Bản Ngòi - Ốc đảo bị “lãng quên”

Bản Ngòi là một xóm cổ của người Mường, trải qua nhiều thập kỷ nơi đây vẫn là ốc đảo nằm tách biệt sâu trong lòng hồ thuỷ điện Hoà Bình, không có đường bộ, phương tiện đi lại chủ yếu là thuyền tôm, bè mảng, cuộc sống của người dân bản nơi đây tách biệt, cô lập như bị “lãng quên” ở lòng hồ sông Đà hùng vĩ.

Những ngày cuối tháng 5, trong hành trình khám phá điểm đến mới trên dòng sông Đà, chúng tôi đến với xóm Ngòi thuộc xã Ngòi Hoa (Tân Lạc- Hoà Bình), một xóm cổ ven hồ thuỷ điện Hoà Bình. 

Bản Ngòi là một xóm cổ của người Mường, trải qua nhiều thập kỷ nơi đây vẫn là ốc đảo nằm tách biệt sâu trong lòng hồ thuỷ điện Hoà Bình, không có đường bộ, phương tiện đi lại chủ yếu là thuyền tôm, bè mảng, cuộc sống của người dân bản nơi đây tách biệt, cô lập như bị “lãng quên” ở lòng hồ sông Đà hùng vĩ.

31 năm mòn mỏi một con đường

Xuất phát từ bến thuyền Thung Nai (huyện Cao Phong), đi tàu ngược theo dòng nước khoảng 45 phút, qua những dãy núi đá vôi trùng điệp và những đảo nhỏ, chúng tôi đến với bản Ngòi trong buổi chiều muộn. 

Khi tàu cập bến, người dân bản Ngòi đón chúng tôi bằng tiếng cồng chiêng rộn ràng, nụ cười và những cái bắt tay thật chặt, sự thăm hỏi chân tình của những người dân bản dành cho những vị khách từ nơi xa lần đầu tiên đến bản đã tạo những ấn tượng thật đẹp trong lòng du khách.

Nhìn những cụ ông, cụ bà cho tới những đưa trẻ trong xóm tập trung ở trên bến thuyền ai cũng vui. Bà Bùi Thị Trình hơn 80 tuổi cho biết, bản không mấy khi có khách, thấy mọi người đến đông vui quá, ra chỉ để gặp gỡ, được nói chuyện cũng vui rồi. 

Đứng từ trên đỉnh đồi, ông Đinh Công Hoán, Bí thư chi bộ xóm chỉ tay xuống khu vực lòng hồ trước mặt cho biết, xóm Ngòi nằm phía bên kia sông, tách biệt hoàn toàn với 4 xóm còn lại của xã. Không có cầu, phương tiện của người dân chủ yếu là thuyền nan hoặc thuyền máy. Các trục đường trong xóm chủ yếu là đường đất, đồi dốc trơn rất khó đi.  Nguy hiểm hơn, các em học sinh ngày  nào cũng tự chèo thuyền qua sông đến trường học.

Vịnh xóm Ngòi.
Vịnh xóm Ngòi.

Ông Hoán cho biết, năm 1986 khi thuỷ điện Hòa Bình tích nước thì phải di dân. Tuy nhiên nhiều hộ gia đình không muốn chuyển đi vùng đất mới mà trụ lại bên bờ sông Đà, họ di chuyển lên phía cao để sinh sống. Trước đây, xóm này được gọi là Bưa Dâm, với khoảng 20 gia đình sinh sống. 

Không ai có thể xác định được xóm có từ bao giờ vì nó là xóm cổ. Khi xóm ngay phía dưới bây giờ đã ngập nước là xóm Ngòi, có khoảng 30 hộ gia đình từ dưới xóm Ngòi chuyển lên xóm Bưa Dâm nên người dân lấy gộp cả xóm cũ và xóm mới thành một xóm là xóm Ngòi như bây giờ. 

Từ lúc hình thành bản Ngòi mới, người dân trong xóm đã đề nghị Nhà nước làm một con đường bê tông nhỏ nối từ bản Ngòi lên tỉnh lộ 43, đoạn thuộc xã Ba Khan của huyện Mai Châu để đi lại vì xóm hoàn toàn tách biệt không có đường bộ đi vào. Nhưng đến thời điểm này sau 31 năm đường vẫn chưa có.

