Hành trình cao cả thực hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”

Những chuyện chưa kể trong hành trình tìm mộ liệt sĩ

Dù vượt núi băng rừng, dù dấn thân vào chốn hiểm nguy để tìm dấu tích của các chiến sỹ đã ngã xuống, nhưng công việc mà những người lính thời bình cùng người thân, đồng đội các anh đã cố gắng chưa thể kết thúc. Vẫn còn hàng trăm nghìn liệt sỹ đang nằm rải rác trong lòng đất. Còn hàng trăm nghìn gia đình ngày ngày mong ngóng được đón các anh về quê hương.

Bài cuối: Công việc mà người lính chưa thể kết thúc

Chuyện kể của người lính đi tìm hài cốt đồng đội

Nhớ lại những chuyến vượt núi băng rừng tìm kiếm hài cốt, Trung tá Phạm Xuân Tám (Đội quy tập thuộc Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh Nghệ An) trầm ngâm. Đã nhiều năm ông làm nhiệm vụ này, và lần nào nhắc đến, ông cũng ngậm ngùi. Công việc của các cán bộ sỹ quan Quân đội đi tìm kiếm hài cốt liệt sỹ ở nước bạn vô cùng khó khăn và gian nan.

Thời khắc xúc động khi tìm được mộ liệt sỹ.
Thời khắc xúc động khi tìm được mộ liệt sỹ.

Hai năm liền, từ 2004 – 2006, với vai trò Chính trị viên của Đội quy tập, ông cùng đồng đội đi sâu vào những cánh rừng của nước bạn Lào, nơi có những ngọn núi cao vút, vực sâu thăm thẳm và những khe núi hiểm trở. Công tác tìm kiếm được thực hiện theo thông tin từ thân nhân, cựu chiến binh, sơ đồ. Tuy nhiên, những nhân chứng của cuộc chiến nhiều người đã không còn hoặc còn nhưng tuổi cao sức yếu, không thể đến thực địa.

Có những thông tin phải lấy từ nước khác như Thái Lan, Mỹ… Hơn nữa, bom đạn cày xới, cây cối phát triển đã khiến mọi thứ khác xưa. Trong khi đó, hài cốt của những người lính lại chủ yếu nằm ở vùng sâu, vùng xa.

Trong khó khăn, sự giúp đỡ của dân quân nước bạn Lào càng tô thắm thêm tình thân giữa hai dân tộc. Trung tá Tám kể, các anh làm nhiệm vụ tìm kiếm hài cốt luôn có sự phối hợp nhiệt tình của dân quân Lào. Lực lượng tìm kiếm thường đi sâu vào trong rừng, dựng lán ngủ qua đêm cả tuần.

Ở cao điểm 1433, địa hình hiểm trở của núi đá vôi. Để xác định được tọa độ, các chiến sỹ phải leo thang dây lên điểm cao. Thức ăn mang theo người là những món để được lâu ngày như gạo, đùm bánh (kiểu bánh chưng), ruốc bông… Có những điểm tìm kiếm phải đi 4 tiếng đồng hồ mới tới nơi lấy nước.

Do vậy nước uống đều được mang từ dưới chân núi lên. Nước uống mang theo không đủ dùng cho thời gian dài nên các anh phải sáng tạo ra cách lấy nước. Chặt cây chuối rừng rồi khoét lỗ, sáng hôm sau, nước từ thân cây chảy ra sẽ giúp các chiến sỹ bớt cơn khát. Nhưng thứ nước này không hợp với một số người nên gây ra bí tiểu.

Một kiểu lấy nước khác là các anh chặt cây tre để nước sương qua đêm rơi xuống ống tre rồi hút nước ra. Hoặc, cách lấy nước dễ hơn là dùng nước đọng trên lều bạt. Họ không dám dùng nước trong sinh hoạt cá nhân, nước chỉ dùng cho việc nấu ăn và uống. Dù dùng các cách khác nhau nhưng nước không đủ dùng nên các anh cần sự hỗ trợ của nước bạn. Cứ 2 ngày là dân quân nước bạn Lào lại gùi từng can nước đến điểm hẹn.

Dù khó khăn vất vả, nhưng các cán bộ sỹ quan trong lực lượng tìm kiếm hài cốt liệt sỹ luôn tâm niệm đây là công việc thiêng liêng cao quý. Họ không khỏi đau đớn khi tìm thấy những hố chôn tập thể, nhưng cũng vui mừng khôn xiết khi tìm được một thông tin quý giá trong lọ penixilin, hay mảnh nhôm khắc tên liệt sỹ.

