Vấn nạn buôn người mùa World Cup

Khi các thành phố của Hoa Kỳ chuẩn bị đăng cai FIFA World Cup 2026, những cảnh báo quen thuộc về sự “gia tăng” nạn buôn người tại các sự kiện thể thao lớn lại xuất hiện. Theconversation ngày 4/6 cho hay.

Niềm tin rằng, các sự kiện thể thao lớn tạo ra sự gia tăng đột biến về nạn buôn người đã được lan truyền trong hơn 2 thập kỷ, thu hút sự chú ý quốc tế xung quanh Thế vận hội Olympic năm 2004 và liên tục xuất hiện trở lại trong các giải đấu FIFA World Cup, Thế vận hội Olympic và Super Bowl (siêu cúp) sau đó.

Lượng khách du lịch, lao động tạm thời, hoạt động về đêm và chi tiêu thương mại tăng cao được cho là làm tăng nhu cầu về mại dâm nói chung và cả lao động bóc lột. Các phương tiện truyền thông chỉ ra những rủi ro gia tăng, các nhóm vận động triển khai các chiến dịch nâng cao nhận thức, và chính quyền thành phố cùng lực lượng thực thi pháp luật tăng cường các nỗ lực chống buôn người. Tất cả những điều này đều xuất phát từ thiện chí.

Ngành công nghiệp trị giá 172 tỷ USD

nan-wc-4.jpg
Bà Twila Carter, thành viên Hội đồng thành phố Houston, phát biểu chống buôn người ngày 4/6/2026. Ảnh Michael Adkison/Houston Public Media

Hầu hết người Mỹ hình dung buôn người là một vụ bắt cóc bạo lực hoặc tội phạm “nguy hiểm từ người lạ” - ai đó bị bắt cóc từ bãi đậu xe hoặc bị nhốt trong container vận chuyển từ nước khác. Trên thực tế, buôn người mới hiếm khi diễn ra theo hình thức này. Trong hầu hết các trường hợp, những kẻ buôn người dành hàng tháng hoặc thậm chí hàng năm để xây dựng lòng tin và tạo ra các mối liên kết về tình cảm và kinh tế với nạn nhân của chúng. Chúng sử dụng nhiều kỹ thuật cưỡng chế và kiểm soát như lạm dụng tinh thần, ép buộc phạm tội, lạm dụng tài chính, và lạm dụng thể chất và tình dục để gài bẫy nạn nhân.

Trong khi đó, những kẻ phạm tội kiếm tiền từ lao động không được trả công của nạn nhân, bao gồm cả mại dâm không mong muốn. Buôn người được ước tính là một ngành công nghiệp trị giá 172 tỷ USD. Câu chuyện về tỷ phú ấu dâm Jeffrey Epstein chỉ là một ví dụ về cách những kẻ buôn người sử dụng sự kết hợp giữa thao túng, sự phụ thuộc kinh tế và cưỡng chế - thay vì giam giữ thể xác - để gài bẫy những người dễ bị tổn thương và dần dần làm xói mòn quyền tự chủ của họ. Nhiều nạn nhân thậm chí không nhận ra mình đang bị bóc lột do sự thao túng của những kẻ buôn người.

Tội ác của Epstein đã thu hút sự chú ý của cả nước Mỹ do danh tiếng và quyền lực của khách hàng của ông ta. Vụ án của ông ta cho thấy thực tế khắc nghiệt rằng, nạn buôn người phổ biến và phức tạp hơn nhiều so với hầu hết mọi người tưởng tượng. Các nhà tội phạm học nghiên cứu về nạn buôn người đã vào cuộc. Năm 2020, họ thành lập Phòng thí nghiệm rủi ro đến Khả năng phục hồi về nạn buôn người của Đại học Nam Florida, được gọi là phòng thí nghiệm TIP, để nghiên cứu nạn buôn người tại tiểu bang Florida.

Các nhà nghiên cứu biết rằng, nạn buôn bán lao động và buôn bán tình dục diễn ra ngay trước mắt, ẩn mình trong những môi trường bình thường như khách sạn, nhà hàng, trang trại, các cơ sở kinh doanh massage và nhà riêng. Hầu hết các nạn nhân bị buôn bán bởi người mà họ quen biết hoặc tin tưởng - một thành viên gia đình, bạn đời hoặc chủ lao động. Nhiều người vẫn tiếp tục đi học hoặc đi làm trong khi bị bóc lột. Những quan niệm sai lầm về nạn buôn người đã khiến việc nhận biết và đo lường nó trở nên khó khăn hơn.

