10 năm sống “không ổn” của dân tái định cư thủy điện A Vương

Bài toán ổn định cuộc sống người dân tái định cư thủy điện A Vương sau hơn 10 năm vẫn chưa có lời giải.

Hơn 10 năm trước, để triển khai xây dựng dự án Thủy điện A Vương, hàng trăm hộ dân thuộc các xã Mà Cooih, huyện Đông Giang và xã Dang, huyện Tây Giang, Quảng Nam, đã phải di dời, nhường nơi ở cũ cho dự án.

Được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, đời sống vật chất và tinh thần của người dân ở các khu tái định cư (TĐC) mới đã từng bước được cải thiện. Tuy nhiên, tại nhiều khu TĐC, tỷ lệ hộ nghèo vẫn còn chiếm tới gần 50%, những khó khăn như thiếu đất sản xuất, số người lao động không có việc làm tăng vẫn là những thách thức lớn đối với đời sống người dân nơi đây...

Mỗi căn nhà tái định cư ở thủy điện A Vương trước đây chỉ 40m², không đủ cho mỗi gia đình 2-3 thế hệ cùng sinh sống hiện nay.
Mỗi căn nhà tái định cư ở thủy điện A Vương trước đây chỉ 40m², không đủ cho mỗi gia đình 2-3 thế hệ cùng sinh sống hiện nay.

Chúng tôi trở lại các khu TĐC PachePalanh và CutChrrun, xã Mà Cooih, Đông Giang vào một ngày cuối tháng 9-2016. Ông Nguyễn Thanh Tân, Chủ tịch UBND xã MàCooih, cho biết: Cả hai khu TĐC này hiện có 5 thôn, với 333 hộ dân, 1.345 nhân khẩu sinh sống. Trong những năm qua, lồng ghép từ các nguồn vốn, chính quyền địa phương đã tập trung đầu tư xây dựng hoàn chỉnh hệ thống đường bê tông nông thôn đến từng cụm dân cư; hỗ trợ sửa chữa nâng cấp nhà ở cho người dân; sửa chữa công trình nước sinh hoạt...

Đặc biệt, để tạo điều kiện cho người dân phát triển sản xuất bền vững tại các khu TĐC, từ các nguồn vốn đã hỗ trợ 18.000 cây mây nước, hơn 200.000 cây keo lai, gần 76.000 cây bời lời đỏ, 2.000 gốc chuối, hơn 3.000kg lúa giống... cùng các phương tiện sản xuất, phân bón. Cùng với diện tích đất sản xuất từ 1-2 sào mỗi hộ dân trước đây, đã hỗ trợ thêm gần 700 triệu đồng để các hộ khai hoang mở rộng sản xuất.

Tổ chức giao khoán cho các nhóm hộ quản lý, bảo vệ rừng với diện tích gần 7.000ha/303 hộ dân, thu nhập bình quân mỗi hộ từ 4,5-5 triệu đồng mỗi năm.  Nhà nước cũng hỗ trợ vốn cho người dân phát triển chăn nuôi, đến nay đàn gia súc, gia cầm đã đạt hơn 1.600 con. Nhìn chung, đời sống người dân có nhiều chuyển biến, nhưng vẫn còn rất nhiều khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo còn chiếm tới gần 48%, số hộ phát sinh ngày càng tăng, không có đất sản xuất, không có việc làm ổn định...

Tại thôn A Zèng, anh ARất Nếp, Trưởng thôn cho biết, thôn có 70 hộ dân, hiện nay đã phát sinh tới hơn 30 hộ nữa là con em các hộ cũ lập gia đình mới.

Với diện tích 40m² một ngôi nhà TĐC mà dự án làm cho mỗi hộ dân trước đây, thực sự là quá tải. Nhiều ngôi nhà có tới 3-4 hộ gia đình cùng sinh sống, vô cùng khó khăn trong sinh hoạt. Nhà vệ sinh, hệ thống nước sinh hoạt cũng xuống cấp, hư hỏng, nhiều gia đình không còn sử dụng được nữa, rất bất tiện trong vấn đề vệ sinh môi trường.

