Vệ tinh ngăn chặn thảm họa khí hậu

Một "con mắt" kỹ thuật số trên bầu trời sắc nét đến nỗi nó có thể phát hiện ra các vi hạt trong đại dương, hoặc phân tích các hạt khói trong đám cháy rừng. Nghe có vẻ như khoa học viễn tưởng, nhưng đó là sự thật, nó đã xuất hiện sớm hơn chúng ta nghĩ.

Trong hơn 3 thập niên, các cơ quan không gian như NASA và ESA đã quan sát trái đất từ không gian và theo dõi các kiểu thời tiết và khí hậu toàn cầu. 

Chương trình quan sát Trái đất toàn diện nhất châu Âu Copernicus, bao gồm một đội tàu vệ tinh do ESA vận hành. Các vệ tinh Sentinel đang theo dõi môi trường trái đất, bao gồm nồng độ CO2 trong khí quyển, mực nước biển dâng cao, lũ lụt, động đất và nhiệt độ toàn cầu tăng.

Tuy nhiên, một trong những nhiệm vụ của vệ tinh được trình bày tại Triển lãm không gian, được gọi là Chương trình phân tích và lập bản đồ môi trường (EnMap) hứa hẹn một tiềm năng rất lớn khi quan sát trái đất từ trên cao.

Được phát triển bởi nhà sản xuất vệ tinh OHB của Đức, được quản lý bởi Trung tâm hàng không vũ trụ Đức (DLR). EnMap sử dụng công nghệ cảm biến siêu nhạy độ phân giải cao để giám sát hệ sinh thái của trái đất. Nó được thiết kế để phục vụ như là một sự kế thừa cho công nghệ đa chủng tộc hiện tại có độ phân giải thấp hơn nhiều và khả năng hạn chế trong việc chụp ảnh.

Vệ tinh mới thu được nhiều thông tin hơn những gì có thể nhìn thấy bằng mắt thường. Hình ảnh vệ tinh cũng chứa đựng bằng chứng vật lý về khoáng chất và các vật liệu khác trên bề mặt, nó cho phép các nhà khoa học đưa ra kết luận về bất kỳ thay đổi tiềm năng nào có thể xảy ra.

Ví dụ, nếu bề mặt của đại dương có chứa vi hạt, một vệ tinh siêu âm có thể phát hiện bằng chứng về các phân tử polymer hiện có bằng cách thu thập dữ liệu chứa trong ánh sáng mặt trời phản xạ.

Nhà phát triển kinh doanh của OHB Cornelius Schalinski nói rằng công nghệ EnMap mới rất tiên tiến và nó sẽ thay thế các phép đo "tại chỗ" truyền thống. Schalinski chỉ ra rằng thế hệ vệ tinh mới sẽ bổ sung thông tin về môi trường toàn cầu được cung cấp bởi chương trình Copernicus hiện có.

Theo Trung tâm hàng không vũ trụ Đức, EnMap được thiết lập để khởi động vào năm 2021, là một công cụ để đo lường tác động của biến đổi khí hậu đối với cả hệ sinh thái đại dương và đất liền của trái đất. Những tác động có hại của tình trạng khẩn cấp khí hậu, như hạn hán kéo dài và lũ lụt nặng nề đang ngày càng ảnh hưởng đến nông nghiệp. Ngày càng trở nên khó khăn hơn để nuôi sống dân số ngày càng tăng của toàn cầu, dự kiến sẽ đạt 11 tỷ người vào cuối thế kỷ này.

Những người tạo ra EnMap cho biết họ nhằm mục đích cung cấp dữ liệu liên tục có thể giúp nông dân ngăn chặn sự thất bại của cây trồng bằng cách dự đoán thiếu chất dinh dưỡng, sâu bệnh và thiếu nước. Dữ liệu vệ tinh cũng có thể được sử dụng bởi các nhà ra quyết định, như các tổ chức EU, để tạo ra các chính sách tốt hơn cho trợ cấp nông nghiệp, vì có thể theo dõi các tuyên bố của nông dân về sản xuất lương thực.

Điều quan trọng nữa là bảo vệ các khu rừng trên thế giới, vì chúng có khả năng hấp thụ 2,6 tỷ tấn CO2, hoặc khoảng một phần ba lượng khí thải carbon mỗi năm.

Những vệ tinh mới này có thể xác định liệu việc quản lý rừng có được thực hiện một cách bền vững hay không, bằng cách giám sát nạn phá rừng. So với các công cụ đo lường hiện tại sử dụng Chỉ số độ ẩm (DRMSI), vệ tinh mới cũng có thể phát hiện các dấu hiệu sớm của hạn hán, các loài cây bản đồ và cấu trúc của rừng.

