Xuân trên vùng đất mới Hòa Bắc

Sắp vào xuân, trên con đường dọc sông Cu Đê ngược lên làng đồng bào dân tộc Cơ tu ở xã Hòa Bắc (huyện Hòa Vang, TP Đà Nẵng), điểm xuyết trong màu xanh ngút ngàn là những chùm hoa vàng tươi của rừng keo lá tràm. Hai bên đường đi, hoa dại chen nhau khoe sắc trong nắng mới như dự báo Tết Nguyên đán đã cận kề.

Gác lại việc riêng, già làng cùng trai tráng của hai thôn Tà Lang, Giàn Bí cùng đến sửa sang, chăm chút lại ngôi nhà Gươl để chuẩn bị cho lễ hội mừng năm mới và chào đón các vị khách phương xa về thăm bản làng...

Thứ trưởng Bộ Công an Nguyễn Văn Sơn thăm hỏi, tặng quà Tết cho người Cơ tu ở Hòa Bắc năm 2019.
Thứ trưởng Bộ Công an Nguyễn Văn Sơn thăm hỏi, tặng quà Tết cho người Cơ tu ở Hòa Bắc năm 2019.

Rời đô thị Đà Nẵng theo đường ven biển về Nam Ô, rồi chạy theo con đường nhỏ dọc sông Cu Đê và đường ĐT 601 chừng 30 cây số là đến hai thôn Tà Lang, Giàn Bí của xã Hòa Bắc. Đến đây, dường như tất cả những xô bồ phố thị bỏ lại sau lưng, không gian trước mắt mở ra khoáng đạt, với những người dân chất phác chân tình. 

Mời khách nhấp ly rượu gạo, anh Trần Văn Vân ở thôn Tà Lang kể lại cho chúng tôi nghe về quá trình di cư của dân làng từ xã Tư huyện Hiên (nay là huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam) về xã Hòa Bắc hơn 40 năm trước. 

Vượt qua bao khó khăn, thử thách và phải thêm một lần dời làng nữa, người Cơ tu thôn Tà Lang mới gầy dựng được nhà cửa, ruộng nương, xây dựng cuộc sống no đủ bên cạnh cộng đồng người Cơ tu của thôn Giàn Bí. Còn già làng Bùi Văn Siêng ở thôn Giàn Bí, cũng cởi mở kể về những đổi thay, khởi sắc trong đời sống của đồng bào Cơ tu. 

Chị Lê Thị Thu Hà, Bí thư Đảng ủy xã Hòa Bắc, cho hay, xã có diện tích rộng hơn 343km2, với hơn 2/3 diện tích là rừng núi. Phía Tây của xã kéo dài đến tận dãy Bạch Mã, giáp xã Hương Lộc, huyện Nam Đông, tỉnh Thừa Thiên-Huế; phía Nam kéo dài đến Bà Nà-Núi Chúa giáp huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam. Hiện xã có 7 thôn, với 1.375 hộ, hơn 4.100 nhân khẩu. Trong đó, Tà Lang và Giàn Bí là hai thôn xa nhất của xã, nơi đây tập trung đồng bào dân tộc Cơ tu với 226 hộ, 750 nhân khẩu. 

Đời sống thay đổi, bản làng đã có diện mạo mới nên tư duy và nhận thức về làm kinh tế của đồng bào Cơ tu cũng thay đổi rất nhiều, theo chiều hướng tích cực. Bà con đã biết chủ động làm kinh tế, đảm bảo cuộc sống gia đình và vươn lên thoát nghèo. Việc tìm kiếm con đường giúp người dân thoát nghèo, vươn lên làm giàu luôn là trăn trở của chính quyền địa phương, trong đó có những cán bộ trẻ được tăng cường về cơ sở. 

Chị Hà tâm sự rằng, chị thường xuyên xuống các thôn bản để tìm hiểu, nắm bắt đời sống và tâm tư, nguyện vọng của người dân để đề xuất cấp trên có chính sách hỗ trợ phù hợp, như hỗ trợ kinh phí ban đầu để sản xuất kinh doanh, bảo lãnh vay vốn ưu đãi để làm kinh tế, hỗ trợ giống cây trồng, con vật nuôi, đào tạo nghề, giới thiệu việc làm... 

“Văn hóa, bản sắc của người Cơ tu địa phương cũng là tài nguyên, là nguồn vốn quý. Nếu được khai thác đúng hướng, đây sẽ là một nguồn lực để phát triển kinh tế, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân. Chúng tôi bắt đầu khuyến khích người dân bảo tồn văn hóa của dân tộc mình, bắt đầu từ những việc dễ nhất như khuyến khích các em học sinh nội trú mặc trang phục truyền thống của dân tộc. Thứ hai hằng tuần, tất cả các học sinh người Cơ tu và giáo viên người Kinh ở trường nội trú đều mặc trang phục thổ cẩm”, chị Hà chia sẻ.

Các chàng trai, cô gái Cơ tu Hòa Bắc hát múa mừng lễ hội.
Các chàng trai, cô gái Cơ tu Hòa Bắc hát múa mừng lễ hội.

Những năm qua, Đảng ủy, chính quyền xã Hòa Bắc dành rất nhiều sự quan tâm cũng như có các chính sách hướng tới việc khôi phục, duy trì và nâng tầm giá trị văn hóa của đồng bào Cơ tu tại địa phương. 

