Ứng dụng AI trong kỹ thuật quân sự

Một cuộc đua ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự đang diễn ra với sự góp mặt của hàng chục quốc gia trên toàn thế giới, từ những quốc gia nhỏ bé đến những quốc gia được coi là cường quốc. Tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, cuộc đua này diễn ra trong bối cảnh cạnh tranh Mỹ-Trung leo thang, với suy nghĩ đã “ăn sâu bén rễ” rằng nước đầu tiên ứng dụng một công nghệ mới sẽ giành được lợi thế về địa kinh tế và địa chiến lược.

Tuy nhiên, khi sự cạnh tranh luôn đi kèm với những đòn kiềm chế lẫn nhau giữa những kẻ mạnh cùng với những định hướng chiến lược khác nhau của “người chơi”, cuộc đua này có thể dẫn tới cái kết ít ai ngờ tới.

AI được coi là một công nghệ ứng dụng tổng quát (GPT) mới nổi và sẽ được sử dụng rộng rãi giống như điện ngày nay. Do đó, trên toàn thế giới, AI là một vấn đề mang tính quốc gia, trong đó không thể bỏ qua việc ứng dụng công nghệ này trong lĩnh vực quốc phòng. Trong cuộc đua ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, Trung Quốc đang nổi lên là thế lực mạnh, cùng với Australia, Singapore, Đài Loan (Trung Quốc), Nhật Bản và Ấn Độ cũng đang nhập cuộc.   

antg -nh 2 bài ai.png -0
AI và các mô hình ngôn ngữ lớn để huấn luyện hệ thống AI quân sự.

Trung Quốc muốn giành vị trí dẫn đầu thì phải đổi mới công nghệ quốc gia và chiến lược này tập trung vào AI. Động thái chính sách mới nhất của Trung Quốc là thành lập các liên minh đổi mới nhằm tập hợp các nguồn lực nghiên cứu ở đầu chuỗi đổi mới cùng các doanh nghiệp và khách hàng sử dụng cuối ở cuối chuỗi đó. Ứng dụng AI trong lĩnh vực quốc phòng của Trung Quốc được lồng ghép trong nỗ lực quốc gia tổng hợp rất lớn này, trên nền tảng địa kinh tế mạnh mẽ và theo định hướng nhu cầu của người tiêu dùng. Quân đội Trung Quốc được tin là vẫn tích cực thử nghiệm để tìm được thế mạnh dẫn đầu của AI, thường trực lo ngại về các mối đe dọa mà những phát triển AI của Mỹ có thể gây ra.    

Trong khi đó, Singapore và Australia dường như ít đi theo công thức hơn. Hai nước này khởi tạo - chứ không điều hướng - một hệ thống đổi mới ứng dụng AI trong lĩnh vực quốc phòng, được lồng ghép trong các chiến lược AI quốc gia nhằm phát triển hệ sinh thái AI quốc gia đáng tin cậy và có trách nhiệm, dựa trên xu hướng phát triển quốc tế.

 Đối với Singapore, trọng tâm ứng dụng AI trong lĩnh vực quốc phòng là tích hợp đổi mới quốc phòng trong nước vào các ứng dụng quân sự thông qua một khuôn khổ hợp tác. Ý tưởng của Singapore là kết hợp sự hiểu biết sâu sắc về hoạt động, chuyên môn công nghệ và văn hóa hợp tác giữa các chủ thể khác nhau trong hệ sinh thái quốc phòng của nước này, trong đó có cả các đối tác nước ngoài được lựa chọn.      

Australia cũng đua nhưng không quyết liệt. Quy trình Tăng tốc năng lực chiến lược nâng cao (ASCA) mới của nước này có trọng tâm là phòng thủ chứ không phải công nghệ. ASCA bắt đầu với việc xác định nhu cầu quân sự, tìm kiếm các công nghệ mới nổi để đáp ứng nhu cầu này rồi tiếp đến là mua thiết bị và đưa vào sử dụng. So với Trung Quốc, ASCA của Australia được rút ngắn ở phần đầu và phần cuối của chuỗi đổi mới, tức là cả nghiên cứu cơ bản và sản xuất hàng loạt đều chưa được tính đến một cách toàn diện. Với ASCA, Australia sẽ khai thác những đổi mới của các nước khác, chứ phải tìm cách tạo ra một thứ hoàn toàn mới.          