Trung tá Lê Anh Tuấn, Phó trưởng Phòng Chính trị, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Nghệ An cho biết, tỉnh Nghệ An được Bộ Quốc phòng, Bộ Tư lệnh Quân khu 4 giao nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh trên địa bàn 3 tỉnh Xiêng Khoảng, Viêng Chăn, Xây Xổm Bun, nước bạn Lào và tìm kiếm, quy tập hài cốt các liệt sỹ hy sinh trên địa bàn tỉnh Nghệ An. Hành trình tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ gặp nhiều khó khăn, đã có nhiều hy sinh mất mát. 

Từ năm 1984 đến nay, đã có 9 đồng chí hy sinh, 13 đồng chí bị thương, 46 đồng chí mắc bệnh hiểm nghèo… Phía nước bạn Lào cũng có 5 đồng chí bộ đội hy sinh, 9 đồng chí bị thương trong quá trình phối hợp làm nhiệm vụ. Ghi nhận công sức và tâm huyết của Đội quy tập Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh Nghệ An trong công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ, năm 2001 Chủ tịch nước đã phong tặng cho Đội danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới.

Làm tiếp công việc còn dang dở

Những cán bộ sỹ quan ở Cục Chính sách, Bộ Quốc phòng hằng ngày vẫn trăn trở với từng hồ sơ, tài liệu và những lá đơn của thân nhân gửi về. Hành trình đi tìm hài cốt liệt sỹ vẫn dang dở và cần có thêm thời gian. Từ năm 2012 đến nay, toàn quốc đã tìm kiếm quy tập được 11.444 hài cốt liệt sỹ. Trong đó, hài cốt trong nước là 4.964, ở Campuchia là 4.516. Công tác tìm kiếm quy tập hài cốt liệt sỹ càng được thực hiện rốt ráo hơn khi ngày kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sỹ đang đến gần.

Hơn ai hết, những người lính hiểu rõ sự mong ngóng của gia đình thân nhân liệt sỹ và tự thấy trách nhiệm vất vả nhưng lớn lao, họ tìm kiếm với quyết tâm cao nhất. 6 tháng đầu năm 2017, cả nước đã quy tập được hơn 1.600 hài cốt liệt sỹ (trong nước gần 600, ở Lào gần 300, ở Campuchia hơn 700). Hiện cả nước có 19 đội quy tập làm nhiệm vụ tại Lào và Campuchia do Bộ chỉ huy Quân sự các tỉnh và Cục Chính trị quân khu quản lý. Việc tìm kiếm, quy tập được triển khai theo mùa khô (từ tháng 10 năm trước đến tháng 7 năm sau).

Từ năm 2013, Đề án 1237 tìm kiếm quy tập hài cốt liệt sỹ của Chính phủ được triển khai. Công tác tìm kiếm quy tập hài cốt liệt sỹ tiếp tục nhận được sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước, sự đồng thuận của các cấp, các ngành và các tầng lớp nhân dân, các đơn vị, địa phương tích lũy được kinh nghiệp trong tổ chức tìm kiếm quy tập hài cốt liệt sỹ, quan hệ hợp tác quốc tế về nhân đạo, giải quyết hậu quả sau chiến tranh ngày càng mở rộng và hội nhập sâu. Nguyện vọng của thân nhân, gia đình liệt sỹ đã thôi thúc công tác này phải được thực hiện ngày càng tốt hơn.

Hiện còn khoảng 200.000 hài cốt liệt sỹ cần phải tìm kiếm quy tập, trong khi đó công tác tìm kiếm gặp nhiều khó khăn do không còn nhân chứng, địa hình địa vật thay đổi…Thế nhưng, khắc phục mọi khó khăn, các nhân nhân liệt sỹ, các đơn vị đảm nhận trách nhiệm cao cả vẫn hằng ngày bám trụ nơi chiến trường xưa, vạch từng tán rừng, đào từng mét đất để tìm đón người lính trở về.

Còn nhiều người con anh hùng của Tổ quốc vẫn hòa mình trong lòng đất mẹ, dưới những con sông êm đềm chảy trong hòa bình... Chẳng cần tên tuổi, cũng chưa được trở về quê hương, nhưng họ không lẻ loi bởi luôn có đồng đội ở bên, luôn có thế hệ sau tưởng nhớ, biết ơn, nâng niu sự hy sinh xương máu ấy. Hãy cứ yên nghỉ bên đồng đội. Bởi, hành trình đi tìm và đón các anh trở về vẫn đang còn đang tiếp tục...

Việt Hà – Trần Hằng

Các tin khác

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Ở những địa bàn rộng lớn và rất đặc thù như miền Trung, phóng viên thường trú là cầu nối đưa thông tin từ cơ sở đến tòa soạn nhanh, chính xác và khách quan. Gần dân để nghe, đi sâu thực tế để hiểu, kiểm chứng để phản ánh đúng những vấn đề người dân quan tâm – đó cũng là cách phóng viên Báo Công an nhân dân (CAND) đưa tiếng nói cơ sở đến bạn đọc, đồng thời góp phần giúp cơ quan chức năng kịp thời nhận diện và hành động.

