Tuyến di cư dịch chuyển và bài toán kiểm soát của châu Âu

Sự dịch chuyển của dòng di cư sang các tuyến ít được kiểm soát đặt các quốc gia châu Âu trước áp lực phân tán, khó dự báo, đồng thời làm gia tăng nguy cơ tai nạn trên những hành trình dài và nguy hiểm.

Di cư dịch chuyển

Số liệu mới nhất từ các cơ quan chức năng châu Âu và Bắc Phi cho thấy dòng di cư hướng về lục địa già vẫn diễn biến phức tạp, không hề giảm áp lực, dù số vụ bị ngăn chặn tại một số tuyến trọng yếu ghi nhận giảm nhẹ.

1,.jpg -0
Các tuyến di cư hướng châu Âu đang thay đổi, làm nổi bật những thách thức mới trong kiểm soát và giám sát biên giới. Ảnh: Reuters

Theo báo cáo của Bộ Nội vụ Morocco, trong năm 2025, quốc gia này đã ngăn chặn 73.640 trường hợp di cư trái phép hướng tới châu Âu, giảm 6,4% so với năm trước. Tuy nhiên, các chuyên gia quốc tế đánh giá con số này không phản ánh áp lực di cư thực tế giảm, mà thể hiện rõ sự dịch chuyển các tuyến đường, gây khó khăn mới cho công tác kiểm soát và dự báo.

Morocco từ lâu đã được xem là một trong những “cửa ngõ” quan trọng của dòng di cư từ châu Phi sang châu Âu. Quốc gia này vừa là điểm trung chuyển các tuyến vượt biển sang Tây Ban Nha qua Địa Trung Hải, vừa là lối đi qua các vùng biên giới đất liền như Ceuta và Melilla - những vùng lãnh thổ Tây Ban Nha nằm trên đất Bắc Phi, thu hút người di cư từ nhiều quốc gia Tây và Trung Phi tìm kiếm cơ hội tại châu Âu.

Hiện nay, nhiều người di cư lựa chọn xuất phát từ những quốc gia Tây Phi xa hơn hoặc khu vực ven bờ phía nam Địa Trung Hải - những tuyến ít bị giám sát trực tiếp so với các lộ trình truyền thống. Sự dịch chuyển này khiến các điểm kiểm soát vốn tập trung ở một vài nút quan trọng “giảm tải” áp lực, đồng thời kéo dài và phân tán hành trình di cư.

Bộ Nội vụ Morocco cho biết trong năm 2025 đã triệt phá hơn 300 mạng lưới buôn người. Các mạng lưới này thường hoạt động xuyên quốc gia, không chỉ ở Bắc Phi mà còn liên hệ với Tây Phi, liên tục điều chỉnh lộ trình để né tránh các điểm kiểm soát mới.

Nguyên nhân sâu xa của dòng di cư bao gồm bất ổn kéo dài ở Sahel, tỷ lệ thất nghiệp cao và tác động của biến đổi khí hậu lên sinh kế ở các vùng nông thôn Tây và Trung Phi. Các yếu tố kinh tế xã hội này tiếp tục thúc đẩy người dân di chuyển tìm kiếm cơ hội sống tốt hơn, dù tuyến đường mới có rủi ro cao hơn.

Dữ liệu tổng hợp từ các cơ quan giám sát châu Âu cũng phản ánh xu hướng này. Báo cáo của Cơ quan Biên phòng và Bảo vệ bờ biển châu Âu (Frontex) năm 2025 ghi nhận gần 178.000 trường hợp vượt biên bất hợp pháp tại biên giới ngoài EU, giảm khoảng 26% so với năm trước, mức thấp nhất trong 4 năm. Tuy vậy, Frontex nhấn mạnh con số giảm chủ yếu phản ánh sự dịch chuyển tuyến đường, không phải áp lực di cư thực sự giảm. Dòng người đã chuyển sang các lộ trình ít bị kiểm soát hơn, như tuyến đến quần đảo Balearic, nơi số người di chuyển bằng tàu nhỏ từ Algeria và các vùng lân cận ghi nhận tăng lên.

Thách thức kiểm soát

Chính vì vậy, một trong những thách thức lớn nhất hiện nay là dự báo và phân bổ nguồn lực hiệu quả. Hệ thống giám sát biên giới hiện tại tuy được trang bị công nghệ tiên tiến, như radar giám sát biển và các công cụ nhận dạng số, vẫn gặp khó khăn khi phải theo dõi các điểm nóng mới xuất hiện trên diện rộng.

Trước thực tế này, nhiều nỗ lực cập nhật và tích hợp công nghệ được triển khai ở cấp độ EU nhằm “lấp đầy các khoảng trống” kiểm soát. Một trong những bước tiến đáng chú ý là việc EU triển khai đầy đủ Hệ thống nhập - xuất cảnh châu Âu (EES) từ ngày 10/4/2026, giúp ghi nhận dữ liệu sinh trắc học của công dân không thuộc EU và hỗ trợ quản lý biên giới hiệu quả hơn. Hệ thống này ghi nhận các thông tin như ảnh khuôn mặt và dấu vân tay nhằm nâng cao khả năng nhận diện và giám sát người nhập cảnh cũng như hạn chế hành vi gian lận giấy tờ.

