Vụ mất tích bí ẩn của đặc vụ FBI Robert Levinson

Vừa qua, khi Mỹ và Iran tiến hành trao đổi tù nhân, chính quyền hai bên vẫn chưa có kết luận cuối cùng về sự biến mất bí ẩn của Robert A. Levinson – cựu đặc vụ Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI) và chuyên gia cố vấn cho Cục Tình báo trung ương Mỹ (CIA) vào năm 2007 ở Iran.

Từ lâu, giới lãnh đạo Iran tuyên bố họ không biết gì về vụ mất tích ngoại trừ video bắt cóc con tin và những bức ảnh chụp Levinson mặc bộ đồ màu cam cách đây 6 năm. Nhưng các tài liệu mới được tiết lộ cho thấy giới chức Iran biết rất nhiều về Robert Levinson. Khoảng cuối năm 2011, một nhà ngoại giao Iran thừa nhận chính quyền Iran đang giam giữ Levinson và sẽ thả người này nếu như Washington giúp hoãn lại thời gian công bố báo cáo đánh giá chương trình hạt nhân Iran của Cơ quan Năng lượng nguyên tử Quốc tế (IAEA).

Seyed Mehdi Miraboutalebi, lúc đó là Đại sứ Iran ở thủ đô Paris của Pháp, tuyên bố như thế trong một cuộc gặp mặt riêng tư tại dinh thự của ông ở Paris với 2 người đàn ông làm việc cho một tổ chức tôn giáo của Mỹ. Không bao lâu sau cuộc gặp mặt này, Robert A. Destro - giáo sư Khoa Luật Đại học Công giáo Mỹ (CUA) liên kết với tổ chức tôn giáo Fellowship Doundation - gửi một tài liệu báo cáo chi tiết dài 15 trang đến trụ sở FBI. Sau đó, 4 đặc vụ FBI bắt đầu tiến hành phỏng vấn một trong 2 người đã gặp nhà ngoại giao Iran ở Paris.

Đại sứ Seyed Mehdi Miraboutalebi.
Đại sứ Seyed Mehdi Miraboutalebi.

Tuy nhiên, giới chức Iran vẫn khăng khăng nói họ không biết Robert Levinson ở đâu hay số phận người này ra sao trong suốt những cuộc thương lượng dẫn đến việc trao đổi tù nhân vừa qua giữa Washington và Tehran. Trong khi đó, FBI và CIA tin rằng giới lãnh đạo tình báo, chính trị hay tôn giáo ở Iran có dính líu đến vụ mất tích của Robert Levinson.

Trong cuộc phỏng vấn hôm 22-1 vừa qua, Christine – vợ của Levinson – phát biểu bà không hề nghe nói đến báo cáo về cuộc họp mặt ở Paris, và đặt vấn đề tại sao giới chức chính quyền Mỹ không sử dụng thông tin này để giúp tìm ra chồng của bà. Bà đặt câu hỏi: “Nếu chuyện đó xảy ra vào năm 2011, thì tại sao cho đến nay Bob (Levinson) vẫn chưa được về nhà?”.

Hình ảnh Robert Levinson trong video bắt cóc con tin năm 2010.
Hình ảnh Robert Levinson trong video bắt cóc con tin năm 2010.

Robert Levinson - cựu đặc vụ FBI và cũng là thành viên hợp đồng trong nhóm chuyên gia phân tích của CIA - biến mất trên đảo nghỉ dưỡng Kish của Iran khi đang cố gắng tuyển mộ một sát thủ Mỹ gốc Iran làm gián điệp bên trong Iran. Levinson được nhìn thấy lần cuối cùng còn sống trong video bắt cóc con tin năm 2010 nhưng trong đó không tiết lộ kẻ bắt cóc là ai. Giới chức CIA cho biết, Levinson đến đảo Kish để thực hiện một sứ mạng chưa được CIA phê chuẩn.

Trong nỗ lực tìm kiếm Levinson, FBI đã nhờ đến sự giúp đỡ của 2 thành viên Fellowship Foundation để đổi lấy đặc ân được cấp visa hay được rút tên ra khỏi danh sách giám sát – đó là doanh nhân Boris Birshtein và Madzhit Mamoyan. Fellowship là tổ chức Thiên Chúa giáo bao gồm nhiều thành viên là lãnh đạo doanh nghiệp và chính khách Mỹ, từng giúp giải cứu học giả Mỹ gốc Iran Haleh Esfandiari khỏi nhà tù Evin ở Tehran vào năm 2007.

Mùa hè năm 2011, Birshtein gặp Douglas Coe, lãnh đạo tinh thần của Fellowship Foundation, để bàn chuyện về Levinson. Douglas Coe cũng từng là thành viên trong phái đoàn tôn giáo Mỹ đến Iran năm 2003. Sau cuộc tiếp xúc của Birshtein, Coe gặp Robert Destro vào giữa năm 2011 và yêu cầu giáo sư viết một lá thư gửi đến Giáo chủ Iran Ayatollah Khamenei. Sau đó, Khamenei chuyển lá thư đến Seyed Mehdi Miraboutalebi, Đại sứ Iran ở Paris.

Sau khi nhận được lá thư, Đại sứ Iran cho triệu tập khẩn cấp Ory Eshel, doanh nhân Mỹ sống ở Paris và đại diện cho Fellowship Foundation; và Madzhit Mamoyan. Ngày 30-10-2011, Eshel và Mamoyan đến dinh thự Đại sứ Iran ở Paris. Trong cuộc gặp đó, Đại sứ Iran nói về báo cáo của IAEA sắp được công bố vào tháng 11-2011.

Đại sứ Iran nhấn mạnh những bằng chứng chống lại chương trình hạt nhân của Tehran đều là “giả mạo” đồng thời ông tin rằng giới chức Mỹ đã gây sức ép đến phái đoàn thanh tra của IAEA để tạo ra chúng. Đại sứ Iran cũng cảnh báo báo cáo của IAEA sẽ làm phát sinh một loạt các sự kiện có thể đẩy mối quan hệ giữa Tehran và Washington vào ngõ cụt. Ông Miraboutalebi cũng cho biết Levinson có mặt ở Iran song ông không tiết lộ nơi ở cũng như việc chính quyền Tehran có giam giữ người này hay không.

Miraboutalebi cũng thông báo cho hai thành viên của Fellowship Foundation rằng ông có kế hoạch gặp mặt Giáo chủ tối cao Ayatollah Khamenei sau khi trở về Iran và cho rằng các tổ chức tôn giáo như Fellowship Foundatrion có thể giúp “điều chỉnh lại” mối quan hệ giữa Tehran và Washington.

Theo báo cáo của giáo sư Robert Destro gửi đến FBI, Đại sứ Iran nói với Mamoyan rằng, Tehran muốn bàn luận về “vài người Iran bị Mỹ giam giữ” và Levinson sẽ được trả tự do nếu báo cáo của IAEA về chương trình hạt nhân của Tehran được trì hoãn công bố. Nhưng báo cáo của IAEA được công bố vào ngày 8-11-2011 – tức chỉ một tuần sau cuộc gặp mặt giữa Miraboutalebi và 2 đại diện của Fellowship Foundation.

Trang Thuần (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.