Thực trạng này phản ánh mức độ tinh vi, chuyên nghiệp của các đường dây vi phạm bản quyền trên môi trường số, đồng thời đặt ra áp lực lớn cho cơ quan quản lý trong việc bảo vệ bản quyền nội dung tại Việt Nam.
Ma trận website lậu vẫn “sống khỏe” sau các đợt truy quét
Sau khi Công điện số 38/CĐ-TTg được Chính phủ ban hành vào ngày 5/5, nhiều website chuyên phát tán phim, truyện, thể thao… lậu có lượng truy cập lớn như Cò TV, Phim4k, Thìa Phim, Mon Fansub... đồng loạt thông báo tạm dừng hoạt động. Các trang web này giải thích lý do đóng cửa là nhằm mục đích tuân thủ pháp luật Việt Nam. Hiện, khi truy cập vào trang, người dùng chỉ thấy dòng thông báo ngừng hoạt động, không thể thao tác gì thêm.
Cục Bản quyền tác giả (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) và Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05 - Bộ Công an) ký kết Chương trình phối hợp công tác trong việc tăng cường quản lý và thực thi pháp luật về quyền tác giả, quyền liên quan trên môi trường số giai đoạn năm 2026-2029. (Ảnh: Cục Bản quyền tác giả).
Tuy nhiên, theo ghi nhận, đến ngày 14/5, giao diện và nội dung trên nhiều nền tảng chiếu phim, bóng đá lậu từng gắn với thương hiệu đình đám như Rophim, Phimmoi, Motchill, Motphim, Xoilac TV... vẫn tồn tại dưới nhiều hình thức. Chỉ cần gõ các từ khóa trên tại thanh công cụ tìm kiếm của Google, người dùng có thể tìm ra hàng chục website với các tên miền khác nhau như .blue, .ac, .io... Thậm chí các website này còn đổi tên miền với các ký tự không liên quan đến tên website.
Khi truy cập các trang này, người dùng vẫn có thể dễ dàng xem hàng nghìn bộ phim, từ bom tấn chiếu rạp đến các series vừa phát sóng trên nền tảng trả phí, hay các trận cầu và các giải thể thao quốc tế… Trong đó, Phimmoi được đánh giá là một trong những website lậu “lì đòn” nhất Việt Nam khi dù vi phạm bản quyền nhưng chưa một lần bị đánh sập. Mỗi khi đối mặt với tình huống pháp lý, website liên tục đổi tên miền để qua mặt cơ quan chức năng.
Tháng 3/2026, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Hưng Yên đã tiến hành khởi tố vụ án và khởi tố hàng chục bị can về các tội “Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan; tổ chức đánh bạc và đánh bạc” liên quan đến hệ thống Xoilac TV.
Theo thông tin từ Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao A05 (Bộ Công an), XoilacTV ra đời vào năm 2016, được phát triển bởi một nhóm ẩn danh. Trong báo cáo gửi cho Ủy ban châu Âu của Hiệp hội Công nghiệp Video châu Á (AVIA), hệ thống website thuộc “Xoilac family” - tức mạng lưới các trang XoilacTV, đã nhận khoảng 23 triệu lượt truy cập trong giai đoạn thống kê gần đây. Với đặc thù người xem thường mở nhiều link hoặc theo dõi nhiều trận đấu, lượng hiển thị quảng cáo thực tế có thể cao hơn nhiều lần con số này.
Đối với lĩnh vực quảng cáo trực tuyến, các website dạng này thường thu tiền theo CPM (chi phí cho mỗi 1.000 lượt hiển thị quảng cáo). Mức CPM phổ biến của các trang web lậu được ước tính khoảng 1-3 USD. Nếu một trang có hàng chục triệu lượt xem mỗi tháng, doanh thu quảng cáo có thể đạt từ vài chục nghìn đến vài trăm nghìn USD mỗi tháng, tương đương khoảng từ 1 đến 7 tỉ đồng. Tính theo 10 năm hoạt động, con số thu lợi bất chính của hệ thống XoilacTV có thể lên đến hàng trăm tỷ đồng.
Tuy nhiên, đến ngày 14/5, chỉ cần gõ từ khóa Xoilac TV, người dùng có thể dễ dàng tìm thấy và truy cập gần 10 website với tên miền khác nhau nhưng vẫn gắn với thương hiệu này. Khi truy cập, chỉ cần vài cú nhấp chuột người xem có thể theo dõi các trận đấu thể thao mà không cần mua gói truyền hình trả phí.
