Mối nguy ô nhiễm đe dọa sông Cửu Long

Bài 3: Mối nguy hiểm đang rõ dần

Không chỉ có các khu công nghiệp nằm dọc sông Tiền, sông Hậu gây ô nhiễm mà cư dân sống ven sông cũng thấp thỏm khi một loạt nhà máy điện than, nhà máy giấy đang và sẽ mọc lên…

Nhiều dự án gây ô nhiễm

Dọc sông Hậu từ Trà Vinh ngược về Sóc Trăng đến Hậu Giang, ngoài các khu công nghiệp (KCN), người dân chứng kiến nhiều dự án triệu USD của nhà đầu tư nước ngoài khi các địa phương kêu gọi thu hút đầu tư. 

Điển hình, Nhà máy nhiệt điện Duyên Hải (Trà Vinh), Nhà máy Giấy Lee&Man (Hậu Giang), Nhà máy nhiệt điện than đang xây dựng ở Sóc Trăng… PGS.TS Lê Anh Tuấn - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Biến đổi khí hậu, Trường ĐH Cần Thơ nhận định: “Tất cả những nhà máy này đều là những nguồn có nguy cơ cao, gây ô nhiễm lớn cho nguồn nước cả vùng ĐBSCL”.

Tại cuộc họp ngày 3-3-2017, các sở, ban ngành chức năng của TP Cần Thơ đã tập trung đánh giá tình hình môi trường tại KCN Trà Nóc, đồng thời cũng mổ xẻ những khó khăn, bất cập trong công tác quản lý bảo vệ môi trường tại khu công nghiệp này.

Trưởng ban Quản lý các KCX và CN Cần Thơ, Võ Thanh Hùng cho rằng, thời gian gần đây công tác bảo vệ môi trường tại KCN Trà Nóc đã được các sở, ngành quan tâm thực hiện, nhất là việc đầu tư hoàn thành và đưa vào hoạt động Nhà máy xử lý nước thải tập trung; ý thức chấp hành quy định pháp luật về bảo vệ môi trường của phần lớn các chủ công ty, xí nghiệp đang hoạt động tại KCN này cũng được nâng lên.

Tuy nhiên, phải nhìn nhận: “Công tác bảo vệ môi trường tại KCN Trà Nóc hiện nay chưa đạt được kết quả như mong muốn của thành phố, vì một số công ty, doanh nghiệp cố tình không hợp tác khi các ngành chức năng tiến hành kiểm tra; công tác phối hợp kiểm tra chưa được chặt chẽ, vẫn còn hành vi xả nước thải ra môi trường khiến dư luận bức xúc”.

Một ví dụ điển hình, khi tổ máy số 1 và số 2 của nhà máy nhiệt điện Duyên Hải 1 (xã Dân Thành, huyện Duyên Hải, Trà Vinh) đi vào vận hành vào đầu năm 2016 cũng đã vấp phải phản ứng của người dân xung quanh. Điển hình là tro, xỉ than bay sang nhà dân và các hộ làm muối, nuôi tôm.

Người dân cũng lo ngại không biết quy trình xả thải của nhà máy này ra sao khi nơi đây sống chủ yếu bằng nghề đánh bắt thuỷ sản. Bên cạnh đó, định hướng của huyện Duyên Hải làm làm du lịch sinh thái, nếu nhà máy xử lý vấn đề môi trường không tốt sẽ ảnh hưởng rất lớn…

Trước lo lắng của người dân, cuối năm 2016, Nhà máy nhiệt điện Duyên Hải 1 phối hợp với các cấp chính quyền địa phương tỉnh Trà Vinh mời người dân xã Dân Thành vào nhà máy tham quan, kiểm tra, giám sát công tác vận hành nhà máy, đặc biệt là công tác xử lý môi trường của nhà máy…

Người dân nuôi cá ven sông cạnh KCN canh cánh nỗi lo ô nhiễm.
Người dân nuôi cá ven sông cạnh KCN canh cánh nỗi lo ô nhiễm.

Cần minh bạch thông tin

Tháng 8-2015, Nhà máy xử lý nước thải tập trung KCN Trà Nóc đi vào vận hành chính thức, với công suất xử lý 6.000m³/ngày đêm (giai đoạn 1). Tuy nhiên, đến nay công xuất xử lý của nhà máy mới chỉ đạt trên 50%.

Theo ông Võ Ngọc Hồ, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Xây dựng hạ tầng KCN Trà Nóc, hiện KCN Trà Nóc có trên 100 doanh nghiệp đang hoạt động, tuy nhiên tính đến đầu tháng 3-2017 mới chỉ có 18 doanh nghiệp đấu nối xong đường ống dẫn nước thải về nhà máy để xử lý, 9 doanh nghiệp đã ký hợp đồng đang tiến hành đấu nối và đang thương lượng hợp đồng đấu nối 8 doanh nghiệp.