Mực nước biển  dâng cao  đang ngày càng ảnh hưởng đến bờ biển, cũng như chất lượng nước ven biển và nội địa. Nếu sự tan chảy tiếp diễn, mực nước biển có thể tăng 30 - 60 cm vào năm 2100. Nhiệm vụ vệ tinh theo kế hoạch sẽ theo dõi sự xói mòn của bờ biển, cũng như phát hiện ô nhiễm và các hạt trong nước, từ chất hữu cơ đến sinh vật phù du và tảo là loài chiếm ưu thế.

Quản lý các khu vực đô thị, đặc biệt là những khu vực ngày càng bị ảnh hưởng bởi thảm họa biến đổi khí hậu, cũng là ưu tiên hàng đầu. Theo dự đoán, đến năm 2050, gần 70% dân số toàn cầu sẽ sống ở các thành phố. Vệ tinh mới có thể được sử dụng để lập kế hoạch cho các thành phố bền vững bằng cách đo lường mức độ các khu vực được bao phủ trong thảm thực vật, trái ngược với bê tông và các tòa nhà.

Hiện nay, các vệ tinh vẫn là một công cụ quan trọng và hiệu quả nhất trong việc cung cấp dữ liệu môi trường có giá trị. Hội nghị về những quan điểm mới trong quan sát trái đất ở Cologne đã quy tụ nhiều công ty, các công ty và tổ chức đang phát triển hơn nữa các công cụ sử dụng hình ảnh vệ tinh.

Trong số các công cụ được trình bày có Hộp công cụ phân loại GEO được hỗ trợ bởi một số dự án bao gồm Dịch vụ quan sát đất ngập nước dựa trên vệ tinh (SWOS). Công cụ này sử dụng dữ liệu được cung cấp bởi các vệ tinh Copernicus và cho phép xem, tải xuống và phân tích hình ảnh của những nơi xa xôi, không thể tiếp cận trên trái đất.

Một số trong những khu vực này, như vùng đất ngập nước là một phần quan trọng trong môi trường tự nhiên của chúng ta. Chúng làm giảm mực nước biển, phục vụ như một bể chứa carbon, cung cấp môi trường sống cho động vật hoang dã, lọc các chất ô nhiễm và phục vụ như một vùng đất nông nghiệp màu mỡ cho nông nghiệp. Hộp công cụ GEO có thể theo dõi phạm vi và trạng thái của vùng đất ngập nước, động lực học và chất lượng mặt nước.

Có một thị trường các ứng dụng phần mềm tương tự để giúp các chính phủ theo dõi và báo cáo tiến trình của họ khi đạt được các mục tiêu phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc, nhưng nhiều quốc gia chưa thực sự muốn sử dụng công nghệ này.

Kathrin Weise là người quản lý dự án tại công ty Jena-Optronik GmbH, công ty đã phát triển Hộp công cụ phân loại GEO, bà nói rằng các quốc gia là tùy chọn để chọn loại công cụ nào họ muốn sử dụng. Các vệ tinh có thể cung cấp cho chính phủ quốc gia các dữ liệu cần thiết để báo cáo cho họ biết. 

Cảnh Nguyễn (tổng hợp)

Các tin khác

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.

Một quyết định tháo gỡ

Một quyết định tháo gỡ

Chiều 5/12/2025, với 439/443 đại biểu biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua thông Luật Giám định tư pháp sửa đổi, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Luật này đã khôi phục “quyền” giám định pháp y thương tích trên người sống của các bác sĩ pháp y CAND…

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Giữa thế kỷ XVI, tại một ngôi làng nhỏ miền Nam nước Pháp, một người đàn ông trở về sau nhiều năm mất tích và được cả cộng đồng thừa nhận là Martin Guerre. Ông được vợ chấp nhận, được gia đình đón nhận, thậm chí tham gia các tranh chấp tài sản như một chủ hộ thực sự. Chỉ có một sự thật mà không ai nhận ra trong nhiều năm: ông không phải Martin Guerre. Vụ án sau đó không chỉ là câu chuyện về một kẻ mạo danh, mà còn trở thành một trong những hồ sơ đầu tiên đặt nền móng cho tư duy pháp lý về danh tính con người - một vấn đề mà hơn 4 thế kỷ sau vẫn còn nguyên tính thời sự.

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran mới đây nhắm vào trung tâm dữ liệu của các hãng công nghệ lớn tại Trung Đông bất ngờ gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với thế giới: cơ sở hạ tầng dữ liệu đã chuyển từ tài sản thương mại thành mục tiêu chiến lược.

