor.

Tuy nhiên, lối thoát đã được tìm thấy: Fenno được hứa sẽ cấp cho tàu một loại vật dằn “tốt hơn cát rất nhiều". Sau đó, những chiếc xe tải chở đầy vàng và bạc bắt đầu nối đuôi nhau hướng về phía tàu ngầm. Đầu tiên, khoảng 600 thỏi vàng được hạ xuống tàu. Tiếp theo, Trout đã tiếp nhận hàng trăm bao vải bạt, mỗi bao chứa 1.000 peso bạc. Ngoài ra, các loại cổ phiếu có giá trị, thư tín và công văn của Bộ Ngoại giao cũng đã được xếp lên tàu. Theo nhiều ước tính khác nhau, tổng cộng, tàu ngầm chứa 20 tấn kim loại quý, trị giá khoảng 25 triệu USD.

Trước bình minh, con tàu rời bến, tiến ra vịnh Manila, lặn xuống và chỉ nổi lên mặt nước khi màn đêm buông xuống. Điều thú vị là trong lúc vội vã ra khơi, Fenno đã ký giấy biên nhận kho báu, đồng thời ghi chú phía dưới rằng ông không thể tự mình kiểm tra số lượng vàng và bạc, nên buộc phải tin vào lời nói của những người phụ trách việc bốc xếp.

Những đòn tấn công quyết định

Trout rời vịnh Manila vào đêm mùng 5/2/1942. Tuy nhiên, sau khi vượt qua các bãi mìn, nó không trở lại Trân Châu Cảng, mà tới biển Hoa Đông. Theo mệnh lệnh nhận được trước đó của Tư lệnh Hạm đội Thái Bình Dương Hoa Kỳ, sau khi vận chuyển đạn dược đến Corregidor, tàu ngầm phải đến Formosa (Đài Loan) và thực hiện nhiệm vụ đánh phá hoạt động vận tải hàng hải của Nhật Bản.

Ngày 9/2, Trout đến eo biển Bashi, ngăn cách Philippines với Formosa, tại đây, do tầm nhìn hạn chế, nó đã nhầm hai hòn đảo với các con tàu và suýt nữa đã tấn công chúng. Một cơn bão dữ dội ập đến khiến con tàu vào ngày hôm sau mới tiến được vào biển Hoa Đông. Tại đây, vào đầu giờ chiều, nhân viên thủy âm đã phát hiện ra tiếng ồn chân vịt của một tàu vận tải đơn lẻ.

Sau khi tiếp cận mục tiêu, Trout phát hiện một con tàu Nhật Bản và mở cuộc tấn công. Quả ngư lôi đầu tiên trượt mục tiêu, nhưng quả thứ hai đã trúng đích, còn quả thứ ba đã kết liễu con tàu Nhật. Rời khỏi khu vực giao chiến, 25 phút sau, các thủy thủ tàu ngầm nghe thấy tiếng nổ của các nồi hơi: nạn nhân của họ, tàu vận tải phụ trợ của Hải quân Nhật Bản Chuwa Maru, đã bị đánh chìm.

Tối ngày 10/2, thủy thủ đoàn Trout phát hiện những ánh đèn mà theo nhận định của Fenno là thuộc về một con tàu nhỏ. Chỉ huy tàu Trout cho rằng đó là tàu chống ngầm. Con tàu lặn xuống, nâng kính tiềm vọng lên quan sát, rồi phóng ngư lôi tấn công. Sau khi trúng mục tiêu, nhân viên thủy âm báo cáo rằng chính Trout cũng bị tấn công: hai quả ngư lôi bay sượt gần tàu. Fenno kết luận rằng quân Nhật đã giăng bẫy: một con tàu thu hút sự chú ý của ông, trong khi tàu còn lại bất ngờ tấn công.

Trên thực tế, các quả ngư lôi của Trout đã đánh chìm tàu vận tải cỡ lớn Kurama Maru của Nhật Bản vốn bị nhầm là tàu chống ngầm nhỏ. Còn ngư lôi của đối phương hóa ra là một chiêu trò đánh lừa bằng âm thanh.

