WikiLeaks tiết lộ chương trình theo dõi của CIA: Gián điệp toàn cầu?

WikiLeaks, trang web chuyên đăng tải những tài liệu bị rò rỉ từ chính phủ trên toàn thế giới, đã tiết lộ hàng ngàn tài liệu được cho là tuyệt mật từ Cơ quan Tình báo trung ương Mỹ (CIA), cho thấy cơ quan này có khả năng xâm nhập vào hầu như tất cả các thiết bị điện tử để thu thập thông tin cá nhân của người dùng. 

WikiLeaks cho biết, những tài liệu được đặt biệt danh “Vault 7” thuộc một mạng lưới bảo mật cao và độc lập nằm trong Trung tâm tình báo điện tử của CIA ở Langley (bang Virginia). 

Lần này, WikiLeaks đã phơi bày những thông tin toàn diện nhất về các dữ liệu chương trình gián điệp của chính phủ Mỹ, cùng các công cụ phần mềm tinh vi được CIA sử dụng để theo dõi mọi cá nhân trên toàn thế giới. 

Nếu tài liệu này được xác thực, đây sẽ là bước đi mới nhất của Wikileaks trong việc công khai các bí mật của Mỹ và sẽ là đòn giáng mạnh vào CIA - tổ chức tình báo chuyên xâm nhập mạng cho mục đích do thám.

Tiết lộ động trời

“Vault 7” được coi là tập tài liệu mật lớn nhất từng được Wikileaks tiết lộ, liên quan đến “chương trình khai thác bí mật toàn cầu” của CIA trong đó có việc biến sản phẩm nổi tiếng của các hãng như iPhone của Apple, Android của Google, Windows của Microsoft, thậm chí là ti vi của Samsung, thành công cụ giám sát. 

Theo Wikileaks, tổ chức này nhận được các tài liệu gây chấn động trên từ một thành viên của nhóm “các cựu tin tặc thuộc chính phủ Mỹ và các nhà thầu”, và người tiết lộ mong muốn làm bùng lên một cuộc tranh luận công khai về an sinh, sáng tạo, phổ biến vũ khí hạt nhân và kiểm soát vũ khí mạng. 

Nội dung của hơn 8.700 trang tài liệu cho thấy, CIA đã sử dụng hàng loạt phần mềm để xâm nhập điện thoại thông minh, máy tính, thậm chí cả ti vi có kết nối Internet. Số tài liệu này được CIA lưu hành trong khoảng thời gian từ năm 2013 đến 2016 và liên quan đến hàng trăm triệu mã kết nối máy tính.

Cụ thể, CIA đã xâm nhập các điện thoại sử dụng hệ điều hành Android và IOS để thu thập âm thanh, tin nhắn trước khi chúng được mã hóa. Ngoài ra, cơ quan tình báo Mỹ cũng có thể cài các phần mềm độc hại vào các máy tính hay hệ điều hành Windows, macOS và Linux. 

Nếu các phần mềm này đủ mạnh như những gì mà WikiLeaks đã tuyên bố, chúng sẽ giúp điều khiển từ xa các thiết bị. Một loạt dữ liệu như vị trí người dùng, tin nhắn hay thông tin cá nhân có thể bị thu thập. 

WikiLeaks muốn thông báo cho thế giới biết được mối hiểm họa tiềm tàng từ các chương trình “hack bí mật” của CIA.
WikiLeaks muốn thông báo cho thế giới biết được mối hiểm họa tiềm tàng từ các chương trình “hack bí mật” của CIA.

Một trong những chương trình được chú ý nhất trong tài liệu này là “Weeping Angel” - từng được tạo ra để hỗ trợ Cơ quan tình báo MI5 của Anh. Đây là một công cụ xâm nhập vào các vô tuyến thông minh kết nối mạng và biến chúng thành thiết bị nghe lén. 

Theo đó, ngay cả khi người dùng đã bấm nút tắt, vô tuyến ngầm vẫn hoạt động, thu các lời thoại trong phòng và gửi qua đường truyền Internet về một máy chủ của CIA.

