Từ siêu máy tính đến drone chống cháy rừng

Công ty khởi nghiệp Descartes Lab có trụ sở tại Santa Fe(Mỹ) đang hướng nghiên cứu đào tạo trí tuệ nhân tạo (AI) để phát hiện ra những ngọn lửa ngầm. Phần mềm AI của công ty dò tìm những hình ảnh được gửi sau mỗi 10 phút từ hai vệ tinh thời tiết của Mỹ, tìm kiếm các điểm nóng như khói hoặc sự thay đổi trong dữ liệu hồng ngoại nhiệt có thể có nghĩa là một đám cháy sắp bùng phát. 

Từ đó, một số thuật toán - mỗi thuật toán tìm kiếm các đặc tính khác nhau của cháy rừng - được chạy để xác định xem có đám cháy hay không. Nếu các thuật toán đồng nhất, hệ thống sẽ gửi một văn bản cảnh báo đến lực lượng cứu hỏa của bang, cung cấp kinh độ và vĩ độ của đám lửa và cách đến đó.

Donald Griego, Cục trưởng Cục Lâm nghiệp bang New Mexico, cho biết: “Điều đó thực sự hữu ích vào ban đêm hoặc khi bạn đang ở trên đỉnh cao cách xa 30km và rất khó để xác định ngọn lửa đang bùng phát thực sự ở đâu”. Kết quả ban đầu đầy hứa hẹn: kể từ khi ra mắt cách đây 2 năm, hệ thống đã phát hiện hơn 6.000 đám cháy - từ nhỏ đến lớn - chỉ trong vòng 9 phút. Công nghệ phát hiện sớm tương tự đang được thử nghiệm tại bang California.

Tại hạt Sonoma, một số cơ quan địa phương đã bắt đầu lắp đặt hệ thống camera gắn trên tháp như một phần của hệ thống có tên ALERTWildfire. Các thiết bị quét và chụp ảnh những khu vực dễ xảy ra hỏa hoạn và cứ sau 10 giây lại gửi hình ảnh đến trung tâm cứu hỏa khẩn cấp của quận - nơi nhân viên điều phối quan sát chặt chẽ chúng. Máy ảnh cũng được liên kết với một phần mềm AI để so sánh mọi hình ảnh với hình ảnh lịch sử của cùng một địa điểm. Nếu bất cứ điều gì có vẻ khác thường, các đội cấp cứu sẽ được thông báo ngay lập tức và được cử đến nơi để xác minh trực tiếp.

Từ siêu máy tính đến drone chống cháy rừng -0
Đám cháy Dixie vào ngày 18-8-2021 ở Milford, California. 

Tính toán đường dẫn của ngọn lửa

Một yếu tố khiến cho cháy rừng trở nên nguy hiểm là tính hoang dã của chúng - có thể lan truyền với tốc độ khác nhau và thay đổi hướng chỉ trong vài giây - khiến đám cháy trở nên khó dự đoán. Hầu hết các cơ quan đều làm thủ công, xem xét thời tiết, địa hình và độ khô của thảm thực vật. Nhưng việc đưa ra các tính toán có thể mất đến một ngày. Giờ đây, lực lượng cứu hỏa nhận được một số trợ giúp từ công cụ mới mạnh mẽ. Đó là FireMap, một nền tảng dựa trên AI được phát triển bởi WIFIRE Lab.

Công cụ là sản phẩm phụ của Trung tâm Siêu máy tính San Diego (SDSC) Đại học California (San Diego, Mỹ) có thể tạo ra một bản đồ dự đoán về quỹ đạo dự kiến của đám cháy trong vài phút. Hệ thống được xây dựng dựa trên sự kết hợp của các kỹ thuật học sâu để thu thập dữ liệu thời gian thực về thời tiết, địa hình, độ khô của thảm thực vật; và hơn thế nữa từ vệ tinh, cảm biến trên mặt đất, camera tiện ích và gần đây là một chiếc máy bay cánh cố định được trang bị với radar hồng ngoại.

Ilkay Altintas, trưởng khoa học dữ liệu tại SDSC và điều tra viên chính Phòng thí nghiệm WIFIRE, giải thích: “Chúng tôi tập hợp tất cả thông tin này lại với nhau và đưa chúng vào các mô hình có thể cho chúng tôi biết đám cháy sẽ ở đâu, tốc độ lan truyền và hướng của nó”.

