Vì sao Giám đốc Cơ quan Tình báo Quốc gia Đức mất chức?

Báo chí Đức và thế giới hôm 27-4 đồng loạt đưa tin về việc ông Gerhard Schindler, Giám đốc Cơ quan tình báo đối ngoại quốc gia Đức (BND) bất ngờ bị Thủ tướng Angela Merkel quyết định cách chức.

Lý do cách chức ông Schindler không được nêu rõ ràng, nhưng có ý kiến cho rằng có liên quan đến cuộc đấu đá quyền lực xung quanh vụ việc BND hợp tác với Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA) do thám chính người Đức và các đối tác châu Âu khác, và thất bại trong việc ngăn chặn mối đe dọa từ Nhà nước Hồi giáo (IS).

Giám đốc BND Gerhard Schindler.
Giám đốc BND Gerhard Schindler.

Năm nay 63 tuổi, ông Schindler nắm quyền lãnh đạo BND kể từ năm 2012, và đến khi bị cách chức còn 2 năm nữa là nghỉ hưu. Peter Altmeier, Chánh văn phòng, người phát ngôn của Thủ tướng Angela Merkel giải thích rằng, quyết định sa thải ông Schindler được đưa ra có liên quan đến công tác cải tổ vai trò người đứng đầu Cơ quan tình báo BND trong bối cảnh có nhiều biến động với các thách thức an ninh mới.

Những thách thức an ninh mới này không gì khác ngoài những vấn đề khó khăn trong hợp tác tình báo với Mỹ kể từ sau vụ việc Edward Snowden tiết lộ hồ sơ mật về hoạt động do thám của NSA ở châu Âu, trong đó BND đã phối hợp, tiếp tay cho NSA do thám người dân Đức và một số quốc gia khác ở châu Âu vốn là những đối tác thân cận nhất của Đức trong Liên minh châu Âu (EU).

Tuy nhiên, việc sa thải ông Schindler vào thời điểm hiện nay và việc bổ nhiệm ông Bruno Kahl, một cục trưởng tại Bộ Tài chính, có mối quan hệ gần gũi với Bộ trưởng Tài chính Wolfgang Schauble, làm người thay thế cũng đang khiến dư luận băn khoăn. Các nghị sĩ trong Ủy ban Tình báo Quốc hội Đức đặt câu hỏi liệu quyết định sa thải ông Schindler vào thời điểm này có thật sự thỏa đáng hay không và có thật sự nhằm mục tiêu cải tổ lãnh đạo ở BND hay không.

Hans-Christian Stroebele, thành viên Ủy ban Tình báo cho rằng, mặc dù có lý do chính đáng để sa thải ông Schindler, nhưng sa thải ông vào thời điểm hiện nay mà ai cũng hiểu rằng lý do chính là vụ việc hợp tác với NSA xảy ra cách nay hơn hai năm e rằng không hợp lý, bởi lẽ thời gian gần đây ông Schindler đã thể hiện thiện chí trong việc cải cách tại cơ quan do mình lãnh đạo. Có ý kiến trong dư luận báo chí rằng Schindler đã "thất bại" trong cuộc đấu quyền lực với Bộ trưởng Schauble xung quanh việc giải quyết các vấn đề tình báo xuất phát từ sự hợp tác với NSA trước đây. Và việc đưa người thân cận với Bộ trưởng Tài chính sang nắm BND là có mục đích, nhằm giúp Bộ trưởng Schauble kiểm soát chặt chẽ hơn tiến trình cải cách tại BND.

Trong khi đó, Bộ trưởng Schauble cũng đang "đấu" với Ủy ban Tình báo xung quanh một dự luật nhằm tăng cường sự giám sát của Quốc hội đối với hoạt động tại BND, và điều này đang khiến dư luận băn khoăn về mục tiêu cải cách BND. Konstantin von Notz, một thành viên khác của Ủy ban Tình báo đặt vấn đề: "Câu hỏi then chốt là liệu mục tiêu có phải là nhằm ngăn chặn cải cách BND hay không. Nếu cải cách không được tiến hành, thì Thủ tướng sẽ như ngồi trên quả bom hẹn giờ".

Ủy ban Tình báo Quốc hội Đức khẳng định nước Đức cần "làm mới lại từ đầu" tại BND nhằm thay đổi hoàn toàn hoạt động tình báo trong bối cảnh những bê bối vừa được Snowden tiết lộ. Ngay sau khi những tiết lộ của Snowden được báo chí đăng tải, Ủy ban Tình báo Quốc hội Đức đã mở cuộc điều tra nhằm xác định rõ những chi tiết cụ thể trong việc hợp tác của BND với NSA.