Các tài liệu của WikiLeaks đã hé lộ những chỉ dẫn của CIA về cách thử nghiệm và sử dụng nhiều công cụ xâm nhập, theo dõi khác nhau. Trong số các công cụ được đề cập đến có những phần mềm chuyên tấn công các thiết bị iOS, một tập hợp các công cụ khai thác lỗ hổng chưa được vá để chiếm quyền kiểm soát thiết bị Android cùng vô số thủ thuật tấn công từ nhiều nguồn khác nhau. 

Tất cả những công cụ nói trên cho phép CIA qua mặt các hệ thống mã hóa của hàng loạt ứng dụng như WhatsApp, Signal, Telegram, Weibo, Confide và Cloackman bằng cách chiếm quyền kiểm soát điện thoại, theo dõi vị trí mục tiêu, kích hoạt các camera của thiết bị để nghe lén các đoạn ghi âm và xem trộm các thông điệp văn bản trước khi chúng được mã hóa.

Điều này đồng nghĩa, CIA đã không phá vỡ quá trình mã hóa của các ứng dụng chạy trên thiết bị, mà thay vào đó đi trước một bước khi thu thập toàn bộ thông tin trước khi quá trình mã hóa diễn ra.

WikiLeaks công bố số tài liệu nêu trên để thông báo cho thế giới biết được mối hiểm họa tiềm tàng từ các chương trình “hack bí mật” của CIA. Trong báo cáo của mình, WikiLeaks đã mô tả CIA như một tổ chức chuyên tấn công mạng luôn tìm cách thâm nhập vào các thiết bị cá nhân thông dụng, và có khả năng theo dõi cuộc sống của gần như tất cả mọi người. 

WikiLeaks còn nhắc đến sự tồn tại của cả một ban làm việc tại CIA chuyên trách việc che đậy dấu vết, chuyển hướng nghi vấn từ họ sang các tin tặc ở nước ngoài. 

Đáng chú ý, những tài liệu do WikiLeaks công bố cũng tiết lộ rằng bên cạnh trụ sở chính ở bang Virginia, CIA còn sử dụng cơ quan lãnh sự Mỹ ở Frankfurt (Đức) như một căn cứ bí mật cho các tin tặc tấn công vào các hệ thống ở châu Âu, Trung Đông và châu Phi. Báo cáo cũng nói rằng gần như tất cả các vũ khí mạng của CIA đã bị ăn trộm, và các công cụ nguy hiểm này có khả năng đã rơi vào tay của những kẻ tội phạm hoặc điệp viên nước ngoài.

WikiLeaks khẳng định rằng CIA không những tự phát triển các công cụ xâm nhập mạng, mà còn phối hợp với các cơ quan an ninh và nhà thầu khác trên thế giới để tìm ra và mua lại những công cụ hữu hiệu hơn. Không chỉ các thiết bị truyền thông, CIA có thể xâm nhập vào hệ thống điều khiển sử dụng trên các mẫu xe hiện đại hay các mẫu xe tự lái để theo dõi hành trình của những chiếc xe này. Ngoài ra, CIA không chỉ xây dựng một đội máy bay không người lái riêng mà còn đầu tư mạnh vào đội tin tặc mũ đen (hành động thâm nhập có mục đích phá hoại hoặc vi phạm pháp luật). 

Ngoài ra, CIA không có nghĩa vụ phải báo cáo các hoạt động gây tranh cãi của họ cho Cơ quan an ninh quốc gia Mỹ (NSA). Đến cuối năm 2016, “đơn vị tin tặc” này có khoảng 5.000 thành viên, sản xuất các Trojans (phần mềm cài đặt trái phép vào máy tính), virus và các phần mềm độc hại khác đã được vũ khí hóa.

Ảnh hưởng nghiêm trọng

Cho đến nay, CIA vẫn chưa đưa ra bình luận nào về những tài liệu do WikiLeaks công bố. Cơ quan này đang phối hợp với Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI) để điều tra vụ việc, trong đó tập trung làm rõ cách thức những tài liệu mật lọt vào tay của WikiLeaks cũng như tác giả đứng sau vụ rò rỉ thông tin này. 