Khó khăn nhất hiện nay là thiếu đất sản xuất đối với các hộ dân mới phát sinh. Từ năm 2012 đến 2015, Công ty CP Thủy điện A Vương hỗ trợ cho mỗi nhân khẩu bình quân 10kg gạo mỗi tháng, nhưng nay cắt, nhiều hộ dân lâm vào cảnh thiếu đói khi mùa màng thu hoạch chưa tới.

Ông Nguyễn Thanh Tân giải thích thêm rằng, khi xây dựng khu TĐC cho người dân, Ban quản lý dự án đã không tính đến số hộ phát sinh mới, đến nay cả hai khu TĐC thuộc dự án thủy điện A Vương ở xã Mà Cooih, đã phát sinh tới 126 hộ dân với hơn 400 nhân khẩu, không có đất ở, đất sản xuất, không có công ăn việc làm...

Trên thực tế, diện tích đất sản xuất cấp cho các hộ dân TĐC trước đây, mỗi hộ từ 1-2 sào là đất rẫy, đất ruộng, nhưng đất rất xấu, không có tầng canh tác, xen lẫn nhiều đá, khó cải tạo để sản xuất, hoặc không sản xuất được. Nhà ở các khu TĐC quá nhỏ, không đủ cho nhiều gia đình 2-3 thế hệ cùng sinh sống, nhiều địa điểm có nguy sơ sạt lở khi mùa mưa lũ đến...

“Trước những khó khăn đó, chính quyền xã đã phối hợp với Phòng Nông nghiệp huyện Đông Giang hướng dẫn nhân dân tổ chức sản xuất các loại cây trồng trên hết các diện tích quỹ đất hiện có... Ưu tiên, bố trí cho người dân tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi để vay vốn phát triển sản xuất, trồng trọt; mở các lớp dạy nghề cho thanh niên, vận động nhân dân tự tìm vị trí đất phù hợp để tách hộ lập vườn; ưu tiên nguồn vốn thuộc Chương trình 167 giai đoạn 2, làm nhà cho các hộ nghèo”.

Ông Tân cho biết thêm, chính quyền xã Mà Cooih còn đề nghị UBND tỉnh Quảng Nam kiến nghị với các ngành Trung ương tăng định mức hỗ trợ chi trả dịch vụ môi trường rừng, để giúp người dân có thêm nguồn thu nhập bảo vệ rừng; kiến nghị Bộ Công Thương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam đầu tư mới và mở rộng 2 khu TĐC Pachepalanh và CutChrrun, để bố trí đất ở và đất sản xuất cho người dân...

Đồng thời, kiến nghị Công ty CP Thủy điện A Vương tạo điều kiện cho nhân dân tổ chức sản xuất trên diện tích vùng đất bán ngập khu vực lòng hồ thủy điện và nuôi cá lồng bè theo quy hoạch vừa đảm bảo môi trường và cải thiện đời sống; hỗ trợ phương tiện đường thủy cho lực lượng của địa phương triển khai các đợt tuần tra quản lý bảo vệ rừng khu vực lòng hồ, và nhân dân quản lý bảo vệ rừng giao khoán…

Như vậy, sau hơn 10 năm, công tác ổn định đời sống cho người dân ở các khu TĐC thủy điện A Vương vẫn còn nhiều việc phải làm. 

Hồng Thanh

Các tin khác

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

“Việt Nam thành công không chỉ vì đạt được thành tựu đáng chú ý, mà còn vì đã tìm ra con đường xã hội chủ nghĩa phù hợp với thực tiễn quốc gia”, Đại sứ Trung Quốc Hà Vĩ chia sẻ. Còn với Đại sứ Liên minh châu Âu Julien Guerrier, trong 30 năm qua, mỗi lần ông đến Việt Nam đều cảm nhận sự đổi thay và tiến bộ rõ rệt...