Kỷ niệm 60 năm Ngày thành lập Hải quân nhân dân Việt Nam (7/5/1955 – 7/5/2015):

Ba con tàu đi vào lịch sử

Hơn nửa thế kỷ trôi qua, nhưng nhiều kỷ niệm đẹp, đậm nét hào hùng vẫn sống mãi trong tâm thức của những cựu binh trên các chuyến tàu không số vận chuyển vũ khí từ miền Bắc chi viện chiến trường miền Nam. Giữa vòng vây, những chiến sỹ Hải quân kiên cường đánh trả, sẵn sàng phá hủy tàu, dũng cảm hy sinh, không để sa vào tay địch.

Tàu nằm lại ở Quảng Ngãi

Ông Hồ Đắc Thạnh là người con Phú Yên tập kết ra Bắc năm 1955 rồi trở thành lính Hải quân. Sau khi làm thuyền phó hai tàu 54 và 56 Đoàn 759 – tiền thân của Lữ đoàn Hải quân 125 vận chuyển vũ khí vào Cà Mau, Bến Tre, cuối năm 1963 ông Thạnh làm thuyền trưởng, chỉ huy 10 chuyến tàu đưa hơn 800 tấn vũ khí vào Bến Tre, Cà Mau, Trà Vinh, Phú Yên, Quảng Ngãi.

Ông tâm sự “Trên mỗi tàu có ít nhất nửa tấn thuốc nổ để phá hủy khi cần thiết. Sau sự kiện tàu 143 bị lộ ở Vũng Rô, Đoàn 759 chọn phương án vào bãi ngang thả vũ khí”. Theo phương án đó, tàu 41 chở 40 tấn vũ khí vào Phổ An, huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi đêm 26/1/1966. Những kiện vũ khí cuối cùng vừa thả xuống biển thì sóng lớn đánh gãy chân vịt con tàu.

Ông Thạnh kể: “Lúc đó hai tàu chiến của địch có hỏa lực mạnh đã bao vây, tàu mình chỉ có pháo 12,7 ly. Trước tình huống đó, tôi lấy quốc kỳ quấn vào cổ, chỉ đạo anh em bơi trước vào bờ, máy trưởng mở hết giới hạn kỹ thuật chân vịt, cho tàu 41 lao về phía hai tàu chiến của địch sau khi kích nổ bộc phá dưới hầm tàu. Khi tôi và máy trưởng bơi chưa tới bờ thì tiếng nổ dội vang, phá hủy tàu 41. Từ phía biển, địch giội pháo vào bờ, khiến thuyền phó Dương Văn Lộc, thủy thủ Trần Văn Nhợ hy sinh. 19 người còn lại ngược đường rừng ra Bắc.

7 năm sau sự kiện đó, ngày 11/1/1973, tập thể tàu 41 được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu đơn vị Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân (LLVTND). Kỷ niệm 50 năm ngày mở đường Hồ Chí Minh trên biển (23/10/1961 – 23/10/2011), thuyền trưởng tàu 41 năm xưa – Trung tá Hồ Đắc Thạnh vinh dự được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND.

Thuyền trưởng Hồ Đắc Thạnh - người đã chỉ huy phá hủy tàu 41 ở biển Phổ An, huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi đêm 27/1/1966.
Thuyền trưởng Hồ Đắc Thạnh - người đã chỉ huy phá hủy tàu 41 ở biển Phổ An, huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi đêm 27/1/1966.

Phá hủy tàu 143 ở vịnh Vũng Rô

Nói đến bến Vũng Rô và huyền thoại những con tàu không số, Trung tá Hồ Đắc Thạnh kể lại: “Ngày 1/2/1965, tức mùng 8 Tết Ất Tỵ, tàu 143 do ông Lê Văn Thêm làm thuyền trưởng vận chuyển 63 tấn vũ khí vào bến Lộ Diêu, tỉnh Bình Định. Vừa xuất bến thì địch ráo riết tuần tra trên biển, nên phải dừng lại ở đảo Hải Nam (Trung Quốc). Đến ngày 10/2/1965 tiếp tục hải trình nhưng bến Lộ Diêu mất an toàn, nên Bộ Tư lệnh Hải quân chỉ đạo tàu 143 chuyển hướng vào Vũng Rô.

