Xuân trên vùng đất mới Hòa Bắc

Sắp vào xuân, trên con đường dọc sông Cu Đê ngược lên làng đồng bào dân tộc Cơ tu ở xã Hòa Bắc (huyện Hòa Vang, TP Đà Nẵng), điểm xuyết trong màu xanh ngút ngàn là những chùm hoa vàng tươi của rừng keo lá tràm. Hai bên đường đi, hoa dại chen nhau khoe sắc trong nắng mới như dự báo Tết Nguyên đán đã cận kề.

Gác lại việc riêng, già làng cùng trai tráng của hai thôn Tà Lang, Giàn Bí cùng đến sửa sang, chăm chút lại ngôi nhà Gươl để chuẩn bị cho lễ hội mừng năm mới và chào đón các vị khách phương xa về thăm bản làng...

Thứ trưởng Bộ Công an Nguyễn Văn Sơn thăm hỏi, tặng quà Tết cho người Cơ tu ở Hòa Bắc năm 2019.
Thứ trưởng Bộ Công an Nguyễn Văn Sơn thăm hỏi, tặng quà Tết cho người Cơ tu ở Hòa Bắc năm 2019.

Rời đô thị Đà Nẵng theo đường ven biển về Nam Ô, rồi chạy theo con đường nhỏ dọc sông Cu Đê và đường ĐT 601 chừng 30 cây số là đến hai thôn Tà Lang, Giàn Bí của xã Hòa Bắc. Đến đây, dường như tất cả những xô bồ phố thị bỏ lại sau lưng, không gian trước mắt mở ra khoáng đạt, với những người dân chất phác chân tình. 

Mời khách nhấp ly rượu gạo, anh Trần Văn Vân ở thôn Tà Lang kể lại cho chúng tôi nghe về quá trình di cư của dân làng từ xã Tư huyện Hiên (nay là huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam) về xã Hòa Bắc hơn 40 năm trước. 

Vượt qua bao khó khăn, thử thách và phải thêm một lần dời làng nữa, người Cơ tu thôn Tà Lang mới gầy dựng được nhà cửa, ruộng nương, xây dựng cuộc sống no đủ bên cạnh cộng đồng người Cơ tu của thôn Giàn Bí. Còn già làng Bùi Văn Siêng ở thôn Giàn Bí, cũng cởi mở kể về những đổi thay, khởi sắc trong đời sống của đồng bào Cơ tu. 

Chị Lê Thị Thu Hà, Bí thư Đảng ủy xã Hòa Bắc, cho hay, xã có diện tích rộng hơn 343km2, với hơn 2/3 diện tích là rừng núi. Phía Tây của xã kéo dài đến tận dãy Bạch Mã, giáp xã Hương Lộc, huyện Nam Đông, tỉnh Thừa Thiên-Huế; phía Nam kéo dài đến Bà Nà-Núi Chúa giáp huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam. Hiện xã có 7 thôn, với 1.375 hộ, hơn 4.100 nhân khẩu. Trong đó, Tà Lang và Giàn Bí là hai thôn xa nhất của xã, nơi đây tập trung đồng bào dân tộc Cơ tu với 226 hộ, 750 nhân khẩu. 

Đời sống thay đổi, bản làng đã có diện mạo mới nên tư duy và nhận thức về làm kinh tế của đồng bào Cơ tu cũng thay đổi rất nhiều, theo chiều hướng tích cực. Bà con đã biết chủ động làm kinh tế, đảm bảo cuộc sống gia đình và vươn lên thoát nghèo. Việc tìm kiếm con đường giúp người dân thoát nghèo, vươn lên làm giàu luôn là trăn trở của chính quyền địa phương, trong đó có những cán bộ trẻ được tăng cường về cơ sở. 

Chị Hà tâm sự rằng, chị thường xuyên xuống các thôn bản để tìm hiểu, nắm bắt đời sống và tâm tư, nguyện vọng của người dân để đề xuất cấp trên có chính sách hỗ trợ phù hợp, như hỗ trợ kinh phí ban đầu để sản xuất kinh doanh, bảo lãnh vay vốn ưu đãi để làm kinh tế, hỗ trợ giống cây trồng, con vật nuôi, đào tạo nghề, giới thiệu việc làm... 

“Văn hóa, bản sắc của người Cơ tu địa phương cũng là tài nguyên, là nguồn vốn quý. Nếu được khai thác đúng hướng, đây sẽ là một nguồn lực để phát triển kinh tế, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân. Chúng tôi bắt đầu khuyến khích người dân bảo tồn văn hóa của dân tộc mình, bắt đầu từ những việc dễ nhất như khuyến khích các em học sinh nội trú mặc trang phục truyền thống của dân tộc. Thứ hai hằng tuần, tất cả các học sinh người Cơ tu và giáo viên người Kinh ở trường nội trú đều mặc trang phục thổ cẩm”, chị Hà chia sẻ.

