Thảm họa đường sắt kinh hoàng làm 200 người chết năm 1982:

Bài 2: Sự trùng hợp của những giấc mơ

Như đã nêu ở bài trước, bà Mỹ được cơ quan Công an thông báo có thể em gái Trần Thị Tâm đã tử nạn trong vụ tai nạn đường sắt nghiêm trọng. Thời điểm đó, đời sống xã hội cực kì khó khăn, việc đi lại rất cách trở. Trong bối cảnh đó, gia đình bà Mỹ đã kì công tìm kiếm nhưng không thu được thông tin nào liên quan đến vụ tai nạn đường sắt xảy ra tháng 3-1982.

Lời trăn trối của người mẹ

Trước khi từ giã cõi đời, mẹ bà Mỹ vẫn day dứt về người con gái mất tích. Cụ trăn trối với chị em bà Mỹ: “Các con phải cố tìm kiếm được tung tích của Tâm cho mẹ an lòng nơi chín suối!”. Hai người con trai của nạn nhân Trần Thị Tâm là Nguyễn Phương Ly và Nguyễn Phi Phi khi trưởng thành cũng ra sức tìm kiếm thông tin về người mẹ nhưng không thu được kết quả nào. Họ chần chừ chưa muốn lập bàn thờ vì vẫn mong manh hi vọng mẹ còn sống và đang lưu lạc nơi đâu đó…

Cũng như gia đình bà Mỹ ở Hà Nội, tại TP Hồ Chí Minh, gia đình bà Trần Thị Cẩm (SN 1958, hiện trú tại quận Phú Nhuận) đã nhiều năm tìm kiếm thông tin về anh trai và chị dâu mất tích. Bà Cẩm nhớ lại, thời kì gia đình bà đi kinh tế mới ở Củ Chi vô cùng cực khổ. Người anh trai Trần Thái Phương (SN 1955) đành bỏ về thành phố đi buôn than củi từ các tỉnh Nam Trung Bộ vào Sài Gòn. Mỗi lần trở về, anh Phương mang được vài ký gạo cho cả nhà rồi hôm sau đi tiếp.

Trong một chuyến tàu chợ, anh Phương quen cô gái mồ côi tên Nở ở Nha Trang. Họ đến với nhau trong sự đồng cảm thân phận nghèo khó và khi anh Phương dẫn người yêu về nhà giới thiệu thì cô ấy đã mang bầu 4 tháng. Ngặt nỗi cô Nở không có bất cứ giấy tờ tùy thân nào để đăng ký tạm trú. Vậy nên anh Phương dẫn người yêu về Nha Trang làm giấy tờ, để: “Sau chuyến đi này sẽ làm đám cưới và đưa vợ về Củ Chi sống cùng gia đình”.

Bà Cẩm (bìa trái) và bà Mỹ thắp hương cầu siêu cho các nạn nhân tại Nghĩa trang Đường sắt (tháng 7 âm lịch 2017).
Bà Cẩm (bìa trái) và bà Mỹ thắp hương cầu siêu cho các nạn nhân tại Nghĩa trang Đường sắt (tháng 7 âm lịch 2017).

Như có linh cảm trước cuộc chia ly, bà Cẩm tiễn anh trai và chị dâu ra tận sân ga và không bao giờ quên được hình ảnh cuối cùng của người anh trai khi lên tàu: dáng anh xiêu vẹo trong bộ đồ cũ nát, vai khoác bó bao tải. Những ngày sau, thông tin về anh Phương cứ mờ mịt. Gia đình chờ đợi và nghĩ rằng, chắc do cực quá nên anh không về, anh còn đang lang thang đâu đó trên những con tàu để mưu sinh. Mãi 2 năm sau, gia đình bà Cẩm mới biết tin vào ngày 17-3-1982, có xảy ra vụ tai nạn đường sắt.

Xâu chuỗi lịch trình của người anh trai cho tới khi vụ tai nạn xảy ra là một tuần, bà Cẩm đoán anh trai và chị dâu có thể đã đi trên chuyến tàu định mệnh. Nhưng cuộc sống khốn khó khiến gia đình bà Cẩm không đi tìm ngay mà cứ tự huyễn hoặc biết đâu, anh Phương và vợ may mắn thoát nạn? Nhưng càng hi vọng thì thất vọng càng lớn… Gia đình bà Cẩm vì thế mang nỗi ân hận, dằn vặt suốt hơn 30 năm trời.

Những cuộc tìm kiếm từ giấc mơ

Đúng ngày 17-3-2014, tròn 32 năm sau thảm họa, gia đình bà Cẩm tìm được đến ấp Bàu Cá (huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai). Bà hỏi về vụ tai nạn, những người lớn tuổi còn nhớ khá rõ cảnh tượng kinh hoàng và việc cứu hộ ra sao, nhưng chuyện nghĩa trang thì rất ít người biết. Bởi nơi an nghỉ của những hành khách xấu số đặt ở xã khác cách hiện trường vụ lật tàu 3 cây số giữa rừng cao su, cách biệt với khu dân cư.