Chuyến hàng ngoài kế hoạch, nhưng bộ đội, dân công nỗ lực bốc dỡ hết vũ khí trước 3h30 sáng 16/2/1965. Tời kéo neo bị hỏng phải sửa chữa đến 5h sáng buộc tàu 143 nằm lại Bãi Chùa. Dù đã ngụy trang cẩn trọng, nhưng trực thăng của địch tải thương từ Bình Định vào phát hiện mỏm núi nhô ra Bãi Chùa khác thường nên báo về Sở chỉ huy Quân đoàn 2 ở Nha Trang.

Một giờ sau máy bay L19 của địch đến Vũng Rô chụp ảnh và nhận ra nét khác biệt với tấm không ảnh trước đó. 13h, 1 máy bay trinh sát và 2 trực thăng giội pháo mù, bom xăng khiến lá ngụy trang bị cháy, lộ diện tàu 143. Từ Bãi Lau, hai khẩu pháo 12,7 ly của K60 phối hợp thủy thủ tàu 143 nã đạn đánh trả. Phương án phá hủy tàu 143 được triển khai, nhưng thân tàu chao nghiêng do trúng bom, không thể chui vào hầm kích nổ nửa tấn TNT.

Trong lúc chờ K60 “điều” bộc phá, kíp nổ, dây cháy chậm để đánh trên boong tàu thì địch tăng cường máy bay, tàu chiến và hai tiểu đoàn bộ binh mưu toan tóm gọn tàu 143. Bộ đội, du kích bến Vũng Rô và Hải quân tàu 143 kiên cường chống trả các cuộc tấn công của địch.

Với quyết tâm cao nhất, hơn nửa tấn thuốc nổ đã được trinh sát K60 đưa ra phá hủy tàu 143 trong đêm 17/2/1965, rồi thoát khỏi vòng vây của địch. Những ngày sau đó, chiến sự ở Vũng Rô và vùng ven diễn ra ác liệt, địch tăng cường đánh phá, phong tỏa, nên bến Vũng Rô khép lại nhiệm vụ tiếp nhận vũ khí từ miền Bắc.

Tàu 143 đến Vũng Rô - ảnh do không quân Mỹ chụp.
Tàu 143 đến Vũng Rô - ảnh do không quân Mỹ chụp.

Tàu 235 cảm tử ở Ninh Vân

47 năm qua bên chân núi Bà Nam, xã Ninh Vân, thị xã Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa luôn thơm khói hương tưởng nhớ 14 thủy thủ tàu 235 hy sinh anh dũng. Những nhân chứng lịch sử kể lại, trưa 27/2/1968, tàu 235 do thuyền trưởng Nguyễn Phan Vinh chỉ huy, rời Hải Phòng vận chuyển 14 tấn vũ khí vào bến Hòn Hèo với những luồng hẹp và bãi đá ngầm. Sau hải trình vất vả, đêm 29/2/1968, tàu 235 vào bến Hòn Hèo nhưng vấp phải 7 tàu tuần tra của địch.

Thuyền trưởng động viên anh em bình tĩnh, sẵn sàng chiến đấu và chỉ huy tàu vào biển Ninh Phước bên chân núi Hòn Hèo rạng sáng 1/3/1968, thả những kiện vũ khí bọc nilon xuống biển để bộ đội, dân công ra vớt. Hơn 1 giờ sau, tàu 235 chạy ven núi về phía Ninh Vân. Có tới 7 tàu địch tăng tốc đuổi theo bao vây, nã đạn, máy bay địch giội pháo sáng và đạn rốc két. Khẩu DKZ trong tay thủy thủ Hà Minh Thật, Nguyễn Văn Phong giội thẳng về phía địch khiến một tàu bốc cháy.

Cuộc chiến đấu không cân sức diễn ra ác liệt, 5 người trên tàu 235 hy sinh, 9 người bị thương. Thuyền trưởng Nguyễn Phan Vinh vẫn bám buồng lái, tính phương án kích bộc phá dưới hầm trước rồi cho tàu 235 lao thẳng vào tàu chiến của địch nhưng không may tàu hỏng máy, tất cả bơi vào phía núi để phá hủy tàu. Khi anh Vinh cùng đồng đội vào bờ thì tàu 235 nổ tung, địch tập trung lực lượng bao vây một góc núi Hòn Hèo.

