Vườn thú Motezuma – kho tàng truyền thuyết của đế chế Aztec cổ xưa

Có một kho tàng khác gây ngạc nhiên cho quân đội Tây Ban Nha xâm lược đế chế Aztec - đó là một khu vườn thực vật và động vật hết sức độc đáo của Hoàng đế Montezuma. Ngày nay, người ta gọi địa điểm truyền thuyết này là vườn thú Montezuma.

Năm 1519, khi tướng Hernan Cortes chỉ huy quân đội viễn chinh Tây Ban Nha tiến vào thủ đô Tenochtitlan của đế chế Aztec, họ động lòng tham khi nhìn thấy những kho tàng khổng lồ của nền văn minh cổ xưa ở Mexico - những kim tự tháp hùng vĩ cùng với hàng núi vàng bạc và châu báu.

Sau khi sát hại Hoàng đế Motezuma (lên ngôi từ năm 1502) và bị người Aztec vây hãm trong thành Tenochtitlan trong nhiều ngày, tướng Cortes và đám thuộc hạ lén bỏ trốn giữa đêm cùng với vô số kho báu của đế chế Aztec.

Hoàng đế Montezuma qua mô tả của nhà thám hiểm người Pháp André Thévet (1516 - 1590).
Hoàng đế Montezuma qua mô tả của nhà thám hiểm người Pháp André Thévet (1516 - 1590).

Theo truyền thuyết, Cortes đã ra lệnh cho binh sĩ ném toàn bộ của cải cướp được xuống hồ Tezcuco. Khoảng vài năm sau, Cortes quay lại hồ Tezcuco để thu hồi kho báu nhưng không tìm thấy và cho đến nay số của cải này của đế chế Aztec vẫn còn là bí ẩn. Tuy nhiên, còn có một kho tàng khác gây ngạc nhiên cho quân đội Tây Ban Nha xâm lược - đó là một khu vườn thực vật và động vật hết sức độc đáo của Hoàng đế Montezuma. Ngày nay, người ta gọi địa điểm truyền thuyết này là vườn thú Montezuma.

Tenochtitlan qua bức tranh của họa sĩ hiện đại Mexico Diego Rivera.
Tenochtitlan qua bức tranh của họa sĩ hiện đại Mexico Diego Rivera.

Nhiều thế kỷ trôi qua, không ai biết được khu vườn truyền thuyết gồm đủ mọi loài động vật và thực vật của Hoàng đế Montezuma có thật sự tồn tại hay không. Tuy nhiên, nhờ một dự án xây dựng mà địa điểm của vườn thú Montezuma đã mất đang trở nên gần với hiện thực hơn.

Trong dự án tu sửa một tòa nhà được xây dựng từ thời thực dân Tây Ban Nha, các chuyên gia Mexico phát hiện nhiều mảnh tường và sàn đá basalt được tin là di vật của căn phòng tối bí mật gọi là "Casa Denegrida" (Nhà Đen), nơi Hoàng đế Montezuma (cũng được gọi là Moctezuma) tịnh tâm. Căn phòng là một phần của khu phức hợp cung điện của Hoàng đế Montezuma. Các chuyên gia cho rằng khu cung điện được xây dựng với 5 cấu trúc nối liền với nhau trong đó bao gồm cung điện hoàng đế, nhiều căn phòng dành cho trẻ con và những người vợ của nhà vua, và khu vườn thú nổi tiếng của đế chế Aztec.

Một bức tranh mô tả Montezuma (trái) tiếp đón tướng Cortes (phải) của Tây Ban Nha.
Một bức tranh mô tả Montezuma (trái) tiếp đón tướng Cortes (phải) của Tây Ban Nha.

Quân viễn chinh Tây Ban Nha mô tả "Casa Denegrida" là căn phòng không có cửa sổ, được sơn toàn màu đen. Người Tây Ban Nha cho rằng khu vườn thú độc đáo pha lẫn kỳ quái nằm gần căn phòng này. Vườn thú Motezuma là bộ sưu tập động - thực vật khổng lồ đến mức phải huy động tới 300 người chăm sóc. Những loài thú được nuôi trong khu vườn phong phú đến mức quân viễn chinh Tây Ban Nha không biết rất nhiều loài được gọi tên là gì.

Vào thế kỷ XVI, tu sĩ dòng Francisco kiêm nhà nhân chủng học Tây Ban Nha Berbardino de Sahagun mô tả trong bộ sách “Florentine Codex” của ông về một số loài thú giống như là loài mèo rừng, gấu, sư tử núi và đại bàng. Trong một cuốn sách của mình, một binh sĩ Tây Ban Nha tham gia xâm lược Aztec cũng đề cập đến những loài tương tự như hươu, gà và những con chó nhỏ - trong đó một số bị dùng làm thức ăn cho các con khác. Ngoài ra, người Tây Ban Nha cũng mô tả những con vật như khỉ, sói, chim và nhiều loài bò sát. Vườn thú Montezuma có 20 ao nước ngọt và nước mặn nuôi cá và các loài thủy sinh.