Quả thật, từ bến tàu đi vào sâu bên trong xóm, chúng tôi đi men theo con đường mòn dân tự mở, ngày nắng còn dễ đi chứ mưa thì trơn trượt, nhiều chỗ đường lầy lội, chỗ nào bằng phẳng thì người dân làm nhà sinh sống, cạnh đó là những nương ngô đang dần vào vụ. Nhịp sống ở đây thật chậm và yên bình, thi thoảng trên đường đi chúng tôi gặp vài người đi rừng về, trên lưng họ gùi ít rau rừng, vài củ măng hay củ mài. 

Thấy chị Đinh Thị Loan gùi một gùi củ mài, chúng tôi hỏi mua, nhưng chị từ chối. Chị bảo: “Đào cả chiều mới được ngần này, để về luộc cho cả nhà ăn thôi, không bán đâu”. Ở đây, người dân không có đất để canh tác trồng lúa nên gạo phải mua hoàn toàn từ tàu hàng hay gọi là “siêu thị di động” trên bến sông. Cuộc sống bấp bênh sống phụ thuộc hoàn toàn vào tự nhiên, lại bị cô lập giữa vùng sông núi nên cuộc sống của họ khó khăn trăm bề.

Chị Đinh Thị Uyên một người dân trong xóm cho biết, người lớn thì vất vả đến đâu cũng chịu được, nhưng tội nhất là mấy đứa trẻ. Học mẫu giáo, cấp I thì còn có lớp nhưng khi lên cấp II thì phải lên xã, lên cấp III phải lên huyện, mà quãng đường chèo thuyền đi học thật gian nan. 

Mỗi ngày lên lớp, các em học sinh cấp Trung học cơ sở phải đi học từ 4h sáng, chèo thuyền tôm đi học qua sông với khoảng cách rộng 1,5-2km, sau đó đi bộ tiếp khoảng 4,5-5km mới đến được trường. Còn lên cấp III phải lên huyện học thì quãng đường còn dài hơn rất nhiều. Hầu hết các em trong xóm nếu không vào được nội trú thì thường bỏ học. 

Chỉ tay về mấy em gái đang làm ngoài ruộng ngô bên đường, chị Uyên bảo: “Các em ấy vừa học xong lớp 9, nghỉ hết rồi. Các cháu cũng muốn đi học tiếp nhưng đi học xa quá, không ai theo được”. Đây là một thực tế đã và đang diễn ra tại xóm Ngòi, để theo đuổi con chữ đối với họ quả là một điều xa xỉ, cả xóm đếm trên đầu ngón tay số người được đi học đại học, như nhà ông Đinh Công Thuân có con đi học đại học, 2 người con đã ra trường và đi dạy học. 

Ông Đinh Văn Vân, Trưởng thôn cho biết, toàn bộ dân trong xóm là người Mường, cả xóm có 89 hộ với gần 400 khẩu. Cuộc sống của người dân hoàn toàn biệt lập với bên ngoài, phát triển kinh tế chủ yếu dựa vào nguồn thuỷ sản đánh bắt và nuôi trồng trên sông Đà. Ngoài ra có ít đất nào thì các hộ canh tác trồng ngô, sắn, lạc và đi rừng. Mỗi tuần có 2 ngày thuyền chở hàng đi qua đây để người dân trong xóm ra trao đổi hàng hoá, mua gạo. 

Đây là xóm nghèo nhất của tỉnh, với 51 hộ nghèo và 4 hộ cận nghèo (chiếm tỉ lệ 61,8%). Ở đây, người dân sợ nhất là ốm đau, trẻ con đi học mùa nước cạn còn đỡ chứ vào mùa nước về rất nguy hiểm. Vừa qua, Công ty CP Đầu tư du lịch Hoà Bình có đầu tư cho xóm 1 thuyền máy để các em học sinh cấp II tự đi học, có thuyền máy các em đi lại đỡ vất vả và an toàn hơn rất nhiều.