Các chàng trai, cô gái Cơ tu Hòa Bắc hát múa mừng lễ hội.
Các chàng trai, cô gái Cơ tu Hòa Bắc hát múa mừng lễ hội.

Những năm qua, Đảng ủy, chính quyền xã Hòa Bắc dành rất nhiều sự quan tâm cũng như có các chính sách hướng tới việc khôi phục, duy trì và nâng tầm giá trị văn hóa của đồng bào Cơ tu tại địa phương. 

Cụ thể, xã đã vận động các nguồn tài trợ và kinh phí từ ngân sách để thuê chuyên gia tư vấn và khôi phục lại nghề dệt thổ cẩm, điêu khắc, mây tre đan; phục dựng nhà Gươl, các điệu nhảy truyền thống, giúp từng bước khôi phục những nét đẹp văn hóa của người Cơ tu đang bị mai một. 

Bước đầu, đã có 20 phụ nữ Cơ tu ở các thôn Tà Lang, Giàn Bí được đào tạo thành thạo nghề dệt may thổ cẩm và làm ra sản phẩm để cung cấp cho các điểm du lịch, góp phần cải thiện đời sống, thu nhập. Nhiều người Cơ tu cũng quay lại với nghề làm bánh, làm các món ăn đặc sản giới thiệu với đến Hòa Bắc tham quan. 

Với nguồn vốn 300 triệu đồng được chính quyền địa phương “cho mượn”, anh Đinh Văn Như, Trưởng thôn Giàn Bí đã xây dựng một “home stay” đầu tiên của người Cơ tu. “Home stay” này vừa hoàn thành và đi vào hoạt động từ cuối tháng 10-2019 và có thể lưu trú được 20 người, là bước đi mạnh dạn của người Cơ tu ở Hòa Bắc trong bước đầu “làm ăn lớn”. 

Kỳ vọng của chị Hà và lãnh đạo Hòa Bắc không dừng lại ở đó mà mong muốn, quyết tâm hình thành được làng du lịch cộng đồng tại 2 thôn Tà Lang, Giàn Bí cùng một số điểm du lịch trên địa bàn Hòa Bắc...

Thêm một điều rất đáng ghi nhận là trong cộng đồng người Cơ Tu xã Hòa Bắc đã không còn những tập quán lạc hậu. Bà con chấp hành tốt pháp luật, chung tay, chung sức cùng lực lượng Công an cơ sở giữ gìn thôn, xã bình yên. 

“Nếu như một số bản, làng người Cơ tu ở Quảng Nam và Thừa Thiên-Huế còn tồn tại hủ tục thách cưới, buộc chàng trai khi muốn cưới vợ vợ thì phải mang đến cho gia đình vợ nhiều sính lễ có giá trị như chêng ché, trâu, bò, heo, trang sức bằng mã não, thổ cẩm và tổ chức tiệc cưới thịnh soạn... Chính vì sự tốn kém này mà khi về sống với nhau, người đàn ông Cơ tu có quan niệm là vợ phải làm mọi công việc của gia đình để “trả nợ hồi môn”, còn người đàn ông thì không phải làm việc gì và có thể suốt ngày rượu chè. 

Còn đối với người Cơ tu ở Hòa Bắc, vợ chồng kết hôn với nhau là tự nguyện và tiến bộ, không có việc thách cưới, đòi của hồi môn. Và khi sống với nhau, vợ chồng đều bình đẳng, đều có trách nhiệm lao động, chăm lo gia đình”, Thượng úy Nguyễn Văn Sen, cán bộ Công an xã Hòa Bắc cho biết. 

Thực hiện đề án đưa Công an chính quy về xã, Công an TP Đà Nẵng đã điều động 10 CBCS về Hòa Bắc thay cho lực lượng bán chuyên trách. Trong số đó, Thượng úy Nguyễn Văn Sen là người dân tộc Cơ tu, từng học tập và lớn lên ngay tại Hòa Bắc, rất hiểu con người và vùng đất này. 

