Thảm họa đường sắt kinh hoàng làm 200 người chết năm 1982:

Bài 3: Ký ức một đoàn tàu không trở về ga

Từ thông tin của bà Mỹ và bà Cẩm, một ngày tháng 4 năm 2018 nắng đỏ trời, chúng tôi tìm về Bàu Cá (ấp Hưng Long, xã Hưng Thịnh, huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai) nơi 36 năm trước xảy ra vụ tai nạn đường sắt kinh hoàng. Thời gian trôi đi, khúc cua định mệnh năm xưa đã thành khu chợ khang trang.

Tưởng như mọi dấu tích đã bị xóa mờ nhưng giữa cảnh sầm uất hôm nay vẫn còn lại một ngôi miếu thờ nhắc nhớ về một chứng tích tang thương.

Buổi sáng định mệnh

Hỏi về vụ tai nạn đường sắt năm 1982, hầu như người dân Bàu Cá đều biết. Ông Nguyễn Kim Hoạt, người đã tham gia công tác cứu nạn năm đó vẫn bị ám ảnh bởi những xác người ngổn ngang bên những toa tàu lật. Ông kể, sáng 17-3-1982, nghe dân làng hô hoán có tàu lật, ông cùng một số thanh niên trong xóm lập tức chạy tới hiện trường.

Cảnh tưởng tang thương hiện ra trước mắt: những xác người chồng lên nhau, nhiều xác không còn nguyên vẹn, hàng hóa dồn đống trộn lẫn với máu, tiếng kêu rên thảm thiết của những người bị thương hoặc đang hấp hối…

Sau công tác cứu nạn ban đầu, ông Hoạt và nhiều người dân được huy động trở về xã Tây Hòa tham gia đào mộ để chôn cất những xác người không có thân nhân đến nhận. “Khu đất được chọn làm nghĩa trang vừa mới thu hoạch mì nên khá tơi xốp, dễ đào. Chúng tôi đào từ trưa đến chiều thì xong hơn một trăm huyệt mộ. Sau đó tiến hành chôn cất, đến giữa đêm thì hoàn thành”.

Ngôi miếu thờ được dựng lên tại hiện trường vụ tai nạn thảm khốc khiến 200 người thiệt mạng.
Ngôi miếu thờ được dựng lên tại hiện trường vụ tai nạn thảm khốc khiến 200 người thiệt mạng.

Nhớ lại ngày kinh hoàng ấy, ông Hoạt cứ thẫn thờ. Ông bị ám ảnh bởi những xác người mặt mũi lấm lem than củi, bột mì. Có người mất tay, chân. Có cặp vợ chồng khi chết còn nắm chặt tay nhau, bụng người vợ đã lùm lùm. Vì là tàu chợ nên hàng hóa rất nhiều, chủ yếu là than củi, cao su, cá mắm… từ Nha Trang, Ninh Thuận, Bình Thuận, Dầu Giây đưa về Sài Gòn tiêu thụ. 

Buổi chiều, xe của ngành Đường sắt chở quan tài tới nghĩa trang. Những xác người được cơ quan chức năng chụp hình, lăn tay, đánh số. Ai có giấy tờ tùy thân thì đánh dấu bằng sơn đỏ trên bia mộ bằng gỗ, ai không có thì ghi là “Vô danh”.

Trong ngày, Tổng cục Đường sắt hỗ trợ hai tàu từ ga Nha Trang và ga Sài Gòn chở thân nhân ra Bàu Cá nhận xác mang về quê an táng. Áng chừng một nửa số nạn nhân được gia đình nhận xác, số còn lại chờ đến chiều thì đưa về nghĩa trang vừa hình thành. Tổng cộng, có 113 ngôi mộ được chôn cất tại Nghĩa trang Đường sắt.

Ông Đỗ Khương (75 tuổi), năm 1982 là Phó Chủ nhiệm Hợp tác xã Mua bán An Lộc, một trong những người tham gia cứu nạn nhớ lại: “Nhà tôi ở ngay khu vực xảy ra tai nạn. Sau khi tàu lật, một số người may mắn chỉ bị thương dìu nhau ra đường lộ bắt xe. Chính quyền xã, ấp đã kêu gọi bà con trợ giúp. Xe cứu thương ngày đó không có nhiều để huy động nên du kích xã đã ra đường lộ chặn xe từ hai hướng. Xe nào về Long Khánh thì đưa nạn nhân tới Bệnh viện Long Khánh, xe nào đi Sài Gòn thì chở lên các bệnh viện tuyến trên... Đến sáng sớm thì đưa hết những người bị thương đi cấp cứu”.

