“Vũ khí bí mật” của các điệp viên Mỹ và Anh

Vào cuối những năm 1980 - đầu những năm 1990, các điệp viên Mỹ và Anh hoạt động ở Moscow dưới vỏ bọc nhân viên sứ quán có một đặc điểm nổi bật: đam mê các màn hóa trang. Công bằng mà nói, “vũ khí bí mật” này đã mang lại thành công cho đối phương trong một thời gian nhất định. 

Hình nộm phục vụ cục tình báo trung ương mỹ 

Một thời gian dài, các điệp viên CIA ở Moscow hoạt động dưới vỏ bọc ngoại giao, khi gặp gỡ các chỉ điểm viên là  công dân Liên Xô, thường xuyên sử dụng các hình nộm.

Một trong những công cụ chống phản gián được các điệp viên Mỹ ưa chuộng là “Jack in the Box” (Jack trong hộp). Trong tiếng lóng của các nhân viên giám sát KGB, nó được gọi là “Chiêu trò hình nộm”.

“Vũ khí bí mật” của các điệp viên Mỹ và Anh -0
Điệp viên Michael Sellers bị bắt.

“Chiêu trò hình nộm” hoạt động theo sơ đồ sau:

Sau khi rời khỏi tòa nhà đại sứ quán, điệp viên lên xe cùng vợ (hoặc một điệp viên khác). Vợ lái xe, điệp viên ngồi bên cạnh. Dưới chân anh ta là một chiếc hộp nhỏ. Khi chiếc xe lọt vào “vùng chết”, nó lập tức rẽ vào một con phố nhỏ gần nhất, để trong vài giây thoát khỏi tầm mắt của các giám sát viên, không chần chừ, người Mỹ nhảy ra khỏi xe và biến mất vào một ngõ hẻm gần đấy. Còn người vợ kích hoạt “Jack” - nhấn nút, và… kỳ diệu thay! Một hình nộm lập tức bật ra từ chiếc hộp, giống hệt người chồng điệp viên vừa rời khỏi xe. Được bơm đầy không khí, con búp bê cao su trông giống như người thật. Để hoàn toàn đánh lừa các nhân viên giám sát đang bám theo, người vợ ngồi sau tay lái giả vờ nói chuyện, xoay đầu  con búp bê bằng một thiết bị đơn giản. Chỉ khi chiếc xe đến gần tòa nhà các nhân viên đại sứ quán Mỹ ở, cô ta mới xả hết không khí từ con búp bê, đóng hộp lại trước sự ngỡ ngàng của các nhân viên tình báo.

Tất nhiên, các nhân viên giám sát hiểu rằng họ đã mất dấu điệp viên, nhưng không thể xác định được tung tích trước khi anh ta xuất hiện ở nhà hoặc tại đại sứ quán.

Trong khi đó, khoác lên mình chiếc áo dài và đội mũ lưỡi trai che kín mặt, điệp viên Mỹ vừa cuốc bộ vừa sử dụng phương tiện giao thông công cộng. Rồi khi kiểm tra và đảm bảo không có "đuôi" bám theo, anh ta đến điểm hẹn. Gặp xong, anh ta trở về nhà hoặc đại sứ quán.

“Vũ khí bí mật” của các điệp viên Mỹ và Anh -0
Điệp viên Michael Sellers.

Đến năm 1990, Đại sứ quán Mỹ ở Moscow nhận được 9 chiếc xe có cửa sổ bằng kính tối màu. Hơn nữa, các điệp viên Mỹ không chỉ được cung cấp hình nhân giả mạo nhân viên đại sứ quán mà còn cả mặt nạ cao su giống như loại Phantomas sử dụng trong bộ phim nổi tiếng của Pháp.

Xuất hiện câu hỏi: tất cả những hình nhân và mặt nạ này được dùng làm gì?

