Vì sao bệnh tay chân miệng làm chết nhiều người?

Từ tháng 2 năm 2016, bệnh tay chân miệng lại xuất hiện và có xu hướng tăng. Hiện tại đã có 665 ca mắc bệnh, nhiều nhất là ở TP HCM và Hà Nội.

Chủng vi rút gây nhiều biến chứng nguy hiểm

Ngày 18 - 3, Trung tâm Y tế dự phòng Hà Nội cho biết, từ đầu năm đến nay TP đã có 176 ca mắc bệnh tay chân miệng (TCM) rải rác tại 19 quận, huyện, thị xã, không có tử vong, số ca bệnh giảm 41% so với cùng kỳ năm 2015... Nhưng từ cuối tháng 2 đến nay số người mắc bệnh lại tăng, đặc biệt có 2 trường hợp dương tính với Enterovirus 71 (EV71) là chủng virus có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm.

Hình ảnh của bệnh chân tay miệng.
Hình ảnh của bệnh chân tay miệng.

TCM là bệnh lây theo đường tiêu hoá mà mầm bệnh ở trong nước bọt, nốt tổn thương trên da và phân của trẻ bệnh, vì thế trẻ ở nhà trẻ, mẫu giáo dưới 5 tuổi, đặc biệt dưới 3 tuổi có nguy cơ lây truyền rất cao, nhất là khi bùng phát dịch. Hầu hết các loại dịch bệnh xảy ra vào những mùa nhất định nhưng bệnh TCM rải rác quanh năm, nghĩa là không có chu kỳ nhất định. Ở các tỉnh phía Nam nước ta, bệnh có xu hướng tăng cao từ tháng 3 - 5 và từ tháng 9 - 12 hàng năm.

Có nhiều type virus gây bệnh nhưng hiện chưa có vaccine phòng bệnh. Bệnh này được phát hiện năm 1957 ở Toronto, Canada và phân lập được virus gây bệnh là Coxsackie type A16. Tương tự năm 1959, trong vụ dịch ở Birmingham, Anh cũng phân lập được virus này. Nhưng đến năm 1969, vụ dịch ở New Yok, Mỹ lại phân lập được Enterovirus type 71 (EV71) cũng gây bệnh này.

Ở Trung Quốc, năm 1981, TP Thượng Hải là nơi đầu tiên phát hiện bệnh này rồi lan sang Bắc Kinh, Quảng Đông. Năm 1995 và 1998 Trung Quốc cũng phân lập được EV71. Từ đó đến nay đã có nhiều dịch TCM ở nhiều nơi trên thế giới:

- Năm 1997, 31 trẻ chết vì TCM ở Sarawak, Malaysia, phân lập được mầm bệnh là EV71.

-  Năm 1998, dịch ở Đài Loan với 1.500.000 trẻ mắc bệnh, có 405 ca biến chứng nặng như viêm não, viêm màng não nước trong, phù phổi, chảy máu phổi, liệt chi và viêm cơ tim, 78 trẻ tử vong; phân lập được mầm bệnh là EV71.

- Năm 2006, 7 trẻ chết do bệnh này cũng ở Sarawak, Malaysia. Dịch cũng bùng phát ở Chikungunya thuộc miền Nam và nhiều tỉnh miền Tây Ấn Độ.

- Năm 2007, tỉnh Giang Đông, Trung Quốc có 39.606 ca bệnh, 6 trường hợp tử vong, phát hiện căn nguyên gây bệnh là EV71. Dịch cũng xảy ra ở Tây Bengal, phía đông Ấn Độ.

- Năm 2008, dịch phát ở Phụ Dương, tỉnh An Huy, Trung Quốc: 25.000 trẻ mắc bệnh, 42 trẻ tử vong; ở Singapore: 2.600 ca; Việt Nam: 2.300 ca, 11 ca tử vong; Mông Cổ: 1.600; Brunei: 1053 ca.

- Năm 2009, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc có 17 trẻ chết; tỉnh Hà Nam lân cận có 18 trẻ chết. Trung Quốc báo từ tháng 1 đến tháng 4 có 115.000 ca bệnh, 773 ca nặng và 50 trẻ tử vong. Indonesia cũng thông báo dịch.

- Năm 2010, các tỉnh Quảng Tây, Quảng Đông, Hà Bắc, Hà Nam, Sơn Đông có 70.756 trẻ mắc bệnh, 40 trẻ tử vong.

- Năm 2012, dịch ở tỉnh Hồ Nam, Trung Quốc, với khoảng 35.000 ca bệnh, 7 ca tử vong.

Ở nước ta bệnh TCM xuất hiện ở các tỉnh phía Nam từ cuối những năm 90 của thế kỷ trước, những năm gần đây đã lan ra phía bắc, số mắc bệnh tăng cao từ năm 2011. Theo Cục Y tế dự phòng, năm 2014 cả nước ghi nhận 80.685 trường hợp mắc tay chân miệng, 8 trường hợp tử vong. Tính đến đầu tháng 10-2015 đã có trên 70 ca tử vong và đến tháng 11-2015 đã có trên 44.000 ca bệnh. Năm 2011, có 71.472 ca bệnh, tử vong 130 trẻ...  Tỉ lệ mắc bệnh trung bình ở Việt Nam trong 5 năm từ 2010 đến 2014 khoảng 28,1/100.000.

