Vệ tinh ngăn chặn thảm họa khí hậu

Một "con mắt" kỹ thuật số trên bầu trời sắc nét đến nỗi nó có thể phát hiện ra các vi hạt trong đại dương, hoặc phân tích các hạt khói trong đám cháy rừng. Nghe có vẻ như khoa học viễn tưởng, nhưng đó là sự thật, nó đã xuất hiện sớm hơn chúng ta nghĩ.

Trong hơn 3 thập niên, các cơ quan không gian như NASA và ESA đã quan sát trái đất từ không gian và theo dõi các kiểu thời tiết và khí hậu toàn cầu. 

Chương trình quan sát Trái đất toàn diện nhất châu Âu Copernicus, bao gồm một đội tàu vệ tinh do ESA vận hành. Các vệ tinh Sentinel đang theo dõi môi trường trái đất, bao gồm nồng độ CO2 trong khí quyển, mực nước biển dâng cao, lũ lụt, động đất và nhiệt độ toàn cầu tăng.

Tuy nhiên, một trong những nhiệm vụ của vệ tinh được trình bày tại Triển lãm không gian, được gọi là Chương trình phân tích và lập bản đồ môi trường (EnMap) hứa hẹn một tiềm năng rất lớn khi quan sát trái đất từ trên cao.

Được phát triển bởi nhà sản xuất vệ tinh OHB của Đức, được quản lý bởi Trung tâm hàng không vũ trụ Đức (DLR). EnMap sử dụng công nghệ cảm biến siêu nhạy độ phân giải cao để giám sát hệ sinh thái của trái đất. Nó được thiết kế để phục vụ như là một sự kế thừa cho công nghệ đa chủng tộc hiện tại có độ phân giải thấp hơn nhiều và khả năng hạn chế trong việc chụp ảnh.

Vệ tinh mới thu được nhiều thông tin hơn những gì có thể nhìn thấy bằng mắt thường. Hình ảnh vệ tinh cũng chứa đựng bằng chứng vật lý về khoáng chất và các vật liệu khác trên bề mặt, nó cho phép các nhà khoa học đưa ra kết luận về bất kỳ thay đổi tiềm năng nào có thể xảy ra.

Ví dụ, nếu bề mặt của đại dương có chứa vi hạt, một vệ tinh siêu âm có thể phát hiện bằng chứng về các phân tử polymer hiện có bằng cách thu thập dữ liệu chứa trong ánh sáng mặt trời phản xạ.

Nhà phát triển kinh doanh của OHB Cornelius Schalinski nói rằng công nghệ EnMap mới rất tiên tiến và nó sẽ thay thế các phép đo "tại chỗ" truyền thống. Schalinski chỉ ra rằng thế hệ vệ tinh mới sẽ bổ sung thông tin về môi trường toàn cầu được cung cấp bởi chương trình Copernicus hiện có.

Theo Trung tâm hàng không vũ trụ Đức, EnMap được thiết lập để khởi động vào năm 2021, là một công cụ để đo lường tác động của biến đổi khí hậu đối với cả hệ sinh thái đại dương và đất liền của trái đất. Những tác động có hại của tình trạng khẩn cấp khí hậu, như hạn hán kéo dài và lũ lụt nặng nề đang ngày càng ảnh hưởng đến nông nghiệp. Ngày càng trở nên khó khăn hơn để nuôi sống dân số ngày càng tăng của toàn cầu, dự kiến sẽ đạt 11 tỷ người vào cuối thế kỷ này.

Những người tạo ra EnMap cho biết họ nhằm mục đích cung cấp dữ liệu liên tục có thể giúp nông dân ngăn chặn sự thất bại của cây trồng bằng cách dự đoán thiếu chất dinh dưỡng, sâu bệnh và thiếu nước. Dữ liệu vệ tinh cũng có thể được sử dụng bởi các nhà ra quyết định, như các tổ chức EU, để tạo ra các chính sách tốt hơn cho trợ cấp nông nghiệp, vì có thể theo dõi các tuyên bố của nông dân về sản xuất lương thực.

Điều quan trọng nữa là bảo vệ các khu rừng trên thế giới, vì chúng có khả năng hấp thụ 2,6 tỷ tấn CO2, hoặc khoảng một phần ba lượng khí thải carbon mỗi năm.