Một trường hợp khác là website chiếu phim lậu Rophim. Website này cũng nhiều lần bị chặn, phải đổi sang tên miền khác. Đầu tháng 2/2026, khi truy cập trang web và fanpage của Rophim sáng 5/2, người dùng nhận được thông tin của quản trị viên về việc ngừng hoạt động, đồng thời khuyến nghị người dùng chuyển sang các nền tảng có bản quyền như FPT Play, TV360. Trong bài chia tay, quản trị viên cũng thừa nhận sự tồn tại của web lậu "ảnh hưởng tới các nền tảng chính thống", vì vậy "cần có hành động rõ ràng hơn để thể hiện trách nhiệm của mình". Tuy nhiên, đến ngày 14/5, khi tìm kiếm từ khóa Rophim, người dùng vẫn có thể xem hàng nghìn bộ phim trên thế giới và hoàn toàn miễn phí, bao gồm cả những bộ phim điện ảnh đang chiếu thương mại tại các rạp trên toàn cầu.
Tại sự kiện ra mắt Viện Công nghệ bản quyền và Tài sản số hồi cuối tháng 3/2026, ông Võ Trung Tín, Phó giám đốc Viện Công nghệ bản quyền và Tài sản số cho biết, Rophim từng đưa ra thông báo là ngừng cung cấp dịch vụ, nhưng thực tế vẫn hoạt động. Nền tảng này bắt đầu xuất hiện từ cuối năm 2024 và hoạt động mạnh mẽ vào năm 2025, có 103,3 triệu lượt truy cập, lượt truy cập trung bình hàng tháng là 34,46 triệu và lượng người dùng duy nhất (Unique visitors) 2,9 triệu. Đáng chú ý xếp hạng toàn cầu của nền tảng cung cấp phim lậu này là 1.367 và đứng thứ 19 tại Việt Nam.
Lợi bất cập hại từ vấn nạn website lậu tràn lan
Theo ông Đặng Trần Cường, Cục trưởng Cục Điện ảnh, vấn nạn vi phạm bản quyền trong lĩnh vực điện ảnh không chỉ gây thiệt hại về kinh tế mà còn tác động trực tiếp đến tâm lý và niềm tin của các nhà đầu tư. Ông Cường cho rằng, nếu tình trạng vi phạm bản quyền kéo dài, các đơn vị sản xuất sẽ e ngại khi đầu tư vào những dự án lớn, đặc biệt là các phim có kinh phí cao hoặc thời gian đầu tư dài hạn. Về lâu dài, điều đó có thể ảnh hưởng đến chất lượng, quy mô cũng như sức cạnh tranh của điện ảnh Việt Nam.
“Ở góc độ thị trường, phim lậu còn tạo ra môi trường cạnh tranh thiếu lành mạnh, làm suy giảm nguồn thu của các nền tảng cùng đơn vị phát hành, phổ biến phim hợp pháp, từ đó tác động tiêu cực đến toàn bộ chuỗi giá trị của ngành điện ảnh”, Cục trưởng Cục Điện ảnh cho hay.
Thực tế, Phimmoi, Xoilac TV, Rophim… chỉ là ba trong số rất nhiều thương hiệu website lậu vươn “vòi bạch tuộc” mạnh mẽ tại Việt Nam trong nhiều năm qua. Khi một tên miền bị nhà mạng chặn truy cập tại Việt Nam, hàng loạt tên miền dự phòng khác lập tức được kích hoạt và đồng bộ dữ liệu, tạo nên tình trạng “chặt đầu này, mọc đầu khác”.
Cảnh sát đột kích vào nơi làm việc của hệ thống xoilactv.
Theo đánh giá của ông Trần Hoàng, Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả, không chỉ dừng lại ở việc đặt máy chủ ở nước ngoài, đăng ký tên miền quốc tế, sử dụng thông tin ẩn danh hoặc liên tục thay đổi địa chỉ truy cập để né tránh việc xử lý… các đối tượng vi phạm hiện nay ngày càng chuyên nghiệp và ứng dụng công nghệ cao. Một số website sử dụng hệ thống tự động reup (đăng lại) nội dung từ các nền tảng hợp pháp, thậm chí ứng dụng AI để chỉnh sửa hình ảnh, âm thanh hoặc thay đổi định dạng nhằm qua mặt công cụ nhận diện bản quyền. Không ít trường hợp còn xây dựng mạng lưới phân phối nội dung vi phạm trên nhiều nền tảng cùng lúc như website, ứng dụng di động, mạng xã hội và nền tảng OTT… gây khó khăn cho việc kiểm soát và xử lý đồng bộ.
Theo các chuyên gia, không chỉ đội ngũ xây dựng website lậu đối mặt với tình huống pháp lý, người truy cập các website này còn đứng trước nguy cơ bị đánh cắp thông tin cá nhân hoặc bị dẫn dụ cài mã độc.
Theo nghiên cứu của chuyên gia an ninh mạng, Tiến sĩ Paul Watters, được công bố thông qua Liên minh Sáng tạo và Giải trí (Alliance for Creativity and Entertainment - ACE), người dùng ở khu vực Đông Nam Á trong đó có Việt Nam đang đối mặt nguy cơ an ninh mạng ở mức báo động khi truy cập các trang phim lậu. “Nếu trang hợp pháp có một trường hợp nhiễm mã độc, trang phim lậu ở Việt Nam có thể có từ 12 đến 20 lỗ hổng bảo mật”, ông Watters cho hay.
