B61-13 - Bom hạt nhân thế hệ mới của Mỹ

Ngày 20/5/2025, tại Nhà máy Amarillo, bang Texas, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ (DOE) Chris Wright đã thông báo, dự án sản xuất bom hạt nhân thế hệ mới B61-13 hoàn thành trước tiến độ gần 1 năm.

B61-13 sẽ thay thế cho bom B61-7

Theo DOE, vào tháng 5/2010, Cơ quan An ninh Hạt nhân Quốc gia Mỹ đã yêu cầu Quốc hội cấp 40 triệu USD để thiết kế lại bom hạt nhân để trang bị cho máy bay Lockheed Martin F-35 Lightning II (F-35) vào năm 2017. Phiên bản bom mới này có tên Mod 12. 400 quả Mod 12 sẽ được sử dụng bởi thế hệ máy bay chiến thuật (như F-35) và máy bay chiến lược (như B-2) có cấu trúc đuôi nằm ở phía sau máy bay (TSA) giúp máy bay  đạt độ chính xác cao khi dùng đạn tấn công trực tiếp. Việc chế tạo 400 vũ khí mới dự kiến sẽ tốn hơn 10 tỷ USD, trung bình mỗi quả B61-12 có giá khoảng 28 triệu USD.

1.jpg -0
Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright đóng dấu vào quả bom B61-13 đầu tiên

 Năm 2020, B61-12 hay bom hạt nhân dẫn đường đã được đưa vào sử dụng. Phòng thí nghiệm quốc gia Sandia đã tạo ra quả bom "mới" theo sơ đồ vỏ mới, từ "gói vật lý" cũ W61-4 có công suất 45 kt. Tổng cộng, 61 thiết bị W4-1960 đã được sản xuất, 200 trong số đó dưới dạng bom trên không B61-4 đang được sử dụng trong lực lượng hàng không chiến thuật, phần còn lại được lưu trữ trong các kho của DOE. Tổng cộng, đến 2025, có 4 "gói vật lý" W500-61 đã được lên kế hoạch sử dụng để sản xuất số lượng bom B61-12 tương ứng.

B61-12 được dẫn đường, hiệu chỉnh và có độ chính xác cao, được trang bị khối hệ thống dẫn đường vệ tinh quán tính tương tự như bom dẫn đường JDAM. Một phần đuôi mới có bánh lái cũng đã được lắp đặt, giúp loại bỏ hệ thống dù cũ và để đưa bom B61-12 vào khoang vũ khí bên trong của máy bay chiến đấu F-35. Trọng lượng của bom hàng không B61-12 là 375 kg, chiều dài 3,56m, đường kính thân 330mm. Nếu CEP của bom điều khiển B61-4 cũ khi được thả từ máy bay ném bom B-52 ở độ cao trung bình là 180 mét, thì bom trên không mới có thể bắn trúng mục tiêu với độ chính xác (CEP) lên tới 30 mét.

Việc sản xuất bom LPU B61-12 đã hoàn thành vào ngày 18/12/2024. Cũng trong năm 2024, NNSA đã thông báo kết thúc sản xuất các thiết bị mô phỏng được sử dụng để đào tạo và cấp chứng nhận cho không quân trước khi giao đạn thực tế.

Những cải tiến điểm nhấn của bom B61-13

Theo Bộ trưởng Chris Wright, việc bàn giao sớm B61-13 không chỉ là một cột mốc kỹ thuật mà nó còn là một tuyên bố chính trị và quân sự cụ thể trong bối cảnh các thỏa thuận kiểm soát vũ khí suy yếu cùng các mối đe dọa địa chính trị lan rộng, và các đồng minh NATO ngày càng lo ngại về an ninh khu vực. B61-13, hay B61 Mod 13 sẽ được đưa vào sử dụng cùng  bom B61-12, loại bom hạt nhân rơi tự do có điều khiển có thể được sử dụng bởi cả máy bay chiến đấu chiến thuật lẫn máy bay ném bom chiến lược. B61-13 là phiên bản có năng suất cao hơn của B61-12, thay thế cho bom B61-7 cũ trước đây và là biến thể có năng suất cao nhất của dòng bom B61. Tất cả các cải tiến được thực hiện đối với bom B61-12, bao gồm cả chế độ bay có hướng dẫn để tăng độ chính xác và các biện pháp an toàn và chống phá hoại tiên tiến hơn.

Dòng bom B61 là loại vũ khí hạt nhân lâu đời nhất với những cải tiến và hiện đại hóa khiến chúng trở thành những loại vũ khí tiên tiến nhất trong tương lai gần. Vì vậy mà tiến độ phát triển và sản xuất B61-13 đã được ưu tiên hàng đầu, tiến độ  nhanh hơn dự kiến.