Thuyền trưởng Nguyễn Phan Vinh và thợ máy Ngô Văn Thứ cầm súng đánh trả tới viên đạn cuối cùng và đã hy sinh. 7 người còn lại dìu nhau vào núi suốt 10 ngày không lương thực, nước uống. Đến ngày thứ 11 thủy thủ Mai Văn Khung bị địch bắt khi tìm nước uống. Ngày thứ 12 liên lạc được du kích bến Hòn Hèo, nhưng thuyền phó Đoàn Văn Nhi mất tích. 5 người may mắn trở về đơn vị là Nguyễn Văn Phong, Hà Minh Thật, Lê Duy Mai, Vũ Long An và Lâm Quang Tuyến.

Nhớ lại sự kiện đó, ông Nguyễn Bá Cường (trú ở phường Ninh Thủy, thị xã Ninh Hòa; nguyên Trưởng trạm xá căn cứ Hòn Hèo, nguyên Bí thư Huyện ủy Ninh Hòa) kể: “Sau khi đất nước thống nhất, một người dân Ninh Vân phát hiện hài cốt thuyền phó Đoàn Văn Nhi trong một hang đá, cạnh đó có khẩu súng K54”.

Vợ ông Cường, bà Phạm Thị Hường – nguyên y tá căn cứ Hòn Hèo tâm sự : “Khi đưa 5 người còn lại về trạm xá, nhìn họ bị thương và kiệt sức, không ai cầm được nước mắt. Địch bao vây nên anh em ở căn cứ chỉ sống nhờ khoai núi, nhưng ai cũng muốn dành phần nhiều cho 5 thủy thủ”. Năm 1970, liệt sĩ Nguyễn Phan Vinh được truy tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND, tên của anh hóa thành tên một hòn đảo ở huyện đảo Trường Sa.

Ba chiếc tàu không số đã được phá hủy trước khi địch thực hiện mưu toan chiếm đoạt. Hình hài những con tàu đó không còn nữa, nhưng tên tuổi mỗi tàu và chiến công huyền thoại của những sĩ quan Hải quân vẫn còn sống mãi với thời gian và lịch sử để các thế hệ cháu con luôn ngưỡng mộ và tự hào.

Trong Tạp chí “Lượt sóng” Hải quân ngụy thời đó đã phải thừa nhận kỳ tích anh hùng của Hải quân tàu 235: “Mười hai chiến hạm và hàng chục hải thuyền của Hoa Kỳ cùng quân lực Việt Nam Cộng hoà có phi cơ yểm trợ, đụng độ ác liệt với 1 tiểu đoàn Việt Cộng (thực tế 20 người - PV) gan góc và thiện chiến trên con tàu chở vũ khí từ Bắc Việt thâm nhập tiếp tế cho mặt trận giải phóng. Họ đã nổ súng đến viên đạn cuối cùng và hy sinh với con tàu bằng khối lượng hàng tấn bộc phá do chính tay họ tự huỷ không để lại một dấu vết…”.
Hữu Toàn

Các tin khác

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Ở những địa bàn rộng lớn và rất đặc thù như miền Trung, phóng viên thường trú là cầu nối đưa thông tin từ cơ sở đến tòa soạn nhanh, chính xác và khách quan. Gần dân để nghe, đi sâu thực tế để hiểu, kiểm chứng để phản ánh đúng những vấn đề người dân quan tâm – đó cũng là cách phóng viên Báo Công an nhân dân (CAND) đưa tiếng nói cơ sở đến bạn đọc, đồng thời góp phần giúp cơ quan chức năng kịp thời nhận diện và hành động.

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Chúng tôi có mặt tại Đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình (GGHB) số 1, Bộ Công an đóng tại Trung tâm Đào tạo và Phát triển năng lực GGHB, ở xã Hoàng Hoa Thám, Hưng Yên vào một ngày nắng lửa, khi cả đơn vị tổ chức diễn tập thực chiến chào đón Đoàn Tư lệnh Cảnh sát Liên hợp quốc (LHQ) đến thăm và làm việc. Cảm nhận rõ nhất là dấu ấn của một đơn vị trẻ, năng động, mang theo khát khao thực hiện sứ mệnh GGHB LHQ tại các địa bàn xa Tổ quốc.

