Vật liệu cảm biến nhiệt tiết kiệm năng lượng

Một nhóm nhà nghiên cứu tại Trường Kỹ thuật Phân tử Pritzker (PME) Đại học Chicago thiết kế loại vật liệu xây dựng giống tắc kè hoa có thể thay đổi màu hồng bên ngoài của nó - và lượng nhiệt mà nó hấp thụ hoặc tỏa ra - dựa theo nhiệt độ bên ngoài.

Thúc đẩy bởi biến đổi khí hậu

Vào những ngày nắng nóng, vật liệu này có thể phát ra tới 92% lượng nhiệt hồng ngoại mà nó chứa, giúp làm mát bên trong tòa nhà. Tuy nhiên, vào những ngày lạnh hơn, vật liệu này chỉ phát ra 7% hồng ngoại, giúp giữ ấm cho tòa nhà.

Giáo sư Po-Chun Hsu, người đứng đầu nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature Sustainability, cho biết: “Về cơ bản, chúng tôi đã tìm ra một cách sử dụng năng lượng thấp để đối xử với một tòa nhà như một con người; bạn thêm một lớp khi bạn lạnh và cởi một lớp khi bạn nóng. Loại vật liệu thông minh này cho phép chúng tôi duy trì nhiệt độ trong một tòa nhà mà không cần tiêu tốn nhiều năng lượng”.

image001.jpg -0
Vật liệu chứa một lớp có thể có 2 cấu trúc: đồng rắn giữ lại hầu hết nhiệt hồng ngoại, giúp giữ ấm cho tòa nhà, hoặc dung dịch nước phát ra tia hồng ngoại giúp làm mát tòa nhà.

Theo một số ước tính, các tòa nhà chiếm 30% mức tiêu thụ năng lượng toàn cầu và thải ra 10% tổng lượng khí nhà kính toàn cầu. Khoảng một nửa năng lượng này là do sưởi ấm và làm mát không gian bên trong. Hsu bình luận: “Trong một thời gian dài, hầu hết chúng ta đều coi việc kiểm soát nhiệt độ trong nhà là điều hiển nhiên mà không nghĩ đến việc nó cần bao nhiêu năng lượng. Nếu muốn có một tương lai ít carbon, tôi nghĩ chúng ta phải xem xét nhiều cách khác nhau để kiểm soát nhiệt độ tòa nhà theo cách tiết kiệm năng lượng hơn”.

Nhóm nhà nghiên cứu trước đây đã phát triển các vật liệu làm mát bức xạ giúp giữ mát cho tòa nhà bằng cách tăng cường khả năng phát ra tia hồng ngoại, loại nhiệt vô hình tỏa ra từ con người và đồ vật. Ngoài ra, cũng tồn tại những vật liệu ngăn cản sự phát tia hồng ngoại ở vùng khí hậu lạnh.

Chenxi Sui, sinh viên tốt nghiệp PME và tác giả đầu tiên của bản thảo mới, cho biết: “Một cách đơn giản để nghĩ về nó là nếu bạn có một tòa nhà hoàn toàn màu đen đối diện với mặt trời, nó sẽ dễ nóng lên hơn các tòa nhà khác”.

Loại sưởi ấm thụ động đó có thể là điều tốt trong mùa đông, nhưng không phải trong mùa hè. Khi sự nóng lên toàn cầu gây ra các hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng thường xuyên và thời tiết thay đổi, các tòa nhà cần phải có khả năng thích ứng - một số vùng khí hậu yêu cầu hệ thống sưởi quanh năm hoặc điều hòa không khí quanh năm.

Từ kim loại sang chất lỏng và ngược lại

Hsu và đồng nghiệp thiết kế một loại vật liệu xây dựng “điện sắc” không bắt lửa có chứa một lớp có thể mang 2 hình dạng: đồng rắn giữ lại hầu hết nhiệt hồng ngoại hoặc dung dịch nước phát ra tia hồng ngoại. Ở bất kỳ nhiệt độ kích hoạt đã chọn nào, thiết bị sử dụng một lượng điện nhỏ để tạo ra sự dịch chuyển hóa học giữa các trạng thái bằng cách lắng đọng đồng vào một màng mỏng hoặc tước đồng đó ra.

