Nếu như không có sự cố sụt tấm đan mặt cầu xảy ra liên tiếp trong vòng một tháng trước, thì đến nay cây cầu Long Biên có lẽ vẫn chưa được đặt lên bàn cân của các cơ quan chức năng. Để sửa chữa cây cầu có tuổi đời hơn 100 năm với những “vết thương” được vá víu là điều không hề đơn giản.
Nhiều ý kiến đã được đưa ra, giữ cầu Long Biên để bảo tồn như một biểu tượng thời gian, hay dỡ bỏ để xây một cây cầu mới to hơn, an toàn hơn, khiến câu chuyện cầu Long Biên của Hà Nội trở nên “nóng” hơn bao giờ hết...
Tấm áo cũ vá mãi không lành...
Cầu Long Biên được xây dựng vào năm 1899, hoàn thành năm 1902, từng được coi là công trình nổi tiếng thế giới khi được xây dựng, đưa vào khai thác với lối thiết kế hiện đại vào đầu thế kỷ 19, phục vụ đi lại cho cả phương tiện cơ giới và người đi bộ. Đây là cây cầu đầu tiên bắc qua sông Hồng, đồng thời là một trong 3 tuyến huyết mạch của ngành đường sắt gồm tuyến Hà Nội-Đồng Đăng, Hà Nội-Hải Phòng và Hà Nội-Lào Cai. Được xếp vào loại cầu yếu, hằng ngày cầu Long Biên vẫn phải “gánh” trên mình hàng chục nghìn lượt phương tiện qua lại, trong đó có tàu hỏa, xe máy, xe đạp...
Cây cầu đã xuống cấp nặng.
Ông Nguyễn Quốc Vượng, Giám đốc Công ty CP Đường sắt Hà Hải (Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam) - đơn vị quản lý, duy tu cầu Long Biên cho biết, trải qua 120 năm, hiện cầu chỉ còn 13 nhịp dầm Pháp cũ, nhiều nhịp bị cắt ngắn so với nguyên bản. Sau khi cầu bị đánh bom vào năm 1972, 6 nhịp cũ được thay bằng 17 dầm quân dụng và sử dụng đến bây giờ. Đánh giá cầu có các nhịp kết cấu thép bắt đầu han gỉ, bị ăn mòn và hai bên đầu cầu đã được cắm biển cấm phương tiện quá tải, ông Vượng ví cầu Long Biên như một “tấm áo cũ”, vá chỗ này hỏng chỗ kia. Hằng năm, đơn vị được Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam đặt hàng nguồn kinh phí duy tu bảo trì như năm 2021 là 8,3 tỷ đồng, năm 2022 kinh phí được giao là 9,7 tỷ đồng. Với lượng kinh phí như vậy, việc thực hiện duy tu bảo trì được thực hiện thông qua việc vá víu ổ gà, thay tấm đan... song chỉ đạt 30-45% nhu cầu thực tế.
Sau khi xảy ra những sự cố trên cầu Long Biên thời gian gần đây, Bộ Giao thông - Vận tải (GTVT) đã chỉ đạo Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam rà soát, khẩn trương sửa chữa ngay những hư hỏng. Bộ GTVT giao Tổng Công ty Đường sắt trong năm nay kiểm định tổng thể cây cầu, đề xuất những hạng mục cần sửa chữa, quy mô, nguồn vốn và lộ trình sửa chữa cầu Long Biên. Từ đó, bộ tiếp tục báo cáo các cấp thẩm quyền để bố trí vốn triển khai, thực hiện.
Ngày 23-6, đơn vị quản lý đã lập rào chắn mềm ở 2 bên đường dẫn lên cầu Long Biên để ngăn các phương tiện ô tô, xe quá tải, chở hàng cồng kềnh đi vào. Ngoài dải phân cách mềm 2 bên đường dẫn lên cầu, cơ quan chức năng đồng thời lắp đặt hệ thống camera an ninh tại 3 điểm để dễ bề quan sát việc vi phạm của người dân cũng như sự cố bất chợt xảy ra trên cầu. Thế nhưng, từ đó đến nay, dù Sở GTVT Hà Nội đã cắm biển cấm ô tô và xe 3 bánh, người dân vẫn cố tình đi lên, thậm chí kể cả xe ô tô. "Để bảo vệ sự an toàn cho người dân khi lưu thông trên cầu, ngoài việc dựng các dải phân cách mềm bằng nhựa nhằm phân luồng, không cho xe ô tô hay xe ba gác, xe tự chế đi lên cầu. Bên cạnh đó, đơn vị cũng hàn các thanh thép chống, ngăn không cho xe máy đi lên phần đường dành cho người đi bộ. Hiện Công ty Hà Hải đang bố trí 3 người cho 1 ca trực, kiên quyết yêu cầu người dân chấp hành quy định", ông Nguyễn Quốc Vượng thông tin.