 Ban đầu, NNSA dự kiến phát triển Giai đoạn 1 Chương trình kéo dài tuổi thọ B61 Mod 13 (LEP) vào năm 2037 để có vũ khí đầu tiên vào năm 2050, nhưng năm 2023, các kế hoạch đã được thay đổi, chuyển sang sản xuất một loại bom trọng lực mới tương tự như B61-12, nhưng có sức công phá cao hơn B61-7, thế hệ bom mới này được ra đời và được đặt tên là B61 Mod 13.

Theo kế hoạch, cứ mỗi B61-13 được sản xuất, sẽ có ít hơn một B61-12 được sản xuất, do đó không làm tăng số lượng bom B61. Vì vậy chỉ có "vài chục" quả B61-13 có thể được ra lò. Quả bom mới sẽ được máy bay B-21 Raider mang theo, còn kế hoạch triển khai cho F-35 chỉ là tình thế hoặc mang tính dự phòng.

Triển vọng của bom B61-13

Mặc dù Liên đoàn các nhà khoa học Mỹ cáo buộc B61-13 là "bom chính trị", ra đời để loại bỏ bom hạt nhân B83-1, nhưng thực tế B61-13 là loại bom tiên tiến nhất hiện nay. B61-13 dựa trên hệ thống vũ khí hạt nhân W61-7 đã lỗi thời, nhưng được bổ sung thêm tính năng an toàn và kiểm soát tương tự như trên bom B61-12, đặc biệt là cải tiến cụm đuôi. B61-13 sẽ có cùng sức công phá tối đa là 360 kiloton như B61-7 cũ và sẽ cao hơn đáng kể so với sức công phá tối đa là 61 kiloton của B12-50 chiến thuật.

B61-13 được thiết kế riêng cho máy bay ném bom chiến lược B-21 và có thể tiếp tục cung cấp năng lượng cho máy bay B-2 trong một thời gian trước khi loại biên. Cơ sở quân sự cho loại bom B61-13 mới rất khó xác định từ các nguồn tin công khai, mặc dù có vẻ như nhiệm vụ của quả bom này là phá hủy các mục tiêu ở khu vực rộng lớn (thành phố) và có thể là một số mục tiêu kiên cố dưới lòng đất. Tuy nhiên bom B61-13 đã được Bộ trưởng Chris Wright ca ngợi: “Nó tạo ra khả năng răn đe trong một kỷ nguyên đầy biến động. Thành tựu này chứng minh sức mạnh của Mỹ đối với cả đối thủ lẫn đồng minh của chúng ta".

Mỹ muốn duy trì số lượng B61-13 đủ để thay một phần kho bom trên không B61-12 nhưng lại có công suất cao hơn trước khi loại bỏ một phần bom "chiến lược" năng suất trung bình B61-7 và hoàn toàn thay cho bom B83 năng suất cao. Và B61-12 sẽ được triển khai rộng rãi cùng với các máy bay chiến thuật có khả năng mang vũ khí hạt nhân như F-35A hay loại cũ như F-16C.

Dòng bom B61, từ "kho vũ khí hạt nhân phi chiến lược" của Mỹ từ lâu đã được triển khai ở nước ngoài dưới sự chỉ huy của NATO như một phần của chương trình "trao đổi hạt nhân", được bố trí sẵn để máy bay đồng minh thả bom như một phần trong kế hoạch chiến tranh chung của NATO. Các căn cứ gồm Volkel ở Hà Lan, Aviano và Ghedi ở Ý, Incirlik ở Thổ Nhĩ Kỳ, Buchel ở Đức và Kleine Brogel ở Bỉ.

Khắc Nam

Các tin khác

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.

Một quyết định tháo gỡ

Một quyết định tháo gỡ

Chiều 5/12/2025, với 439/443 đại biểu biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua thông Luật Giám định tư pháp sửa đổi, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Luật này đã khôi phục “quyền” giám định pháp y thương tích trên người sống của các bác sĩ pháp y CAND…

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Giữa thế kỷ XVI, tại một ngôi làng nhỏ miền Nam nước Pháp, một người đàn ông trở về sau nhiều năm mất tích và được cả cộng đồng thừa nhận là Martin Guerre. Ông được vợ chấp nhận, được gia đình đón nhận, thậm chí tham gia các tranh chấp tài sản như một chủ hộ thực sự. Chỉ có một sự thật mà không ai nhận ra trong nhiều năm: ông không phải Martin Guerre. Vụ án sau đó không chỉ là câu chuyện về một kẻ mạo danh, mà còn trở thành một trong những hồ sơ đầu tiên đặt nền móng cho tư duy pháp lý về danh tính con người - một vấn đề mà hơn 4 thế kỷ sau vẫn còn nguyên tính thời sự.