Những CBCS còn lại, bao gồm Trung tá Lê Văn Tư, Trưởng Công an xã đều là người từ nơi khác đến và hầu hết đã có gia đình. Mặc dù phải công tác cách nhà từ 30 đến 40 cây số, khi về Hòa Bắc, chuyện chăm sóc cha mẹ và con cái, chuyện đưa đón con đi học đều phải trông cậy vào vợ và người thân, nhưng với tinh thần sẵn sàng đi bất cứ đâu, làm bất cứ việc gì mà Đảng, lực lượng Công an và nhân dân cần đến, CBCS Công an chính quy về Hòa Bắc đã nhanh chóng khắc phục khó khăn, thực hiện xuất sắc nhiệm vụ, để lại dấu ấn trong công việc và tình cảm sâu sắc đối với người dân địa phương, trong đó có cộng đồng người dân tộc Cơ tu. 

Các anh đã cùng lực lượng cán bộ trẻ của xã - những người năng động, sáng tạo, có tư duy nhạy bén, góp sức cùng người dân miền núi này làm nên những mùa xuân yên bình, no ấm…

Thân Lai

Các tin khác

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Ở nơi đại ngàn Trường Sơn của xã Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị vẫn phủ một màu xanh trải dài đến tận chân trời, rừng từ lâu đã trở thành kho sinh kế của đồng bào Bru - Vân Kiều. Từ những sợi mây rừng, giọt mật ong, búp măng đến những chiếc lá thuốc giữa tầng cây cổ thụ…, những sản vật dưới tán rừng đã âm thầm nuôi sống bao thế hệ người dân bản địa.

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Những lần khơi thông cửa biển Cửa Việt, Lý Hòa cho thấy nạo vét chỉ có thể giải quyết phần ngọn nếu không đi cùng các giải pháp căn cơ. Khi dòng chảy tự nhiên bị thay đổi, lượng cát bồi lắng vẫn tiếp tục tìm đường trở lại, đẩy các cửa biển vào vòng luẩn quẩn “khơi thông – bồi lấp – khơi thông”.

Bài 1: Luồng biển cạn, con đường mưu sinh bị chặn lại

Bài 1: Luồng biển cạn, con đường mưu sinh bị chặn lại

Từ Cửa Việt đến Lý Hòa, những cửa sông, cửa biển từng là lối ra khơi, nơi kết nối hoạt động khai thác thủy sản, vận tải biển và đời sống cư dân ven biển, đang bị bồi lấp nghiêm trọng. Khi luồng lạch bị thu hẹp, phía sau những doi cát không chỉ là những con tàu mắc cạn, mà còn là sinh kế của hàng nghìn người dân bị ảnh hưởng.

Cồn Cỏ – nơi người sống cùng nhịp thở của biển

Cồn Cỏ – nơi người sống cùng nhịp thở của biển

Giữa vùng biển phía Đông tỉnh Quảng Trị, đảo Cồn Cỏ hiện lên như một chấm xanh giữa trùng khơi. Từ lâu, hòn đảo tiền tiêu này được biết đến như một pháo đài nơi đầu sóng, một địa danh ghi dấu những năm tháng chiến tranh ác liệt. Hôm nay, bên cạnh giá trị về quốc phòng, chủ quyền, Cồn Cỏ đang viết tiếp câu chuyện mới về gìn giữ những giá trị của biển, bảo vệ hệ sinh thái và phát triển hài hòa với thiên nhiên.

Tìm đồng đội, nối những cuộc đoàn viên từ đại ngàn Trường Sơn

Tìm đồng đội, nối những cuộc đoàn viên từ đại ngàn Trường Sơn

Hơn nửa thế kỷ sau ngày đất nước thống nhất, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ vẫn được các lực lượng chức năng kiên trì thực hiện. Trên những địa bàn từng là chiến trường ác liệt ở phía tây Quảng Trị, cán bộ, chiến sĩ ngày đêm lần tìm từng dấu tích đồng đội. Cùng với đó, lực lượng Công an đẩy mạnh thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ, góp phần nối lại những cuộc đoàn viên còn dang dở sau chiến tranh.

Giữ hồn xưa bên dòng Ô Lâu

Giữ hồn xưa bên dòng Ô Lâu

Giữa miền quê ven sông Ô Lâu, xã Nam Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị, làng cổ Hội Kỳ vẫn còn lưu giữ nhiều ngôi nhà rường hàng trăm năm tuổi – những dấu tích hiếm hoi của một không gian văn hóa xưa cũ còn sót lại. Sau hơn 5 thế kỷ hiện diện, những mái ngói rêu phong, cột kèo gỗ mít sẫm màu thời gian vẫn lặng lẽ đứng đó như một phần ký ức làng quê.

Nỗi đau sau song sắt của người mẹ lầm lỡ

Nỗi đau sau song sắt của người mẹ lầm lỡ

Cơn mưa chuyển mùa bất chợt đổ xuống cao nguyên, những hạt mưa lách qua khung cửa sắt, rơi lộp độp xuống nền xi măng lạnh. Trong góc buồng giam ở Trại tạm giam số 1 Công an tỉnh Lâm Đồng, phạm nhân Huỳnh Thị Thanh Thảo (SN 1985, trú xã Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng) lặng lẽ ngồi nhìn ra khoảng trời xám đục ngoài ô cửa nhỏ.