Một lần đến Trường Sa…

Một lần đến Trường Sa…

Tôi đã đăng ký đi Trường Sa không chỉ một lần. Mỗi khi nghe tin có đoàn công tác chuẩn bị ra đảo, tôi lại đăng ký. Nhưng rồi vì nhiều lý do, tôi vẫn chưa thực hiện được ước nguyện. Có lúc tưởng như đã đến lượt mình, cuối cùng lại lỡ hẹn.

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ những bản tin đầu tiên với không ít va vấp, nghề báo đã đưa tôi đến Trường Sa, Làng Nủ, những sự kiện trọng đại của đất nước và rồi tới hiện trường động đất cách quê hương nửa vòng trái đất. Mỗi chuyến đi cho tôi thêm một cách hiểu về hai chữ “đưa tin”.

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

26 năm gắn bó với Báo CAND (tờ báo mà chúng tôi coi như ngôi nhà thứ hai và là một phần cuộc đời của mình) thì có tới 24 năm tôi là phóng viên theo dõi mảng giáo dục và đào tạo. Và đến bây giờ, tôi vẫn luôn thầm cảm ơn một cơ duyên may mắn vô hình nào đó đã đưa tôi đến với giáo dục, cho tôi cơ hội được đóng góp một phần nhỏ bé của mình trong sự nghiệp giáo dục - đào tạo nước nhà.

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Trong đời làm báo của mình - đặc biệt là gần 30 năm làm báo Công an nhân dân và An ninh thế giới - tôi đã đi công tác không biết bao nhiêu chuyến và riêng đi nước ngoài cũng phải gần 25 chuyến. Nhưng có một chuyến đi “vô tiền khoáng hậu”, đó là chuyến đi sang Pakistan vào trung tuần tháng 10 năm 2001.
Và lý thú nhất trong chuyến đi này là chuyện tôi và cuốn Kinh Koran.

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Có những bài báo “khép lại” sau khi đăng tải nhưng hành trình tạo chuyển biến trong đời sống từ bài báo ấy chỉ mới bắt đầu. Tại Lâm Đồng, từ những đồi thông bị “xẻ thịt” đến những khu dân cư bị bủa vây bởi ô nhiễm được phản ánh trên Báo Công an nhân dân đã góp phần thúc đẩy cơ quan chức năng vào cuộc, kịp thời chấn chỉnh, xử lý dứt điểm vi phạm, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, bảo vệ cuộc sống bình yên cho nhân dân.

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Để công viên Lãm Làng thực sự trở lại đúng chức năng là không gian sinh hoạt cộng đồng, vui chơi, giải trí lành mạnh, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng cần sớm vào cuộc, kiểm tra, chấn chỉnh và xử lý nghiêm những hành vi gây mất an ninh, trật tự, gây ô nhiễm tiếng ồn, chiếm dụng không gian công cộng trái quy định.

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Ít xuất hiện trước công chúng, nhưng công tác bảo vệ các sự kiện chính trị, văn hóa quan trọng diễn ra hay các chuyến công tác của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, khách quốc tế đến khu vực phía Nam, những chú chó nghiệp vụ của Phòng Cảnh vệ miền Nam (Bộ Tư lệnh Cảnh vệ) luôn sát cánh cùng cán bộ, chiến sĩ, trở thành “mắt thần”, “lá chắn” bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối.

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Từ bản Lân Đặt biệt lập giữa núi rừng, nơi người dân vừa trải qua nhiều tháng bị nước lũ chia cắt, đến những tuyến cáp đang được triển khai tại Tràng Định, hành trình xóa vùng lõm sóng di động ở Lạng Sơn đang được thực hiện bằng quyết tâm của Viettel, sự vào cuộc của bộ đội và sự đồng lòng của chính quyền, nhân dân. Không chỉ đưa sóng 4G đến những nơi còn thiếu kết nối, chương trình còn mở rộng cơ hội tiếp cận thông tin, dịch vụ số, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh trên địa bàn biên giới.

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Trước tình trạng vi phạm pháp luật trong học sinh, thanh thiếu niên (HS, TTN) còn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tội phạm, Công an TP Hải Phòng đã triển khai nhiệm vụ, giải pháp phòng ngừa, đấu tranh, xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật trong HS, TTN, người thất nghiệp trên địa bàn. Trong đó đánh giá thực trạng, nhận diện nguyên nhân, đề ra giải pháp nhằm chủ động phòng ngừa từ sớm, từ cơ sở, không để những biểu hiện lệch chuẩn trở thành mầm mống tội phạm.