Kiên trì dò hỏi, bà Cẩm đã tìm được nghĩa trang đặt tại ấp Lộc Hòa (xã Tây Hòa, cùng huyện Trảng bom). Cảnh vật hiện ra đúng như trong giấc mơ của bà Cẩm: Hầu hết những ngôi mộ mất nấm, hàng rào đổ nát, bị cây cỏ xâm lấn. Nghĩa trang như một khu rừng non bạt ngàn cỏ dại, cây xanh. Nếu không phải người địa phương thì không ai có thể nhận ra trảng cỏ ven đường sắt này là một nghĩa trang…

Nghĩa trang cỏ mọc um tùm trước khi được tôn tạo năm 2014.
Nghĩa trang cỏ mọc um tùm trước khi được tôn tạo năm 2014.

Dù không biết anh trai mình nằm ở đâu giữa nơi hoang vu này nhưng bằng linh cảm máu thịt, bà Cẩm tin rằng anh Phương đang ở đây. Với sự giúp đỡ nhiệt tình của người dân địa phương, gia đình bà Cẩm đã sửa lễ, thành tâm hương đèn cầu khấn cho vong linh người anh và các nạn nhân được siêu thoát.

Bà Cẩm tìm được một nhân chứng quan trọng đã tham gia cứu nạn trong thảm họa, cũng như việc đào huyệt, an táng các thi thể hành khách xấu số. Đó là Ông Nguyễn Kim Hoạt (năm nay 83 tuổi), nhà cách Nghĩa trang Bàu Cá chừng hơn 1km. Từ nhiều năm nay, ông đã tự nguyện làm người quản trang, đều đặn phát cỏ, cắm hoa và hướng dẫn thân nhân vào nghĩa trang thắp hương. Ông thành tâm làm việc đó bởi xót xa, thương cảm những số phận gặp nạn trên đoàn tàu xui xẻo.

Từ đây, gia đình bà Cẩm giữ mối liên hệ thân tình với ông Hoạt và những người dân địa phương. Nhờ sự quyết tâm, nhiệt tình của bà Cẩm và gia đình một số nạn nhân, với sự giúp đỡ của người dân địa phương, nghĩa trang đã được chặt cây, dọn cỏ dại, xây lại cổng và đắp nổi dòng chữ “Nghĩa trang ĐS, 17-3-1982”, tức Nghĩa trang Đường sắt.

Trở về Sài Gòn, bà Cẩm lập tức đến văn phòng Tổng cục Đường sắt tại TP Hồ Chí Minh hỏi về thông tin vụ tai nạn, lai lịch các nạn nhân, hồ sơ mộ phần... nhưng không ai biết. Họ trả lời, những người cũ đã nghỉ hưu, họ mới vào làm việc nên không thể giúp bà được. Bà Cẩm tiếp tục tới Công an tỉnh Đồng Nai, nhưng nơi này không lưu giữ hồ sơ; gõ cửa Phòng Lao động Thương binh & Xã hội huyện Trảng Bom, cũng không ai biết vụ việc...

Năm 2017, qua tin bài trên Facebook bà Cẩm, thân nhân của nạn nhân Trần Thị Tâm lần đầu tiên biết được nghĩa trang này và về thăm.

Năm 2017, qua tin bài trên Facebook bà Cẩm, thân nhân của nạn nhân Trần Thị Tâm lần đầu tiên biết được  nghĩa trang này và về thăm.

Tất cả những nơi cần tìm, bà Cẩm đều đến nhưng thông tin chính thức về thảm họa đường sắt năm 1982 vẫn bảng lảng như làn khói hương giữa nghĩa trang. Tuy nhiên, sau khi thông tin Nghĩa trang Đường sắt được lan truyền, nhiều đoàn thể, cá nhân và đại diện ngành Đường sắt đã đến thắp hương, tổ chức cầu siêu cho các nạn nhân…

Trở lại chuyện tìm kiếm người em gái của gia đình bà Trần Thị Mỹ ở Hà Nội. Qua Facebook, ngẫu nhiên bà Mỹ kết bạn với bà Cẩm và thường xuyên trao đổi thông tin với nhau. Giữa năm 2017, bà Cẩm đưa câu chuyện Nghĩa trang Đường sắt lên Facebook của mình. Đọc những thông tin đó, bà Mỹ mừng rơi nước mắt và điện thoại nói chuyện ngay với bà Cẩm. Hai người phụ nữ cùng cảnh ngộ, người mất em gái, người mất anh trai trong cùng một thảm họa nên rất đồng cảm.