Những vệ tinh mới này có thể xác định liệu việc quản lý rừng có được thực hiện một cách bền vững hay không, bằng cách giám sát nạn phá rừng. So với các công cụ đo lường hiện tại sử dụng Chỉ số độ ẩm (DRMSI), vệ tinh mới cũng có thể phát hiện các dấu hiệu sớm của hạn hán, các loài cây bản đồ và cấu trúc của rừng.

Mực nước biển  dâng cao  đang ngày càng ảnh hưởng đến bờ biển, cũng như chất lượng nước ven biển và nội địa. Nếu sự tan chảy tiếp diễn, mực nước biển có thể tăng 30 - 60 cm vào năm 2100. Nhiệm vụ vệ tinh theo kế hoạch sẽ theo dõi sự xói mòn của bờ biển, cũng như phát hiện ô nhiễm và các hạt trong nước, từ chất hữu cơ đến sinh vật phù du và tảo là loài chiếm ưu thế.

Quản lý các khu vực đô thị, đặc biệt là những khu vực ngày càng bị ảnh hưởng bởi thảm họa biến đổi khí hậu, cũng là ưu tiên hàng đầu. Theo dự đoán, đến năm 2050, gần 70% dân số toàn cầu sẽ sống ở các thành phố. Vệ tinh mới có thể được sử dụng để lập kế hoạch cho các thành phố bền vững bằng cách đo lường mức độ các khu vực được bao phủ trong thảm thực vật, trái ngược với bê tông và các tòa nhà.

Hiện nay, các vệ tinh vẫn là một công cụ quan trọng và hiệu quả nhất trong việc cung cấp dữ liệu môi trường có giá trị. Hội nghị về những quan điểm mới trong quan sát trái đất ở Cologne đã quy tụ nhiều công ty, các công ty và tổ chức đang phát triển hơn nữa các công cụ sử dụng hình ảnh vệ tinh.

Trong số các công cụ được trình bày có Hộp công cụ phân loại GEO được hỗ trợ bởi một số dự án bao gồm Dịch vụ quan sát đất ngập nước dựa trên vệ tinh (SWOS). Công cụ này sử dụng dữ liệu được cung cấp bởi các vệ tinh Copernicus và cho phép xem, tải xuống và phân tích hình ảnh của những nơi xa xôi, không thể tiếp cận trên trái đất.

Một số trong những khu vực này, như vùng đất ngập nước là một phần quan trọng trong môi trường tự nhiên của chúng ta. Chúng làm giảm mực nước biển, phục vụ như một bể chứa carbon, cung cấp môi trường sống cho động vật hoang dã, lọc các chất ô nhiễm và phục vụ như một vùng đất nông nghiệp màu mỡ cho nông nghiệp. Hộp công cụ GEO có thể theo dõi phạm vi và trạng thái của vùng đất ngập nước, động lực học và chất lượng mặt nước.

Có một thị trường các ứng dụng phần mềm tương tự để giúp các chính phủ theo dõi và báo cáo tiến trình của họ khi đạt được các mục tiêu phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc, nhưng nhiều quốc gia chưa thực sự muốn sử dụng công nghệ này.

Kathrin Weise là người quản lý dự án tại công ty Jena-Optronik GmbH, công ty đã phát triển Hộp công cụ phân loại GEO, bà nói rằng các quốc gia là tùy chọn để chọn loại công cụ nào họ muốn sử dụng. Các vệ tinh có thể cung cấp cho chính phủ quốc gia các dữ liệu cần thiết để báo cáo cho họ biết. 

Cảnh Nguyễn (tổng hợp)

Các tin khác

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.

Đại tá Ngô Thuận Lăng, Trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh chia sẻ về vụ án.

Điều gì đẩy người trẻ vào vòng lao lý?

Những cuộc gọi, những buổi tư vấn trong vụ án "hợp đồng kỳ nghỉ" không chỉ khiến hàng nghìn người mất tiền mà còn đẩy nhiều nhân viên telesale ngoài 20 tuổi vướng vào vòng lao lý. Đằng sau những bản án là áp lực kiếm tiền, sự thiếu định hướng và những ranh giới pháp lý, đạo đức bị xóa nhòa, khiến không ít người trẻ trở thành mắt xích trong các đường dây lừa đảo.

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Phía sau những tài khoản viral (mức độ nổi tiếng) tạo sóng gây bão trên mạng xã hội, là đội quân đếm like, câu view thời vụ. Ít ai ngờ, chợ like “ảo” và view “ma” này đã tiếp tay cho những chiêu trò lừa đảo tinh vi của tội phạm trên không gian mạng...

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.