Theo Ralph Terrazas, chuyên gia Sở Cứu hỏa Los Angeles, những dự đoán đó giúp các chỉ huy sự cố đưa ra các đánh giá quan trọng, chẳng hạn như gửi nhân viên chữa cháy hạn chế của họ đi đâu và có ra lệnh sơ tán hay không. Ngày nay, một số sở cứu hỏa khác trên khắp Nam California thường xuyên đưa hệ thống dự báo cháy vào hoạt động để chữa cháy các đám cháy rừng ngày càng nguy hiểm trong khu vực. Hiện có khoảng 130 nhóm khác đang thử nghiệm công nghệ này.

Từ siêu máy tính đến drone chống cháy rừng -0
 Công ty khởi nghiệp Descartes Lab có trụ sở tại Santa Fe nghiên cứu đào tạo AI để phát hiện những đám lửa ngầm.

Sức mạnh của máy bay không người lái (drone)

Từ máy bay quadcopter di động đến bệ cánh cố định, drone đang cho thấy chúng có những lợi thế chính so với máy bay chữa cháy thông thường do con người điều khiển. Khi đám cháy hoành hành khắp miền Tây nước Mỹ vào mùa hè 2020, hai chục thiết bị được điều khiển từ xa trang bị camera ảnh nhiệt nhìn xuyên qua đám khói, ghi lại cảnh quay có độ phân giải cao và dữ liệu thời gian thực khác để thông báo cho lực lượng ứng phó.

John Kennedy, giám đốc của một trong ba chi nhánh đã chiến đấu với trận cháy rừng Grizzly Creek ở Glenwood bang Colorado vào tháng 8-2020, cho biết: “Drone mang lại cơ hội thu thập thông tin quan trọng để đưa ra quyết định vào thời điểm mà chúng tôi không thể làm theo cách nào khác.

Tham gia nỗ lực này có Kelly Boyd, một chuyên gia bay không người lái với mô-đun chữa cháy vùng đất hoang dã Unaweep, mang theo hệ thống Ignis - một thiết bị hình phễu được phát triển bởi Drone Amplified, một công ty ở Nebraska, hợp tác với Bộ Nội vụ Mỹ - được gắn vào mặt dưới một chiếc drone và có thể thả 450 quả bóng chữa cháy nhỏ trong khoảng 4 phút.

Được gọi là “trứng rồng”, những quả cầu giống quả bóng bàn này chứa đầy hai chất hóa học phản ứng sau khi chúng chạm đất. Boyd lưu ý drone cũng giúp giảm rủi ro khi sử dụng máy bay trực thăng trên những địa hình nguy hiểm và thường có thể chính xác hơn.

Diên San (Tổng hợp)

Các tin khác

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.

Một quyết định tháo gỡ

Một quyết định tháo gỡ

Chiều 5/12/2025, với 439/443 đại biểu biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua thông Luật Giám định tư pháp sửa đổi, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Luật này đã khôi phục “quyền” giám định pháp y thương tích trên người sống của các bác sĩ pháp y CAND…

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Giữa thế kỷ XVI, tại một ngôi làng nhỏ miền Nam nước Pháp, một người đàn ông trở về sau nhiều năm mất tích và được cả cộng đồng thừa nhận là Martin Guerre. Ông được vợ chấp nhận, được gia đình đón nhận, thậm chí tham gia các tranh chấp tài sản như một chủ hộ thực sự. Chỉ có một sự thật mà không ai nhận ra trong nhiều năm: ông không phải Martin Guerre. Vụ án sau đó không chỉ là câu chuyện về một kẻ mạo danh, mà còn trở thành một trong những hồ sơ đầu tiên đặt nền móng cho tư duy pháp lý về danh tính con người - một vấn đề mà hơn 4 thế kỷ sau vẫn còn nguyên tính thời sự.

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran mới đây nhắm vào trung tâm dữ liệu của các hãng công nghệ lớn tại Trung Đông bất ngờ gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với thế giới: cơ sở hạ tầng dữ liệu đã chuyển từ tài sản thương mại thành mục tiêu chiến lược.