Đánh thức tiềm năng du lịch cộng đồng

31 năm dành đất để làm thuỷ điện, đưa ánh sáng phủ khắp cả nước nhưng người dân xóm Ngòi lại bị bỏ quên nơi thâm sơn cùng cốc. Điều kiện sống của người dân khó khăn trăm bề, trẻ em bỏ học giữa chừng là những việc không ai mong muốn. 

Với sự sẻ chia và vực dậy xóm nhỏ này trở thành điểm đến du lịch cộng đồng, Công ty CP Đầu tư du lịch Hoà Bình đã lựa chọn xóm Ngòi để đầu tư, giúp người dân thoát nghèo từ du lịch. Công ty đã khảo sát địa bàn, tuyên truyền cho người dân hiểu tham gia làm du lịch và đào tạo về các kỹ năng trong du lịch bài bản, người dân ban đầu còn e ngại, tuy nhiên khi được nghe, giải thích và thấy được lợi ích của việc làm du lịch đem lại sự phát triển bền vững cho cộng đồng, có sự giao lưu văn hoá, người dân trong xóm rất đồng thuận và ủng hộ nhiệt tình. Đến nay, đã có 7 hộ tham gia làm homestay, công ty hỗ trợ 50% vốn và cam kết quảng bá điểm đến, thu hút khách đến với xóm Ngòi. 

Ông Vũ Duy Bổng, Chủ tịch HĐQT Công ty cho biết, xóm Ngòi được ví như “Vịnh Hạ Long” trên núi, đây là một trong những bản Mường cổ nhất nằm sâu trong lòng hồ, nơi hoàn toàn hoang sơ gần như chưa có dấu chân du khách. Nơi đây vẫn lưu giữ được nét văn hoá truyền thống, phong tục từ nhiều đời. 

“Chúng tôi muốn giới thiệu xóm Ngòi tới du khách Việt và du khách quốc tế biết đến Việt Nam còn có một vùng đất đẹp và hoang sơ như thế. Xóm Ngòi đã bị “bỏ quên” khá lâu và bây giờ chính là lúc để vẻ đẹp của nó được toả sáng”, ông Bổng nhấn mạnh.

Phát triển du lịch cộng đồng tại xóm Ngòi mới đang là bước đầu, tuy nhiên với những nỗ lực từ phía doanh nghiệp thì người dân cũng sẽ vơi đi những khó khăn, sức lan toả rộng khi có việc làm, tăng thu nhập, đặc biệt nhiều vị khách sẽ đến đây, xóm bản sẽ vui hơn, không còn cô lập nữa. Người dân kỳ vọng vào một sự đổi thay trên vùng đất bị lãng quên, du lịch cộng đồng sẽ là đòn bẩy cho bản Ngòi phát triển.

Lưu Hiệp

Các tin khác

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Ở những địa bàn rộng lớn và rất đặc thù như miền Trung, phóng viên thường trú là cầu nối đưa thông tin từ cơ sở đến tòa soạn nhanh, chính xác và khách quan. Gần dân để nghe, đi sâu thực tế để hiểu, kiểm chứng để phản ánh đúng những vấn đề người dân quan tâm – đó cũng là cách phóng viên Báo Công an nhân dân (CAND) đưa tiếng nói cơ sở đến bạn đọc, đồng thời góp phần giúp cơ quan chức năng kịp thời nhận diện và hành động.

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Chúng tôi có mặt tại Đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình (GGHB) số 1, Bộ Công an đóng tại Trung tâm Đào tạo và Phát triển năng lực GGHB, ở xã Hoàng Hoa Thám, Hưng Yên vào một ngày nắng lửa, khi cả đơn vị tổ chức diễn tập thực chiến chào đón Đoàn Tư lệnh Cảnh sát Liên hợp quốc (LHQ) đến thăm và làm việc. Cảm nhận rõ nhất là dấu ấn của một đơn vị trẻ, năng động, mang theo khát khao thực hiện sứ mệnh GGHB LHQ tại các địa bàn xa Tổ quốc.

Một lần đến Trường Sa…

Một lần đến Trường Sa…

Tôi đã đăng ký đi Trường Sa không chỉ một lần. Mỗi khi nghe tin có đoàn công tác chuẩn bị ra đảo, tôi lại đăng ký. Nhưng rồi vì nhiều lý do, tôi vẫn chưa thực hiện được ước nguyện. Có lúc tưởng như đã đến lượt mình, cuối cùng lại lỡ hẹn.