Dữ liệu hiện có về tội ác này và các nạn nhân của nó từ lâu đã bị phân mảnh, không đầy đủ và không nhất quán. Các cơ quan thực thi pháp luật, các tổ chức chính phủ như sở y tế và các tổ chức phi lợi nhuận cung cấp dịch vụ hỗ trợ và giúp đỡ nạn nhân thu thập thông tin theo những cách khác nhau. Cùng một trường hợp có thể được các cơ quan khác nhau thống kê nhiều lần, trong khi những nạn nhân khác hoàn toàn không được thống kê, khiến việc hiểu được phạm vi thực sự của nạn buôn người và chống lại nó một cách hiệu quả trở nên gần như bất khả thi.

Florida vào cuộc

Để giải quyết vấn đề này, bang Florida đã thông qua Dự luật Thượng viện 7064, một đạo luật yêu cầu tất cả các cơ quan chính phủ tiểu bang và địa phương cũng như các tổ chức phi chính phủ nhận tài trợ của liên bang hoặc tiểu bang phải gửi dữ liệu về nạn buôn người của họ đến phòng thí nghiệm TIP của USF.

nan-wc-1.jpg
Khách nước ngoài đổ bộ tới Mỹ mùa World Cup làm gia tăng tệ nạn. Ảnh Mireya Acierto/Photodisc via Getty Images

Các chuyên gia đã phát triển TIPSTR, kho lưu trữ dữ liệu về nạn buôn người ẩn danh trên toàn tiểu bang Florida. Cơ sở dữ liệu duy nhất và nhất quán này là nguồn dữ liệu toàn diện nhất về nạn buôn người ở bất kỳ tiểu bang nào tại Hoa Kỳ. Nhóm chuyên gia đã tổng hợp dữ liệu ẩn danh từ hơn 30 cơ quan nhà nước và tổ chức phi lợi nhuận, bao gồm Sở Trẻ em và Gia đình Florida, Sở Thực thi Pháp luật Florida và Trung tâm Khủng hoảng Tampa Bay. Chuyên gia cũng đã tiến hành một cuộc khảo sát tự báo cáo vào năm 2024 để tìm hiểu thêm về các nạn nhân buôn người sống ở Florida. Cuộc khảo sát được thực hiện bởi YouGov sử dụng mẫu đại diện gồm 2.500 cư dân Florida.

Và chuyên gia đã thành lập BRIGHT - Bridging Resources and Information Gaps in Human Trafficking (Kết nối các nguồn lực và khoảng cách thông tin trong nạn buôn người) - chương trình kết nối trực tiếp những người sống sót với các dịch vụ như nhà ở, tư vấn sức khỏe tâm thần, phương tiện đi lại và nhiều hơn nữa, giúp họ chuyển từ khủng hoảng sang ổn định. Bên cạnh việc đóng vai trò là nguồn lực cho các nạn nhân buôn người, BRIGHT cho phép chuyên gia đo lường và theo dõi sự sẵn có của các dịch vụ dành cho nạn nhân so với nhu cầu. Kể từ khi thành lập TIPSTR, các chuyên gia đã thu thập tất cả dữ liệu để tạo nên bức tranh về sự phức tạp, chiều sâu và phạm vi của nạn buôn người, cũng như các nguồn lực giải quyết vấn đề này, cả ở cấp tiểu bang và tại mỗi trong số 67 quận của Florida.

Tại sao Florida đối mặt với rủi ro cao hơn?

Nền kinh tế và địa lý của Florida tạo ra sự kết hợp các yếu tố rủi ro cho nạn buôn người khác biệt so với hầu hết các tiểu bang khác. Với các ngành du lịch, nông nghiệp, xây dựng và giải trí lớn, tiểu bang phụ thuộc rất nhiều vào lực lượng lao động tạm thời và di động. Các sân bay và cảng biển quốc tế kết nối tiểu bang với thị trường toàn cầu. Các sự kiện thể thao lớn và các hoạt động giải trí khác thu hút du khách tìm kiếm “niềm vui dưới ánh mặt trời” từ khắp Hoa Kỳ và thế giới. Tất cả những đặc điểm này làm cho nền kinh tế Florida trở nên sôi động - nhưng chúng cũng tạo ra những điểm yếu.