Cầu Long biên hiện chỉ còn 13 nhịp dầm Pháp cũ, nhiều nhịp bị cắt ngắn so với nguyên bản.
Có nên tiếp tục đặt “trên vai” cầu Long Biên một áp lực lớn về giao thông?
Nhìn sự xuống cấp của cây cầu cũng với sự phát triển của Thủ đô, đã có ý kiến cho rằng, nên xây một cây cầu mới để người dân lưu thông thuận lợi, an toàn hơn. Còn cây cầu Long Biên có thể giữ lại như một biểu tượng của người dân Hà Nội. Thế nhưng, không nhiều người đồng tình với ý kiến này.
Nhà sử học Dương Trung Quốc - Tổng Thư ký Hội Khoa học lịch sử Viêt Nam cho hay, hơn 70 năm ông đã nhìn cây cầu và chứng kiến cây cầu qua nhiều thời khắc lịch sử. Nhiều năm chúng ta bảo vệ cây cầu như mạch máu Thủ đô, là di sản hết sức quý giá. Mỗi ngày vẫn nhìn thấy những người thợ sửa chữa, những đoàn tàu chạy an toàn. Nhưng, rõ ràng, cầu Long Biên đang xuống cấp và ở thời kỳ lưỡng lự, chưa biết ứng xử lâu dài thế nào. Do đó, chúng ta cố gắng gìn giữ nó như một cây cầu đúng nghĩa là đảm bảo giao thông hai bên bờ sông. Nên tính toán phân luồng hợp lý để người dân hai bên đầu cầu đi lại phù hợp.
Tương tự, ông Trần Đăng Hải, Trưởng Phòng Kết cấu hạ tầng, Sở GTVT Hà Nội bày tỏ, cầu Long Biên hiện hữu luôn có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với Hà Nội trong mọi giai đoạn, thời kỳ. Hiện nay, mặc dù cầu đã quá tải, xuống cấp nhưng vẫn phục vụ giao thông qua lại cho người dân vùng lõi hai bên cầu. “Ngay cả khi đã hoàn thành xong tuyến đường sắt đô thị Ngọc Hồi-Yên Viên hay làm xong các cầu mới bắc qua sông Hồng thì cầu Long Biên vẫn có ý nghĩa quan trọng, vừa phục vụ người dân hai bên đầu cầu, vừa phục vụ nhu cầu tham quan, du lịch của du khách trong và ngoài nước đến Thủ đô. Do đó, cần thiết phải đầu tư bảo tồn cầu”, ông Hải nói và khẳng định thêm: hiện cơ quan chức năng đang nghiên cứu xem xét, chưa bàn đến việc dừng hay không chức năng của cầu Long Biên.
Cầu Long Biên đã có 120 năm sử dụng.
Vậy, làm thế nào để đảm bảo an toàn cho cây cầu, khi mà chưa nắm được thời gian thi công cầu mới? Trả lời câu hỏi này, ông Vũ Khắc Điệp - Phó Vụ trưởng Vụ Kết cấu hạ tầng, Bộ GTVT cho biết, tuyến đường sắt đô thị số 1 sẽ trùng với tuyến quốc gia, đi qua và giảm tải cho cầu Long Biên. Trong khi chờ cây cầu mới này, Bộ đã giao cho Tổng Công ty Đường sắt kiểm định cầu Long Biên để bố trí vốn sửa chữa tổng thể. Trong năm 2022, sẽ cho tiến hành cầu đường bộ; các hạng mục khác sẽ tiến hành rà soát, đưa vào quy mô lâu dài. Để đảm bảo cho cầu Long Biên hoạt động được, nên có công trình mới thay thế, như cầu Trần Hưng Đạo, cầu Tứ Liên để giảm tải cho cầu Long Biên. Nên sớm đầu tư cầu mới, để bảo tồn cho cầu Long Biên. Nhằm đảm bảo về giao thông lâu dài, nên có dự án sửa chữa, nâng cấp.