Các điệp viên Mỹ hy vọng rằng với sự trợ giúp của chúng, họ có thể đánh lừa Cục Giám sát của KGB (Cục 7). Ví dụ, một điệp viên - hình nộm, người sắp tổ chức cuộc gặp gỡ bí mật với chỉ điểm viên, được đưa đến một khu vực xa xôi của Moscow trên một chiếc xe thông thường. Trong khi đó, điệp viên thật lái chiếc xe có kính tối màu đi theo hướng ngược lại. Với mục đích  tương tự, mặt nạ cũng được sử dụng để làm rối trí các nhân viên giám sát.

Sở thích hóa trang của các điệp viên Mỹ rất đa dạng. Ví dụ, cựu Bí thư thứ hai của Đại sứ quán Mỹ, Michael Sellers, thay đổi diện mạo của mình bằng cách đội tóc giả và gắn ria giả. Một đồng nghiệp khác của ông, cũng giữ chức vụ tương tự, thích hóa trang thành công nhân và luôn đeo kính râm. Còn một trong các tùy viên thậm chí đã mặc quần áo phụ nữ - trong bộ trang phục này, anh ta thực hiện các hoạt động gián điệp. Thấy thế, các nhân viên giám sát của KGB nói đùa với nhau:  “Lại xuất hiện quý bà xinh đẹp này, chắc chắn là đang đi làm nhiệm vụ quan trọng!"

Điệp viên đi xe đạp

Trong hồ sơ của cơ quan phản gián Liên Xô còn lưu giữ một thủ thuật cắt “đuôi” rất độc đáo mà điệp viên Anh Philip James Wood sử dụng khi đến Moscow hoạt động gián điệp.

Các nhân viên giám sát thuộc Cục 7 KGB đón Philip Wood tại sân bay “Sheremetyevo-2”. Để dễ dàng trao đổi qua bộ đàm và mã hóa thông tin, họ đặt cho anh ta biệt danh “Cây Sồi Anh”, hay đơn giản là “Cây Sồi”.

Philip Wood bước ra khỏi tòa nhà sân bay, một tay ôm chiếc hộp to tướng, tay kia xách chiếc túi thể thao. Anh ta giả vờ lau kính mắt, nhìn xung quanh và bước vào bóng râm.

Trong khoảnh khắc tiếp theo, điều xảy ra đã khiến các nhân viên Cục Giám sát không khỏi ngỡ ngàng, khiến họ đã phải dành sự tôn trọng nghề nghiệp cho đối tượng này.

Wood xé lớp giấy màu bọc chiếc hộp và lấy ra… một chiếc xe đạp gấp. Với một động tác điêu luyện, anh ta lắp bánh xe vào, quàng chiếc túi thể thao qua vai và bắt đầu đạp xe hướng về phía Moscow. Rõ ràng, Wood cần phải thoát khỏi cái đuôi bám theo mình. Điều này có nghĩa, hoặc anh ta đã liên hệ với một điệp viên nào đó trên đường đến Moscow, hoặc ít nhất là phải thu xếp một chỗ trú ẩn.

Chiếc hộp rỗng nằm trên vỉa hè như một biểu tượng về sự khéo léo của tình báo Anh

Tủ đựng trang phục nghiệp vụ có tất cả mọi thứ: từ tóc giả và áo bông đến áo mưa và mũ trùm đầu, nhưng xe đạp thì thật khó tưởng tượng! Các nhân viên giám sát của KGB thường đi bộ hoặc đi ô tô.

Đi ô tô tốc độ 10 km/h, cũng như chạy theo một người đi xe đạp mặc trang phục dân sự, thật khó gọi là giám sát bí mật.

“Vũ khí bí mật” của các điệp viên Mỹ và Anh -0
Các nhân viên giám sát của Cục 7 KGB.

Vào ngày Philip Wood bay đến Moscow, cơ quan KGB tổ chức ngày thể thao, một hoạt động bắt buộc mà nhiều cán bộ điều tra thường bỏ qua. Nhưng các nhân viên giám sát thì không. Họ luôn có sẵn bộ đồ thể thao của câu lạc bộ "Dynamo".