Cảnh tượng đập vào mắt ông Khương tại hiện trường là những xác người la liệt, hỗn độn với hàng hóa. Đầu máy xe lửa văng lên cao nằm lại trên quả đồi, 10 toa tàu lật chỏng chơ, chỉ còn 3 toa cuối cùng chơ vơ trên đường ray.

Thoát chết kỳ diệu

Trong số những người thoát chết một cách kì diệu, có mẹ con bà Trần Thị Gạo (thường gọi là Bảy Gạo). Bà Gạo mưu sinh bằng việc buôn thuốc rê từ Nha Trang về Trảng Bom. Năm đó chị Cao Thị Thu Hồng 12 tuổi, thường được mẹ cho đi theo trong mỗi chuyến buôn. Trước tai nạn khoảng 10 phút, bỗng nhiên tàu chạy rất nhanh, rồi có tiếng la hét ở các toa. Nhân viên tàu chạy đi chạy lại chốt các cánh cửa và hét lớn “Không ai được mở cửa”.

Do đi tàu nhiều, có kinh nghiệm nên bà Gạo kéo con gái ngồi xuống sàn ôm chặt vào lòng. Tiếng la hét ngày một to và con tàu lướt đi rất nhanh. Ít phút sau chị Hồng nghe tiếng “rầm, rầm”. Trán bà Gạo đập vào thành ghế, tóe máu. Hai mẹ con bà Gạo bước xuống tàu, cảnh trước mắt là màu sương mờ đục, mùi khói khét lẹt. Bà Gạo một tay bít trán, một tay dắt con bước qua đống đổ nát.

Chị Cao Thị Thu Hồng, người may mắn thoát chết thẫn thờ khi nhớ lại vụ lật tàu.
Chị Cao Thị Thu Hồng, người may mắn thoát chết thẫn thờ khi nhớ lại vụ lật tàu.

Chị Hồng còn nhớ, dọc đường tàu có cánh tay khều vào chân chị, có tiếng thều thào kêu cứu của những người đang hấp hối. Chị Hồng sợ quá ôm lấy mẹ và bật khóc. Hai mẹ con chạy ra đường tìm về thị trấn Trảng Bom, được trạm y tế băng bó vết thương. Năm tháng qua đi, ký ức kinh hoàng vụ tai nạn vẫn ám ảnh chị Hồng. Chị buồn rầu tâm sự: “Mẹ tôi hiểu rất rõ về những chuyến tàu và cũng quen nhiều người đi chuyến tàu đó. Mẹ muốn được kể lắm, nhưng chẳng có ai tới hỏi. Giờ thì mẹ đã mất, mang theo tất cả đi rồi”.

Trong chuyến tàu định mệnh ấy, vợ chồng bà Nguyễn Thị Đào cùng đứa con 3 tuổi, thêm đứa trong bụng mới 5 tháng tuổi đều thoát khỏi tay thần chết. Khoảnh khắc tuyệt vọng trong toa tàu “chạy về cõi chết” năm xưa mãi ám ảnh ký ức bà Đào. Hôm đó, bà ngồi toa giữa, cùng với nhóm bạn đi buôn than. Toa tàu chất đầy than củi và những bao cám.

Khi tàu đột ngột lao nhanh, bà Đào linh cảm có chuyện chẳng lành. Những bước chân của nhân viên nhà tàu chạy rầm rập, mặt ai cũng đầy vẻ hoảng loạn. Bà Đào cảm nhận rõ cái chết đã cận kề. Hai vợ chồng bà ôm chặt lấy đứa con rồi nhắm mắt lại cầu nguyện. Tàu lật, toa của bà văng khỏi đường ray chừng 10m. May mắn, 3 người trong gia đình bà Đào bị hất văng vào những bao cám và thoát khỏi lưỡi hái tử thần.

Duy Hiển – Trần Huy – Ngọc Thiện

Các tin khác

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Ở những địa bàn rộng lớn và rất đặc thù như miền Trung, phóng viên thường trú là cầu nối đưa thông tin từ cơ sở đến tòa soạn nhanh, chính xác và khách quan. Gần dân để nghe, đi sâu thực tế để hiểu, kiểm chứng để phản ánh đúng những vấn đề người dân quan tâm – đó cũng là cách phóng viên Báo Công an nhân dân (CAND) đưa tiếng nói cơ sở đến bạn đọc, đồng thời góp phần giúp cơ quan chức năng kịp thời nhận diện và hành động.