Thị trường lao động tạm thời, việc làm theo mùa và tỷ lệ di cư cao khiến bọn buôn người dễ dàng bóc lột người lao động hơn và các nhà chức trách khó phát hiện ra sự bóc lột hơn. Thường thì, người mua dâm đến Florida với tư cách là khách du lịch với suy nghĩ rằng “những gì xảy ra ở Florida sẽ ở lại Florida”, tạo ra một thị trường cho nạn buôn bán tình dục.

Những gì đã tìm thấy cho đến nay

Năm 2024 là năm đầu tiên chuyên gia thu thập dữ liệu đầy đủ, và đã công bố những phát hiện của mình vào tháng 7/2025 trong Báo cáo TIPSTR năm 2024. Báo cáo này cho thấy cả quy mô của vấn đề và tầm quan trọng của dữ liệu đáng tin cậy.

Báo cáo cũng phân tích các quận ở Florida có dân số trên 500.000 người, đánh giá rủi ro, khả năng phục hồi và năng lực ứng phó của mỗi quận trên thang điểm từ thấp đến cao. Khảo sát tự báo cáo của chuyên gia cho thấy, ước tính có khoảng 500.000 cư dân hiện tại của Florida bị bóc lột hoặc buôn bán người tại nơi làm việc, và ước tính có khoảng 200.000 người bị buôn bán tình dục. Trẻ vị thành niên chiếm một nửa số người bị buôn bán tình dục và 1/4 số người bị bóc lột tại nơi làm việc. Mặc dù nhiều nạn nhân trong số này bị bóc lột bên ngoài Florida, nhưng những người này cần các dịch vụ tại địa phương để giúp họ ổn định lại cuộc sống.

Trong số những người báo cáo về nạn buôn bán người, chỉ có 9% đến 12% báo cáo tội phạm này cho cơ quan thực thi pháp luật, điều này khẳng định mối lo ngại của chuyên gia rằng, nó vẫn còn bị che giấu phần lớn. Đây là lý do tại sao điều quan trọng là TIPSTR không chỉ dựa vào dữ liệu từ các cơ quan thực thi pháp luật. Phân tích của chuyên gia về dữ liệu hiện có cho thấy, sự khác biệt lớn giữa các quận ở Florida về cả mức độ rủi ro và tính hiệu quả của hệ thống ứng phó. Một số khu vực cho thấy, khả năng phục hồi mạnh mẽ nhờ các lực lượng đặc nhiệm phối hợp và các dịch vụ hỗ trợ nạn nhân, trong khi những khu vực khác lại phải vật lộn với tình trạng báo cáo thiếu sót và nguồn lực hạn chế.

Chuyển đổi dữ liệu thành hành động

Đồng thời, cũng có những dấu hiệu đáng khích lệ. Dữ liệu của TIPSTR cho thấy số vụ truy tố đang tăng lên, và sự phối hợp giữa các cơ quan thực thi pháp luật, nhà cung cấp dịch vụ và các tổ chức cộng đồng đã được tăng cường. Trong tương lai, chuyên gia hy vọng phân tích dữ liệu do TIPSTR thu thập sẽ giúp các cơ quan báo cáo tìm ra những cách thức ứng phó mới. Và việc theo dõi xu hướng có thể cho phép các nhà hoạch định chính sách đo lường hiệu quả của các chương trình do các nhóm khác nhau điều hành.

Trên thực tế, điều này đã và đang xảy ra. Một văn phòng cảnh sát trưởng đã chia sẻ rằng khi họ thấy có bao nhiêu cơ sở kinh doanh massage bất hợp pháp trong quận của mình, họ đã bắt đầu điều tra chúng. Trong một trường hợp khác, một tổ chức phi lợi nhuận cho biết họ đã sử dụng báo cáo để chứng minh lý do tại sao họ cần thêm kinh phí để mở rộng các chương trình của mình.