Trong bài báo mới, nhóm nhà nghiên cứu trình bày chi tiết cách thiết bị có thể chuyển đổi nhanh chóng và đảo ngược giữa trạng thái kim loại và chất lỏng. Họ chỉ ra khả năng chuyển đổi giữa 2 cấu hình vẫn hiệu quả ngay cả sau 1.800 chu kỳ.

Sau đó, nhóm tạo ra các mô hình về cách vật liệu của họ giúp cắt giảm chi phí năng lượng trong các tòa nhà điển hình ở 15 thành phố khác nhau của Mỹ. Họ báo cáo, trong một tòa nhà thương mại trung bình, lượng điện được sử dụng để tạo ra các thay đổi điện sắc trong vật liệu sẽ ít hơn 0,2% tổng lượng điện sử dụng của tòa nhà, nhưng có thể tiết kiệm 8,4% mức tiêu thụ năng lượng hàng năm của tòa nhà.

Hsu nói: “Một khi bạn chuyển đổi giữa các trạng thái, bạn không cần phải sử dụng thêm bất kỳ năng lượng nào để duy trì trạng thái đó. Vì vậy, đối với tòa nhà mà bạn không cần phải chuyển đổi giữa các trạng thái này thường xuyên, nó thực sự sử dụng một lượng điện rất không đáng kể”.

image002.jpg -0
Giáo sư Po-Chun Hsu, người đứng đầu nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature Sustainability.

Mở rộng quy mô

Cho đến nay, nhóm của Hsu mới chỉ tạo ra những mảnh vật liệu có đường kính khoảng 6cm. Tuy nhiên, họ tưởng tượng nhiều mảng vật liệu như vậy có thể được lắp ráp giống như ván lợp thành những tấm lớn hơn. Họ cho rằng vật liệu này cũng có thể được điều chỉnh để sử dụng các màu tùy chỉnh khác nhau - pha nước trong suốt và gần như bất kỳ màu nào có thể được đặt phía sau nó mà không ảnh hưởng đến khả năng hấp thụ tia hồng ngoại của nó.

Nhóm nhà nghiên cứu hiện đang nghiên cứu các cách chế tạo vật liệu khác nhau. Họ cũng có kế hoạch thăm dò các trạng thái trung gian của vật liệu có thể hữu ích như thế nào. Hsu cho biết: “Chúng tôi đã chứng minh rằng kiểm soát bức xạ có thể đóng một vai trò trong việc kiểm soát nhiều loại nhiệt độ tòa nhà trong các mùa khác nhau. Chúng tôi đang tiếp tục làm việc với các kỹ sư và lĩnh vực xây dựng để xem làm thế nào điều này có thể đóng góp cho một tương lai bền vững hơn”.

Duy Minh (Tổng hợp)

Các tin khác

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.

Đại tá Ngô Thuận Lăng, Trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh chia sẻ về vụ án.

Điều gì đẩy người trẻ vào vòng lao lý?

Những cuộc gọi, những buổi tư vấn trong vụ án "hợp đồng kỳ nghỉ" không chỉ khiến hàng nghìn người mất tiền mà còn đẩy nhiều nhân viên telesale ngoài 20 tuổi vướng vào vòng lao lý. Đằng sau những bản án là áp lực kiếm tiền, sự thiếu định hướng và những ranh giới pháp lý, đạo đức bị xóa nhòa, khiến không ít người trẻ trở thành mắt xích trong các đường dây lừa đảo.

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Phía sau những tài khoản viral (mức độ nổi tiếng) tạo sóng gây bão trên mạng xã hội, là đội quân đếm like, câu view thời vụ. Ít ai ngờ, chợ like “ảo” và view “ma” này đã tiếp tay cho những chiêu trò lừa đảo tinh vi của tội phạm trên không gian mạng...

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.