(Nguyên mẫu của truyện ngắn “Một trận cờ”)

Việc nào đi việc nấy

Thắng hai đối thủ ba séc liền, nhà văn Cao Tiến Lê chắc mẩm chuyến này mình sẽ giật giải quán quân bóng bàn giữa các nhà văn toàn quốc về dự Trại sáng tác văn học năm nay. Ấy vậy mà chưa phải. Còn một địch thủ đáng gờm nữa, ông Phó Trưởng ban giáo vụ Trại!

Ông này nhìn Lê tủm tỉm: “Hãy đợi đấy!” và ông cầm vợt vào cuộc ngay. Tuy nhiên, chỉ vài lần giao bóng, Lê đã biết ngay tài năng của ông và anh đã hạ ông hai séc dưới 5. Tới đây thấy không địch nổi cây vợt trẻ, ông liền hạ vợt, nhưng tuyên bố: Chức vô địch chưa vội về tay Lê đâu. Chớ có tưởng bở!

Thiên hạ nhân, thiên hạ tài. Còn ai nữa xứng đáng tranh giải vô địch với Lê? Có đấy. Đó là nhà văn Bùi Hiển, tác giả tập truyện “Nằm vạ” nổi tiếng từ trước Cách mạng Tháng Tám. Ông đang là Ủy viên Ban Chấp hành Hội Nhà văn phụ trách Trại sáng tác này.

“À cho mình thử sức với Lê nhá!”. Nhà văn cao tuổi hóm hỉnh, khiêm nhường nói và cầm vợt. Ngay từ cú giao bóng đầu tiên, Lê đã hiểu ngay rằng anh đã gặp một đối thủ nặng ký.

Nhà văn Bùi Hiển có cú giao bóng xoáy ngược và cú cúp bóng giật rất đáng sợ. Liên tiếp năm quả đầu, bóng trả lại của Lê rúc lưới tất. Mồ hôi vã đầm đìa gương mặt. Lê nhăm nhăm sửa chữa lỗi lầm và quyết chí vượt lên. Séc đầu Lê thua sát nút 19 - 21. Vào séc thứ hai, Lê rút kinh nghiệm, đỡ bóng sát lưới và biết được nhược điểm của đối phương, liên tiếp tiu rơve thắng liền 5 quả, tạo đà tiến tới thắng nhà văn lão thành 21 - 17. Séc thứ ba quyết định là đây. Cả hai bên đều có vẻ cẩn trọng. Nhà văn lão thành cười cười nhún nhường tự nhận mình là “lão ô bách tuế”, còn cây bút trẻ họ Cao là “phượng hoàng sơ sinh”. Còn Lê hồi hộp và căng thẳng vô cùng. Quyết trổ hết sức trẻ, đi đến tận cùng sự việc, đó là phong cách của anh.

Chiến thắng đó thuộc về Lê! Giữa tiếng hoan hô tán thưởng của mọi người, mắt anh mờ đi trong xúc động và sung sướng. Và những tưởng chuyện đến đây là hết. Nào ngờ, lát sau, một cây bút trẻ cũng đang dự Trại sáng tác gọi anh ra một chỗ vắng, rồi vỗ vai anh: Này, Lê, cậu có biết là nhà văn Bùi Hiển hiện là Chủ tịch Hội đồng giám khảo cuộc thi truyện ngắn của Báo Văn nghệ và số phận truyện ngắn “Mùi thơm dây cháy chậm” của cậu đang nằm trong tay ông ấy không? Sao cậu dại dột thế?

Cao Tiến Lê ngẩn người trong giây lát, rồi sau đó lắc đầu: Tớ biết chứ. Nhưng văn chương và bóng bàn, việc nào đi việc nấy. Tính tớ vốn vậy. Vả lại, tớ nghĩ nhà văn Bùi Hiển là con người rất công tâm chính trực.

Kết thúc cuộc thi truyện ngắn dịp đó (1972-1973), “Mùi thơm dây cháy chậm” chiếm giải Nhì. Cao Tiến Lê gia nhập làng văn bằng truyện ngắn nọ cùng giai thoại bộc lộ tính tình ngay thẳng, sòng phẳng, thậm chí quyết liệt của mình.

Hoàng Tuyên

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một công trình kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của dân tộc cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, dân tộc.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học nghệ thuật (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học nghệ thuật, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Nghệ thuật mới thơ Hai - Cư Việt Nam hiện đại

Nghệ thuật mới thơ Hai - Cư Việt Nam hiện đại

Mấy năm gần đây, ở Việt Nam xuất hiện những CLB thơ Hai-cư với nhiều người tham gia và đã có những cuộc thi thơ Hai-cư. Một số bạn yêu thơ hỏi tôi về thể loại thơ này và sự khác biệt giữa thơ Hai-cư Nhật Bản và Việt Nam.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử dân tộc.