Trong báo cáo mới công bố, nhóm phân tích của ngân hàng Citigroup nhận định thị trường nhôm đang đối mặt với một trong những cú sốc nguồn cung nghiêm trọng nhất kể từ thập niên 1950. Diễn biến này diễn ra trong bối cảnh công suất nhàn rỗi toàn cầu gần như bằng không, lượng tồn kho trước khủng hoảng đã xuống mức thấp nhất 55 năm, còn chi phí của các vật liệu thay thế như đồng và nhựa vẫn neo ở vùng cao.
Trên Sàn Giao dịch kim loại London (LME), giá nhôm giao ngay ngày 18/5 ở mức 3.602 USD/tấn. Trước đó, kim loại này có thời điểm tăng lên 3.767 USD/tấn, mức cao nhất trong 4 năm. Theo Citi, đà tăng không chỉ phản ánh yếu tố địa chính trị ngắn hạn, mà còn cho thấy trạng thái mất cân đối cung - cầu ngày càng rõ nét của thị trường nhôm.
Áp lực nguồn cung gia tăng sau khi xung đột tại Trung Đông leo thang, khiến một số nhà máy luyện nhôm trong khu vực phải dừng hoặc giảm hoạt động. Theo ngân hàng ING, Trung Đông chiếm khoảng 9% sản lượng nhôm toàn cầu, nhưng có vai trò lớn hơn nhiều trong thương mại nhôm vận chuyển bằng đường biển.
Khu vực này cũng phụ thuộc đáng kể vào eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược đối với hoạt động xuất khẩu kim loại và nhập khẩu nguyên liệu đầu vào. Các nhà sản xuất nhôm lớn tại vùng Vịnh gồm Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Bahrain. Khoảng 20% lượng nhôm nhập khẩu của Mỹ được cho là đến từ khu vực này.
Theo Citigroup, cú sốc tại Trung Đông đánh trúng điểm yếu lớn nhất của thị trường nhôm hiện nay: thiếu công suất dự phòng và tồn kho thấp. Khi nguồn cung bị gián đoạn, thị trường không còn nhiều “vùng đệm” để hấp thụ tác động như các chu kỳ trước. Trong khi đó, nguồn cung mới ngoài Trung Quốc tăng chậm, không đủ bù đắp phần thiếu hụt.
Citi đã duy trì quan điểm tích cực với nhôm từ giữa năm 2025, khi giá kim loại này còn quanh 2.600 USD/tấn. Hiện ngân hàng này dự báo giá nhôm bình quân có thể đạt 4.000 USD/tấn trong nửa cuối năm 2026. Trong kịch bản tăng mạnh, Citi cho rằng giá nhôm có thể lên bình quân 5.350 USD/tấn vào năm 2027, với xác suất xảy ra khoảng 30%.
“Chúng tôi dự báo tồn kho nhôm sẽ tiếp tục giảm xuống mức thấp kỷ lục mới trong 6-12 tháng tới. Khi đó, hoạt động phòng hộ bằng hợp đồng tương lai đối với lượng nhôm vật chất trong kho sẽ góp phần đẩy giá nhôm lên bình quân 4.000 USD/tấn trong nửa cuối năm 2026”, nhóm phân tích của Citigroup nhận định.
Theo Citi, điểm nghẽn lớn nhất nằm ở hàng tồn kho. Khi tiêu thụ nhôm vượt sản lượng trong thời gian dài, thị trường buộc phải rút kho để bù đắp phần thiếu hụt. Tuy nhiên, lượng hàng sẵn có trong hệ thống đã giảm sâu, khiến mỗi cú sốc nguồn cung đều có khả năng tạo ra phản ứng giá mạnh hơn thông thường.