Cụ thể, xã đã vận động các nguồn tài trợ và kinh phí từ ngân sách để thuê chuyên gia tư vấn và khôi phục lại nghề dệt thổ cẩm, điêu khắc, mây tre đan; phục dựng nhà Gươl, các điệu nhảy truyền thống, giúp từng bước khôi phục những nét đẹp văn hóa của người Cơ tu đang bị mai một. 

Bước đầu, đã có 20 phụ nữ Cơ tu ở các thôn Tà Lang, Giàn Bí được đào tạo thành thạo nghề dệt may thổ cẩm và làm ra sản phẩm để cung cấp cho các điểm du lịch, góp phần cải thiện đời sống, thu nhập. Nhiều người Cơ tu cũng quay lại với nghề làm bánh, làm các món ăn đặc sản giới thiệu với đến Hòa Bắc tham quan. 

Với nguồn vốn 300 triệu đồng được chính quyền địa phương “cho mượn”, anh Đinh Văn Như, Trưởng thôn Giàn Bí đã xây dựng một “home stay” đầu tiên của người Cơ tu. “Home stay” này vừa hoàn thành và đi vào hoạt động từ cuối tháng 10-2019 và có thể lưu trú được 20 người, là bước đi mạnh dạn của người Cơ tu ở Hòa Bắc trong bước đầu “làm ăn lớn”. 

Kỳ vọng của chị Hà và lãnh đạo Hòa Bắc không dừng lại ở đó mà mong muốn, quyết tâm hình thành được làng du lịch cộng đồng tại 2 thôn Tà Lang, Giàn Bí cùng một số điểm du lịch trên địa bàn Hòa Bắc...

Thêm một điều rất đáng ghi nhận là trong cộng đồng người Cơ Tu xã Hòa Bắc đã không còn những tập quán lạc hậu. Bà con chấp hành tốt pháp luật, chung tay, chung sức cùng lực lượng Công an cơ sở giữ gìn thôn, xã bình yên. 

“Nếu như một số bản, làng người Cơ tu ở Quảng Nam và Thừa Thiên-Huế còn tồn tại hủ tục thách cưới, buộc chàng trai khi muốn cưới vợ vợ thì phải mang đến cho gia đình vợ nhiều sính lễ có giá trị như chêng ché, trâu, bò, heo, trang sức bằng mã não, thổ cẩm và tổ chức tiệc cưới thịnh soạn... Chính vì sự tốn kém này mà khi về sống với nhau, người đàn ông Cơ tu có quan niệm là vợ phải làm mọi công việc của gia đình để “trả nợ hồi môn”, còn người đàn ông thì không phải làm việc gì và có thể suốt ngày rượu chè. 

Còn đối với người Cơ tu ở Hòa Bắc, vợ chồng kết hôn với nhau là tự nguyện và tiến bộ, không có việc thách cưới, đòi của hồi môn. Và khi sống với nhau, vợ chồng đều bình đẳng, đều có trách nhiệm lao động, chăm lo gia đình”, Thượng úy Nguyễn Văn Sen, cán bộ Công an xã Hòa Bắc cho biết. 

Thực hiện đề án đưa Công an chính quy về xã, Công an TP Đà Nẵng đã điều động 10 CBCS về Hòa Bắc thay cho lực lượng bán chuyên trách. Trong số đó, Thượng úy Nguyễn Văn Sen là người dân tộc Cơ tu, từng học tập và lớn lên ngay tại Hòa Bắc, rất hiểu con người và vùng đất này. 

Những CBCS còn lại, bao gồm Trung tá Lê Văn Tư, Trưởng Công an xã đều là người từ nơi khác đến và hầu hết đã có gia đình. Mặc dù phải công tác cách nhà từ 30 đến 40 cây số, khi về Hòa Bắc, chuyện chăm sóc cha mẹ và con cái, chuyện đưa đón con đi học đều phải trông cậy vào vợ và người thân, nhưng với tinh thần sẵn sàng đi bất cứ đâu, làm bất cứ việc gì mà Đảng, lực lượng Công an và nhân dân cần đến, CBCS Công an chính quy về Hòa Bắc đã nhanh chóng khắc phục khó khăn, thực hiện xuất sắc nhiệm vụ, để lại dấu ấn trong công việc và tình cảm sâu sắc đối với người dân địa phương, trong đó có cộng đồng người dân tộc Cơ tu. 

Các anh đã cùng lực lượng cán bộ trẻ của xã - những người năng động, sáng tạo, có tư duy nhạy bén, góp sức cùng người dân miền núi này làm nên những mùa xuân yên bình, no ấm…

Thân Lai

Các tin khác

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

“Việt Nam thành công không chỉ vì đạt được thành tựu đáng chú ý, mà còn vì đã tìm ra con đường xã hội chủ nghĩa phù hợp với thực tiễn quốc gia”, Đại sứ Trung Quốc Hà Vĩ chia sẻ. Còn với Đại sứ Liên minh châu Âu Julien Guerrier, trong 30 năm qua, mỗi lần ông đến Việt Nam đều cảm nhận sự đổi thay và tiến bộ rõ rệt...