Những người anh hùng

Trout trở lại Trân Châu Cảng vào ngày 2/3/1942, nơi thủy thủ đoàn được chào đón như những người anh hùng. Việc cứu được số vàng và bạc này đã nâng cao tinh thần của người Mỹ vốn đang rất cần những tin tức tích cực sau thảm họa Trân Châu Cảng. Các tờ báo tràn ngập những bài viết về các thủy thủ tàu ngầm đã vận chuyển thành công một lô hàng có giá trị và trên đường đi còn đánh chìm hai tàu Nhật Bản.

2-fenno-mladshij-768x1028.jpg
Trung tá hải quân Frank Fenno

Khi vấn đề khen thưởng được đặt ra, ban đầu chỉ huy các cấp đã không thống nhất ý kiến về việc nên trao những huân chương và huy chương nào cho các thủy thủ tàu ngầm vì thành tích cứu được số vàng này. Cuối cùng, họ quyết định trao tặng toàn bộ thủy thủ đoàn Trout Huân chương Thập tự Hải quân - phần thưởng có giá trị thứ hai đối với các thủy thủ trong lực lượng Hải quân Mỹ. Riêng Fenno còn được hứa trao tặng Huân chương Phục vụ xuất sắc, loại phần thưởng thường được trao cho các tướng lĩnh.

Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ Franklin Roosevelt cho rằng điều này vẫn chưa tương xứng với công lao của Fenno. Vì vậy, ông đã quyết định trao thêm cho chỉ huy tàu Trout Huân chương Thập tự Phục vụ xuất sắc - phần thưởng quân sự cao thứ hai trong quân đội Mỹ. Như vậy, Fenno đồng thời được trao cả huân chương lục quân và hải quân. Đây là những phần thưởng chỉ dành cho các chiến công đặc biệt xuất sắc, vượt trên tất cả các phần thưởng quân sự khác của Mỹ, chỉ đứng sau Huân chương Danh dự.

Bản thân các thủy thủ tàu ngầm Trout coi việc giải cứu kho báu như một cuộc phiêu lưu thú vị. Sau khi trở về căn cứ, họ muốn mời bạn bè lên tàu để biểu diễn một vở kịch hài hước, trong đó có cảnh chơi poker với những lá bài làm bằng vàng. Tuy nhiên, thái độ thoải mái này suýt nữa gây rắc rối. Khi Fenno bàn giao các thỏi vàng theo danh mục kiểm kê, thì thiếu mất một thỏi. Sau một cuộc tìm kiếm kỹ lưỡng, người ta phát hiện nó ở trong bếp tàu, nơi anh đầu bếp dùng thỏi vàng làm vật chặn giấy.

Số phận tiếp theo của tàu ngầm và người chỉ huy của nó đã diễn ra theo những cách khác nhau. Fenno rời Trout vào tháng 6/1942. Tiếp tục chiến đấu trên các tàu ngầm khác, ông nhiều lần được trao tặng huân chương và sống sót đến ngày chiến tranh kết thúc. Còn tàu Trout cùng với toàn bộ thủy thủ đoàn đã mất tích vào tháng 2/1944, trong chuyến tuần tra chiến đấu thứ 11 của mình.

Kim Thanh Hằng

Các tin khác

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Một sĩ quan Lực lượng Biên phòng Anh cùng một quan chức thương mại Hồng Kông tại London đã bị tòa án kết tội liên quan hoạt động gián điệp và theo dõi những người bất đồng chính kiến dưới vỏ bọc “cảnh sát ngầm”.

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Trong nhiều năm, phụ nữ trong các tổ chức thánh chiến thường được nhìn nhận như “cô dâu thánh chiến”, họ vừa đảm nhiệm hậu cần hoặc thực hiện đánh bom liều chết. Tuy nhiên, hiện nay cách nhìn này không còn chính xác.

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Thượng úy Vasily Lovchikov bất ngờ nhận lệnh triệu tập tới sở chỉ huy quân đoàn ở Blagoveschensk. Tại đây, ông có cuộc gặp riêng với một đại tá hải quân, người được cho là phái viên của Tổng cục Tình báo Bộ Tổng tham mưu (GRU) từ Moscow đến để tuyển chọn nhân sự cho Học viện Ngoại giao Quân sự. Trước sự ngỡ ngàng của Vasily về cơ hội đào tạo và làm việc ở nước ngoài, vị đại tá trực tiếp đưa ra lời đề nghị mời ông tham gia kỳ thi tuyển sinh.