Việc xác định được nơi nào nạn buôn người tập trung nhiều nhất và nơi nào thiếu dịch vụ đang giúp Nhóm Công tác Lập pháp Florida về Buôn người xác định những thay đổi chính sách tiềm năng. Các cơ quan thực thi pháp luật hiện có thể sử dụng dữ liệu liên ngành của TIPSTR để kết nối các vụ án. Các nhà cung cấp dịch vụ có thể phối hợp chăm sóc giữa các quận, giảm sự trùng lặp và đảm bảo tính liên tục cho các nạn nhân. Các chuyên gia hy vọng rằng báo cáo này, cũng sẽ được sử dụng để phát triển các chiến dịch nâng cao nhận thức rộng rãi hơn và các phương pháp nhận dạng nạn nhân tốt hơn.

Tầm quan trọng của cơ sở dữ liệu dài hạn

Hệ thống mà chuyên gia đã tạo ra sẽ cho phép theo dõi dữ liệu trong nhiều năm tới. Từ góc độ nghiên cứu, điều này rất quan trọng, bởi vì nó có nghĩa là nhóm có thể đánh giá xem các chính sách và chiến lược phòng ngừa mới có tạo ra tác động có thể đo lường được theo thời gian hay không. Với tư cách là các nhà tội phạm học, các chuyên gia tin rằng, những gì Florida đã xây dựng thông qua TIPSTR có thể đóng vai trò là mô hình cho các tiểu bang khác. Chỉ riêng dữ liệu không thể chấm dứt nạn buôn người, nhưng nếu không có nó, cơ quan chức năng đang chiến đấu với một vấn đề tiềm ẩn mà mọi người không thể nhìn thấy đầy đủ.

Long Nguyễn

Các tin khác

Mất tiền oan với ứng dụng “dùng thử miễn phí”

Mất tiền oan với ứng dụng “dùng thử miễn phí”

Giữa hàng loạt ứng dụng mời trải nghiệm miễn phí, người dùng có thể kích hoạt một ứng dụng chỉ sau vài thao tác. Tuy nhiên, khi thời hạn dùng thử kết thúc, hệ thống tự động chuyển sang trả phí, thậm chí thu tiền cả năm nếu khách hàng không kịp hủy.

Khi người trẻ kể chuyện văn hóa, lịch sử trên không gian mạng

Khi người trẻ kể chuyện văn hóa, lịch sử trên không gian mạng

Văn hóa, lịch sử không còn chỉ nằm trong sách giáo khoa, những trang tư liệu hay không gian bảo tàng. Trên TikTok, Facebook, Instagram, YouTube... người trẻ đang kể câu chuyện của cha ông bằng video ngắn, tranh vẽ, thời trang, âm nhạc và công nghệ số. Cách kể mới đang giúp di sản đến gần hơn với công chúng trẻ. Nhưng khi một video có thể lan truyền tới hàng trăm nghìn người chỉ trong thời gian ngắn, câu hỏi đặt ra là: làm thế nào để sáng tạo mà không làm sai lệch những giá trị văn hóa đã được trao truyền qua nhiều thế hệ?

Căng thẳng thuế quan Mỹ - Canada

Căng thẳng thuế quan Mỹ - Canada

Dù ông Trump tuyên bố Mỹ "không cần Canada", thực tế Washington đang mua phần lớn dầu thô, khí đốt, điện cùng nhiều nguyên liệu công nghiệp sống còn từ quốc gia láng giềng.

Giá xăng, dầu đang hình thành một “bình thường mới”

Giá xăng, dầu đang hình thành một “bình thường mới”

Sau 6 tháng xung đột Trung Đông, giá dầu và xăng vẫn neo cao nhưng thị trường đang dần hình thành một "bình thường mới". Dù Mỹ nỗ lực mở rộng nguồn cung qua thỏa thuận với Venezuela, giá nhiên liệu vẫn khó hạ nhiệt trong ngắn hạn.

Golden Oldies - Lễ hội tái hiện ký ức

Golden Oldies - Lễ hội tái hiện ký ức

Ra đời từ năm 1989 từ ý tưởng của cộng đồng địa phương nhằm đưa du khách trở về với bầu không khí "vàng" của các thập niên từ 1950 - 1980, lễ hội Golden Oldies được tổ chức vào ngày cuối tuần cuối cùng của tháng 7 hàng năm tại làng Krofdorf-Gleiberg, thị trấn Wettenberg, tiểu bang Hessen - Đức. Kết hợp giữa âm nhạc, xe cơ giới và thời trang vintage, Golden Oldies đã trở thành một trong những lễ hội văn hóa hoài niệm lớn nhất nước Đức, thu hút mỗi năm khoảng 60.000 - 70.000 lượt du khách.