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran mới đây nhắm vào trung tâm dữ liệu của các hãng công nghệ lớn tại Trung Đông bất ngờ gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với thế giới: cơ sở hạ tầng dữ liệu đã chuyển từ tài sản thương mại thành mục tiêu chiến lược.

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Các cường quốc hàng đầu hiện đang bắt đầu hiểu được những thay đổi mang tính cách mạng do tiềm năng sử dụng rộng rãi các loại vũ khí chính xác tầm xa mang lại. Ở quy mô mà tên lửa chiến thuật có thể được sản xuất và triển khai hàng nghìn chiếc, tên lửa hành trình hàng chục nghìn chiếc và máy bay không người lái cảm tử tầm xa hàng triệu chiếc mỗi năm, tác động của chúng sẽ tương đương với vũ khí hạt nhân, ít nhất là ở cấp độ chiến thuật. Tất nhiên, giải pháp tối ưu sẽ luôn là sự kết hợp của cả hai, nhưng hoàn toàn có thể trong vòng 5 đến 10 năm tới, chính các loại vũ khí tầm xa, độ chính xác cao sẽ có khả năng giải quyết nhiệm vụ chính là đánh bại kẻ thù từ xa mà không cần sử dụng máy bay có người lái.

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Cuộc chiến với Iran đang trở thành nơi thử nghiệm cho các loại vũ khí mới nhất của Mỹ. Quân đội Hoa Kỳ đã sử dụng một số loại vũ khí mới để thực hiện các cuộc tấn công chống lại Tehran. Chúng bao gồm tên lửa đạn đạo tầm ngắn và máy bay không người lái (UAV) tấn công giá rẻ. Loại này được Mỹ cải biên từ công nghệ UAV của Iran. Các nhà quan sát cũng phát hiện ra một biến thể mới của tên lửa hành trình phóng từ tàu chiến.

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Bỗng một ngày nào đó, người ta bàng hoàng khi phát hiện hình ảnh của mình bị rao bán trên mạng với cảnh nhạy cảm, bị cắt ghép, chắp vá thành những món hàng “nóng” và bị trao đổi, mua bán như mớ rau, cân cá trên “chợ đen”. Đây là thực trạng đáng báo động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự và nhân phẩm con người, gây ra nhiều hệ lụy xấu cho cộng đồng và xã hội...

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA của một người vô gia cư Mỹ được tìm thấy dưới móng tay một nạn nhân bị giết, nhưng anh chưa từng gặp người đó trong đời, và từ nghịch lý này, một sự thật lộ ra: thứ được coi là bằng chứng chắc chắn nhất lại có thể đẩy một người vô tội đến sát bờ vực bị kết án.

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Khi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ kỹ thuật số ngày càng được sử dụng nhiều trong hoạt động quân sự, chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran cho thấy cách thức tiến hành chiến tranh đang thay đổi nhanh chóng. Khi dữ liệu trở thành mục tiêu và AI trở thành công cụ ra quyết định, ranh giới giữa chiến tranh truyền thống và chiến tranh công nghệ cao gần như bị xóa nhòa.

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

Mới đây, một công ty công nghệ quốc phòng Trung Quốc tuyên bố hệ thống AI của họ đã phát hiện tín hiệu từ máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ và dấu hiệu huy động quân sự nhiều tuần trước khi cuộc xung đột với Iran leo thang.

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Việc Israel sử dụng tên lửa Blue Sparrow đã thu hút sự chú ý toàn cầu vì quỹ đạo bay bất thường, tốc độ cao và khả năng tấn công các vị trí được phòng thủ kiên cố mà không cần nhiều cảnh báo.

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Hơn 16 tỷ mật khẩu và thông tin đăng nhập bị phơi bày trên không gian mạng đã tạo ra cú sốc lớn đối với giới an ninh toàn cầu. Vượt ra ngoài con số kỷ lục, vụ rò rỉ đã phơi lộ một thực tế đáng lo ngại: các lỗ hổng an ninh đang âm thầm kết nối, và chuyển hóa thành mối đe dọa có tính hệ thống.

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Việc kiểm soát các tuyến cáp quang ngầm dưới biển, huyết mạch của mạng Internet toàn cầu, đã trở thành chiến tuyến mới trong cuộc chiến giành quyền lực kỹ thuật số. Trong các vùng biển tranh chấp, sức mạnh thường được coi là một màn trình diễn.

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

Một phụ nữ 21 tuổi ở Hàn Quốc vừa bị cáo buộc đã sử dụng phần mềm ChatGPT để giúp trả lời các câu hỏi khi cô ta lên kế hoạch cho một loạt vụ giết người khiến hai người đàn ông thiệt mạng và một người khác bất tỉnh trong giây lát.