Tương lai máy bay vũ trụ có thể tái sử dụng

Để giảm chi phí liên quan và giúp cho việc khám phá không gian trở nên dễ tiếp cận hơn, các cơ quan vũ trụ trên toàn thế giới đang tìm cách làm cho máy bay vũ trụ có thể tái sử dụng. Máy bay vũ trụ tái sử dụng - đang được các công ty hàng không vũ trụ như SpaceX và Blue Origin theo đuổi - được kỳ vọng sẽ cắt giảm đáng kể chi phí bay vào không gian.

Trong những năm gần đây, Reaction Engines có trụ sở tại Anh phát đi thông báo về việc phát triển khái niệm máy bay vũ trụ mới được gọi là Skylon. Máy bay vũ trụ có thể tái sử dụng này có lợi thế là cất cánh và hạ cánh theo phương ngang (HOTOL) không cần sử dụng thiết bị tăng cường để đưa vào không gian.

Chìa khóa của phi cơ Skylon là động cơ SABER, một hệ thống hoạt động bằng nhiên liệu hydro/oxy. Về cơ bản, động cơ quay vòng giữa việc sử dụng tuabin phản lực để lấy oxy từ khí quyển và sử dụng nhiên liệu oxy lỏng (LOX) khi nó lên đến quỹ đạo. Điều này cho phép động cơ dựa vào phần tử phản lực để cất cánh và hạ cánh để có được tốc độ siêu âm cần thiết đạt tới Quỹ đạo Trái đất thấp (LEO).

Tương lai máy bay vũ trụ có thể tái sử dụng -0
 Space Ship One thực hiện chuyến bay thử nghiệm với máy bay của hãng hàng không White Knight.

Từ năm 2016, Tổ chức Nghiên cứu Không gian Ấn Độ (ISRO) bắt đầu phát triển và thử nghiệm hệ thống phóng được gọi là Phương tiện phóng có thể tái sử dụng (RLV), một hệ thống hai giai đoạn lên quỹ đạo bao gồm một tên lửa phóng và một máy bay có thể tái sử dụng. Tương tự như ý tưởng của động cơ SABER, chiếc máy bay này dựa trên động cơ phản lực siêu thanh đốt cháy không khí (scramjet) cũng như động cơ tên lửa. Những điều này có thể cho phép phi thuyền đến được quỹ đạo mà không cần phụ thuộc vào một bộ tăng lực.

Bristol Spaceplanes, một công ty hàng không vũ trụ Anh, đang theo đuổi việc tạo ra một đội máy bay vũ trụ có thể tái sử dụng cho các mục đích thương mại. Hiện tại, kế hoạch của họ là phát triển máy bay quỹ đạo phụ nhỏ gọi là Ascender - khái niệm sử dụng công nghệ hiện có và mở đường cho các phương tiện sau này. Tiếp theo sẽ là Spacecab, máy bay vận tải có thể tái sử dụng hoàn toàn để phóng Ascender nhỏ hơn (tương tự như hệ thống của Virgin Galactic).

Bước thứ ba và cuối cùng trong quá trình này sẽ là Spacebus, một phi cơ vũ trụ hạng nặng có thể chở 50 người đến và đi từ “khách sạn vũ trụ”, và vệ tinh phóng từ trên không hoặc tàu vũ trụ nhỏ hơn (như Ascender hoặc Spacecab). Cuối cùng, nhưng không kém phần quan trọng, đó là XS-1 “Phantom Express. Dự án này là nỗ lực hợp tác nhằm tạo ra chiếc máy bay có thể tái sử dụng giữa Boeing và DARPA (Cơ quan các dự án phòng thủ tiên tiến trực thuộc Lầu Năm Góc, Mỹ) như một phần của chương trình Tàu vũ trụ Thử nghiệm (XS). Máy bay được trang bị động cơ Aerojet Rocketdyne (AR-22) và chuyển tải trọng tải từ một khoang chứa hàng hoặc (trong trường hợp là vệ tinh hoặc tàu vũ trụ nhỏ) một tên lửa gắn bên ngoài.