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Các cường quốc hàng đầu hiện đang bắt đầu hiểu được những thay đổi mang tính cách mạng do tiềm năng sử dụng rộng rãi các loại vũ khí chính xác tầm xa mang lại. Ở quy mô mà tên lửa chiến thuật có thể được sản xuất và triển khai hàng nghìn chiếc, tên lửa hành trình hàng chục nghìn chiếc và máy bay không người lái cảm tử tầm xa hàng triệu chiếc mỗi năm, tác động của chúng sẽ tương đương với vũ khí hạt nhân, ít nhất là ở cấp độ chiến thuật. Tất nhiên, giải pháp tối ưu sẽ luôn là sự kết hợp của cả hai, nhưng hoàn toàn có thể trong vòng 5 đến 10 năm tới, chính các loại vũ khí tầm xa, độ chính xác cao sẽ có khả năng giải quyết nhiệm vụ chính là đánh bại kẻ thù từ xa mà không cần sử dụng máy bay có người lái.

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Cuộc chiến với Iran đang trở thành nơi thử nghiệm cho các loại vũ khí mới nhất của Mỹ. Quân đội Hoa Kỳ đã sử dụng một số loại vũ khí mới để thực hiện các cuộc tấn công chống lại Tehran. Chúng bao gồm tên lửa đạn đạo tầm ngắn và máy bay không người lái (UAV) tấn công giá rẻ. Loại này được Mỹ cải biên từ công nghệ UAV của Iran. Các nhà quan sát cũng phát hiện ra một biến thể mới của tên lửa hành trình phóng từ tàu chiến.

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Bỗng một ngày nào đó, người ta bàng hoàng khi phát hiện hình ảnh của mình bị rao bán trên mạng với cảnh nhạy cảm, bị cắt ghép, chắp vá thành những món hàng “nóng” và bị trao đổi, mua bán như mớ rau, cân cá trên “chợ đen”. Đây là thực trạng đáng báo động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự và nhân phẩm con người, gây ra nhiều hệ lụy xấu cho cộng đồng và xã hội...

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA của một người vô gia cư Mỹ được tìm thấy dưới móng tay một nạn nhân bị giết, nhưng anh chưa từng gặp người đó trong đời, và từ nghịch lý này, một sự thật lộ ra: thứ được coi là bằng chứng chắc chắn nhất lại có thể đẩy một người vô tội đến sát bờ vực bị kết án.

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Khi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ kỹ thuật số ngày càng được sử dụng nhiều trong hoạt động quân sự, chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran cho thấy cách thức tiến hành chiến tranh đang thay đổi nhanh chóng. Khi dữ liệu trở thành mục tiêu và AI trở thành công cụ ra quyết định, ranh giới giữa chiến tranh truyền thống và chiến tranh công nghệ cao gần như bị xóa nhòa.

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

Mới đây, một công ty công nghệ quốc phòng Trung Quốc tuyên bố hệ thống AI của họ đã phát hiện tín hiệu từ máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ và dấu hiệu huy động quân sự nhiều tuần trước khi cuộc xung đột với Iran leo thang.

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Việc Israel sử dụng tên lửa Blue Sparrow đã thu hút sự chú ý toàn cầu vì quỹ đạo bay bất thường, tốc độ cao và khả năng tấn công các vị trí được phòng thủ kiên cố mà không cần nhiều cảnh báo.

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Hơn 16 tỷ mật khẩu và thông tin đăng nhập bị phơi bày trên không gian mạng đã tạo ra cú sốc lớn đối với giới an ninh toàn cầu. Vượt ra ngoài con số kỷ lục, vụ rò rỉ đã phơi lộ một thực tế đáng lo ngại: các lỗ hổng an ninh đang âm thầm kết nối, và chuyển hóa thành mối đe dọa có tính hệ thống.

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Việc kiểm soát các tuyến cáp quang ngầm dưới biển, huyết mạch của mạng Internet toàn cầu, đã trở thành chiến tuyến mới trong cuộc chiến giành quyền lực kỹ thuật số. Trong các vùng biển tranh chấp, sức mạnh thường được coi là một màn trình diễn.

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

Một phụ nữ 21 tuổi ở Hàn Quốc vừa bị cáo buộc đã sử dụng phần mềm ChatGPT để giúp trả lời các câu hỏi khi cô ta lên kế hoạch cho một loạt vụ giết người khiến hai người đàn ông thiệt mạng và một người khác bất tỉnh trong giây lát.