Tháng 5-2015, báo cáo điều tra sơ bộ của Ủy ban Tình báo đã phơi bày sự thật rằng, BND đã hợp tác với NSA do thám người Đức và một số đối tác gần gũi của Đức ở châu Âu kéo dài trong khoảng thời gian một thập niên. Cụ thể, BND đã sử dụng hệ thống trạm thu sóng vệ tinh ở Bad Aidling, bang Bavaria để thu thập tín hiệu, nghe lén các cuộc gọi điện thoại và giao dịch viễn thông (fax) rồi sau đó chuyển các dữ liệu thu thập được cho NSA để phân tích.

Việc hợp tác này đã được BND âm thầm ký kết với NSA vào năm 2002, trong đó có điều khoản quy định BND sử dụng trạm thu tín hiệu vệ tinh Bad Aidling phục vụ theo yêu cầu của NSA. Trong số các nạn nhân nghe lén của BND, ngoài công dân Đức còn có các tổ chức, cá nhân ở Đức và một số nước ở châu Âu, trong đó quan trọng nhất là Điện Élysée của Pháp, trụ sở một số cơ quan chủ chốt của châu Âu ở Brussels, bao gồm cả Ủy ban châu Âu.

Trong phiên trả lời chất vấn của Ủy ban Tình báo Quốc hội Đức vào tháng 5-2015, ông Schindler từng thừa nhận các nhân viên của ông đã không sao chép để lưu lại các dữ liệu mà họ đã chuyển cho NSA, từ đó khiến cho việc kiểm tra lại các thông tin đã chuyển giao gặp khó khăn. Việc tiết lộ các hợp tác của BND với NSA từng gây nên làn sóng phẫn nộ trong dư luận Đức. Và với sức ép từ phía Ủy ban Tình báo, BND đã phải cắt giảm mạnh sự hợp tác với NSA.

Vấn đề của BND không dừng lại ở vụ việc hợp tác với NSA mà còn những vụ bê bối khác, trong đó có vụ việc nghiêm trọng điệp viên Markus R bán tài liệu mật cho cho tình báo Nga và Mỹ, gây thiệt hại khá lớn cho hoạt động tình báo của BND. Cụ thể, trong giai đoạn 2008 - 2014, Markus R đã bán cho CIA và Cơ quan tình báo đối ngoại Nga 218 tài liệu có mức độ mật cao với giá tiền khoảng 80.000 euro (tương đương 91.000 USD).

Báo Đức Der Spiegel tiết lộ rằng trong số hơn 200 tài liệu mật đó có danh sách toàn bộ điệp viên ngầm của BND ở nước ngoài, một bản ghi nghe lén cuộc gọi điện thoại giữa cựu Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton với cựu Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Kofi Annan, một bản dự thảo chiến lược phản gián,…

Với những chứng cứ không thể chối cãi, tháng 8-2015, Tòa tuyên buộc tội Markus R với tội danh chuyển giao tài liệu mật cho tình báo nước ngoài. Tháng 3-2016, Tòa án thành phố Munich đã tuyên án Markus R. 8 năm tù giam.

Trong bối cảnh châu Âu đối mặt với nguy cơ khủng bố cao độ, BND của ông Schindler cũng bị chỉ trích là đã không kịp thời giúp sức ngăn chặn khủng bố IS, và có một phần trách nhiệm trong việc để xảy ra hai vụ khủng bố nghiêm trọng là vụ tấn công Paris tháng 11-2015 và vụ đánh bom sân bay và ga tàu điện ở Brussels vào ngày 22-3-2016. 

An Tôn (tổng hợp)

Các tin khác

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Một báo cáo mới từ Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) xác nhận con số gây sốc khi mỗi năm có hơn 6.000 tỷ USD tiền bẩn được “rửa” trên phạm vi toàn cầu. Đằng sau con số khổng lồ ấy, một vấn đề đáng lo ngại là hệ thống tài chính thế giới đang bị bào mòn bởi một thế hệ tội phạm mới được trang bị trí tuệ nhân tạo, sử dụng tiền mã hóa và những kẽ hở pháp lý xuyên biên giới.

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Một sĩ quan Lực lượng Biên phòng Anh cùng một quan chức thương mại Hồng Kông tại London đã bị tòa án kết tội liên quan hoạt động gián điệp và theo dõi những người bất đồng chính kiến dưới vỏ bọc “cảnh sát ngầm”.