Ngay từ đầu của Kỷ nguyên Không gian (Space Age), các nhà hoạch định sứ mệnh và kỹ sư đã nghĩ đến ý tưởng về những chiếc máy bay có thể tái sử dụng. Vào thời điểm đó, một số ý tưởng đã bị gạt sang một bên để ủng hộ các “capsule không gian” có thể sử dụng và tên lửa đẩy hạng nặng được sản xuất nhanh hơn mà không yêu cầu mức độ bảo trì tương tự. Vì thời kỳ đầu của thời đại vũ trụ đều hướng đến việc “đến đó trước”, các tàu vũ trụ được sản xuất và đưa vào phục vụ nhanh hơn đương nhiên được ưa chuộng.

Tuy nhiên, một khi cuộc đổ bộ lên Mặt trăng xảy ra và cuộc đua không gian bắt đầu hạ nhiệt, máy bay vũ trụ trở thành mục tiêu ưa thích của các nhà hoạch định sứ mệnh tìm cách cắt giảm chi phí và tạo ra sự hiện diện bền vững của con người trong không gian. Ngày nay, chúng ta cuối cùng cũng nhận ra tiềm năng của chúng.

Tương lai máy bay vũ trụ có thể tái sử dụng -0
Công ty khởi nghiệp hàng không vũ trụ AEVUM có trụ sở tại Alabama. 

Ngoài việc cung cấp chi phí phóng rẻ hơn bằng cách sử dụng các thành phần có thể tái sử dụng, chúng cũng mang lại sự linh hoạt mà tên lửa đẩy có thể sử dụng được. Như Tàu con thoi đã chứng minh, máy bay vũ trụ đưa vệ tinh và trọng tải lên quỹ đạo, tiến hành các thí nghiệm và nghiên cứu quan trọng, đồng thời vận chuyển các phi hành đoàn lên vũ trụ và đưa họ trở lại nhà.

Trong lĩnh vực thương mại, Space Ship One là một ví dụ điển hình về công nghệ máy bay vũ trụ có thể tái sử dụng. Công ty hàng không vũ trụ Scaled Composites bắt đầu chế tạo chiếc máy bay này vào năm 1994 và chuyến bay có phi hành đoàn đầu tiên được thực hiện vào năm 2004 - nhờ đó nó được trao Giải thưởng Ansari X trị giá 10 triệu USD.

Dự kiến Space Ship Two sẽ được sử dụng làm phương tiện vận chuyển hàng hóa và du lịch vũ trụ trong thập niên tới. Ngày 3-12-2020, công ty khởi nghiệp hàng không vũ trụ AEVUM có trụ sở tại Alabama (Mỹ) tiết lộ RAVN-X, một máy bay vũ trụ quỹ đạo con tự trị có khả năng gửi một trọng tải đến LEO chỉ trong 3 giờ. Công ty đã kiếm được khoảng 1 tỷ USD trong các hợp đồng quân sự, nhưng thị trường lớn nhất của RAVN-X dự kiến sẽ là các công ty viễn thông và Internet vệ tinh.

Trang Thuần (tổng hợp)

Các tin khác

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.

Đại tá Ngô Thuận Lăng, Trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh chia sẻ về vụ án.

Điều gì đẩy người trẻ vào vòng lao lý?

Những cuộc gọi, những buổi tư vấn trong vụ án "hợp đồng kỳ nghỉ" không chỉ khiến hàng nghìn người mất tiền mà còn đẩy nhiều nhân viên telesale ngoài 20 tuổi vướng vào vòng lao lý. Đằng sau những bản án là áp lực kiếm tiền, sự thiếu định hướng và những ranh giới pháp lý, đạo đức bị xóa nhòa, khiến không ít người trẻ trở thành mắt xích trong các đường dây lừa đảo.

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Phía sau những tài khoản viral (mức độ nổi tiếng) tạo sóng gây bão trên mạng xã hội, là đội quân đếm like, câu view thời vụ. Ít ai ngờ, chợ like “ảo” và view “ma” này đã tiếp tay cho những chiêu trò lừa đảo tinh vi của tội phạm trên không gian mạng...

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.