Nhân tháng “xá tội vong nhân” (tháng 7 âm lịch 2017), bà Mỹ bay vào Sài Gòn gặp người bạn quen qua Facebook. Bà Cẩm đã nhiệt tình đưa bà Mỹ các con trai, con dâu của nạn nhân Trần Thị Tâm đi thắp hương tại Nghĩa trang Đường sắt.

Bà Mỹ kể lại: “Bước chân vào Nghĩa trang Đường sắt, tôi thấy người mình bỗng dưng lạnh toát. Con dâu trưởng của em Tâm cũng nói, đã mơ thấy mẹ chồng hiện về nói nằm ở nghĩa trang gần đường tàu, ở mộ số…, hàng số... Bằng linh cảm, bà Mỹ khẳng định em gái Trần Thị Tâm của mình đang nằm trong Nghĩa trang Đường sắt.

Duy Hiển – Trần Huy – Ngọc Thiện

Các tin khác

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Ở nơi đại ngàn Trường Sơn của xã Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị vẫn phủ một màu xanh trải dài đến tận chân trời, rừng từ lâu đã trở thành kho sinh kế của đồng bào Bru - Vân Kiều. Từ những sợi mây rừng, giọt mật ong, búp măng đến những chiếc lá thuốc giữa tầng cây cổ thụ…, những sản vật dưới tán rừng đã âm thầm nuôi sống bao thế hệ người dân bản địa.

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Những lần khơi thông cửa biển Cửa Việt, Lý Hòa cho thấy nạo vét chỉ có thể giải quyết phần ngọn nếu không đi cùng các giải pháp căn cơ. Khi dòng chảy tự nhiên bị thay đổi, lượng cát bồi lắng vẫn tiếp tục tìm đường trở lại, đẩy các cửa biển vào vòng luẩn quẩn “khơi thông – bồi lấp – khơi thông”.

Bài 1: Luồng biển cạn, con đường mưu sinh bị chặn lại

Bài 1: Luồng biển cạn, con đường mưu sinh bị chặn lại

Từ Cửa Việt đến Lý Hòa, những cửa sông, cửa biển từng là lối ra khơi, nơi kết nối hoạt động khai thác thủy sản, vận tải biển và đời sống cư dân ven biển, đang bị bồi lấp nghiêm trọng. Khi luồng lạch bị thu hẹp, phía sau những doi cát không chỉ là những con tàu mắc cạn, mà còn là sinh kế của hàng nghìn người dân bị ảnh hưởng.

Cồn Cỏ – nơi người sống cùng nhịp thở của biển

Cồn Cỏ – nơi người sống cùng nhịp thở của biển

Giữa vùng biển phía Đông tỉnh Quảng Trị, đảo Cồn Cỏ hiện lên như một chấm xanh giữa trùng khơi. Từ lâu, hòn đảo tiền tiêu này được biết đến như một pháo đài nơi đầu sóng, một địa danh ghi dấu những năm tháng chiến tranh ác liệt. Hôm nay, bên cạnh giá trị về quốc phòng, chủ quyền, Cồn Cỏ đang viết tiếp câu chuyện mới về gìn giữ những giá trị của biển, bảo vệ hệ sinh thái và phát triển hài hòa với thiên nhiên.

Tìm đồng đội, nối những cuộc đoàn viên từ đại ngàn Trường Sơn

Tìm đồng đội, nối những cuộc đoàn viên từ đại ngàn Trường Sơn

Hơn nửa thế kỷ sau ngày đất nước thống nhất, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ vẫn được các lực lượng chức năng kiên trì thực hiện. Trên những địa bàn từng là chiến trường ác liệt ở phía tây Quảng Trị, cán bộ, chiến sĩ ngày đêm lần tìm từng dấu tích đồng đội. Cùng với đó, lực lượng Công an đẩy mạnh thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ, góp phần nối lại những cuộc đoàn viên còn dang dở sau chiến tranh.

Giữ hồn xưa bên dòng Ô Lâu

Giữ hồn xưa bên dòng Ô Lâu

Giữa miền quê ven sông Ô Lâu, xã Nam Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị, làng cổ Hội Kỳ vẫn còn lưu giữ nhiều ngôi nhà rường hàng trăm năm tuổi – những dấu tích hiếm hoi của một không gian văn hóa xưa cũ còn sót lại. Sau hơn 5 thế kỷ hiện diện, những mái ngói rêu phong, cột kèo gỗ mít sẫm màu thời gian vẫn lặng lẽ đứng đó như một phần ký ức làng quê.