Đối với hoạt động của Nhà máy xử lý nước thải, với công suất xử lý 6.000 m³/ngày đêm thì tổng cộng 1 tháng sẽ xử lý được 180.000 m³ nước thải. Tuy nhiên, từ khi đi vào hoạt động đến nay công suất xử lý mới chỉ đạt được hơn 50%.

Cụ thể, trong tháng 10-2016 nhà máy tiếp nhận xử lý được 99.000 m³ nước thải; tháng 11-2016 tiếp nhận xử lý 108.000 m³ và tháng 12-2016 tiếp nhận xử lý 112.000 m³.

Ông Võ Ngọc Hồ nêu lên thực trạng hiện nay, trong số các công ty, doanh nghiệp đã ký hoặc đang thương lượng hợp đồng đấu nối nguồn nước thải vào Nhà máy xử lý nước thải tập trung, thì có một số doanh nghiệp thực hiện việc này nhằm mục đích đối phó với các cơ quan chức năng khi tiến hành thanh tra, kiểm tra.

Thực tế qua thống kê mỗi tháng, khối lượng nước thải mà nhà máy tiếp nhận được của một số công ty, doanh nghiệp đang hoạt đông bình thường chỉ đạt được từ 5-10% so với khối lượng nước thải đã được phê duyệt trong báo cáo đánh giá tác động môi trường. 

Ngược lại, có trường hợp đăng ký 1.000 m³/ngày đêm, nhưng thực tế có thời điểm xả tới 5.000 m³/ngày đêm vào hệ thống xử lý nước thải tập trung của nhà máy. Bên cạnh đó, trong quá trình quản lý, kiểm tra hạ tầng KCN Trà Nóc Công ty CP Xây dựng hạ tầng KCN Trà Nóc đã phát hiện đường ống dẫn nước thải trong quá trình sản xuất của một số công ty, doanh nghiệp còn xả nước thải ra sông rạch mà chưa xử lý. 

ThS Nguyễn Hữu Thiện, chuyên gia nghiên cứu độc lập về sinh thái ĐBSCL, bày tỏ: “Sông Hậu có tầm quan trọng sống với hàng triệu người và hệ sinh thái của một vùng rộng lớn phía Tây sông Hậu. Nếu sự cố xảy ra thảm họa sẽ cực lớn. Vì vậy, cần phải hết sức thận trọng, không nên đánh cuộc rủi may, đặt sự sống của hàng chục triệu người vào rủi ro ở bất cứ mức nào”.

Do vậy, chủ đầu tư, nhà máy cần phải minh bạch bài toán cân bằng vật chất từ đầu vào sản xuất giấy đến tất cả các đầu ra. Phải tham vấn cộng đồng một cách có ý nghĩa, trong đó người dân bị ảnh hưởng từ dự án có quyền được biết.

Ông Nguyễn Văn Đồng, Giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Hậu Giang cho biết, trong tháng 4-2017 sẽ triển khai nuôi vài bè cá ngay gần ống xả thải của Nhà máy Giấy Lee&Man. Mục đích để giám sát môi trường, đồng thời cho cán bộ ăn chứ không bán ra ngoài. Theo ông Đồng, đây là cách đánh giá khả thi nhất để xem nước thải từ nhà máy có gây ảnh hưởng tới ngành Nông nghiệp hay không. Tuy nhiên, PGS.TS Lê Anh Tuấn cho biết, trách nhiệm chứng minh khả năng xử lý nước đạt yêu cầu theo quy định Nhà nước là của chủ nhà máy. Chính quyền địa phương phải làm công việc giám sát và chế tài việc tuân thủ pháp luật của nhà đầu tư. Đừng bắt cán bộ ăn cá được nuôi tại ống xả thải của nhà máy nếu bản thân họ không muốn làm “chuột bạch” thí nghiệm.
Nhóm PV ĐBSCL

Các tin khác

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

“Việt Nam thành công không chỉ vì đạt được thành tựu đáng chú ý, mà còn vì đã tìm ra con đường xã hội chủ nghĩa phù hợp với thực tiễn quốc gia”, Đại sứ Trung Quốc Hà Vĩ chia sẻ. Còn với Đại sứ Liên minh châu Âu Julien Guerrier, trong 30 năm qua, mỗi lần ông đến Việt Nam đều cảm nhận sự đổi thay và tiến bộ rõ rệt...