CIA cũng cố gắng xác định liệu WikiLeaks còn thu thập được những tài liệu khác chưa được công bố nữa hay không. Ngoài ra, một cuộc xem xét riêng rẽ cũng đã được triển khai nhằm đánh giá mức độ thiệt hại mà vụ rò rỉ dữ liệu này gây ra. 

Nghi vấn trước mắt tập trung vào khả năng các nhà thầu đã để lộ những thông tin mật. Một lỗ hổng an ninh khác tại CIA cũng được nhắc đến nhưng các nhà chức trách không cho biết cụ thể.

Hiện tại mức độ xác thực của những tài liệu do WikiLeaks công bố vẫn chưa được chứng nhận, tuy nhiên WikiLeaks có truyền thống công bố những tài liệu mật của chính phủ trên toàn cầu, đặc biệt chính phủ Mỹ, nên những dữ liệu này được đánh giá có mức độ tin cậy cao.

iPhone, Android hay Windows có thể bị biến thành công cụ giám sát.
iPhone, Android hay Windows có thể bị biến thành công cụ giám sát.

Nhiều chuyên gia đã bắt đầu sàng lọc những tài liệu do WikiLeaks công bố và cho rằng có vẻ như những tài liệu này là chính xác và nhận định rằng chắc chắn những tài liệu này sẽ làm rung chuyển CIA. 

Nếu những tài liệu này được chứng minh là thực tế thì một lần nữa WikiLeaks lại nắm giữ được những tài liệu cho thấy sự vi phạm nghiêm trọng của cộng đồng tình báo Mỹ, đồng thời giáng một đòn mạnh vào công tác bảo mật của ngành tình báo ở “xứ cờ hoa”.

Bên cạnh đó, thông tin bị rò rỉ cũng có thể ảnh hưởng tới quan hệ với nhiều quốc gia khác, khiến các nước đồng minh của Mỹ một lần nữa phải đề cao cảnh giác với Washington. 

Chính phủ Đức cho biết đang xem xét nghiêm túc và thận trọng về những tài liệu mật của CIA được WikiLeaks công bố, trong đó có thông tin CIA đã sử dụng lãnh sự quán Mỹ tại Frankfurt làm cơ sở chính cho hoạt động xâm nhập mạng từ xa. 

Nguy hiểm hơn, việc rò rỉ những tài liệu mật được xem là sẽ tiếp tay cho những kẻ thù của nước Mỹ, đe dọa sự an toàn của người dân và cản trở nỗ lực chống các mối đe dọa khủng bố vì nhiệm vụ của CIA là luôn phải giữ vai trò tuyến đầu trong việc bảo vệ đất nước trước những mối đe dọa bên ngoài.

Thông tin về việc theo dõi người dùng đang dấy lên những tranh cãi về quyền lực quá lớn của CIA. Cơ quan này vấp phải chỉ trích từ các nhóm nhân quyền về việc cố tình lợi dụng các lỗ hổng bảo mật phục vụ cho mục đích riêng của mình. Rất nhiều người dân Mỹ lo lắng về sự riêng tư cá nhân của mình, và yêu cầu các hàng công nghệ có tên trong tài liệu bị tiết lộ phải đưa ra lời giải thích hợp lý. 

Ngay sau khi nhận được nhiều phản ứng lo ngại của khách hàng, Apple đã lập tức trấn an dư luận bằng cách nói rằng đợt cập nhật phần mềm mới nhất của họ đã “tiêu diệt” nhiều công cụ tấn công tiềm tàng nhằm vào mẫu điện thoại iPhone. 

Trong khi đó, Google thì từ chối đưa ra bình luận, còn Samsung hay Microsoft thì đều khẳng định họ cũng biết về thông tin liên quan đến CIA và đang “gấp rút tìm hiểu về sự việc”...

Hồng Hạnh

Các tin khác

Khi cỏ tự nhiên được "trồng bằng công nghệ"

Khi cỏ tự nhiên được "trồng bằng công nghệ"

Thay vì phụ thuộc vào ánh nắng mặt trời hay thổ nhưỡng tự nhiên tại chỗ, toàn bộ hệ thống thảm nhung phục vụ World Cup 2026 tại 11 sân bóng ở Mỹ đều được kiến tạo, vận chuyển, lắp đặt và duy trì bằng những giải pháp kỹ thuật sinh học và cơ khí tối tân nhất trong lịch sử thể thao thế giới. Những ghi nhận thực tế từ các kỹ sư tại hiện trường đã hé lộ nhiều bí mật kinh ngạc về quy trình chuẩn bị mặt sân khắt khe chưa từng có này.