Việc áp dụng EES được kỳ vọng đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường kiểm soát ở các cửa khẩu quan trọng, cả đường biển, đường bộ và đường hàng không. Tại nhiều sân bay, cảng biển và cửa khẩu của khu vực Schengen Area, hệ thống mới giúp ghi nhận thông tin nhanh chóng, rút ngắn thời gian thủ tục và cảnh báo các trường hợp vi phạm. Đây được xem là bước tiến hiện đại hóa hệ thống biên giới, góp phần kiểm soát dòng người di cư hiệu quả hơn trong bối cảnh các tuyến dịch chuyển và phức tạp như hiện nay.

Ngoài công nghệ, việc tăng cường phối hợp quốc tế và chia sẻ dữ liệu giữa các quốc gia thành viên EU và với các đối tác khu vực cũng là giải pháp then chốt. Các chương trình hợp tác quản lý di cư, trao đổi thông tin tình hình tuyến đường và cảnh báo sớm đã được triển khai nhằm giúp lực lượng kiểm soát biên giới phản ứng nhanh hơn trước các thay đổi trong xu hướng di cư.

Bên cạnh đó, các nhà hoạch định chính sách nhấn mạnh việc kiểm soát biên giới phải đi kèm với bảo vệ quyền con người và cơ chế nhân đạo. Khi áp dụng các biện pháp kiểm soát tiên tiến, yêu cầu về quyền lợi hợp pháp của người di cư và người tị nạn vẫn được đặt lên hàng đầu, nhằm tránh các hệ lụy nhân đạo nghiêm trọng.

Một chiến lược dài hạn mà Liên minh châu Âu và các nước liên quan đang theo đuổi là kết hợp giữa kiểm soát biên giới và các biện pháp giải quyết nguyên nhân gốc rễ của di cư. Điều này bao gồm hỗ trợ phát triển kinh tế bền vững tại các khu vực xuất phát, tăng cường năng lực quản trị và ổn định chính trị, cũng như củng cố hợp tác với các nước đối tác ngoài EU nhằm giảm nhu cầu di cư trái phép.

Di cư dịch chuyển và áp lực kiểm soát phân tán đang tạo ra thách thức toàn diện, đòi hỏi chiến lược linh hoạt và phối hợp chặt chẽ giữa các quốc gia. Công nghệ, hợp tác quốc tế và cân bằng giữa an ninh với quyền con người sẽ là yếu tố then chốt để châu Âu thích ứng hiệu quả với những thay đổi trong dòng di cư và duy trì an ninh biên giới dài hạn.

Minh Hằng

Các tin khác

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.

Bài toán “làm mới” và thách thức từ những rạn nứt cũ

Bài toán “làm mới” và thách thức từ những rạn nứt cũ

Ngày 7/8, ông Abelardo de la Espriella tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia với cam kết “làm mới” đất nước, khôi phục trật tự và thúc đẩy tăng trưởng. Nhưng, phía sau những lời hứa mạnh mẽ ấy là một Colombia đang bị chia rẽ sâu sắc, các nhóm vũ trang chuẩn bị cho khả năng đối đầu mới và gánh nặng ngân sách không dễ cắt giảm.

Cần nhiều hơn một chiếc ô, trong thế giới ngày càng bất ổn

Cần nhiều hơn một chiếc ô, trong thế giới ngày càng bất ổn

Việc Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan ký thỏa thuận phòng thủ chung, ngày 7/8, không chỉ tạo thêm một cơ chế hợp tác quân sự ở Trung Đông. Quan trọng hơn, thỏa thuận cho thấy các cường quốc khu vực đang tìm cách xây dựng thêm những tầng bảo đảm an ninh trong bối cảnh môi trường chiến lược ngày càng bất ổn.

EU và cuộc khủng hoảng Ceuta

EU và cuộc khủng hoảng Ceuta

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đã kêu gọi hành động để tăng cường an ninh biên giới châu Âu sau khi hàng chục nghìn người đến và sau đó rời khỏi vùng lãnh thổ Ceuta của Tây Ban Nha, giáp biên giới Morocco ở Bắc Phi, gây ra cuộc tranh cãi gay gắt giữa Madrid và các nước châu Âu khác.

Bẫy ma túy Etomidate khoác vỏ bọc “pod chill”

Bẫy ma túy Etomidate khoác vỏ bọc “pod chill”

Với thiết kế nhỏ gọn như chiếc USB, tỏa mùi hương trái cây ngọt ngào và những lời quảng cáo dối trá “hút không lên test”, “chỉ là tinh dầu thư giãn”, ma túy Etomidate ngụy trang dưới dạng “pod chill” đang âm thầm len lỏi vào học đường, quán bar, chung cư... tàn phá sức khỏe, thần trí của không ít thanh, thiếu niên…

Great Nicobar - cuộc chơi quyền lực mới của Ấn Độ

Great Nicobar - cuộc chơi quyền lực mới của Ấn Độ

Nếu xem Ấn Độ Dương là trái tim của thương mại toàn cầu thì eo biển Malacca chính là động mạch quan trọng nhất của nó. Mỗi ngày, hàng nghìn tàu chở dầu, khí hóa lỏng và hàng hóa từ Trung Đông, châu Phi hướng về Đông Á đều phải đi qua hành lang biển hẹp nhưng có ý nghĩa chiến lược đặc biệt này. Bất kỳ quốc gia nào đủ năng lực kiểm soát hoặc tác động đến dòng lưu thông tại Malacca đều nắm trong tay một lợi thế địa chính trị đáng kể.