Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV vừa diễn ra từ ngày 20/7 đến ngày 24/7 tại Thủ đô Hà Nội. Hội nghị đã đưa ra nhiều chủ trương, chính sách lớn về xây dựng Đảng, hệ thống chính trị, phát triển và bảo vệ đất nước, nhằm cụ thể hoá các mục tiêu, nhiệm vụ đã được Đảng đề ra trong Đại hội XIV, trong đó có Nghị quyết về xây dựng xã hội trật tự kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hoà, phát triển.
Sau 40 năm thực hiện sự nghiệp đổi mới, 35 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, mô hình phát triển đất nước đã từng bước được hình thành, bổ sung và hoàn thiện. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, đất nước ta đã đạt được nhiều thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử, tạo tiền đề và nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển tiếp theo. Tuy nhiên, trước tình hình thế giới đang trải qua những thay đổi mang tính thời đại, đặc biệt là sự phát triển đột phá về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang tác động sâu sắc đến mô hình phát triển của mỗi quốc gia, tạo ra nhiều thuận lợi, thời cơ và khó khăn, thách thức lớn đan xen. Ở trong nước, Đảng ta đã ban hành nhiều chủ trương, quyết sách chiến lược, mang tính cách mạng nhưng quá trình đổi mới mô hình phát triển đất nước vẫn còn chậm, cần phải tiếp tục đổi mới để thích ứng với yêu cầu phát triển mới.
Theo quan điểm của Đảng, mô hình phát triển mới của đất nước là mô hình phát triển tổng thể và các mô hình thành phần trên các lĩnh vực kinh tế, xã hội, văn hóa - con người, môi trường, quốc phòng - an ninh, đối ngoại - hội nhập quốc tế, quản trị quốc gia. Do đó, đổi mới mô hình phát triển phải được thực hiện một cách đồng bộ, toàn diện và phù hợp với từng giai đoạn; bảo đảm gắn kết hữu cơ các trụ cột phát triển thành một thể thống nhất nhằm đạt được mục tiêu chuyển đổi thành công sang mô hình phát triển “Việt Nam tự cường, sáng tạo, nhân văn, bền vững và hội nhập”. Để thực hiện mục tiêu đó cần khai thác, phát huy mọi nguồn lực cho đổi mới mô hình phát triển, trong đó, xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, lành mạnh, văn minh, hài hoà, phát triển sẽ góp phần tạo ra thế chân kiềng vững chắc, bước đi đồng bộ, hiệu quả để xây dựng thành công nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.
Nghị quyết về xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển đưa ra 5 quan điểm chỉ đạo, nhấn mạnh “Xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển là sự nghiệp của cả hệ thống chính trị và toàn dân, đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng, là một trụ cột quan trọng của mô hình phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới”. Nghị quyết xác định mục tiêu tổng quát và các mục tiêu cụ thể đến năm 2030 là “cơ bản tạo lập được nền tảng của xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển”, đến năm 2045 là “xây dựng thành công xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển”; đồng thời xác định 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp, trong đó có 3 nhóm nhiệm vụ, giải pháp đột phá tập trung thực hiện tạo nền tảng, động lực và lan tỏa, gồm: xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật, văn hóa Đảng, văn hóa công vụ và kỷ cương xã hội; xây dựng con người Việt Nam thời kỳ mới và xây dựng nền quản trị xã hội hiện đại, kiến tạo phát triển từ cơ sở.
Quang cảnh Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV.
Điểm mới cốt lõi trong nội dung của Nghị quyết là khẳng định xây dựng xã hội không chỉ là kết quả của phát triển kinh tế mà là một trụ cột quan trọng trong mô hình phát triển đất nước; nhấn mạnh phát triển hài hòa giữa kinh tế với văn hóa, con người, tiến bộ và công bằng xã hội; giữa tăng trưởng vật chất với nâng cao chất lượng sống, hạnh phúc và niềm tin của nhân dân.
Nghị quyết thể hiện rất rõ quan điểm luôn đặt con người ở vị trí trung tâm và bảo đảm an ninh con người là mục tiêu, yêu cầu xuyên suốt của quá trình phát triển. Nghị quyết nhấn mạnh nhiệm vụ trọng tâm là xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện; xây dựng văn hóa Đảng, văn hóa công vụ, văn hóa công dân, văn hóa doanh nghiệp và văn hóa số, tạo nền tảng tinh thần vững chắc cho phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Đồng thời, xác định xây dựng nền quản trị xã hội hiện đại chủ động, thông minh, có năng lực dự báo, cảnh báo sớm và quản trị rủi ro xã hội là một đột phá chiến lược. Chuyển mạnh từ tư duy “quản lý xã hội” sang “quản trị và kiến tạo xã hội”; lấy dữ liệu làm nền tảng, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực, chuyển đổi số làm phương thức chủ yếu và người dân là trung tâm. Xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật và từng bước hình thành “trật tự tự thân” của xã hội, hướng tới xây dựng xã hội mà mỗi người dân tự giác tuân thủ pháp luật, chuẩn mực đạo đức, văn hoá, trách nhiệm xã hội và khát vọng cống hiến cho đất nước.
Nghị quyết cũng nêu ra quan điểm mới về cách tiếp cận đánh giá sự phát triển của đất nước, bên cạnh các chỉ tiêu kinh tế, xác lập hệ thống chỉ số phản ánh chất lượng phát triển xã hội, lấy chất lượng sống, chỉ số hạnh phúc, mức độ hài lòng và niềm tin của nhân dân làm thước đo quan trọng phản ánh hiệu quả quản trị, phát triển đất nước.
Có thể khẳng định, Nghị quyết về xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hoà, phát triển thể hiện tầm nhìn, tư duy chiến lược mới của Đảng ta trong đổi mới mô hình phát triển đất nước. Nghị quyết đã đề ra các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp có tính đột phá nhằm xây dựng xã hội thật sự vì con người, nâng cao mọi mặt đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân. Thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ của Nghị quyết đề ra chính là tạo nguồn lực, động lực mới, là nền tảng để thực hiện thành công Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và hai mục tiêu chiến lược 100 năm của đất nước.