Trong ngắn hạn, một số lớp đệm tồn kho vẫn có thể làm chậm tốc độ tăng giá. Đó là lượng hàng nằm ngoài hệ thống thống kê chính thức, tồn kho do thương nhân nắm giữ và lượng nhôm đang lưu chuyển trong chuỗi cung ứng. Các nguồn cung này có thể giúp thị trường chưa lập tức rơi vào trạng thái thiếu hàng nghiêm trọng.
Vì vậy, Citigroup cho rằng giá nhôm có thể không tăng dựng đứng ngay sau cú sốc nguồn cung, mà đi qua giai đoạn biến động mạnh, với các nhịp tăng nhanh xen kẽ điều chỉnh. Nhà đầu tư trong giai đoạn này vẫn sẽ theo dõi sát nhu cầu toàn cầu, triển vọng kinh tế và nguy cơ suy thoái.
Tuy nhiên, khi các lớp đệm tồn kho suy yếu, thị trường sẽ trở nên dễ tổn thương hơn. Trong điều kiện nguồn cung đã căng, chỉ một mức thiếu hụt tương đối nhỏ cũng có thể khiến giá tăng phi tuyến tính, tức tăng nhanh và mạnh hơn so với mức độ thiếu cung thực tế.
Một yếu tố khác khiến thị trường khó tự cân bằng là vai trò của Trung Quốc. Theo Citi, Trung Quốc hiện tiêu thụ gần 60% lượng nhôm toàn cầu, cao hơn nhiều so với giai đoạn khủng hoảng tài chính 2008-2009. Trong khi đó, sản lượng tại nước này vẫn chịu giới hạn, khiến khả năng tăng mạnh nguồn cung để bù đắp thiếu hụt không còn dễ dàng như trước.
Citi nhận định, thị trường nhôm vì vậy không thể trông chờ vào Trung Quốc như một “van xả” nguồn cung trong ngắn hạn. Cùng lúc, công suất mới ngoài Trung Quốc cần thời gian để hình thành, trong khi những thiệt hại nguồn cung do căng thẳng tại Trung Đông gây ra khó được khắc phục ngay.
Từ góc độ đầu tư, Citigroup tiếp tục duy trì hai khuyến nghị mua đối với nhôm. Khuyến nghị thứ nhất là mua hợp đồng kỳ hạn dài đáo hạn tháng 12/2026. Khuyến nghị thứ hai là chiến lược quyền chọn chênh lệch giá mua 3.300/3.600 USD/tấn, tức mua quyền chọn mua nhôm với giá thực hiện 3.300 USD/tấn và bán quyền chọn mua với giá thực hiện 3.600 USD/tấn. Cả hai giao dịch này được Citi mở từ tháng 1 năm nay.
Dù triển vọng giá nghiêng về phía tăng, Citi cũng lưu ý rủi ro giảm giá vẫn tồn tại nếu kinh tế toàn cầu rơi vào một cuộc suy thoái nghiêm trọng. Theo ngân hàng này, chỉ một cú sốc suy thoái có quy mô tương đương giai đoạn đầu thập niên 1980 dưới thời cựu Chủ tịch Cục Dự trữ liên bang Mỹ Paul Volcker, hoặc cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008-2009, mới có thể tạo sức ép đủ lớn để đảo chiều xu hướng giá.
Ngoài kịch bản đó, Citi cho rằng khả năng giá nhôm giảm sâu ngày càng bị giới hạn. Với tồn kho thấp kỷ lục, công suất dự phòng gần như cạn kiệt, nguồn cung ngoài Trung Quốc tăng chậm và rủi ro gián đoạn tại Trung Đông chưa được giải quyết, thị trường nhôm có thể tiếp tục duy trì trạng thái căng thẳng trong thời gian tới.
Trong bối cảnh này, giá nhôm được dự báo còn biến động mạnh. Song theo Citi, cán cân rủi ro đang nghiêng về phía tăng giá, nhất là khi các lớp đệm tồn kho dần cạn và hoạt động phòng hộ trên thị trường kỳ hạn bắt đầu khuếch đại áp lực lên giá kim loại này.