Vườn thú Motezuma được mô tả trong Florentine Codex.
Vườn thú Motezuma được mô tả trong Florentine Codex.

Montezuma, hay chính xác hơn là Motecuhzoma II Xocoyotzin, là hoàng đế hoàn toàn độc lập cuối cùng của đế chế Aztec cổ xưa. Ông là "tlatoani" (người cai trị Tenochtitlan) thứ 9, trị vì đế chế từ năm 1502 đến 1520. Trong suốt thời gian này, đế chế Aztec mở rộng bờ cõi xuống các vùng đất phương Nam. Trước đó, người Aztec không có vùng lãnh thổ rộng lớn như thế. Nhiều tài liệu mô tả Hoàng đế Motezuma là người thiếu ý chí và không quyết đoán.

Bộ sách “Florentine” Codex của Sahagun.
Bộ sách “Florentine” Codex của Sahagun.

Khi quân đội viễn chinh của Hernan Cortes tiến đến Thung lũng Mexico năm 1519, Montezuma tin tưởng người Tây Ban Nha xâm lược là "những vị thần" xuất hiện do sự cầu nguyện của ông! Năm 1521, thủ đô Tenochtitlan và toàn bộ đế chế Aztec sụp đổ trước sự xâm lược của người Tây Ban Nha. Tenochtitlan thành lập ngày 20-6-1325 và hiện nay nằm trên địa phận của Mexico City, thủ đô Mexico hiện đại. Tenochtitlan được đánh giá là công trình kiến trúc tráng lệ của người Aztec, với nhiều tòa nhà công cộng và đền thờ nguy nga. Riêng cung điện Hoàng đế Motezuma có 100 phòng và mỗi phòng đều có bồn tắm.

Mexico City mọc lên từ đống tro tàn của Tenochtitlan ngày xưa và là một trong những thành phố lớn nhất thế giới hiện nay. Và cũng giống như Tenochtitlan, ngày nay Mexico City cũng có vườn thú độc đáo với nhiều loài động vật trên khắp thế giới.

An Di (tổng hợp)

Các tin khác

 Phát triển bóng đá hay trục lợi?

Phát triển bóng đá hay trục lợi?

World Cup 2026 sẽ là giải đấu lớn nhất lịch sử với 48 đội tuyển và 104 trận đấu. FIFA gọi đây là bước tiến cho sự phát triển bóng đá toàn cầu, nhưng những con số doanh thu khổng lồ phía sau khiến cuộc tranh luận về mục đích thật sự của FIFA trở nên gay gắt hơn.

Vì sao ngành pin mặt trời Trung Quốc thua lỗ nặng?

Vì sao ngành pin mặt trời Trung Quốc thua lỗ nặng?

Chiếm tới 80% thị phần toàn cầu, sau giai đoạn tăng trưởng nóng, ngành pin mặt trời Trung Quốc từng là biểu tượng trong “Bộ ba chủ lực mới” nay lại rơi vào vòng xoáy dư cung, giảm giá và thua lỗ kéo dài.

Giới trẻ Việt vẫn lao vào tiền ảo

Giới trẻ Việt vẫn lao vào tiền ảo

Tiền ảo mới du nhập vào Việt Nam bằng con đường phi pháp. Nhưng ít ai biết rằng, từ lâu, chúng âm thầm len lỏi khắp ngõ ngách từ thành phố, nông thôn tới miền núi với số lượng tài khoản thống kê lên tới hơn 17 triệu, gần gấp đôi tài khoản chứng khoán dù tuổi đời chỉ bằng 1/2. Thị trường tiền ảo phi pháp này đã mê hoặc giới trẻ, cả người có học thức, thậm chí kỹ sư công nghệ thông tin (IT) các trường nổi tiểng, tới người lao động, du học sinh dù nhiều người đã không ít lần trắng tay chỉ sau vài buổi giao dịch. Đâu là sự thật?

Muốn hay phải đúng!

Muốn hay phải đúng!

Khai thác chất liệu từ di sản và văn hóa truyền thống đang trở thành xu hướng nổi bật trong sáng tạo nghệ thuật. Không chỉ tạo dấu ấn riêng cho tác phẩm, cách làm này còn mở ra những cơ hội mới để các giá trị văn hóa dân tộc được tiếp nối và lan tỏa trong đời sống đương đại.

Vấn nạn buôn người mùa World Cup

Vấn nạn buôn người mùa World Cup

Khi các thành phố của Hoa Kỳ chuẩn bị đăng cai FIFA World Cup 2026, những cảnh báo quen thuộc về sự “gia tăng” nạn buôn người tại các sự kiện thể thao lớn lại xuất hiện. Theconversation ngày 4/6 cho hay.

