Giá lương thực toàn cầu tăng kéo dài, nhiều nước đẩy mạnh tự chủ nguồn cung

Căng thẳng Trung Đông không chỉ đẩy giá lương thực toàn cầu liên tục tăng cao mà còn làm “nóng” cuộc đua tự chủ nguồn cung tại nhiều quốc gia.

Giá lương thực toàn cầu tăng 3 tháng liên tiếp

Căng thẳng leo thang tại Trung Đông đang làm gia tăng sức ép lên thị trường lương thực, thực phẩm toàn cầu khi chi phí năng lượng, phân bón và vận tải quốc tế đồng loạt đi lên, góp phần khiến giá lương thực thế giới tăng liên tiếp trong những tháng qua.

l1j60mw.jpg
Giá lương thực tăng kéo dài làm dấy lên lo ngại lạm phát trong thị trường thực phẩm toàn cầu.

Theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO), nếu xung đột kéo dài và ảnh hưởng tới hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz - tuyến trung chuyển chiến lược của dầu thô, khí đốt và phân bón toàn cầu - chuỗi cung ứng nông nghiệp thế giới sẽ chịu thêm nhiều rủi ro. Hiện khoảng 1/3 hoạt động thương mại phân bón toàn cầu đi qua khu vực này, khiến thị trường đặc biệt nhạy cảm trước nguy cơ gián đoạn nguồn cung.

Ngày 14/4, chuyên gia kinh tế trưởng của FAO - ông Maximo Torero cho biết, việc gián đoạn tại eo biển Hormuz đang tạo ra những tác động lan tỏa vượt ra ngoài khu vực Trung Đông. Theo ông, khoảng 30-35% lượng dầu thô, 20% khí đốt và từ 20-30% phân bón toàn cầu hiện chịu ảnh hưởng từ rủi ro gián đoạn lưu thông.

Theo FAO, nếu gián đoạn kéo dài, nông dân tại nhiều quốc gia có thể buộc phải cắt giảm sử dụng phân bón hoặc điều chỉnh cơ cấu cây trồng nhằm giảm chi phí, kéo theo nguy cơ suy giảm năng suất trong các vụ mùa tới. Bên cạnh đó, giá năng lượng tăng cao cũng thúc đẩy việc chuyển đổi một số loại nông sản như ngô, mía đường và cây có dầu sang sản xuất nhiên liệu sinh học, làm gia tăng áp lực lên cân bằng cung - cầu lương thực toàn cầu.

Theo số liệu FAO công bố ngày 8/5, chỉ số giá lương thực thế giới trong tháng 4 đạt trung bình 130,7 điểm, tăng 1,6% so với tháng trước và cao hơn 2% so với cùng kỳ năm trước. Đây là tháng thứ ba liên tiếp giá lương thực tăng, chủ yếu do giá dầu thực vật, giá ngũ cốc và gạo cao hơn trong bối cảnh chi phí năng lượng ở mức cao.

Cụ thể, chỉ số giá dầu thực vật tăng mạnh 5,9%, lên mức cao nhất kể từ tháng 7/2022, do giá dầu cọ, dầu đậu nành, dầu hướng dương và dầu hạt cải đồng loạt đi lên. Ông Maximo Torero cho rằng hệ thống nông nghiệp - thực phẩm toàn cầu vẫn đang thể hiện khả năng chống chịu nhất định trước các cú sốc địa chính trị. Tuy nhiên, giá dầu thực vật tăng mạnh chủ yếu do tác động từ giá dầu thô leo thang và nhu cầu nhiên liệu sinh học gia tăng.

Chỉ số giá ngũ cốc FAO tăng 0,8% trong tháng 4 khi giá lúa mỳ và ngô đi lên. Giá gạo cũng tăng 1,9% do chi phí sản xuất và vận chuyển tại các nước xuất khẩu gia tăng dưới tác động của giá năng lượng. Trong khi đó, chỉ số giá thịt tăng 1,2% và lập mức cao kỷ lục mới, chủ yếu do giá thịt bò tăng mạnh. Ở chiều ngược lại, giá sữa giảm 1,1% và giá đường giảm 4,7% nhờ kỳ vọng nguồn cung toàn cầu cải thiện. FAO đồng thời nâng dự báo sản lượng ngũ cốc toàn cầu năm 2025 lên 3,04 tỷ tấn, tăng khoảng 6% so với năm trước, nhưng hạ nhẹ dự báo sản lượng lúa mỳ năm 2026 xuống còn 817 triệu tấn.