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Chúng tôi có mặt tại Đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình (GGHB) số 1, Bộ Công an đóng tại Trung tâm Đào tạo và Phát triển năng lực GGHB, ở xã Hoàng Hoa Thám, Hưng Yên vào một ngày nắng lửa, khi cả đơn vị tổ chức diễn tập thực chiến chào đón Đoàn Tư lệnh Cảnh sát Liên hợp quốc (LHQ) đến thăm và làm việc. Cảm nhận rõ nhất là dấu ấn của một đơn vị trẻ, năng động, mang theo khát khao thực hiện sứ mệnh GGHB LHQ tại các địa bàn xa Tổ quốc.

Một lần đến Trường Sa…

Một lần đến Trường Sa…

Tôi đã đăng ký đi Trường Sa không chỉ một lần. Mỗi khi nghe tin có đoàn công tác chuẩn bị ra đảo, tôi lại đăng ký. Nhưng rồi vì nhiều lý do, tôi vẫn chưa thực hiện được ước nguyện. Có lúc tưởng như đã đến lượt mình, cuối cùng lại lỡ hẹn.

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ những bản tin đầu tiên với không ít va vấp, nghề báo đã đưa tôi đến Trường Sa, Làng Nủ, những sự kiện trọng đại của đất nước và rồi tới hiện trường động đất cách quê hương nửa vòng trái đất. Mỗi chuyến đi cho tôi thêm một cách hiểu về hai chữ “đưa tin”.

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

26 năm gắn bó với Báo CAND (tờ báo mà chúng tôi coi như ngôi nhà thứ hai và là một phần cuộc đời của mình) thì có tới 24 năm tôi là phóng viên theo dõi mảng giáo dục và đào tạo. Và đến bây giờ, tôi vẫn luôn thầm cảm ơn một cơ duyên may mắn vô hình nào đó đã đưa tôi đến với giáo dục, cho tôi cơ hội được đóng góp một phần nhỏ bé của mình trong sự nghiệp giáo dục - đào tạo nước nhà.

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Trong đời làm báo của mình - đặc biệt là gần 30 năm làm báo Công an nhân dân và An ninh thế giới - tôi đã đi công tác không biết bao nhiêu chuyến và riêng đi nước ngoài cũng phải gần 25 chuyến. Nhưng có một chuyến đi “vô tiền khoáng hậu”, đó là chuyến đi sang Pakistan vào trung tuần tháng 10 năm 2001.
Và lý thú nhất trong chuyến đi này là chuyện tôi và cuốn Kinh Koran.

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Có những bài báo “khép lại” sau khi đăng tải nhưng hành trình tạo chuyển biến trong đời sống từ bài báo ấy chỉ mới bắt đầu. Tại Lâm Đồng, từ những đồi thông bị “xẻ thịt” đến những khu dân cư bị bủa vây bởi ô nhiễm được phản ánh trên Báo Công an nhân dân đã góp phần thúc đẩy cơ quan chức năng vào cuộc, kịp thời chấn chỉnh, xử lý dứt điểm vi phạm, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, bảo vệ cuộc sống bình yên cho nhân dân.

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Để công viên Lãm Làng thực sự trở lại đúng chức năng là không gian sinh hoạt cộng đồng, vui chơi, giải trí lành mạnh, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng cần sớm vào cuộc, kiểm tra, chấn chỉnh và xử lý nghiêm những hành vi gây mất an ninh, trật tự, gây ô nhiễm tiếng ồn, chiếm dụng không gian công cộng trái quy định.

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Ít xuất hiện trước công chúng, nhưng công tác bảo vệ các sự kiện chính trị, văn hóa quan trọng diễn ra hay các chuyến công tác của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, khách quốc tế đến khu vực phía Nam, những chú chó nghiệp vụ của Phòng Cảnh vệ miền Nam (Bộ Tư lệnh Cảnh vệ) luôn sát cánh cùng cán bộ, chiến sĩ, trở thành “mắt thần”, “lá chắn” bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối.

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Từ bản Lân Đặt biệt lập giữa núi rừng, nơi người dân vừa trải qua nhiều tháng bị nước lũ chia cắt, đến những tuyến cáp đang được triển khai tại Tràng Định, hành trình xóa vùng lõm sóng di động ở Lạng Sơn đang được thực hiện bằng quyết tâm của Viettel, sự vào cuộc của bộ đội và sự đồng lòng của chính quyền, nhân dân. Không chỉ đưa sóng 4G đến những nơi còn thiếu kết nối, chương trình còn mở rộng cơ hội tiếp cận thông tin, dịch vụ số, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh trên địa bàn biên giới.