Nỗi đau sau song sắt của người mẹ lầm lỡ

Nỗi đau sau song sắt của người mẹ lầm lỡ

Cơn mưa chuyển mùa bất chợt đổ xuống cao nguyên, những hạt mưa lách qua khung cửa sắt, rơi lộp độp xuống nền xi măng lạnh. Trong góc buồng giam ở Trại tạm giam số 1 Công an tỉnh Lâm Đồng, phạm nhân Huỳnh Thị Thanh Thảo (SN 1985, trú xã Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng) lặng lẽ ngồi nhìn ra khoảng trời xám đục ngoài ô cửa nhỏ.

Hành trình trưởng thành của nữ phạm nhân hưởng chính sách khoan hồng

Hành trình trưởng thành của nữ phạm nhân hưởng chính sách khoan hồng

Biết mình là một trong những phạm nhân đủ điều kiện được hưởng chính sách khoan hồng của Đảng và Nhà nước trong đợt này, nữ phạm nhân Trần Ngọc Minh Anh (SN 2006, trú tại phường Lâm Viên – Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng) đã không giấu được những giọt nước mắt vỡ òa sau quãng thời gian dài sống trong day dứt và ân hận.

Nỗi đau ở Sông Lô và lời cảnh tỉnh không thể chậm trễ

Nỗi đau ở Sông Lô và lời cảnh tỉnh không thể chậm trễ

Chưa bao giờ ở xã Sông Lô, tỉnh Phú Thọ lại có đến nhiều đám tang cùng một lúc như vậy. Có tới 5 gia đình cùng chung một nỗi đau vô tận khi đột ngột mất đi người con trai yêu quý trong buổi chiều định mệnh. Lá vàng tiễn mái đầu xanh, tiếng khóc gọi tên con nghe quá xót xa.

Mạch sống chảy mãi giữa đại ngàn Trường Sơn

Mạch sống chảy mãi giữa đại ngàn Trường Sơn

Tháng 5 về, nắng vàng như rót mật trên những sườn đồi phía Tây TP Đà Nẵng. Giữa màu xanh ngút ngàn của dãy Trường Sơn hùng vĩ, đồng bào các dân tộc lại rộn ràng chuẩn bị cho một ngày lễ đặc biệt trong trái tim mình: Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026).

Đổi thay, phát triển ở vùng căn cứ cách mạng Vùng Bưng 6 xã

Đổi thay, phát triển ở vùng căn cứ cách mạng Vùng Bưng 6 xã

Vùng Bưng 6 xã vốn là căn cứ cách mạnh gắn liền với những trang sử đấu tranh kiên cường của quân dân ta qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Đây không chỉ là căn cứ lưu giữ giá trị lịch sử, truyền thống yêu nước, Vùng Bưng đầy lau sậy, cỏ cây xưa kia nay vươn mình mạnh mẽ với tốc độ phát triển kinh tế, văn hóa, đô thị và công nghiệp.

Linh thiêng nguồn nước giữa đại ngàn

Linh thiêng nguồn nước giữa đại ngàn

Sương sớm còn vương trên những tán rừng già, giăng thành lớp màn mỏng bảng lảng phủ xuống buôn làng. Từng mái nhà dài của người Mnông ở xã Đam Rông 4 (Lâm Đồng) lặng lẽ thức giấc trong tiếng gà rừng gọi sáng, trong mùi khói bếp len qua vách gỗ. Con đường đất đỏ dẫn xuống bến nước diễn ra lễ cúng hôm nay bỗng trở nên rộn ràng khác lạ!

Địa đạo Phú Thọ Hòa, biểu tượng của ý chí kiên cường và nghệ thuật chiến tranh nhân dân

Địa đạo Phú Thọ Hòa, biểu tượng của ý chí kiên cường và nghệ thuật chiến tranh nhân dân

Địa đạo Phú Thọ Hòa là một công trình quân sự trong lòng đất tại phường Phú Thọ Hòa, TP Hồ Chí Minh. Thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, địa đạo Phú Thọ Hòa là điểm trú ngụ của bộ đội chủ lực, được các đơn vị đặc công biệt động của cách mạng dùng làm bàn đạp tấn công vào nội thành Sài Gòn như: Trung đoàn Phạm Hồng Thái, Tiểu đoàn Ngô Gia Tự. Đồng thời, địa đạo cũng là cái nôi đảm bảo cho nhiều cán bộ quân dân chính đảng các cấp về dừng chân hoạt động tại đây.

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Chỉ hơn một giờ lênh đênh, còn tàu rời biển Cửa Việt (Quảng Trị) đã cặp đảo Cồn Cỏ. Tháng Tư, hòn đảo nhỏ hiện trước mắt chúng tôi xanh thẫm bởi rừng, lấp lánh bởi nắng và mang một vẻ bình yên rất riêng của vùng biển tiền tiêu. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên không chỉ là vẻ đẹp ấy, mà là cảm giác Cồn Cỏ đang chuyển mình.

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.