Đáng lo ngại là trong khoảng  gần 20 năm trở lại đây, dịch TCM ở Trung Quốc và các nước Đông Nam Á chủ yếu do EV71, bằng chứng là hai vụ dịch ở Malaysia năm 1997, Đài Loan năm 1998 và nhiều vụ dịch ở Trung Quốc nói trên. Chủng virus này rất nguy hiểm vì thường gây các biến chứng nặng như viêm não, viêm màng não nước trong (dịch não tủy không đục như viêm màng não mủ do vi khuẩn, thấy khi chọc dò tủy sống), phù phổi, chảy máu phổi, liệt (các chi, giống bại liệt - paralysis), viêm cơ tim và viêm phổi, trong khi virus Coxsackie không gây những biến chứng này.

Ở nước ta, trước đây EV71 chỉ xuất hiện ở phía Nam thì nay đã xuất hiện ở phía Bắc, từ năm 2011, một bé ba tuổi tử vong ở Hà Nội cho xét nghiệm dương tính với EV71. Một mặt, bệnh TCM ở một số quốc gia châu Á - Thái Bình Dương trong những năm gần đây có xu hướng tăng cao. WHO thông báo năm 2014, Trung Quốc với gần 700.000 ca bệnh, tăng 1,9 lần; Singapore gần 7.000 ca tăng 1,03 lần so với cùng kỳ năm 2013.

Cách nhận biết và phòng tránh

Để đối phó với bệnh TCM, trước hết cần giữ cho trẻ  ăn, ở sạch; giữ bàn tay sạch và đồ chơi sạch mà việc rửa tay bằng xà phòng và tẩy rửa đồ chơi bằng các dung dịch sát trùng rất có hiệu quả. Thứ đến vệ sinh môi trường như sàn nhà,  tay vịn cầu thang, đồ dùng..., phun thuốc diệt mầm bệnh... Khi nghi ngờ trẻ mắc bệnh phải đi khám và thông báo với y tế địa phương. Phải cho trẻ mắc bệnh nghỉ học để tránh lây lan.

Người dân không thể biết chủng virus nào gây bệnh, nhưng để chủ động phòng biến chứng nên biết phân độ lâm sàng bệnh TCM của Bộ Y tế năm 2011:

Độ 1: Chỉ loét miệng và có các nốt phỏng ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, mông; mệt mỏi, khó chịu; đau họng, đau lan ra hai lỗ tai; trẻ sơ sinh đến mới biết đi quấy khóc, bỏ bú, biếng ăn; đôi khi tiêu chảy.

Độ 2: Biến chứng thần kinh hoặc tim mạch mức độ trung bình: Có biểu hiện rung giật cơ từng cơn ngắn 1 - 2 giây, chủ yếu ở tay và chân, trong cơn giật cơ trẻ vẫn tỉnh táo (trẻ nhỏ giống như giật mình, phải nghi ngờ nếu trong vòng 30 phút trẻ “giật mình” hai lần trở lên). Có thể kèm theo một trong các dấu hiệu đi loạng choạng hoặc chới với; ngủ gà; bứt rứt; run chi, rõ hơn là chi yếu hoặc liệt; mắt nhìn ngược. Mạch nhanh trên 150 lần/phút (khi trẻ nằm yên và ngoài cơn sốt). Sốt cao 39,50C (nhiệt độ hậu môn  -  nhiệt độ nách thấp hơn nhiệt độ dưới lưỡi hay nhiệt độ hậu môn 0,50C). Liệt các dây thần kinh sọ não (phụ trách giác quan: nhìn; nghe; ngửi; vị giác; vận động lưỡi, hầu, họng...).

Độ 3: Biến chứng nặng về thần kinh, hô hấp, tim mạch: Biểu hiện co giật, hôn mê; khó thở: thở nhanh, rút lõm các khe liên sườn. Mạch nhanh trên 170 lần/phút; tăng huyết áp.

Độ 4: Biến chứng rất nặng, khó hồi phục: Phù phổi cấp; sốc, trụỵ mạch hoặc có cơn ngừng thở.

Cũng giống như sốt xuất huyết, khi mới xuất hiện bệnh TCM không làm chết người, nhưng từ khi EV71 “tham gia” gây bệnh thì ngày càng có nhiều trường hợp tử vong. Do không có thuốc đặc trị, chưa có vaccine và tình trạng gây bệnh tăng diện rộng của chủng EV71 nên bệnh TCM ngày càng trở lên nguy hiểm.

Năm 2013, một bài viết trên tạp chí y học The Lancet nói rằng các nhà khoa học Trung Quốc đã nghiên cứu, thử nghiệm vaccine Beijing Vigoo có thể phòng bệnh do EV71 hiệu quả tới 90% và có 10.245 trẻ trong độ tuổi từ 6 đến 35 tháng được thử nghiệm loại vaccine này. Tuy nhiên, đến nay vaccine này vẫn chưa được đưa ra sử dụng trên thị trường liệu rằng thông tin trên có xác thực?

Bs. Trần Kiên

Các tin khác

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.