Asiad 20 và “Chiến dịch săn vàng” của đoàn Việt Nam

Asiad 20 và “Chiến dịch săn vàng” của đoàn Việt Nam

Chỉ còn ít tuần nữa, Đại hội Thể thao châu Á lần thứ 20 (Asiad 20) sẽ chính thức khởi tranh tại Aichi - Nagoya (Nhật Bản). Thời điểm này, không khí tập luyện tại các trung tâm huấn luyện thể thao quốc gia đang bước vào giai đoạn "nước rút" khốc liệt nhất. Với mục tiêu phấn đấu giành từ 4 - 6 HCV, Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đang dồn toàn lực, kích hoạt chế độ "cắm trại săn vàng" cho các đội tuyển trọng điểm.

Một thoáng Milan

Một thoáng Milan

Được coi là trung tâm quan trọng của thời trang châu Âu, cái nôi của Opera và đô thị kinh tế của nước Ý, Milan trên thực tế còn là một trong những thành phố đẹp nhất nước Ý. Ẩm thực đa dạng và cuộc sống nhộn nhịp, Milan là sự hòa quyện giữa cuộc sống hiện đại phồn thịnh với vô vàn di tích lịch sử tráng lệ. Sự tiên phong nghệ thuật độc đáo và bảo tồn truyền thống cổ điển đã đem đến cho Milan một vẻ quyến rũ mê hoặc.

Mỹ phát động “chiến tranh kinh tế” chống Iran

Mỹ phát động “chiến tranh kinh tế” chống Iran

Ngày 24/8, chính quyền Mỹ đã công bố chiến dịch “chiến tranh kinh tế” hủy diệt do Tổng thống Donald Trump phát động nhằm đối phó với Iran. Chiến dịch này đang được giới quan sát quốc tế theo dõi xem liệu ông Trump có thật sự thực hiện đúng như những gì tuyên bố hay không, khi những cái giá phải trả về mặt chính trị ngày càng tăng.

Biến bản sắc thành động lực kinh tế

Biến bản sắc thành động lực kinh tế

Trong bối cảnh toàn cầu hóa đòi hỏi Việt Nam vừa bảo tồn bản sắc vừa tạo động lực tăng trưởng mới, dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa đang mở ra hành lang pháp lý đồng bộ nhằm chuyển hóa giá trị văn hóa thành tài sản trí tuệ và nguồn lực kinh tế. Mục tiêu của dự thảo không dừng ở quản lý mà hướng tới kiến tạo hệ sinh thái sáng tạo hoàn chỉnh, nơi truyền thống được phát huy thành giá trị thương mại bền vững.

Để sân khấu thực cảnh đậm chất văn hóa, thu hút khách du lịch

Để sân khấu thực cảnh đậm chất văn hóa, thu hút khách du lịch

Những năm gần đây, sân khấu thực cảnh ở Việt Nam đang nở rộ. Khởi đầu từ “Tinh hoa Bắc Bộ” năm 2017 đến nay, chúng ta có thêm những vở như “Ký ức Hội An”, “Tinh hoa Việt Nam”, “Vũ điệu trên mây”, “Chuyện tình Bản Giốc”, “Dòng sông kể chuyện”, “Huyền tích U Va”… và mới đây là “Đất nước thiên hùng ca” cho thấy một xu hướng: lịch sử, truyền thuyết, cảnh quan và di sản đang được kể lại bằng ngôn ngữ của sân khấu hiện đại.

Số hóa an ninh - vì bình yên Đất Mũi

Số hóa an ninh - vì bình yên Đất Mũi

Trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia đang diễn ra mạnh mẽ, tỉnh Cà Mau không chỉ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào cải cách hành chính hay phát triển kinh tế, mà còn chủ động đưa công nghệ vào công tác bảo đảm an ninh trật tự ở cơ sở. Việc thành lập, duy trì các mô hình như “Cổng an ninh trật tự thông minh” tại xã Phong Hiệp; “An ninh trật tự xã hội thông minh” tại xã Tân Hưng hay hệ thống “Camera an ninh trật tự” tại hầu hết các xã, phường trên địa bàn tỉnh đã mang lại bước ngoặt lớn, trở thành “Lá chắn công nghệ” thay đổi căn bản phương thức quản trị địa bàn và huy động sức mạnh lòng dân, giữ gìn sự bình yên cho xóm làng nơi địa đầu cực Nam Tổ quốc.