Nhiều quốc gia tăng tốc chiến lược tự chủ lương thực

Trong bối cảnh rủi ro địa chính trị gia tăng, nhiều quốc gia đang chuyển dần từ tư duy phụ thuộc vào nguồn cung toàn cầu sang ưu tiên khả năng tự chủ và nâng cao sức chống chịu cho chuỗi cung ứng nông nghiệp. Tại Trung Đông, các quốc gia vùng Vịnh đang đẩy mạnh chiến lược an ninh lương thực nhằm giảm phụ thuộc vào nhập khẩu. Saudi Arabia được xem là quốc gia đi đầu trong chiến lược này khi triển khai Chương trình Phát triển nông thôn, nông nghiệp bền vững từ năm 2023, với mục tiêu tăng 30% sản lượng lương thực nội địa vào năm 2030, trong đó ưu tiên phát triển ngũ cốc.

Nước này đồng thời mở rộng đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao như canh tác trong nhà kính, công nghệ tưới tiết kiệm nước và đầu tư nông nghiệp ở nước ngoài nhằm bảo đảm nguồn cung ngũ cốc, thức ăn chăn nuôi dài hạn.

Trong khi đó, Qatar tiếp tục mở rộng các trang trại bò sữa và sản xuất rau trong nhà kính sau những bài học từ cú sốc nguồn cung trong giai đoạn căng thẳng ngoại giao khu vực trước đây. Giới phân tích nhận định, sau đại dịch COVID-19, xung đột Nga - Ukraine và nay là bất ổn tại Trung Đông, nhiều nước Vùng Vịnh đang coi an ninh lương thực là một phần trong chiến lược an ninh quốc gia, thay vì chỉ là vấn đề thương mại hay nông nghiệp đơn thuần.

Tại châu Á, nhiều nền kinh tế nhập khẩu lương thực cũng bắt đầu tăng cường theo dõi tác động của xung đột đối với thị trường trong nước. Philippines hiện theo dõi sát giá nhiên liệu, phân bón và chi phí nhập khẩu thức ăn chăn nuôi do lo ngại áp lực lạm phát có thể quay trở lại nếu giá hàng hóa thế giới tiếp tục leo thang. Ấn Độ đang thúc đẩy kế hoạch tăng cường sản xuất phân bón nội địa, đa dạng hóa nguồn cung nguyên liệu đầu vào và xây dựng dự trữ chiến lược đối với một số mặt hàng quan trọng nhằm giảm thiểu rủi ro từ biến động bên ngoài.

Trong khu vực ASEAN, Singapore tiếp tục theo đuổi chiến lược đa dạng hóa nguồn cung thực phẩm, trong khi Indonesia và Philippines theo dõi sát diễn biến giá gạo và phân bón nhập khẩu. Các chuyên gia cho rằng tác động hiện nay của xung đột Trung Đông đối với thị trường lương thực chưa nghiêm trọng như giai đoạn đầu của xung đột Nga - Ukraine năm 2022. Tuy nhiên, nguy cơ lớn nhất nằm ở khả năng giá năng lượng và phân bón duy trì ở mức cao trong thời gian dài, qua đó làm gia tăng áp lực chi phí đối với ngành nông nghiệp toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, FAO và nhiều tổ chức quốc tế kêu gọi các quốc gia sớm triển khai các biện pháp điều phối chính sách phù hợp, đồng thời thúc đẩy giải pháp ngoại giao nhằm hạn chế nguy cơ xảy ra một cuộc khủng hoảng an ninh lương thực mới trên phạm vi toàn cầu.

Kim Ngân

Các tin khác

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Bước chân vào kỳ tuyển sinh hàng năm tại trường THPT Kashima Gakuen, tỉnh Ibaraki đồng nghĩa với việc đặt cược tương lai vào cánh cửa duy nhất: trượt kỳ thi là ở nhà một năm. Không phương án dự phòng, không có chỗ cho sự thỏa hiệp. Suốt một phần tư thế kỷ, HLV Masato Suzuki và ban giám hiệu đã biến áp lực ấy thành sức mạnh, hình thành khả năng tự lập cho học sinh, từ đó trở thành bệ phóng cho hàng chục tuyển thủ bóng đá Nhật Bản đang tung hoành tại các sân cỏ châu Âu. Đây là câu chuyện tiêu biểu cho khái niệm "thể thao học đường Nhật Bản".