Hoạt hình Việt - khoảng lặng trong hành trình khẳng định bản sắc

Hoạt hình Việt - khoảng lặng trong hành trình khẳng định bản sắc

Từ những tín hiệu cạnh tranh hiếm hoi của năm 2025 đến sự trống vắng của mùa phim thiếu nhi 2026, hoạt hình Việt đang bộc lộ rõ những giới hạn về nhân lực, thị trường và chiến lược phát triển. Nhưng phía sau câu chuyện công nghiệp giải trí ấy còn là một câu hỏi lớn hơn: làm thế nào để hoạt hình Việt vừa hội nhập quốc tế, vừa giữ được bản sắc văn hóa trong từng khung hình?

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?

World Cup 2026: Hơn cả một giấc mơ bóng đá

World Cup 2026: Hơn cả một giấc mơ bóng đá

World Cup luôn là sân khấu danh giá nhất của bóng đá thế giới, nhưng phía sau những trận cầu đỉnh cao còn là một cỗ máy tài chính trị giá hàng tỉ USD. Với nhiều liên đoàn bóng đá, chỉ riêng việc giành vé dự World Cup đôi khi đã là một chiến thắng về kinh tế.

Đấu kiếm Việt Nam cần gì để trở lại bục huy chương ASIAD?

Đấu kiếm Việt Nam cần gì để trở lại bục huy chương ASIAD?

12 năm trôi qua, đội tuyển đấu kiếm Việt Nam vẫn chưa có lần thứ 2 đứng trên bục huy chương ở đấu trường ASIAD. Dường như, khoảng cách giữa sân chơi Đông Nam Á đến châu lục ngày càng lớn và câu hỏi đặt ra lúc này là: đấu kiếm Việt Nam cần vươn mình mạnh mẽ hơn?

“Hiệu ứng domino” từ bê bối đời tư nghệ sĩ

“Hiệu ứng domino” từ bê bối đời tư nghệ sĩ

Một bộ phim có thể mất nhiều năm để ấp ủ và hoàn thành, thế nhưng chỉ cần một sai lầm của một nghệ sĩ cũng đủ khiến mọi tính toán trở nên đảo lộn. Từ doanh thu phòng vé, hợp đồng phát hành cho đến giá trị tồn tại lâu dài của tác phẩm, những vụ việc gần đây đang đặt ra bài toán lớn về cách vận hành bền vững của ngành công nghiệp văn hóa.

Châu Á chịu sức ép từ làn sóng bán tháo trái phiếu

Châu Á chịu sức ép từ làn sóng bán tháo trái phiếu

Làn sóng bán tháo trái phiếu toàn cầu đang dồn áp lực lên nhiều nền kinh tế châu Á mới nổi. Indonesia, Philippines và Ấn Độ là 3 thị trường chịu tác động nặng nề nhất khi đồng nội tệ mất giá, dòng vốn rút ra và chi phí đi vay tăng cao.

Giá nhôm toàn cầu tăng do nguồn cung thiếu hụt

Giá nhôm toàn cầu tăng do nguồn cung thiếu hụt

Giá nhôm thế giới được dự báo còn dư địa tăng mạnh khi gián đoạn nguồn cung tại Trung Đông xảy ra trong bối cảnh tồn kho xuống mức thấp hiếm thấy hơn nửa thế kỷ. Theo Citigroup, giá có thể lên 4.000 USD/tấn trong vài tháng tới.

Jujitsu sẽ mang huy chương vàng về cho thể thao Việt Nam ở ASIAD 20?

Jujitsu sẽ mang huy chương vàng về cho thể thao Việt Nam ở ASIAD 20?

Từ một môn võ còn khá xa lạ với số đông người hâm mộ, jujitsu đang từng bước vươn lên trở thành niềm hy vọng huy chương của thể thao Việt Nam ở đấu trường châu lục. Sau hai tấm HCĐ lịch sử tại ASIAD 18 và ASIAD 19, jujitsu Việt Nam giờ đây không còn đặt mục tiêu đơn thuần là “có huy chương”, mà bắt đầu nghĩ đến chuyện chinh phục tấm HCV đầu tiên ở sân chơi lớn nhất châu Á.

Những ngôi sao tự tắt

Những ngôi sao tự tắt

Những scandal liên tiếp của một số ngôi sao trong làng giải trí như Miu Lê, Hữu Tín, Chi Dân, An Tây hay Châu Việt Cường… cho người ta thấy, showbiz Việt không chỉ có ánh đèn sân khấu hào nhoáng, lóng lánh mà còn có cả những cuộc chơi xuyên đêm với ma túy tổng hợp.

Cử tạ Việt Nam sẽ lại huy hoàng như xưa?

Cử tạ Việt Nam sẽ lại huy hoàng như xưa?

Từng mang về những dấu son lịch sử cho thể thao nước nhà với 2 tấm huy chương Olympic của Hoàng Anh Tuấn và Trần Lê Quốc Toàn, cử tạ Việt Nam nhiều năm qua luôn được xem là môn thể thao thế mạnh.