Từ người thợ khiêm nhường trở thành nữ phi hành gia đầu tiên trên thế giới

Cách đây 54 năm, vào ngày 16-6-1963, nữ công dân Xôviết Valentina Tereshkova 26 tuổi đã bay lên quỹ đạo trái đất cùng con tàu du hành Vostok-6 (Phương Đông-6), trở thành nữ phi công vũ trụ đầu tiên trên thế giới.

Câu chuyện về người phụ nữ quả cảm này có thể chuyển thành kịch bản cho một bộ phim ăn khách dạng "bom tấn" của kinh đô điện ảnh Hollywood. Làm sao một công nhân dệt bình thường lại trở thành "Người phụ nữ vĩ đại nhất của thế kỷ XX", như bình chọn của tạp chí Mỹ Time đầy uy tín?

Trước khi được nhận vào trung tâm đào tạo các phi hành gia tương lai ở thành phố Ngôi sao gần thủ đô Moscow, V. Tereshkova từng làm việc 7 năm liền trong Liên hiệp xí nghiệp Dệt may ở thành phố Yaroslavl phía tây nước Nga, kinh qua đủ các nghề khác nhau như thợ cắt vải, thợ là ủi và công nhân đứng máy dệt. Ngoài giờ làm việc, cô ghi danh theo học hệ hàm thụ buổi tối, còn thời gian rảnh rỗi Valentina thường xuyên tham gia tập luyện trong câu lạc bộ nhảy dù nghiệp dư ở địa phương; đồng thời luôn nung nấu ước mơ được chinh phục bầu trời cùng các vì sao xa xăm.

Nữ Thiếu tướng Không quân Liên Xô V. Tereshkova.
Nữ Thiếu tướng Không quân Liên Xô V. Tereshkova.

Sau nhiều lần nộp đơn bị từ chối, đến đầu năm 1962, V. Tereshkova đã được dự tuyển vào Trung tâm Đào tạo các phi hành gia. Giữa hàng nghìn ứng cử viên nữ, 5 người được lựa chọn kỹ càng đã lọt vào vòng trong cùng, để được đào tạo trở thành những phi công vũ trụ tương lai là kỹ sư Irina Solovyova, nhà toán học Valentina Ponomareva, công nhân dệt Valentina Tereshkova, giáo viên Zhanna Yerkina và nhân viên tốc ký Tatiana Kuznetsova. Chỉ hơn một năm sau, người thợ dệt khiêm nhường V. Tereshkova đã bay lên khoảng không vũ trụ trên con tàu du hành Vostok-6, thỏa nguyện niềm mơ ước cháy bỏng bấy lâu.

Đến thời hậu Xôviết, vào cuối thập niên 90 thế kỷ trước mọi chuyện quanh chuyến bay lịch sử này mới được thuật lại tỉ mỉ. Ví như trong suốt gần 3 ngày đêm liền, với tổng cộng hơn 48 lần bay vòng quanh trái đất, nữ phi hành gia V. Tereshkova phải nằm trong tư thế hoàn toàn bất động, bó cứng trong bộ đồ du hành nặng nề là một điều cực khó ngay cả với người ở  mặt đất.

Việc hạ cánh vào ngày 19-6-1963 cũng không mấy suôn sẻ. Dù hãm bật mở khi còn cách điểm đáp dưới đất tới 4km, khiến V. Tereshkova phải vất vả điều khiển bằng tay trước sức gió cực mạnh kèm không khí loãng. Khi chạm đất cũng không hoàn toàn trơn tru, nữ phi hành gia bị chấn thương ở mũi do lực tiếp đất quá mạnh khiến khuôn mặt va vào thành mũ bảo hiểm...