Mật mã thiêng nơi đội tuyển Argentina đóng quân tại World Cup 2026

Mật mã thiêng nơi đội tuyển Argentina đóng quân tại World Cup 2026

Giữa cái nóng hầm hập vùng Trung Tây nước Mỹ, đội tuyển Argentina thiết lập đại bản doanh tại Kansas City chuẩn bị bảo vệ ngai vàng World Cup 2026. Bất chấp thời tiết khắc nghiệt và gợi ý đổi địa điểm từ FIFA, Lionel Messi cùng đồng đội vẫn kiên định bám trụ tại đây. Đây không đơn thuần là quyết định hậu cần kỹ thuật, mà là sự tính toán kỹ lưỡng nhằm tìm kiếm không gian bình yên, kết nối văn hóa quê hương và tiếp nhận báu vật tinh thần vô giá truyền lại từ lịch sử chính trị, thể thao vĩ đại dân tộc Nam Mỹ.

Cận cảnh bên trong máy tính lượng tử Hanyuan-2. Ảnh: Quantum Computing Report

Dấu mốc mới trong cuộc đua lượng tử toàn cầu

Khi công ty CAS Cold Atom Technology của Trung Quốc công bố Hanyuan-2, hệ thống máy tính lượng tử lõi kép đầu tiên, cuộc đua toàn cầu dường như đã bước sang một giai đoạn mới. Từ Washington tới Bắc Kinh, từ Paris tới London, các chính phủ và tập đoàn công nghệ đang đổ hàng tỷ USD vào lĩnh vực sẽ định hình thế hệ điện toán tiếp theo của thế giới.

Mục tiêu “netzero” và lực cản từ khủng hoảng năng lượng

Mục tiêu “netzero” và lực cản từ khủng hoảng năng lượng

Các cam kết phát thải ròng bằng 0 (Net Zero), chính sách “xanh” với những mục tiêu quyết đoán cùng các tuyên bố mạnh mẽ của chính giới, làn sóng đầu tư vào năng lượng tái tạo cùng áp lực cắt giảm khí thải carbon khiến than đá, loại nhiên liệu từng là động lực cho các cuộc cách mạng công nghiệp dường như đang dần bị đẩy ra bên lề.

Nhưng trước các cú sốc địa chính trị, khủng hoảng năng lượng khi nguồn cung gián đoạn, và đặc biệt là nhu cầu điện tăng vọt do tăng trưởng kinh tế cũng như sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI), than đá một lần nữa được nhắc đến như giải pháp an ninh năng lượng. Liệu thế giới có thể thực sự rời bỏ than đá? Quá trình chuyển đổi xanh trên thực tế dường như mong manh hơn nhiều so với những tuyên bố chính trị?

Máy bay diệt drone triển vọng đến đâu?

Máy bay diệt drone triển vọng đến đâu?

Một trong những bước thay đổi lớn của chiến tranh trong vòng mười năm trở lại đây là sự lên ngôi của máy bay không người lái (UAV). Những chiếc máy bay cho vào vali được mà có thể đảm nhận nhiệm vụ trinh thám, tiêu diệt mục tiêu, v.v… không kém gì các loại khí tài đắt tiền. Nhờ UAV mà các lực lượng phiến quân có thể tham gia cuộc chiến trên không chứ không còn phải chịu cảnh hoàn toàn lép vế trước quân đội chính quy. Tất nhiên là việc sử dụng drone hàng loạt cũng kéo theo hoạt động phát triển vũ khí diệt drone. Nhưng sử dụng máy bay - cả loại có và không có người lái - để tiêu diệt UAV có là giải pháp hữu hiệu?

Mỹ ngầm đổi “luật chơi” trong cuộc chiến chống ma tuý?