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ những bản tin đầu tiên với không ít va vấp, nghề báo đã đưa tôi đến Trường Sa, Làng Nủ, những sự kiện trọng đại của đất nước và rồi tới hiện trường động đất cách quê hương nửa vòng trái đất. Mỗi chuyến đi cho tôi thêm một cách hiểu về hai chữ “đưa tin”.

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

26 năm gắn bó với Báo CAND (tờ báo mà chúng tôi coi như ngôi nhà thứ hai và là một phần cuộc đời của mình) thì có tới 24 năm tôi là phóng viên theo dõi mảng giáo dục và đào tạo. Và đến bây giờ, tôi vẫn luôn thầm cảm ơn một cơ duyên may mắn vô hình nào đó đã đưa tôi đến với giáo dục, cho tôi cơ hội được đóng góp một phần nhỏ bé của mình trong sự nghiệp giáo dục - đào tạo nước nhà.

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Trong đời làm báo của mình - đặc biệt là gần 30 năm làm báo Công an nhân dân và An ninh thế giới - tôi đã đi công tác không biết bao nhiêu chuyến và riêng đi nước ngoài cũng phải gần 25 chuyến. Nhưng có một chuyến đi “vô tiền khoáng hậu”, đó là chuyến đi sang Pakistan vào trung tuần tháng 10 năm 2001.
Và lý thú nhất trong chuyến đi này là chuyện tôi và cuốn Kinh Koran.

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Có những bài báo “khép lại” sau khi đăng tải nhưng hành trình tạo chuyển biến trong đời sống từ bài báo ấy chỉ mới bắt đầu. Tại Lâm Đồng, từ những đồi thông bị “xẻ thịt” đến những khu dân cư bị bủa vây bởi ô nhiễm được phản ánh trên Báo Công an nhân dân đã góp phần thúc đẩy cơ quan chức năng vào cuộc, kịp thời chấn chỉnh, xử lý dứt điểm vi phạm, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, bảo vệ cuộc sống bình yên cho nhân dân.

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Để công viên Lãm Làng thực sự trở lại đúng chức năng là không gian sinh hoạt cộng đồng, vui chơi, giải trí lành mạnh, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng cần sớm vào cuộc, kiểm tra, chấn chỉnh và xử lý nghiêm những hành vi gây mất an ninh, trật tự, gây ô nhiễm tiếng ồn, chiếm dụng không gian công cộng trái quy định.

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Ít xuất hiện trước công chúng, nhưng công tác bảo vệ các sự kiện chính trị, văn hóa quan trọng diễn ra hay các chuyến công tác của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, khách quốc tế đến khu vực phía Nam, những chú chó nghiệp vụ của Phòng Cảnh vệ miền Nam (Bộ Tư lệnh Cảnh vệ) luôn sát cánh cùng cán bộ, chiến sĩ, trở thành “mắt thần”, “lá chắn” bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối.

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Từ bản Lân Đặt biệt lập giữa núi rừng, nơi người dân vừa trải qua nhiều tháng bị nước lũ chia cắt, đến những tuyến cáp đang được triển khai tại Tràng Định, hành trình xóa vùng lõm sóng di động ở Lạng Sơn đang được thực hiện bằng quyết tâm của Viettel, sự vào cuộc của bộ đội và sự đồng lòng của chính quyền, nhân dân. Không chỉ đưa sóng 4G đến những nơi còn thiếu kết nối, chương trình còn mở rộng cơ hội tiếp cận thông tin, dịch vụ số, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh trên địa bàn biên giới.

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Trước tình trạng vi phạm pháp luật trong học sinh, thanh thiếu niên (HS, TTN) còn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tội phạm, Công an TP Hải Phòng đã triển khai nhiệm vụ, giải pháp phòng ngừa, đấu tranh, xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật trong HS, TTN, người thất nghiệp trên địa bàn. Trong đó đánh giá thực trạng, nhận diện nguyên nhân, đề ra giải pháp nhằm chủ động phòng ngừa từ sớm, từ cơ sở, không để những biểu hiện lệch chuẩn trở thành mầm mống tội phạm.