Bàn đến việc tìm giải pháp cho cây cầu quá cũ, không nên để chậm trễ quá, nhà sử học Dương Trung Quốc chia sẻ thêm, chức năng hiện nay vẫn là huyết mạch đường sắt. Không có vị trí nào đứng nhìn Hà Nội đẹp như đứng trên cầu. Vì vậy, nên nhìn đó là mục tiêu chính, chứ không nên cấm người dân. Nhà nước nên có cái nhìn tổng thể, vừa là cầu di sản cần bảo tồn, vừa là cầu đáp ứng nhu cầu giao thông cho người dân hai bên. Phá đi thì dễ, dựng lại mới khó, giá trị sẽ mất đi. Về giải pháp cấm đi bộ trên cầu, theo ông Dương Trung Quốc, nên phân giờ đi trên cầu Long Biên, giờ dành cho ngươi đi bộ, giờ dành cho người đi xe đạp, xe máy. Đừng ngăn chặn ý nghĩa tốt đẹp như đi bộ tập thể dục, chụp ảnh cưới... của người dân. Cùng với đó, để giải quyết vấn đề cầu Long Biên xuống cấp, riêng Bộ GTVT rất khó để quyết định tương lai của cây cầu, cần có sự vào cuộc của các bộ, ngành khác và người dân.
Thành lập Tổ chuyên gia nghiên cứu cải tạo cầu Long Biên
UBND thành phố Hà Nội vừa quyết định thành lập Tổ chuyên gia triển khai dự án hỗ trợ nghiên cứu, cải tạo cầu Long Biên do Chính phủ Pháp tài trợ. Tổ chuyên gia này sẽ do Phó Giám đốc Sở GTVT Hà Nội Đỗ Việt Hải làm Tổ trưởng, với sự tham gia của đại diện các sở, ngành liên quan cùng lãnh đạo Hội Kiến trúc sư Việt Nam, Hội Kiến trúc sư Hà Nội...
Với mức kinh phí sửa chữa dưới 10 tỉ đồng/năm, việc thực hiện duy tu, bảo trì được thực hiện chỉ đạt 30-45% nhu cầu thực tế.
Tổ chuyên gia có trách nhiệm phối hợp với Đại sứ quán Pháp nghiên cứu, đề xuất và triển khai các hoạt động nghiên cứu cải tạo cầu Long Biên thuộc lĩnh vực quản lý của cơ quan; xây dựng nội dung dự án hỗ trợ nghiên cứu, cải tạo cầu Long Biên làm cơ sở để Sở GTVT Hà Nội báo cáo thành phố Hà Nội thực hiện các thủ tục tiếp nhận, triển khai dự án hỗ trợ kỹ thuật theo quy định về quản lý nguồn vốn ODA và các quy định pháp luật liên quan.
Áp lực nội bộ gia tăng buộc NATO xem xét điều chỉnh cơ chế họp cấp cao, trong bối cảnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương xuất hiện nhiều khác biệt về ưu tiên chiến lược. Việc thay đổi nhịp thượng đỉnh đặt ra yêu cầu cân bằng giữa ổn định chính trị và hiệu quả điều phối dài hạn của liên minh.
Mối rạn nứt giữa Mỹ và các đồng minh NATO ở châu Âu ngày càng lớn thêm với việc Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ rút 5.000, và có thể nhiều hơn nữa, binh sĩ đóng tại Đức, sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz chỉ trích cách Mỹ xử lý xung đột Iran.
Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.
Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.
Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.
Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?
Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.
Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.
Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.
Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.
Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.
Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.
Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.
Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.
Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.
Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.
Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.
10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.
Những dấu hiệu mệt mỏi, mất kiên nhẫn đang len lỏi trong hàng ngũ Đảng Cộng hòa trước diễn biến ngày càng khó kiểm soát của cuộc chiến với Iran. Giữa áp lực kinh tế, sức ép cử tri và toan tính chính trị, liệu tín hiệu từ các nghị sĩ có thể thúc đẩy Nhà Trắng tiến nhanh hơn đến thỏa thuận chấm dứt chiến sự?
Cùng với thỏa thuận ngừng bắn, cả Washington và Tehran đã đưa ra những tuyên bố chiến thắng trái ngược nhau. Kể từ ngày 28/2, ước tính Mỹ và Israel đã thực hiện hơn 13.000 cuộc tấn công vào các mục tiêu tại Iran, ban đầu chủ yếu nhắm vào các đơn vị quân sự, sau đó mở rộng thành 800 cuộc không kích nhằm vào các cơ sở hạ tầng công nghiệp quốc phòng trọng yếu, bao gồm đường sắt, đường bộ và cầu.