Mỹ ngầm đổi “luật chơi” trong cuộc chiến chống ma tuý?

Một cuộc chiến bí mật được cho là đang leo thang mạnh mẽ dọc theo biên giới Nam Mỹ. Theo CNN và hãng thông tấn Anadolu, ngày càng nhiều thông tin và nghi vấn cho rằng CIA đang tham gia sâu hơn vào các hoạt động nhằm vào mạng lưới băng đảng ma túy tại Mexico. Những thay đổi chiến lược trở nên rõ nét hơn khi chính quyền Mỹ nhìn nhận các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia này như những mối đe dọa an ninh có tính khủng bố, qua đó mở đường cho các hoạt động tình báo và bán quân sự tinh vi hơn trên lãnh thổ nước láng giềng.

Lầu Năm Góc giải mật UFO: Bên trong kho hồ sơ mật bị phong kín 80 năm

Lầu Năm Góc giải mật UFO: Bên trong kho hồ sơ mật bị phong kín 80 năm

Sau gần 80 năm trong các kho lưu trữ mật của quân đội Mỹ, hàng trăm hồ sơ về UFO (vật thể bay không xác định) vừa lần đầu được Lầu Năm Góc công khai trước thế giới. Không có “xác người ngoài hành tinh” hay bằng chứng về những cuộc đổ bộ từ vũ trụ, nhưng các đoạn phim hồng ngoại, ghi âm và lời kể của phi công đang mở ra cuộc tranh luận lớn nhất nhiều thập niên qua về những vật thể bí ẩn mà ngay cả Washington cũng chưa thể giải thích.

“Đốm lửa” chiến tranh đã rơi gần những lò phản ứng

“Đốm lửa” chiến tranh đã rơi gần những lò phản ứng

Cuộc tấn công bằng drone vào nhà máy điện hạt nhân Barakah của UAE hôm 17/5 chỉ gây ra thiệt hại nhỏ. Nhưng dư chấn thì rất lớn, khi nó cho thấy ranh giới giữa một vụ tấn công “suýt trúng” với một thảm họa phóng xạ đang ngày càng mong manh, trong bối cảnh bất ổn địa chính trị bủa vây Trung Đông như hiện nay.

Thế giới đã sẵn sàng cho đại dịch tiếp theo?

Thế giới đã sẵn sàng cho đại dịch tiếp theo?

Khi con tàu du lịch MV Hondius rời cảng Ushuaia, Argentina vào ngày 1/4/2026, không ai trên tàu có thể ngờ rằng họ sắp trở thành tâm điểm của một cuộc khủng hoảng y tế toàn cầu. Sau bốn tuần, ba hành khách đã tử vong, nhiều người khác nguy kịch, cuộc truy vết phức tạp được tiến hành. Ổ dịch virus Hanta trên con tàu này không chỉ là một thảm kịch đơn lẻ, nó đã trở thành phép thử mới đối với khả năng chống chịu của hệ thống y tế toàn cầu trong bối cảnh chúng ta vẫn đang loay hoay tìm kiếm sự đồng thuận để đối phó với những đại dịch mới.

Sau hơn 30 năm lại nói về chuyện quốc phục

Sau hơn 30 năm lại nói về chuyện quốc phục

Nói về quốc phục hay cao hơn là bàn tới câu chuyện quốc phục ở nước ta có lẽ rất khó ấn định được thời điểm chính xác, bởi mỗi giai đoạn lại bùng lên rồi xẹp xuống, hòa tan trong vô vàn sự kiện, hoạt động... Những ngày gần đây, thông qua một hoạt động mang tính lễ nghi cấp Nhà nước, vấn đề cần có một bộ quốc phục, lễ phục mang tính thành quy lại xôn xao dư luận, khiến nhiều nhà nghiên cứu lịch sử, văn hóa trăn trở, đặt câu hỏi: “Tại sao, đến hôm nay, chúng ta vẫn còn băn khoăn đi tìm quốc phục?”.