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Có những chàng trai vừa rời ghế nhà trường đã tìm đến Công an xã để tìm hiểu về tiêu chuẩn, điều kiện thực hiện nghĩa vụ Công an nhân dân (CAND). Sau khi cân nhắc, họ viết đơn tình nguyện, mong muốn được rèn luyện trong môi trường kỷ luật, thử sức và trưởng thành qua những năm tháng thực hiện nghĩa vụ. Đằng sau mỗi lá đơn là những khát vọng của tuổi trẻ, cùng mong muốn được góp sức mình cho quê hương.

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Thông qua công tác tuyên truyền, vận động kết hợp tổ chức nhiều hình thức linh hoạt, sáng tạo, lực lượng Công an xã, phường tại Hà Tĩnh đã vận động người dân trên địa bàn giao nộp hàng trăm khẩu súng cùng nhiều công cụ hỗ trợ, vật liệu nổ các loại.

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Sau cai nghiện, điều khó nhất với nhiều người không chỉ là tránh xa ma túy mà còn là bắt đầu lại cuộc sống. Từ rà soát, quản lý, giáo dục đến kết nối vay vốn, học nghề, tìm việc làm, Công an các đơn vị, địa phương ở Hải Phòng đang cùng chính quyền, ngân hàng và các đoàn thể tạo thêm những “điểm tựa” để người sau cai có thể tự đứng lên bằng chính sức lao động của mình.

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

Không để ma túy có khoảng trống len vào địa bàn, suốt 45 ngày đêm, Công an TP Đà Nẵng đồng loạt tổng rà soát từ khu dân cư, chung cư, nhà trọ, cơ sở lưu trú đến chợ đầu mối, bến xe và những địa bàn tiềm ẩn nguy cơ. Với phương châm “đi từng nhà, rà từng người”, mỗi cuộc kiểm tra không chỉ để phát hiện, xử lý mà còn mở ra những đầu mối truy xét, đấu tranh, làm sạch địa bàn. 45 ngày đêm khép lại, yêu cầu “làm sạch để giữ sạch” tiếp tục được đặt ra thường xuyên, hướng tới mục tiêu xây dựng TP Đà Nẵng không ma túy.

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

10 năm qua, những đứa trẻ đang được nuôi dưỡng tại Trung tâm Từ thiện xã hội chùa Hồi Long, xã Hoằng Thanh, tỉnh Thanh Hóa vẫn gọi sư cô Thích Đàm Ngoan là mẹ. Từ những đứa trẻ đỏ hỏn bị bỏ lại bên cổng chùa đến những em nhỏ lớn lên dưới mái nhà Hồi Long, sư cô đã dành phần lớn thời gian, công sức và tình yêu thương để các em có một tuổi thơ bình thường như bao đứa trẻ khác.

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Hơn hai thập kỷ sau khi được mở tuyến, đường Hồ Chí Minh nhánh Tây từ Phong Nha đến Khe Sanh đã trở thành một trục giao thông quan trọng xuyên qua miền Tây Quảng Trị. Tuyến đường đi qua những vùng núi rừng hiểm trở, kết nối các bản làng với miền xuôi, tạo thuận lợi cho người dân đi lại, giao thương và từng bước thay đổi sinh kế.

Nẻo thiện tìm về

Nẻo thiện tìm về

Giúp đỡ người dân đi qua đường khi gặp mưa lũ, không nhận tiền “bồi dưỡng” của đối tượng khai thác gỗ trái phép, không quản thời gian, không nề hà công việc, có lệnh triệu tập là lên đường, đó là bản tính của Nguyễn Quốc Duy - Tổ trưởng Tổ an ninh trật tự (ANTT) thôn Mỹ Thạnh, xã Hàm Thạnh, tỉnh Lâm Đồng.

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Để ngăn ngừa hành vi đặt bẫy, giăng lưới săn bắt động vật hoang dã (chim trời) mùa di cư, lực lượng Công an cơ sở ở các xã ven biển tỉnh Hà Tĩnh đã đồng loạt triển khai nhiều biện pháp thu gom, phá huỷ các bẫy chim trái phép đến bắt giữ, xử lý những trường hợp săn bắt, tiêu thụ động vật hoang dã trái phép.