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Chúng tôi có mặt tại Đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình (GGHB) số 1, Bộ Công an đóng tại Trung tâm Đào tạo và Phát triển năng lực GGHB, ở xã Hoàng Hoa Thám, Hưng Yên vào một ngày nắng lửa, khi cả đơn vị tổ chức diễn tập thực chiến chào đón Đoàn Tư lệnh Cảnh sát Liên hợp quốc (LHQ) đến thăm và làm việc. Cảm nhận rõ nhất là dấu ấn của một đơn vị trẻ, năng động, mang theo khát khao thực hiện sứ mệnh GGHB LHQ tại các địa bàn xa Tổ quốc.

Một lần đến Trường Sa…

Một lần đến Trường Sa…

Tôi đã đăng ký đi Trường Sa không chỉ một lần. Mỗi khi nghe tin có đoàn công tác chuẩn bị ra đảo, tôi lại đăng ký. Nhưng rồi vì nhiều lý do, tôi vẫn chưa thực hiện được ước nguyện. Có lúc tưởng như đã đến lượt mình, cuối cùng lại lỡ hẹn.

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ những bản tin đầu tiên với không ít va vấp, nghề báo đã đưa tôi đến Trường Sa, Làng Nủ, những sự kiện trọng đại của đất nước và rồi tới hiện trường động đất cách quê hương nửa vòng trái đất. Mỗi chuyến đi cho tôi thêm một cách hiểu về hai chữ “đưa tin”.

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

26 năm gắn bó với Báo CAND (tờ báo mà chúng tôi coi như ngôi nhà thứ hai và là một phần cuộc đời của mình) thì có tới 24 năm tôi là phóng viên theo dõi mảng giáo dục và đào tạo. Và đến bây giờ, tôi vẫn luôn thầm cảm ơn một cơ duyên may mắn vô hình nào đó đã đưa tôi đến với giáo dục, cho tôi cơ hội được đóng góp một phần nhỏ bé của mình trong sự nghiệp giáo dục - đào tạo nước nhà.

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Trong đời làm báo của mình - đặc biệt là gần 30 năm làm báo Công an nhân dân và An ninh thế giới - tôi đã đi công tác không biết bao nhiêu chuyến và riêng đi nước ngoài cũng phải gần 25 chuyến. Nhưng có một chuyến đi “vô tiền khoáng hậu”, đó là chuyến đi sang Pakistan vào trung tuần tháng 10 năm 2001.
Và lý thú nhất trong chuyến đi này là chuyện tôi và cuốn Kinh Koran.

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Có những bài báo “khép lại” sau khi đăng tải nhưng hành trình tạo chuyển biến trong đời sống từ bài báo ấy chỉ mới bắt đầu. Tại Lâm Đồng, từ những đồi thông bị “xẻ thịt” đến những khu dân cư bị bủa vây bởi ô nhiễm được phản ánh trên Báo Công an nhân dân đã góp phần thúc đẩy cơ quan chức năng vào cuộc, kịp thời chấn chỉnh, xử lý dứt điểm vi phạm, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, bảo vệ cuộc sống bình yên cho nhân dân.

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Để công viên Lãm Làng thực sự trở lại đúng chức năng là không gian sinh hoạt cộng đồng, vui chơi, giải trí lành mạnh, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng cần sớm vào cuộc, kiểm tra, chấn chỉnh và xử lý nghiêm những hành vi gây mất an ninh, trật tự, gây ô nhiễm tiếng ồn, chiếm dụng không gian công cộng trái quy định.

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Ít xuất hiện trước công chúng, nhưng công tác bảo vệ các sự kiện chính trị, văn hóa quan trọng diễn ra hay các chuyến công tác của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, khách quốc tế đến khu vực phía Nam, những chú chó nghiệp vụ của Phòng Cảnh vệ miền Nam (Bộ Tư lệnh Cảnh vệ) luôn sát cánh cùng cán bộ, chiến sĩ, trở thành “mắt thần”, “lá chắn” bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối.

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Từ bản Lân Đặt biệt lập giữa núi rừng, nơi người dân vừa trải qua nhiều tháng bị nước lũ chia cắt, đến những tuyến cáp đang được triển khai tại Tràng Định, hành trình xóa vùng lõm sóng di động ở Lạng Sơn đang được thực hiện bằng quyết tâm của Viettel, sự vào cuộc của bộ đội và sự đồng lòng của chính quyền, nhân dân. Không chỉ đưa sóng 4G đến những nơi còn thiếu kết nối, chương trình còn mở rộng cơ hội tiếp cận thông tin, dịch vụ số, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh trên địa bàn biên giới.