Cây giáo trên tay vua

Cây giáo trên tay vua

Giáo là món vũ khí “kinh điển” của thời cổ đại, vì nó dễ chế tạo, dễ huấn luyện và được sử dụng rất linh hoạt. Ngoài binh lính, có những vị vua nước Việt cũng từng cầm giáo làm vũ khí, và có vị còn... ra đi vì mũi giáo.

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang âm thầm thúc đẩy sự mở rộng của nhiên liệu hóa thạch, giúp một số quốc gia gây ô nhiễm lớn nhất thế giới khoan và khai thác nhiều dầu khí hơn. Đã đến lúc cần xem xét lượng khí thải do AI tạo ra, vốn có thể vượt xa đáng kể so với tác động môi trường từ cơ sở hạ tầng của nó.

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

Thảm họa Chernobyl không chỉ khép lại bằng những con số thương vong, mà còn mở ra một bước ngoặt lớn trong tư duy về an toàn và chính sách năng lượng toàn cầu. Từ cú sốc 1986, khái niệm "văn hóa an toàn hạt nhân" được đặt lên hàng đầu, kéo theo những thay đổi sâu rộng trong thiết kế, vận hành và giám sát các nhà máy điện nguyên tử. Ngày nay, khi nhu cầu bảo đảm an ninh năng lượng gia tăng, điện hạt nhân đang trở lại và đáng tin cậy hơn nhiều so với cách đây 4 thập kỷ.

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

Ngày 28/4/2026, Hội nghị quốc tế lần thứ nhất về Chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch đã diễn ra tại thành phố Santa Marta của Colombia, với sự tham dự của đại diện hơn 50 quốc gia. Bức tranh rối ren của thị trường năng lượng thế giới thời gian qua cho thấy một thực tế phũ phàng là sự lệ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch đang trói buộc các quốc gia vào những biến động địa chính trị phức tạp, vốn nằm ngoài tầm kiểm soát. Trong bối cảnh đó, hội nghị tại Santa Marta đã được nhiều ý kiến ca tụng là sự kiện đánh dấu “bước khai tử” nhiên liệu hóa thạch.

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Khi những người ủng hộ ông Trump trong cuộc đua trở lại Nhà Trắng hô vang khẩu hiệu “Đưa việc làm trở lại”, họ không chỉ nói về những bảng lương đã mất, mà còn về cả một bản sắc đang phai mờ. Thực tế, những nhà máy mới vẫn đang mọc lên trên đất Mỹ, chỉ có điều chúng không nằm ở những thị trấn công nghiệp xưa cũ mà chọn những vùng đất mới. Đây vừa là lựa chọn tất yếu, đồng thời là một nghịch lý của nền kinh tế - chính trị Mỹ hiện tại.

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

Trong nhiều thế kỷ, ưu thế trên không là đặc quyền của các cường quốc quân sự. Máy bay không người lái (UAV) đang thay đổi điều đó. Khi khả năng tiếp cận từ trên không không còn là đặc quyền của vài cường quốc nữa, nó đang khiến cho những cuộc xung đột trở nên “cân bằng” hơn nhưng cũng khó kiểm soát hơn.

Sắc cờ thời xưa

Sắc cờ thời xưa

Chúng ta thường nghe kể rằng thời Nguyễn ở nước ta, vua treo cờ vàng, nhưng ít người biết rằng vua còn có nhiều sắc cờ khác nữa.

Doanh nghiệp bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Doanh nghiệp bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Tòa án Pháp ra phán quyết phạt tù lãnh đạo một tập đoàn đa quốc gia vì hành vi tài trợ khủng bố trong bối cảnh xung đột tại Syria giai đoạn 2013 - 2014. Động thái này không chỉ phơi bày mức độ gắn kết giữa hoạt động kinh doanh và các mạng lưới cực đoan, mà còn phát đi cảnh báo rõ rệt về ranh giới pháp lý mà doanh nghiệp không thể vượt qua khi hiện diện tại các khu vực chiến sự.

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không đã và đang là một trong các nhân tố chủ đạo trong chiến tranh hiện đại. Sự xuất hiện dày đặc của nhiều mẫu máy bay không người lái (UAV) phục vụ công tác tình báo, theo dõi và do thám (ISR) trên chiến trường lại càng khẳng định vai trò của trinh thám trên không.