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Có những chàng trai vừa rời ghế nhà trường đã tìm đến Công an xã để tìm hiểu về tiêu chuẩn, điều kiện thực hiện nghĩa vụ Công an nhân dân (CAND). Sau khi cân nhắc, họ viết đơn tình nguyện, mong muốn được rèn luyện trong môi trường kỷ luật, thử sức và trưởng thành qua những năm tháng thực hiện nghĩa vụ. Đằng sau mỗi lá đơn là những khát vọng của tuổi trẻ, cùng mong muốn được góp sức mình cho quê hương.

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Thông qua công tác tuyên truyền, vận động kết hợp tổ chức nhiều hình thức linh hoạt, sáng tạo, lực lượng Công an xã, phường tại Hà Tĩnh đã vận động người dân trên địa bàn giao nộp hàng trăm khẩu súng cùng nhiều công cụ hỗ trợ, vật liệu nổ các loại.

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Sau cai nghiện, điều khó nhất với nhiều người không chỉ là tránh xa ma túy mà còn là bắt đầu lại cuộc sống. Từ rà soát, quản lý, giáo dục đến kết nối vay vốn, học nghề, tìm việc làm, Công an các đơn vị, địa phương ở Hải Phòng đang cùng chính quyền, ngân hàng và các đoàn thể tạo thêm những “điểm tựa” để người sau cai có thể tự đứng lên bằng chính sức lao động của mình.

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

Không để ma túy có khoảng trống len vào địa bàn, suốt 45 ngày đêm, Công an TP Đà Nẵng đồng loạt tổng rà soát từ khu dân cư, chung cư, nhà trọ, cơ sở lưu trú đến chợ đầu mối, bến xe và những địa bàn tiềm ẩn nguy cơ. Với phương châm “đi từng nhà, rà từng người”, mỗi cuộc kiểm tra không chỉ để phát hiện, xử lý mà còn mở ra những đầu mối truy xét, đấu tranh, làm sạch địa bàn. 45 ngày đêm khép lại, yêu cầu “làm sạch để giữ sạch” tiếp tục được đặt ra thường xuyên, hướng tới mục tiêu xây dựng TP Đà Nẵng không ma túy.

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

10 năm qua, những đứa trẻ đang được nuôi dưỡng tại Trung tâm Từ thiện xã hội chùa Hồi Long, xã Hoằng Thanh, tỉnh Thanh Hóa vẫn gọi sư cô Thích Đàm Ngoan là mẹ. Từ những đứa trẻ đỏ hỏn bị bỏ lại bên cổng chùa đến những em nhỏ lớn lên dưới mái nhà Hồi Long, sư cô đã dành phần lớn thời gian, công sức và tình yêu thương để các em có một tuổi thơ bình thường như bao đứa trẻ khác.

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Hơn hai thập kỷ sau khi được mở tuyến, đường Hồ Chí Minh nhánh Tây từ Phong Nha đến Khe Sanh đã trở thành một trục giao thông quan trọng xuyên qua miền Tây Quảng Trị. Tuyến đường đi qua những vùng núi rừng hiểm trở, kết nối các bản làng với miền xuôi, tạo thuận lợi cho người dân đi lại, giao thương và từng bước thay đổi sinh kế.

Nẻo thiện tìm về

Nẻo thiện tìm về

Giúp đỡ người dân đi qua đường khi gặp mưa lũ, không nhận tiền “bồi dưỡng” của đối tượng khai thác gỗ trái phép, không quản thời gian, không nề hà công việc, có lệnh triệu tập là lên đường, đó là bản tính của Nguyễn Quốc Duy - Tổ trưởng Tổ an ninh trật tự (ANTT) thôn Mỹ Thạnh, xã Hàm Thạnh, tỉnh Lâm Đồng.

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Để ngăn ngừa hành vi đặt bẫy, giăng lưới săn bắt động vật hoang dã (chim trời) mùa di cư, lực lượng Công an cơ sở ở các xã ven biển tỉnh Hà Tĩnh đã đồng loạt triển khai nhiều biện pháp thu gom, phá huỷ các bẫy chim trái phép đến bắt giữ, xử lý những trường hợp săn bắt, tiêu thụ động vật hoang dã trái phép.