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Phim ngắn AI (trí tuệ nhân tạo) đang “làm mưa, làm gió” trên thị trường đã thu hút một lượng lớn khán giả say mê theo dõi. Những thước phim do AI tạo ra đẹp mắt, kịch bản hư cấu, giật gân, lôi cuốn, tạo hiệu ứng thị giác mạnh và khơi gợi sự tò mò cho người xem. Đánh vào tâm lý này, mã độc được cài cắm vào nội dung dưới vỏ bọc xem quảng cáo, bấm link lạ, cơ hội trúng thưởng, nhận thẻ xem phim VIP… khiến người xem có nguy cơ tiền mất, dữ liệu cá nhân bị lộ và tài khoản bị chiếm đoạt.

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Quyết định từ Ban Tổ chức SEA Games 34 tại Malaysia về việc chốt 43 môn với 473 nội dung tranh huy chương đang tạo ra xáo trộn lớn với thể thao khu vực. Việc hàng loạt môn chủ lực như vật, đua thuyền, kickboxing, jujitsu và futsal nữ bị gạch tên khiến Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đứng trước nguy cơ mất hơn 20 HCV từ trước giờ xuất phát. Động thái này không chỉ đặt ra bài toán tái cơ cấu lực lượng khốc liệt mà còn buộc các nhà quản lý thể thao nước nhà phải tính toán lại chiến lược đầu tư cho chu kỳ mới.

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Lượng hóa dầu dư thừa từng giúp Trung Quốc giảm tác động từ cú sốc nguồn cung nay đang gần cạn, kéo theo sức ép tăng giá đối với nhựa, cao su, sơn và nhiều sản phẩm khác. Tuy nhiên, tình trạng dư thừa công suất khiến giới phân tích cho rằng áp lực này chỉ mang tính tạm thời.

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là “vùng trung gian” còn khá mờ nhạt nhưng có thể là “miền đất hứa” nhiều kỳ vọng của điện ảnh Việt. Không chỉ mang đến những bộ phim gần gũi, phù hợp với nhiều đối tượng khán giả, “vùng trung gian” còn ít được chú ý này đóng vai trò quan trọng đối với việc thúc đẩy tính đa dạng và sáng tạo của điện ảnh Việt Nam.

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Từ phim ảnh, bảo tàng đến các hoạt động trải nghiệm lịch sử, quân tư trang góp phần tạo nên hình hài cụ thể của một giai đoạn lịch sử. Tuy nhiên, theo một số nhóm sưu tầm, từ những năm 1980-2000, nhiều kỷ vật chiến tranh của Việt Nam được người nước ngoài mua lại, khiến việc tìm kiếm hiện vật gốc không hề dễ dàng. Với mong muốn tái hiện lịch sử, cộng đồng phục dựng quân phục đang dần hình thành, đặt ra vấn đề về sự kết nối với các thiết chế văn hóa chính thống để phát triển bền vững.

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Xe điện vốn thông dụng và thuận lợi trong tầng lớp học sinh, sinh viên thời gian gần đây trở thành trào lưu chế, độ cho những cuộc tranh hùng từ mạng xã hội ra xa lộ. Những quái xế tuổi teen với các vụ “bão đêm” trở thành “quả bom nổ chậm” hãi hùng ngoài đường phố…

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Nắm được phí phải trả khá cao khi mua hóa đơn giá trị gia tăng (VAT) để phù phép cho hoạt động kinh doanh vật tư trôi nổi nên Lê Văn Hiền, sinh năm 1984, ngụ phường Tân Sơn Nhì, TP Hồ Chí Minh đã biến mình thành kẻ đi bán hóa đơn để thu lợi. Với mối quan hệ từ nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, Hiền nhanh chóng móc nối với nhiều đối tượng nhờ đứng tên thành lập, thuê và mua nhiều công ty để xuất bán khống hàng trăm ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi lên đến gần 20 ngàn tỷ đồng, thu lợi bất chính số tiền lớn. Mặc dù che đậy rất kỹ, nhưng tất cả hoạt động phạm tội của đối tượng đã bị cơ quan Công an phát hiện và xử lý trước pháp luật.