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Trước tình trạng vi phạm pháp luật trong học sinh, thanh thiếu niên (HS, TTN) còn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tội phạm, Công an TP Hải Phòng đã triển khai nhiệm vụ, giải pháp phòng ngừa, đấu tranh, xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật trong HS, TTN, người thất nghiệp trên địa bàn. Trong đó đánh giá thực trạng, nhận diện nguyên nhân, đề ra giải pháp nhằm chủ động phòng ngừa từ sớm, từ cơ sở, không để những biểu hiện lệch chuẩn trở thành mầm mống tội phạm.

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Có những chàng trai vừa rời ghế nhà trường đã tìm đến Công an xã để tìm hiểu về tiêu chuẩn, điều kiện thực hiện nghĩa vụ Công an nhân dân (CAND). Sau khi cân nhắc, họ viết đơn tình nguyện, mong muốn được rèn luyện trong môi trường kỷ luật, thử sức và trưởng thành qua những năm tháng thực hiện nghĩa vụ. Đằng sau mỗi lá đơn là những khát vọng của tuổi trẻ, cùng mong muốn được góp sức mình cho quê hương.

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Thông qua công tác tuyên truyền, vận động kết hợp tổ chức nhiều hình thức linh hoạt, sáng tạo, lực lượng Công an xã, phường tại Hà Tĩnh đã vận động người dân trên địa bàn giao nộp hàng trăm khẩu súng cùng nhiều công cụ hỗ trợ, vật liệu nổ các loại.

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Sau cai nghiện, điều khó nhất với nhiều người không chỉ là tránh xa ma túy mà còn là bắt đầu lại cuộc sống. Từ rà soát, quản lý, giáo dục đến kết nối vay vốn, học nghề, tìm việc làm, Công an các đơn vị, địa phương ở Hải Phòng đang cùng chính quyền, ngân hàng và các đoàn thể tạo thêm những “điểm tựa” để người sau cai có thể tự đứng lên bằng chính sức lao động của mình.

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

Không để ma túy có khoảng trống len vào địa bàn, suốt 45 ngày đêm, Công an TP Đà Nẵng đồng loạt tổng rà soát từ khu dân cư, chung cư, nhà trọ, cơ sở lưu trú đến chợ đầu mối, bến xe và những địa bàn tiềm ẩn nguy cơ. Với phương châm “đi từng nhà, rà từng người”, mỗi cuộc kiểm tra không chỉ để phát hiện, xử lý mà còn mở ra những đầu mối truy xét, đấu tranh, làm sạch địa bàn. 45 ngày đêm khép lại, yêu cầu “làm sạch để giữ sạch” tiếp tục được đặt ra thường xuyên, hướng tới mục tiêu xây dựng TP Đà Nẵng không ma túy.

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

10 năm qua, những đứa trẻ đang được nuôi dưỡng tại Trung tâm Từ thiện xã hội chùa Hồi Long, xã Hoằng Thanh, tỉnh Thanh Hóa vẫn gọi sư cô Thích Đàm Ngoan là mẹ. Từ những đứa trẻ đỏ hỏn bị bỏ lại bên cổng chùa đến những em nhỏ lớn lên dưới mái nhà Hồi Long, sư cô đã dành phần lớn thời gian, công sức và tình yêu thương để các em có một tuổi thơ bình thường như bao đứa trẻ khác.

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Hơn hai thập kỷ sau khi được mở tuyến, đường Hồ Chí Minh nhánh Tây từ Phong Nha đến Khe Sanh đã trở thành một trục giao thông quan trọng xuyên qua miền Tây Quảng Trị. Tuyến đường đi qua những vùng núi rừng hiểm trở, kết nối các bản làng với miền xuôi, tạo thuận lợi cho người dân đi lại, giao thương và từng bước thay đổi sinh kế.

Nẻo thiện tìm về

Nẻo thiện tìm về

Giúp đỡ người dân đi qua đường khi gặp mưa lũ, không nhận tiền “bồi dưỡng” của đối tượng khai thác gỗ trái phép, không quản thời gian, không nề hà công việc, có lệnh triệu tập là lên đường, đó là bản tính của Nguyễn Quốc Duy - Tổ trưởng Tổ an ninh trật tự (ANTT) thôn Mỹ Thạnh, xã Hàm Thạnh, tỉnh Lâm Đồng.

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Để ngăn ngừa hành vi đặt bẫy, giăng lưới săn bắt động vật hoang dã (chim trời) mùa di cư, lực lượng Công an cơ sở ở các xã ven biển tỉnh Hà Tĩnh đã đồng loạt triển khai nhiều biện pháp thu gom, phá huỷ các bẫy chim trái phép đến bắt giữ, xử lý những trường hợp săn bắt, tiêu thụ động vật hoang dã trái phép.