Hàn Quốc và Đài Loan (Trung Quốc) đang áp dụng các chiến lược chính sách khoa học và công nghệ do nhà nước đi đầu. Vốn có ngành công nghệ thông tin thương mại rất mạnh, sử dụng quy hoạch công nghiệp sâu rộng, Hàn Quốc và Đài Loan đã đưa ra các chiến lược AI quốc gia và phát triển các kế hoạch ứng dụng AI trong lĩnh vực quốc phòng, nhưng vẫn rời rạc.

Nhật Bản và Ấn Độ có chiến lược chính sách khoa học và công nghệ do xã hội dẫn dắt. Từ năm 2016, Nhật Bản đã đưa ra một loạt kế hoạch và chương trình quốc gia về AI, chủ yếu tập trung vào giáo dục và công nghiệp dân sự. Ngành công nghiệp quốc phòng Nhật Bản đang nghiên cứu AI, nhưng chủ yếu là để đáp ứng nhu cầu dân sự. Ứng dụng AI trong lĩnh vực quốc phòng gần đây đã bắt đầu được Nhật Bản khám phá, với kế hoạch quốc phòng ứng dụng AI đầu tiên mới được công bố ngày 2/7, nhưng ngân sách phân bổ còn ít.     

Tương tự, các chiến lược AI quốc gia của Ấn Độ chủ yếu tập trung vào ngành công nghiệp dân sự và công nghệ với các ứng dụng dành cho người tiêu dùng. Các hoạt động nhằm đưa AI vào ứng dụng trong lĩnh vực quốc phòng còn hạn chế và bị phân mảnh mà không có định hướng tập trung. Thiết kế, phát triển và triển khai ứng dụng AI trong lĩnh vực quốc phòng Ấn Độ được thực hiện dàn trải trong Bộ Quốc phòng, 16 tập đoàn quốc phòng khu vực công, Tổ chức Nghiên cứu và Phát triển quốc phòng và 3 đơn vị dịch vụ. Cũng có một số cơ quan chính phủ phối hợp với khu vực tư nhân và giới học thuật, nhưng sự tương tác này nhìn chung còn hạn chế và phần lớn là một chiều.   

Trong bức tranh chung, vẫn có những điểm tương đồng quan trọng đó là các nước đều đã bắt nhịp AI lấy dữ liệu làm trung tâm nên nhanh chóng đón làn sóng AI thứ hai, trong đó sử dụng học máy kiểm tra các kho dữ liệu khổng lồ để có kết quả đầu ra cần thiết. Trung Quốc dường như ở vị trí thuận lợi cho một số đổi mới ứng dụng AI thực sự trong lĩnh vực quốc phòng nhưng cũng đang phải đối mặt với các lệnh trừng phạt công nghệ cứng rắn hơn của Mỹ. Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan có thể ở vị trí tốt hơn so với lúc đầu nhưng đều cần cải cách chuỗi đổi mới AI trong lĩnh vực quốc phòng.

Ngược lại, Singapore và Ấn Độ khả năng cao sẽ là những nước sử dụng công nghệ AI quốc phòng của các nước khác. Australia có thể là ngoại lệ khi tận dụng những tiến bộ AI của Mỹ thông qua Trụ cột II trong khuôn khổ Hiệp ước Đối tác an ninh tăng cường ba bên Australia-Anh-Mỹ (AUKUS). Khi đó, những ứng dụng AI quốc phòng của nước này như Ghost Bat and Ghost Shark vẫn có thể sẽ dẫn đầu đường đua.

Minh Châu

Các tin khác

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.

Một quyết định tháo gỡ

Một quyết định tháo gỡ

Chiều 5/12/2025, với 439/443 đại biểu biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua thông Luật Giám định tư pháp sửa đổi, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Luật này đã khôi phục “quyền” giám định pháp y thương tích trên người sống của các bác sĩ pháp y CAND…

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Giữa thế kỷ XVI, tại một ngôi làng nhỏ miền Nam nước Pháp, một người đàn ông trở về sau nhiều năm mất tích và được cả cộng đồng thừa nhận là Martin Guerre. Ông được vợ chấp nhận, được gia đình đón nhận, thậm chí tham gia các tranh chấp tài sản như một chủ hộ thực sự. Chỉ có một sự thật mà không ai nhận ra trong nhiều năm: ông không phải Martin Guerre. Vụ án sau đó không chỉ là câu chuyện về một kẻ mạo danh, mà còn trở thành một trong những hồ sơ đầu tiên đặt nền móng cho tư duy pháp lý về danh tính con người - một vấn đề mà hơn 4 thế kỷ sau vẫn còn nguyên tính thời sự.

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran mới đây nhắm vào trung tâm dữ liệu của các hãng công nghệ lớn tại Trung Đông bất ngờ gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với thế giới: cơ sở hạ tầng dữ liệu đã chuyển từ tài sản thương mại thành mục tiêu chiến lược.