Wood thong thả đạp xe, trông như một người làm vườn hoặc  nhân viên đường sắt. Không dừng lại, các "vận động viên câu lạc bộ “Dynamo" chạy theo anh ta - hai nhân viên giám sát tay cầm thiết bị liên lạc nội bộ nhỏ như chiếc bật lửa gas. Nhấn  nút về phía này - các đồng nghiệp trong xe nghe bạn nói, nhấn sang phía kia - bạn nghe thấy họ.

Chạy được khoảng một cây số rưỡi, họ nhảy vào xe, sau đó một đôi khác thay thế. Nhìn từ bên ngoài, mọi thứ trông rất tự nhiên: các vận động viên đang tập luyện, còn huấn luyện viên thì đi xe đạp. Và đối với Wood, mọi thứ cũng hoàn toàn tự nhiên. Bởi vì ở đâu mà chẳng có các vận động viên chạy: ở Anh, ở Mỹ, và cả ở Nga nữa!

Vậy là, cùng với các đồng nghiệp ngồi trong những chiếc xe tháp tùng điệp viên nước ngoài, thay phiên nhau, các giám sát viên chạy đến thành phố Khimki. Philip Wood bước vào bốt điện thoại công cộng, lấy  ra một tấm thẻ...

Các điệp viên, đặc biệt là điệp viên Anh, không trốn trong các bốt điện thoại công cộng của Liên Xô. Một khi họ sử dụng mánh khóe đi xe đạp, nghĩa là họ sẽ không gọi điện đến đại sứ quán. Vậy sao không thử tìm hiểu xem anh ta gọi cho ai, nội dung gì? Hơn nữa, bạn đang có trong tay một thiết bị thu phát cực mạnh.

Người đàn ông đang đứng trong bốt điện thoại, còn "vận động viên câu lạc bộ “Dynamo" thở hổn hển chạy ngang qua. Anh ta đưa tay vào bên trong, vỗ nhẹ vai người đàn ông: "Anh bạn! Có thấy người của chúng tôi chạy qua đây không?"

“Anh bạn” - Philip Wood - lúc đầu không hiểu, vì đang mải gọi điện thoại. Cứ coi như là đang thực hiện nhiệm vụ.

"Người của chúng tôi là ai?",- Philip Wood hỏi, trong đầu đang tưởng tượng đến chiếc còng sắp siết chặt cổ tay mình.

"Ồ, các vận động viên câu lạc bộ “Dynamo!" ấy mà - một nhân viên giám sát trả lời.

Lúc này, Wood cảm thấy yên tâm, vì hiểu rằng mình chưa “bị tóm". Anh ta trả lời: "Không! Không thấy ai chạy qua cả!".

Chỉ cần vài giây là đủ để “vận động viên câu lạc bộ "Dynamo" thứ hai ném vào bốt điện thoại thiết bị thu phát nối với máy ghi âm trong xe. Tất cả phần còn lại chỉ là vấn đề kỹ thuật: cả số điện thoại Wood gọi lẫn cuộc trò chuyện đều  được ghi âm.

“Vũ khí bí mật” của các điệp viên Mỹ và Anh -0
Tòa nhà Đại sứ quán Mỹ ở Moscow.

Sau khi gọi điện xong, "Cây Sồi" lên xe đạp và đạp về phía thủ đô, không hề quan tâm tới các phương tiện giao thông công cộng.  Các đội giám sát gọi thêm hỗ trợ, vì sức lực của "các vận động viên Dynamo" đã cạn kiệt, hơn nữa việc mặc quần lót chạy trong thành phố quả thật không thích hợp với các sĩ quan phản gián.

Chưa đầy mười phút, xung quanh người đi xe đạp đang di chuyển trên đường cao tốc Leningradskoye, đã xuất hiện một vòng tròn bảy chiếc xe công vụ, lúc thì vượt lên, lúc thì tụt lại phía sau, cố gắng không để mục tiêu tuột khỏi tầm mắt, đồng thời cũng không muốn "bị lộ diện". Nhiệm vụ không hề đơn giản: lúc ấy đang buổi chiều chủ nhật, con đường chật ních người làm vườn trở về nhà.