Chân dung 2 vợ chồng phi hành gia Xôviết nổi tiếng V. Tereshkova và Andriyan Nikolayev (1929-2004), được vinh danh trên tem bưu chính nước Cộng hòa Nhân dân Hungary năm 1965.
Chân dung 2 vợ chồng phi hành gia Xôviết nổi tiếng V. Tereshkova và Andriyan Nikolayev (1929-2004), được vinh danh trên tem bưu chính nước Cộng hòa Nhân dân Hungary năm 1965.

Rồi những chuyện cho đến nay ít người được biết, như bà mẹ của Valentina chỉ được hay tin con gái mình đã ở trên không gian qua báo chí, bởi tính chất công việc bí mật bảo đảm sự thành công thời ấy; hay khi người dân địa phương ở vùng Altai nơi nữ phi hành gia hạ cánh kéo đến trợ giúp, V. Tereshkova đã cho họ những khẩu phần thực phẩm vũ trụ còn sót lại sau chuyến bay, cũng như ăn khoai tây chiên và uống sữa ngựa do người ngưỡng mộ dâng tặng... là những điều bị nghiêm cấm trong quy tắc ứng xử của một phi hành gia không gian mới từ vũ trụ trở về.

Sau khi bình phục, V. Tereshkova theo học tại Học viện Không quân Zhukovsky và tốt nghiệp xuất sắc với tấm bằng Kỹ sư Không gian, rồi đến năm 1977 bà lấy bằng Phó tiến sĩ về Khoa học Du hành vũ trụ cũng tại cơ sở đào tạo nổi tiếng này .Trọn 19 năm sau chuyến bay lịch sử, V. Tereshkova liên tục giữ danh hiệu là người phụ nữ duy nhất trên hành tinh đã vượt qua lực hấp dẫn của trái đất, cho đến tận thời điểm giữa năm 1982, khi nữ kỹ sư Svetlana Savitskaya, con gái của Nguyên soái Tư lệnh Không quân Liên Xô Yevgeniy Savitzky (1910-1990), trở thành người phụ nữ thứ 2 bay lên không gian trên tàu Soyuz T7 (Liên hợp T7), cũng là nữ phi hành gia đầu tiên đi bộ ngoài không gian dạo cuối tháng 7-1984.

Trong năm 1969, đúng 6 năm sau khi hoàn thành chuyến bay lịch sử, Đại tá Anh hùng Liên Xô V. Tereshkova đã được Đoàn Chủ tịch Xôviết Tối cao Liên Xô phong quân hàm Thiếu tướng Không quân, trở thành nữ tướng đầu tiên và duy nhất trong lịch sử Liên bang Xôviết. Tên tuổi của nữ phi hành gia quả cảm đã được giới khoa học quốc tế tôn vinh, qua việc đặt tên Valentina Tereshkova cho một miệng núi lửa trên mặt trăng, sánh ngang với các danh nhân tiêu biểu trong lịch sử thế giới. Còn bí danh "Chaika" (Hải âu) của V. Tereshkova khi bà ở trên con tàu Vostok-6, được đặt tên cho tiểu hành tinh số 1.671 là Chaika.

Cho đến lúc về hưu năm 1997, bà V. Tereshkova tiếp tục là giáo viên giảng dạy tại Trung tâm Đào tạo phi công vũ trụ mang tên Yuri Gagarin ở thành phố Ngôi sao. Tới năm 2011 bà được bầu vào Duma Quốc gia (Hạ viện Nga) và tiếp tục đảm nhiệm vai trò nghị sĩ cho đến nay. Trong năm 2013 V. Tereshkova đã ghi danh vào danh sách những người tình nguyện lên định cư trên sao Hỏa.

Còn tại lễ khai mạc Olympic Mùa đông ở thành phố Sochi ven bờ Hắc Hải vào đầu tháng 2-2014, Hạ nghị sĩ V. Tereshkova là một trong 4 nhân vật cao cấp vinh dự được chọn tham gia rước lá cờ chính thức của Thế vận hội.

Xuân Hiếu (theo Moskovskij Komsomolets)

Các tin khác

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.