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Các cường quốc hàng đầu hiện đang bắt đầu hiểu được những thay đổi mang tính cách mạng do tiềm năng sử dụng rộng rãi các loại vũ khí chính xác tầm xa mang lại. Ở quy mô mà tên lửa chiến thuật có thể được sản xuất và triển khai hàng nghìn chiếc, tên lửa hành trình hàng chục nghìn chiếc và máy bay không người lái cảm tử tầm xa hàng triệu chiếc mỗi năm, tác động của chúng sẽ tương đương với vũ khí hạt nhân, ít nhất là ở cấp độ chiến thuật. Tất nhiên, giải pháp tối ưu sẽ luôn là sự kết hợp của cả hai, nhưng hoàn toàn có thể trong vòng 5 đến 10 năm tới, chính các loại vũ khí tầm xa, độ chính xác cao sẽ có khả năng giải quyết nhiệm vụ chính là đánh bại kẻ thù từ xa mà không cần sử dụng máy bay có người lái.

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Cuộc chiến với Iran đang trở thành nơi thử nghiệm cho các loại vũ khí mới nhất của Mỹ. Quân đội Hoa Kỳ đã sử dụng một số loại vũ khí mới để thực hiện các cuộc tấn công chống lại Tehran. Chúng bao gồm tên lửa đạn đạo tầm ngắn và máy bay không người lái (UAV) tấn công giá rẻ. Loại này được Mỹ cải biên từ công nghệ UAV của Iran. Các nhà quan sát cũng phát hiện ra một biến thể mới của tên lửa hành trình phóng từ tàu chiến.

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Bỗng một ngày nào đó, người ta bàng hoàng khi phát hiện hình ảnh của mình bị rao bán trên mạng với cảnh nhạy cảm, bị cắt ghép, chắp vá thành những món hàng “nóng” và bị trao đổi, mua bán như mớ rau, cân cá trên “chợ đen”. Đây là thực trạng đáng báo động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự và nhân phẩm con người, gây ra nhiều hệ lụy xấu cho cộng đồng và xã hội...

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA của một người vô gia cư Mỹ được tìm thấy dưới móng tay một nạn nhân bị giết, nhưng anh chưa từng gặp người đó trong đời, và từ nghịch lý này, một sự thật lộ ra: thứ được coi là bằng chứng chắc chắn nhất lại có thể đẩy một người vô tội đến sát bờ vực bị kết án.

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Khi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ kỹ thuật số ngày càng được sử dụng nhiều trong hoạt động quân sự, chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran cho thấy cách thức tiến hành chiến tranh đang thay đổi nhanh chóng. Khi dữ liệu trở thành mục tiêu và AI trở thành công cụ ra quyết định, ranh giới giữa chiến tranh truyền thống và chiến tranh công nghệ cao gần như bị xóa nhòa.

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

Mới đây, một công ty công nghệ quốc phòng Trung Quốc tuyên bố hệ thống AI của họ đã phát hiện tín hiệu từ máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ và dấu hiệu huy động quân sự nhiều tuần trước khi cuộc xung đột với Iran leo thang.

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Việc Israel sử dụng tên lửa Blue Sparrow đã thu hút sự chú ý toàn cầu vì quỹ đạo bay bất thường, tốc độ cao và khả năng tấn công các vị trí được phòng thủ kiên cố mà không cần nhiều cảnh báo.

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Hơn 16 tỷ mật khẩu và thông tin đăng nhập bị phơi bày trên không gian mạng đã tạo ra cú sốc lớn đối với giới an ninh toàn cầu. Vượt ra ngoài con số kỷ lục, vụ rò rỉ đã phơi lộ một thực tế đáng lo ngại: các lỗ hổng an ninh đang âm thầm kết nối, và chuyển hóa thành mối đe dọa có tính hệ thống.

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Việc kiểm soát các tuyến cáp quang ngầm dưới biển, huyết mạch của mạng Internet toàn cầu, đã trở thành chiến tuyến mới trong cuộc chiến giành quyền lực kỹ thuật số. Trong các vùng biển tranh chấp, sức mạnh thường được coi là một màn trình diễn.

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

Một phụ nữ 21 tuổi ở Hàn Quốc vừa bị cáo buộc đã sử dụng phần mềm ChatGPT để giúp trả lời các câu hỏi khi cô ta lên kế hoạch cho một loạt vụ giết người khiến hai người đàn ông thiệt mạng và một người khác bất tỉnh trong giây lát.