Vẫn chưa thể vực dậy đồng yen

Vẫn chưa thể vực dậy đồng yen

Hàng trăm tỷ USD được tung ra để hỗ trợ đồng yen, nhưng chênh lệch lãi suất, gánh nợ công và sức hút của tài sản Mỹ tiếp tục bào mòn hiệu quả can thiệp.

Bi hài trào lưu khởi nghiệp trên nền tảng mạng xã hội

Bi hài trào lưu khởi nghiệp trên nền tảng mạng xã hội

Hàng loạt khóa học làm giàu nhanh trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, TikTok mọc lên như nấm, hứa hẹn biến bất cứ ai cũng có thể trở thành triệu phú chỉ sau vài cú chạm và lướt màn hình. Thế nhưng, đằng sau những lời đường mật và hình ảnh hào nhoáng là vô vàn câu chuyện buồn của những người đã đổ tiền, công sức và niềm tin vào ảo vọng “trở thành triệu phú online”...

World Cup 2026 chuyện bây giờ mới kể

World Cup 2026 chuyện bây giờ mới kể

Tính tới ngày 23/6, các cơ quan của Mỹ đã thu giữ hơn 300 máy bay không người lái (UAV) bay gần các địa điểm tổ chức World Cup FIFA kể từ khi giải đấu bắt đầu vào ngày 11/6, Cơ quan An ninh giao thông vận tải (TSA) cho biết.

Từ bản lĩnh vô địch thế giới đến khát vọng ASIAD 2026

Từ bản lĩnh vô địch thế giới đến khát vọng ASIAD 2026

Trận chung kết kịch tính tại Bangkok (Thái Lan) trong khuôn khổ Giải vô địch thế giới 2026 đã chứng kiến đội tuyển cầu mây đôi nữ Việt Nam bước lên đỉnh cao thế giới sau khi xuất sắc đánh bại Myanmar 2-0. Trải qua những thời điểm nghẹt thở, từ pha xử lý xuất thần phá vỡ thế giằng co đến tinh thần kiên cường vượt qua chấn thương bất ngờ ngay trên sàn đấu, các cô gái Việt Nam đã tạo nên hành trình đăng quang đầy cảm xúc.

Làm gì để giữ quyền sáng tạo của con người trong thời đại AI?

Làm gì để giữ quyền sáng tạo của con người trong thời đại AI?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang tác động rất nhiều đến lĩnh vực điện ảnh khi ngày càng tham gia sâu vào các khâu viết kịch bản, thiết kế bối cảnh, quay phim, dựng hình đến hậu kỳ… Thực tế đó cũng đặt ra câu hỏi, điều gì làm nên giá trị của một bộ phim? AI có thể thay thế người nghệ sĩ? Làm thế nào để bảo vệ bản quyền, bảo vệ cảm xúc và sức sáng tạo của điện ảnh trong thời đại số?

Thời đại mới của bóng chuyền Việt Nam

Thời đại mới của bóng chuyền Việt Nam

Quyết định lịch sử khi lần đầu tiên cử cả 4 đội tuyển tham dự Á vận hội 20 (ASIAD 20) tại Nhật Bản cho thấy tham vọng bứt phá của bóng chuyền Việt Nam. Song song với đó, sự xuất hiện của chiến lược gia người Italia, Federico Rampazzo ở đội tuyển nam được kỳ vọng sẽ trở thành "chìa khóa" mở ra chương mới cho những chàng trai áo đỏ.

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Việt Nam đã tạo lập ngày càng nhiều dữ liệu số về di sản, nhưng phần lớn vẫn phân tán, thiếu liên thông và chưa được khai thác như một nguồn lực. Chuyển từ những bản sao số rời rạc sang hạ tầng tri thức dùng chung vì thế là điều kiện để di sản tiếp tục tạo ra giá trị cho nghiên cứu, giáo dục, sáng tạo và cộng đồng.