Website thường chứa quảng cáo cài cắm mã độc, đường dẫn tới các website giả mạo hoặc tệp tải xuống bị nhiễm virus. Nếu bấm vào, phần mềm độc hại có thể được kích hoạt mà họ không hay biết, từ đó kiểm soát thiết bị, theo dõi hoạt động trực tuyến, truy cập vào các dữ liệu được lưu trữ, cá nhân như: thẻ tín dụng, tài khoản ngân hàng hoặc dữ liệu cá nhân nhạy cảm có thể bị thu thập và bán cho các nhóm tội phạm mạng. Nghiên cứu cho thấy, các vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản, mạo danh hoặc tống tiền kỹ thuật số thường bắt nguồn từ những dữ liệu bị đánh cắp theo cách này.
Cách nào diệt tận gốc?
Ông Trần Hoàng, Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả cho rằng, hệ thống pháp luật về quyền tác giả, quyền liên quan của Việt Nam đã từng bước được hoàn thiện theo hướng tương đối đồng bộ, tiệm cận với các chuẩn mực quốc tế và đáp ứng yêu cầu của quá trình chuyển đổi số cũng như hội nhập quốc tế.
Tính đến thời điểm hiện tại, các thương hiệu phimmoi, ropphim, xoilactv vẫn đang hoạt động dưới nhiều tên miền khác nhau.
Tuy nhiên, vẫn còn một số vấn đề mới cần tiếp tục nghiên cứu và hoàn thiện. Đơn cử, việc xác định trách nhiệm pháp lý đối với nội dung do AI tạo ra, cơ chế kiểm soát hành vi reup (đăng lại), livestream trái phép, trách nhiệm của nền tảng số xuyên biên giới trong việc gỡ bỏ nội dung vi phạm, cơ chế chia sẻ doanh thu công bằng giữa nền tảng và chủ thể quyền. Bên cạnh đó, công tác thực thi pháp luật trên môi trường mạng gặp khó khăn do tính ẩn danh, xuyên biên giới và tốc độ lan truyền nhanh của nội dung số.
Trong bối cảnh trên, Công điện số 38/CĐ-TTg được Chính phủ ban hành vào ngày 5/5 được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển mạnh mẽ, đồng bộ trong cuộc chiến chống vi phạm bản quyền trên không gian số. Theo đó, Chính phủ yêu cầu mở đợt cao điểm toàn quốc từ ngày 7 đến 30/5, tập trung xử lý các hành vi vi phạm bản quyền phim, âm nhạc, chương trình truyền hình, trò chơi điện tử trên môi trường số, song song với hàng giả, hàng nhái, xâm phạm nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý. Công điện cũng nhấn mạnh “không có vùng cấm, không có ngoại lệ” trong xử lý vi phạm sở hữu trí tuệ.
Luật sư Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch công ty luật SBLAW cho rằng, Công điện số 38/CĐ-TTg của Chính phủ phản ánh sự chuyển biến trong phương thức quản lý của Nhà nước đối với nội dung vi phạm bản quyền trên môi trường số. Nếu trước đây cách tiếp cận chủ yếu mang tính phản ứng, xử lý theo từng vụ việc hoặc dựa nhiều vào yêu cầu của chủ thể quyền, thì hiện nay đang có xu hướng chuyển sang quản lý chủ động, tập trung và có tính chiến dịch. Ngoài ra, việc Chính phủ trực tiếp chỉ đạo cũng cho thấy vấn đề bản quyền số không còn được xem là câu chuyện riêng của ngành văn hóa hay ngành khoa học công nghệ, mà là một phần của chiến lược phát triển kinh tế số và môi trường đầu tư.
Để việc thực thi Công điện 38 một cách hiệu quả, luật sư Hà nhận định, cần có sự thay đổi đồng thời từ phía cơ quan quản lý nhà nước, các nền tảng công nghệ và người dùng.
Các nền tảng công nghệ cần chuyển từ vai trò "trung gian thụ động" sang "đồng trách nhiệm" trong bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Họ cần có cơ chế phát hiện và gỡ bỏ vi phạm nhanh hơn, đặc biệt với các trường hợp tái phạm nhiều lần. Ngoài ra, các nền tảng cần tăng cường xác thực người bán, minh bạch thông tin tài khoản và lưu trữ dữ liệu phục vụ điều tra.
Về phía người dùng, cần thúc đẩy văn hóa tiêu dùng hợp pháp. Khi người dân coi việc trả phí cho nội dung hợp pháp là điều bình thường, giống như trả tiền cho một sản phẩm hữu hình, thì thị trường nội dung số mới có thể phát triển bền vững.
“Muốn phát triển công nghiệp văn hóa, trước hết phải xây dựng môi trường bảo vệ tài sản trí tuệ đủ mạnh, đủ tin cậy, đặt trong hệ sinh thái nội dung phong phú, văn minh và chuyên nghiệp hơn”, luật sư Hà bày tỏ.