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Phải đến sát thời điểm trái bóng lăn trong trận mở màn của đội tuyển Việt Nam vào ngày 26/9/2026, câu chuyện bản quyền truyền hình FIFA ASEAN Cup 2026 mới chính thức ngã ngũ sau những cuộc đấu trí nghẹt thở. Mức giá chào bán ban đầu lên tới 3 triệu USD đã vấp phải cái lắc đầu kiên quyết từ các nhà đài trong nước, buộc đối tác phân phối phải nhượng bộ hạ giá. Không còn cảnh mua bằng mọi giá hay nhờ cậy dòng tiền giải cứu, thị trường truyền hình Việt Nam đang xác lập một bước ngoặt tư duy: liên minh chia sẻ chi phí để hướng tới sự bền vững.

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Một tập phim ngắn AI chỉ dài vài phút, nhưng tình tiết liên tục bị bỏ lửng có thể giữ người xem từ tối đến gần sáng. Từ đoạn xem miễn phí trên mạng xã hội, họ được dẫn sang ứng dụng và trả tiền để biết kết cục. Khi phim được sản xuất hàng loạt và xuất hiện dày đặc trên dòng đề xuất, trách nhiệm bảo vệ khán giả phải được đặt ra với cả người làm phim, đơn vị phát hành và nền tảng phân phối.

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Tại cảng Nagoya những ngày trung tuần tháng 9/2026, Asiad 20 phô diễn diện mạo chưa từng có: không xây làng VĐV triệu đô, không để lại những khối bê tông bỏ hoang. Bằng tư duy tối ưu chi phí và tính toán thực dụng điển hình, người Nhật biến siêu du thuyền cùng tổ hợp nhà gỗ lắp ghép ven biển thành nơi lưu trú cho hàng ngàn VĐV châu Á.

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Từ những chiếc đèn lồng, con giống ngựa, voi từng hiện diện trong ký ức nhiều thế hệ, những người trẻ hôm nay đang tìm cách phục dựng, làm mới và đưa đồ chơi Trung thu truyền thống trở lại đời sống. Họ không chỉ giữ lại một món đồ chơi, mà đang tìm cách nối lại một mạch văn hóa giữa quá khứ và hiện tại.

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Gián đoạn vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz đã đẩy giá khí đốt lên cao, khiến nhiều nền kinh tế chuyển một phần sản lượng điện từ khí sang than. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo nhu cầu than toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu nguồn cung khí chưa sớm phục hồi.

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Tranh cãi quanh những tác phẩm khai thác chất liệu lịch sử đặt ra câu hỏi về chủ thể quyền đối với tài sản trí tuệ. Khi dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa lần đầu gọi tên tài sản trí tuệ gốc, việc xác định rõ các lớp quyền và chủ thể sở hữu càng trở nên cấp thiết.

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Trong những năm qua, xu hướng dùng chất liệu truyền thống trong những sáng tạo đương đại đang trở nên phổ biến. Những vở ballet “Dó”, “Đông Hồ”, xiếc “Làng tôi” hay mới đây là “Những lớp phù sa” đang cho thấy nỗ lực của các nghệ sĩ tìm về những chất liệu văn hóa truyền thống để kể những câu chuyện hôm nay. Nhưng giữa việc “đưa văn hóa lên sân khấu” và sự “sáng tạo từ văn hóa” vẫn là một khoảng cách. Bởi nếu truyền thống chỉ dừng lại ở những chiếc nón, cái nơm, tấm chiếu, câu hát dân gian hay bộ trang phục đẹp mắt, văn hóa rất dễ trở thành một thứ đạo cụ trang trí.

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Với mạng lưới giao thông thuận lợi di chuyển đến các trung tâm kinh tế lớn ở khu vực phía Nam, biên giới tỉnh Tây Ninh luôn là địa bàn mà các loại hình tội phạm thường nhắm đến để hoạt động, trong đó có vấn đề xuất, nhập cảnh trái phép. Nhằm đảm bảo an ninh trật tự trên toàn tuyến, đồng thời phát hiện, ngăn chặn sớm các đối tượng vi phạm, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, Công an các xã, Bộ đội Biên phòng, triển khai cao điểm phòng, chống tội phạm…

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Các thầy bà tự xưng là “người bề trên”, có khả năng biết trước kết quả xổ số, lô đề, đánh vào niềm tin tâm linh, ham trúng số, muốn làm giàu của nhiều người. Bằng chiêu thức gửi “lộc” chỉ vài chục ngàn đến vài trăm ngàn, khi tâm lý người tham gia không muốn đòi lại hoặc không dám đòi nên các nhóm đối tượng này mặc sức hưởng lợi từ hàng ngàn nạn nhân…