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Trong nhiều năm, phụ nữ trong các tổ chức thánh chiến thường được nhìn nhận như “cô dâu thánh chiến”, họ vừa đảm nhiệm hậu cần hoặc thực hiện đánh bom liều chết. Tuy nhiên, hiện nay cách nhìn này không còn chính xác.

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Thượng úy Vasily Lovchikov bất ngờ nhận lệnh triệu tập tới sở chỉ huy quân đoàn ở Blagoveschensk. Tại đây, ông có cuộc gặp riêng với một đại tá hải quân, người được cho là phái viên của Tổng cục Tình báo Bộ Tổng tham mưu (GRU) từ Moscow đến để tuyển chọn nhân sự cho Học viện Ngoại giao Quân sự. Trước sự ngỡ ngàng của Vasily về cơ hội đào tạo và làm việc ở nước ngoài, vị đại tá trực tiếp đưa ra lời đề nghị mời ông tham gia kỳ thi tuyển sinh.

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Một cuộc tình, một vụ bắt giữ vì lái xe trong lúc say rượu và quyết định đào tẩu của một sĩ quan KGB đã dẫn tới một trong những vụ trục xuất nhân viên tình báo lớn nhất thời Chiến tranh Lạnh. Tháng 9/1971, Anh trục xuất 105 quan chức Liên Xô bị nghi hoạt động tình báo; Moscow đáp trả bằng việc trục xuất 18 nhân viên ngoại giao Anh. Nhưng đằng sau vụ bê bối tưởng như bắt đầu từ một cuộc say rượu ấy là cả một chiến dịch phản gián đã được MI5 chuẩn bị từ nhiều năm trước.

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Dư luận quốc tế vẫn còn xôn xao trước tin Ủy ban Châu Âu (EC) ngừng mọi hoạt động viện trợ Sierra Leone từ ngày 1-10-2026. Trước đó Liên minh Châu Âu (EU) có kế hoạch viện trợ quốc gia Tây Phi 18 triệu euro vào năm 2026 và 20,5 triệu euro vào năm 2027. Lý do được EC đưa ra là chính phủ Sierra Leone từ chối trục xuất ông trùm ma túy Jos Leijdekkers về Hà Lan.

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Sau khi đột nhập liên tiếp 3 tiệm vàng lấy trộm tài sản có trị giá hơn 5 tỷ đồng, Nguyễn Duy Nhật (sinh năm 1966, trú tại phường Thanh Thủy, TP Huế, thời điểm gây án là bác sĩ khoa Đột quỵ, Bệnh viện Trung ương Huế) mới sa lưới Công an. Nhìn lại hành trình đột nhập 3 tiệm vàng để lấy trộm tài sản, mới thấy được vị bác sĩ đã lên kế hoạch từng chi tiết và phương thức, thủ đoạn như những tên “siêu trộm” chuyên nghiệp…

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Trong Thế chiến thứ nhất, người Anh đã sử dụng các tàu bẫy để chống lại tàu ngầm Đức. Bước sang Thế chiến thứ hai, Bộ Hải quân Anh quyết định khôi phục chiến thuật này. Liệu đây có phải là một quyết định sáng suốt? Câu trả lời đã được thể hiện qua trận hải chiến diễn ra vào ngày 29/6/1940 giữa một tàu ngầm Đức và một tàu bẫy của Anh.

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Từ lâu, dư luận biết khá nhiều về mối quan hệ đặc biệt giữa Giáo hội Scientology với cộng đồng tình báo Mỹ. Sâu xa Scientology còn có mối quan hệ phức tạp, bí mật với giới quyền lực và bộ máy tình báo phương Tây. Chủ đề đặc biệt này vừa được tạp chí trực tuyến Nga Lưu trữ Lịch sử gián điệp (EAH) cập nhật.

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Điều gì đã khiến những liên lạc, thông tin về mục tiêu và các bước chuẩn bị bị cáo buộc trở thành đầu mối của một cuộc điều tra an ninh? Vụ truy tố Joshua Cammidge đang làm lộ những dấu vết dẫn tới một mắt xích trong nghi án tình báo tại Anh.

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Trung tâm Quan hệ Công chúng thuộc Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) vừa công bố các tài liệu đã được giải mật của Cục An ninh Liên bang Nga tỉnh Kursk, liên quan đến hồ sơ vụ án hình sự đối với Leonid Shevchenko, sinh năm 1922, kẻ bị kết án về tội phản quốc trong những năm chiến tranh và tội hoạt động gián điệp sau chiến tranh.

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.