 Các nhân viên giám sát đề nghị liên hệ với trạm cảnh sát giao thông gần nhất, yêu cầu tạo ra tình huống khẩn cấp để tước đi phương tiện di chuyển của điệp viên Anh, chí ít là tháo van săm xe. Cảnh sát giao thông là những người nhạy cảm, luôn sẵn sàng hỗ trợ khi có yêu cầu của lực lượng phản gián.

Tuy nhiên, trưởng ban chuyên án "Cây Sồi” nghiêm cấm bất kỳ hành động nào  cản trở sự di chuyển của đối tượng: "Hãy để “hai bánh” nghĩ rằng “đuôi” của mình sạch. Hãy để anh ta tận hưởng niềm vui chiến thắng. Chúng ta sẽ có thời gian để trả đũa anh ta vì những khổ cực của chúng ta!".

Những người xa lạ với hoạt động tình báo có thể coi câu chuyện trên là một hành động ngớ ngẩn hoặc là một cố gắng tỏ ra độc đáo của những kẻ lập dị trong giới tình báo, may lắm là một màn ứng biến. Tuy nhiên, các nhà tình báo chuyên nghiệp biết rất rõ rằng trong thực tiễn hoạt động tình báo, cơ hội ứng biến không nhiều như những người ngoài có thể tưởng tượng. Hơn nữa, khi tiếp xúc gần hơn với nghề tình báo, bạn sẽ nhận ra rằng không có chỗ cho sự ứng biến, vì ở đây mọi thứ đều được tính toán kỹ từ trước, lên kế hoạch chi tiết, thậm chí đôi khi còn được diễn tập nhiều lần trong những điều kiện gần với thực chiến. Tất nhiên, mọi quyết định đều phải được cấp trên phê duyệt và chấp thuận, mà cấp trên không phải lúc nào cũng đồng tình với quan điểm của bạn.

Còn hoạt động phản gián thì khác. Để hiểu và chấp nhận bản chất của nó, chỉ cần một ví dụ: màn trình diễn đua xe đạp của điệp viên Anh Philip Wood và cách đáp trả của nhân viên giám sát KGB.

Dù sao đi nữa, bằng khả năng ứng biến tài tình của mình, các giám sát viên KGB đã chứng tỏ họ cao tay hơn những kẻ ngạo mạn từ “Cục Tình báo mật” (MI.6). Bởi vì nếu phát hiện có ai đó theo dõi mình, chắc chắn Wood sẽ không vào gọi tại bốt điện thoại công cộng ở Khimki. Một khi đã gọi điện thoại,  nghĩa là anh ta hoàn toàn tin rằng mình không bị theo dõi.

Kim Thanh Hằng

Các tin khác

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Vào mùa thu 1988, một máy bay do thám Mỹ phát hiện một hiện tượng độc lạ: “Vòm Sáng” sau khi tên lửa đạn đạo tầm trung SS-20 Saber của Liên Xô (cũ) được phóng đi. Quá trình trên tạo ra cực quang gây tranh cãi trong suốt thập kỷ, thậm chí còn bị nhầm là UFO.

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Theo các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Mỹ, Nhà Trắng đã phê duyệt một đề xuất ngân sách mật trị giá 9 tỷ USD để mua các chip máy tính tiên tiến. Đây là những linh kiện cần thiết để các cơ quan tình báo Mỹ có thể khai thác tối đa tiềm năng của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới nhất.

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Suốt gần hai năm, lực lượng điều tra Tây Ban Nha lần theo những dấu vết mong manh từ các hiện trường, rà soát hơn 3.000 hồ sơ và chờ kết quả đối chiếu ADN quốc tế để xác định danh tính kẻ gây ra chuỗi án mạng ở Alicante.

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.