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Trước tình trạng vi phạm pháp luật trong học sinh, thanh thiếu niên (HS, TTN) còn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tội phạm, Công an TP Hải Phòng đã triển khai nhiệm vụ, giải pháp phòng ngừa, đấu tranh, xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật trong HS, TTN, người thất nghiệp trên địa bàn. Trong đó đánh giá thực trạng, nhận diện nguyên nhân, đề ra giải pháp nhằm chủ động phòng ngừa từ sớm, từ cơ sở, không để những biểu hiện lệch chuẩn trở thành mầm mống tội phạm.

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Có những chàng trai vừa rời ghế nhà trường đã tìm đến Công an xã để tìm hiểu về tiêu chuẩn, điều kiện thực hiện nghĩa vụ Công an nhân dân (CAND). Sau khi cân nhắc, họ viết đơn tình nguyện, mong muốn được rèn luyện trong môi trường kỷ luật, thử sức và trưởng thành qua những năm tháng thực hiện nghĩa vụ. Đằng sau mỗi lá đơn là những khát vọng của tuổi trẻ, cùng mong muốn được góp sức mình cho quê hương.

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Thông qua công tác tuyên truyền, vận động kết hợp tổ chức nhiều hình thức linh hoạt, sáng tạo, lực lượng Công an xã, phường tại Hà Tĩnh đã vận động người dân trên địa bàn giao nộp hàng trăm khẩu súng cùng nhiều công cụ hỗ trợ, vật liệu nổ các loại.

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Sau cai nghiện, điều khó nhất với nhiều người không chỉ là tránh xa ma túy mà còn là bắt đầu lại cuộc sống. Từ rà soát, quản lý, giáo dục đến kết nối vay vốn, học nghề, tìm việc làm, Công an các đơn vị, địa phương ở Hải Phòng đang cùng chính quyền, ngân hàng và các đoàn thể tạo thêm những “điểm tựa” để người sau cai có thể tự đứng lên bằng chính sức lao động của mình.

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

Không để ma túy có khoảng trống len vào địa bàn, suốt 45 ngày đêm, Công an TP Đà Nẵng đồng loạt tổng rà soát từ khu dân cư, chung cư, nhà trọ, cơ sở lưu trú đến chợ đầu mối, bến xe và những địa bàn tiềm ẩn nguy cơ. Với phương châm “đi từng nhà, rà từng người”, mỗi cuộc kiểm tra không chỉ để phát hiện, xử lý mà còn mở ra những đầu mối truy xét, đấu tranh, làm sạch địa bàn. 45 ngày đêm khép lại, yêu cầu “làm sạch để giữ sạch” tiếp tục được đặt ra thường xuyên, hướng tới mục tiêu xây dựng TP Đà Nẵng không ma túy.

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

10 năm qua, những đứa trẻ đang được nuôi dưỡng tại Trung tâm Từ thiện xã hội chùa Hồi Long, xã Hoằng Thanh, tỉnh Thanh Hóa vẫn gọi sư cô Thích Đàm Ngoan là mẹ. Từ những đứa trẻ đỏ hỏn bị bỏ lại bên cổng chùa đến những em nhỏ lớn lên dưới mái nhà Hồi Long, sư cô đã dành phần lớn thời gian, công sức và tình yêu thương để các em có một tuổi thơ bình thường như bao đứa trẻ khác.

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Hơn hai thập kỷ sau khi được mở tuyến, đường Hồ Chí Minh nhánh Tây từ Phong Nha đến Khe Sanh đã trở thành một trục giao thông quan trọng xuyên qua miền Tây Quảng Trị. Tuyến đường đi qua những vùng núi rừng hiểm trở, kết nối các bản làng với miền xuôi, tạo thuận lợi cho người dân đi lại, giao thương và từng bước thay đổi sinh kế.

Nẻo thiện tìm về

Nẻo thiện tìm về

Giúp đỡ người dân đi qua đường khi gặp mưa lũ, không nhận tiền “bồi dưỡng” của đối tượng khai thác gỗ trái phép, không quản thời gian, không nề hà công việc, có lệnh triệu tập là lên đường, đó là bản tính của Nguyễn Quốc Duy - Tổ trưởng Tổ an ninh trật tự (ANTT) thôn Mỹ Thạnh, xã Hàm Thạnh, tỉnh Lâm Đồng.

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Để ngăn ngừa hành vi đặt bẫy, giăng lưới săn bắt động vật hoang dã (chim trời) mùa di cư, lực lượng Công an cơ sở ở các xã ven biển tỉnh Hà Tĩnh đã đồng loạt triển khai nhiều biện pháp thu gom, phá huỷ các bẫy chim trái phép đến bắt giữ, xử lý những trường hợp săn bắt, tiêu thụ động vật hoang dã trái phép.