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Một cuộc tình, một vụ bắt giữ vì lái xe trong lúc say rượu và quyết định đào tẩu của một sĩ quan KGB đã dẫn tới một trong những vụ trục xuất nhân viên tình báo lớn nhất thời Chiến tranh Lạnh. Tháng 9/1971, Anh trục xuất 105 quan chức Liên Xô bị nghi hoạt động tình báo; Moscow đáp trả bằng việc trục xuất 18 nhân viên ngoại giao Anh. Nhưng đằng sau vụ bê bối tưởng như bắt đầu từ một cuộc say rượu ấy là cả một chiến dịch phản gián đã được MI5 chuẩn bị từ nhiều năm trước.

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Dư luận quốc tế vẫn còn xôn xao trước tin Ủy ban Châu Âu (EC) ngừng mọi hoạt động viện trợ Sierra Leone từ ngày 1-10-2026. Trước đó Liên minh Châu Âu (EU) có kế hoạch viện trợ quốc gia Tây Phi 18 triệu euro vào năm 2026 và 20,5 triệu euro vào năm 2027. Lý do được EC đưa ra là chính phủ Sierra Leone từ chối trục xuất ông trùm ma túy Jos Leijdekkers về Hà Lan.

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Sau khi đột nhập liên tiếp 3 tiệm vàng lấy trộm tài sản có trị giá hơn 5 tỷ đồng, Nguyễn Duy Nhật (sinh năm 1966, trú tại phường Thanh Thủy, TP Huế, thời điểm gây án là bác sĩ khoa Đột quỵ, Bệnh viện Trung ương Huế) mới sa lưới Công an. Nhìn lại hành trình đột nhập 3 tiệm vàng để lấy trộm tài sản, mới thấy được vị bác sĩ đã lên kế hoạch từng chi tiết và phương thức, thủ đoạn như những tên “siêu trộm” chuyên nghiệp…

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Trong Thế chiến thứ nhất, người Anh đã sử dụng các tàu bẫy để chống lại tàu ngầm Đức. Bước sang Thế chiến thứ hai, Bộ Hải quân Anh quyết định khôi phục chiến thuật này. Liệu đây có phải là một quyết định sáng suốt? Câu trả lời đã được thể hiện qua trận hải chiến diễn ra vào ngày 29/6/1940 giữa một tàu ngầm Đức và một tàu bẫy của Anh.

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Từ lâu, dư luận biết khá nhiều về mối quan hệ đặc biệt giữa Giáo hội Scientology với cộng đồng tình báo Mỹ. Sâu xa Scientology còn có mối quan hệ phức tạp, bí mật với giới quyền lực và bộ máy tình báo phương Tây. Chủ đề đặc biệt này vừa được tạp chí trực tuyến Nga Lưu trữ Lịch sử gián điệp (EAH) cập nhật.

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Điều gì đã khiến những liên lạc, thông tin về mục tiêu và các bước chuẩn bị bị cáo buộc trở thành đầu mối của một cuộc điều tra an ninh? Vụ truy tố Joshua Cammidge đang làm lộ những dấu vết dẫn tới một mắt xích trong nghi án tình báo tại Anh.

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Trung tâm Quan hệ Công chúng thuộc Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) vừa công bố các tài liệu đã được giải mật của Cục An ninh Liên bang Nga tỉnh Kursk, liên quan đến hồ sơ vụ án hình sự đối với Leonid Shevchenko, sinh năm 1922, kẻ bị kết án về tội phản quốc trong những năm chiến tranh và tội hoạt động gián điệp sau chiến tranh.

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Vào mùa thu 1988, một máy bay do thám Mỹ phát hiện một hiện tượng độc lạ: “Vòm Sáng” sau khi tên lửa đạn đạo tầm trung SS-20 Saber của Liên Xô (cũ) được phóng đi. Quá trình trên tạo ra cực quang gây tranh cãi trong suốt thập kỷ, thậm chí còn bị nhầm là UFO.