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Các cường quốc hàng đầu hiện đang bắt đầu hiểu được những thay đổi mang tính cách mạng do tiềm năng sử dụng rộng rãi các loại vũ khí chính xác tầm xa mang lại. Ở quy mô mà tên lửa chiến thuật có thể được sản xuất và triển khai hàng nghìn chiếc, tên lửa hành trình hàng chục nghìn chiếc và máy bay không người lái cảm tử tầm xa hàng triệu chiếc mỗi năm, tác động của chúng sẽ tương đương với vũ khí hạt nhân, ít nhất là ở cấp độ chiến thuật. Tất nhiên, giải pháp tối ưu sẽ luôn là sự kết hợp của cả hai, nhưng hoàn toàn có thể trong vòng 5 đến 10 năm tới, chính các loại vũ khí tầm xa, độ chính xác cao sẽ có khả năng giải quyết nhiệm vụ chính là đánh bại kẻ thù từ xa mà không cần sử dụng máy bay có người lái.

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Cuộc chiến với Iran đang trở thành nơi thử nghiệm cho các loại vũ khí mới nhất của Mỹ. Quân đội Hoa Kỳ đã sử dụng một số loại vũ khí mới để thực hiện các cuộc tấn công chống lại Tehran. Chúng bao gồm tên lửa đạn đạo tầm ngắn và máy bay không người lái (UAV) tấn công giá rẻ. Loại này được Mỹ cải biên từ công nghệ UAV của Iran. Các nhà quan sát cũng phát hiện ra một biến thể mới của tên lửa hành trình phóng từ tàu chiến.

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Bỗng một ngày nào đó, người ta bàng hoàng khi phát hiện hình ảnh của mình bị rao bán trên mạng với cảnh nhạy cảm, bị cắt ghép, chắp vá thành những món hàng “nóng” và bị trao đổi, mua bán như mớ rau, cân cá trên “chợ đen”. Đây là thực trạng đáng báo động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự và nhân phẩm con người, gây ra nhiều hệ lụy xấu cho cộng đồng và xã hội...

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA của một người vô gia cư Mỹ được tìm thấy dưới móng tay một nạn nhân bị giết, nhưng anh chưa từng gặp người đó trong đời, và từ nghịch lý này, một sự thật lộ ra: thứ được coi là bằng chứng chắc chắn nhất lại có thể đẩy một người vô tội đến sát bờ vực bị kết án.

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Khi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ kỹ thuật số ngày càng được sử dụng nhiều trong hoạt động quân sự, chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran cho thấy cách thức tiến hành chiến tranh đang thay đổi nhanh chóng. Khi dữ liệu trở thành mục tiêu và AI trở thành công cụ ra quyết định, ranh giới giữa chiến tranh truyền thống và chiến tranh công nghệ cao gần như bị xóa nhòa.

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

Mới đây, một công ty công nghệ quốc phòng Trung Quốc tuyên bố hệ thống AI của họ đã phát hiện tín hiệu từ máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ và dấu hiệu huy động quân sự nhiều tuần trước khi cuộc xung đột với Iran leo thang.

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Việc Israel sử dụng tên lửa Blue Sparrow đã thu hút sự chú ý toàn cầu vì quỹ đạo bay bất thường, tốc độ cao và khả năng tấn công các vị trí được phòng thủ kiên cố mà không cần nhiều cảnh báo.

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Hơn 16 tỷ mật khẩu và thông tin đăng nhập bị phơi bày trên không gian mạng đã tạo ra cú sốc lớn đối với giới an ninh toàn cầu. Vượt ra ngoài con số kỷ lục, vụ rò rỉ đã phơi lộ một thực tế đáng lo ngại: các lỗ hổng an ninh đang âm thầm kết nối, và chuyển hóa thành mối đe dọa có tính hệ thống.

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Việc kiểm soát các tuyến cáp quang ngầm dưới biển, huyết mạch của mạng Internet toàn cầu, đã trở thành chiến tuyến mới trong cuộc chiến giành quyền lực kỹ thuật số. Trong các vùng biển tranh chấp, sức mạnh thường được coi là một màn trình diễn.

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

Một phụ nữ 21 tuổi ở Hàn Quốc vừa bị cáo buộc đã sử dụng phần mềm ChatGPT để giúp trả lời các câu hỏi khi cô ta lên kế hoạch cho một loạt vụ giết người khiến hai người đàn ông thiệt mạng và một người khác bất tỉnh trong giây lát.