Hành trình trưởng thành của nữ phạm nhân hưởng chính sách khoan hồng

Hành trình trưởng thành của nữ phạm nhân hưởng chính sách khoan hồng

Biết mình là một trong những phạm nhân đủ điều kiện được hưởng chính sách khoan hồng của Đảng và Nhà nước trong đợt này, nữ phạm nhân Trần Ngọc Minh Anh (SN 2006, trú tại phường Lâm Viên – Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng) đã không giấu được những giọt nước mắt vỡ òa sau quãng thời gian dài sống trong day dứt và ân hận.

Nỗi đau ở Sông Lô và lời cảnh tỉnh không thể chậm trễ

Nỗi đau ở Sông Lô và lời cảnh tỉnh không thể chậm trễ

Chưa bao giờ ở xã Sông Lô, tỉnh Phú Thọ lại có đến nhiều đám tang cùng một lúc như vậy. Có tới 5 gia đình cùng chung một nỗi đau vô tận khi đột ngột mất đi người con trai yêu quý trong buổi chiều định mệnh. Lá vàng tiễn mái đầu xanh, tiếng khóc gọi tên con nghe quá xót xa.

Mạch sống chảy mãi giữa đại ngàn Trường Sơn

Mạch sống chảy mãi giữa đại ngàn Trường Sơn

Tháng 5 về, nắng vàng như rót mật trên những sườn đồi phía Tây TP Đà Nẵng. Giữa màu xanh ngút ngàn của dãy Trường Sơn hùng vĩ, đồng bào các dân tộc lại rộn ràng chuẩn bị cho một ngày lễ đặc biệt trong trái tim mình: Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026).

Đổi thay, phát triển ở vùng căn cứ cách mạng Vùng Bưng 6 xã

Đổi thay, phát triển ở vùng căn cứ cách mạng Vùng Bưng 6 xã

Vùng Bưng 6 xã vốn là căn cứ cách mạnh gắn liền với những trang sử đấu tranh kiên cường của quân dân ta qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Đây không chỉ là căn cứ lưu giữ giá trị lịch sử, truyền thống yêu nước, Vùng Bưng đầy lau sậy, cỏ cây xưa kia nay vươn mình mạnh mẽ với tốc độ phát triển kinh tế, văn hóa, đô thị và công nghiệp.

Linh thiêng nguồn nước giữa đại ngàn

Linh thiêng nguồn nước giữa đại ngàn

Sương sớm còn vương trên những tán rừng già, giăng thành lớp màn mỏng bảng lảng phủ xuống buôn làng. Từng mái nhà dài của người Mnông ở xã Đam Rông 4 (Lâm Đồng) lặng lẽ thức giấc trong tiếng gà rừng gọi sáng, trong mùi khói bếp len qua vách gỗ. Con đường đất đỏ dẫn xuống bến nước diễn ra lễ cúng hôm nay bỗng trở nên rộn ràng khác lạ!

Địa đạo Phú Thọ Hòa, biểu tượng của ý chí kiên cường và nghệ thuật chiến tranh nhân dân

Địa đạo Phú Thọ Hòa, biểu tượng của ý chí kiên cường và nghệ thuật chiến tranh nhân dân

Địa đạo Phú Thọ Hòa là một công trình quân sự trong lòng đất tại phường Phú Thọ Hòa, TP Hồ Chí Minh. Thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, địa đạo Phú Thọ Hòa là điểm trú ngụ của bộ đội chủ lực, được các đơn vị đặc công biệt động của cách mạng dùng làm bàn đạp tấn công vào nội thành Sài Gòn như: Trung đoàn Phạm Hồng Thái, Tiểu đoàn Ngô Gia Tự. Đồng thời, địa đạo cũng là cái nôi đảm bảo cho nhiều cán bộ quân dân chính đảng các cấp về dừng chân hoạt động tại đây.

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Chỉ hơn một giờ lênh đênh, còn tàu rời biển Cửa Việt (Quảng Trị) đã cặp đảo Cồn Cỏ. Tháng Tư, hòn đảo nhỏ hiện trước mắt chúng tôi xanh thẫm bởi rừng, lấp lánh bởi nắng và mang một vẻ bình yên rất riêng của vùng biển tiền tiêu. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên không chỉ là vẻ đẹp ấy, mà là cảm giác Cồn Cỏ đang chuyển mình.

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.