Từ “bà đồng showbiz” đến trùm lừa đảo

Từ phiên tòa đến những màn giải hạn - chạy án 28,7 tỉ

Ngày 5/9, tại cơ sở 1 ở phường Bà Rịa, TAND TP. Hồ Chí Minh đã khiến dư luận dõi theo khi bất ngờ tuyên trả hồ sơ điều tra bổ sung vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản liên quan đến bị cáo Đồng Thị Phương Thanh, sinh năm 1984, quê Hà Nội. Chỉ cần đọc qua cáo trạng, người ta đã thấy choáng bởi con số thiệt hại hơn 28,7 tỉ đồng. Nhưng điều khiến xã hội bàn tán không chỉ nằm ở số tiền lớn ấy, mà ở chỗ Thanh đã biến trò “giải hạn tâm linh” thành chiếc chìa khóa để mở tung hầu bao của những con người đang tuyệt vọng.

Theo hồ sơ, khoảng giữa năm 2021, chị L.T.T.Th, một phụ nữ mới 35 tuổi rơi vào vực sâu khi cha là ông LXT và mẹ là bà P.T.X. đồng loạt bị khởi tố, bắt giam về tội nhận hối lộ. Gia đình tan nát, niềm tin gãy vụn, chị Th khi ấy chẳng khác nào người chết đuối bấu víu cọng rơm. Và cọng rơm ấy chính là Đồng Thị Phương Thanh, được đồng nghiệp N.C.Tr giới thiệu như một “người quen biết rộng, từng giải cứu không ít quan chức thoát nạn”.

Thanh xuất hiện với vẻ tự tin lạ lùng, lời lẽ mạch lạc, khuôn mặt toát ra phong thái của kẻ nắm trong tay cả kho chìa khóa công quyền. Cô ta bày vẽ những nghi lễ giải hạn, tô vẽ bằng những câu chuyện “đã từng giúp người này, đưa người kia thoát vòng lao lý”, rồi khéo léo gieo vào đầu chị Th niềm tin rằng mọi rắc rối chỉ là chuyện nhỏ nếu có “lộ phí” xứng đáng. Từng lời Thanh nói đều như được chuẩn bị kỹ càng, nhắm thẳng vào nỗi sợ hãi lớn nhất của nạn nhân. Thế là từ tin nhắn đến cuộc gọi, từ giấy tờ vay nợ đến những lần chuyển khoản, tất cả dần biến thành một kịch bản hoàn hảo mà Thanh đạo diễn.

Tiền mặt cứ thế chảy đi, bất động sản lần lượt đổi chủ. Đổi lại, chị Th chỉ nhận được vài buổi lễ “giải hạn” qua điện thoại, vài mảnh hình ảnh mờ ảo của bát hương nghi ngút khói, vài câu thần chú rao giảng bằng giọng đều đều. Người ngoài nghe qua còn thấy buồn cười, nhưng trong cảnh cùng quẫn, chị Th lại ôm chặt ảo vọng, mong vận đen qua đi. Cái “nghi thức tâm linh” mà Thanh dựng lên chẳng khác gì một vở kịch rẻ tiền, nhưng khán giả của nó, những kẻ tuyệt vọng lại tin sái cổ.

Đỉnh điểm, trong danh mục tài sản bị cuốn đi có cả những lô đất liên quan dự án Phúc Sơn tại Nha Trang, do chính bà P.T.X. ký sang tên cho người nhà Thanh. Trớ trêu thay, dự án Phúc Sơn vốn đã lắm tai tiếng, từng gắn với những sai phạm nghiêm trọng trong quá trình giao đất, giảm giá đất bất thường, nay lại xuất hiện thêm trong hồ sơ lừa đảo này, khiến bức tranh vốn rối rắm nay càng thêm tối màu. Những thửa đất trị giá hàng chục tỉ đồng bị biến thành “lễ vật” cho một trò lừa đảo khoác áo tâm linh, phơi bày sự thật trần trụi về cách niềm tin bị lợi dụng.

Tại tòa, chị Th cay đắng khai rằng ban đầu chị không hề định “chạy án”, chỉ muốn tìm cách giải hạn, mong cha mẹ tai qua nạn khỏi. Nhưng Thanh không bỏ lỡ cơ hội, dẫn dắt từng bước: nào là nghi thức ra sao, cúng chỗ nào, bao nhiêu tiền, làm giấy vay mượn để hợp thức hóa. Cả quá trình, chị Th giống như con rối bị giật dây, ngoan ngoãn bước vào ma trận đã vẽ sẵn. Những lời hứa “chỉ cần tin tưởng thì cha mẹ sẽ bình an” trở thành sợi dây xiết chặt hơn bất kỳ chiếc thòng lọng nào.

Đối diện cáo buộc, bị cáo Thanh lại cãi phăng. Cô ta khăng khăng cho rằng đây chỉ là chuyện “cho vay, mượn đi mượn lại”, thậm chí tự nhận mình còn hào hiệp, từng “giúp đỡ tài chính để chị Th xoay xở”. Nhưng Hội đồng xét xử không dễ bị qua mặt. Những câu trả lời vòng vo, phi lý của Thanh nhanh chóng bị đối chiếu với cả núi chứng cứ: từ lời khai, tin nhắn, sao kê cho đến giấy tờ đất. Tất cả đều tố cáo sự gian dối có hệ thống, bài bản và có tính toán. Hình ảnh một “nhà giải hạn” tự phong bỗng lột xác thành một kẻ lừa đảo chuyên nghiệp, không hề ngẫu nhiên mà được chuẩn bị kỹ lưỡng.

Kết thúc buổi xét xử, HĐXX quyết định trả hồ sơ cho Viện kiểm sát để điều tra bổ sung. Nhiều mắt xích chưa rõ ràng, đặc biệt là khâu xử lý các lô đất ở Khánh Hòa. Nhưng cho dù bản án sau này ra sao, thì hình ảnh Đồng Thị Phương Thanh đứng trước vành móng ngựa, cố cãi cọ, phủ nhận, đã khắc sâu trong dư luận. Một kẻ từng khoác áo tâm linh, từng rao giảng “ân huệ” và “cứu độ”, nay lộ nguyên hình là kẻ vẽ ra thế giới giả dối để cướp đi niềm tin và tiền bạc của người khác. Đằng sau những con số khô khốc là một câu chuyện cay đắng: khi sự sợ hãi và niềm tin mù quáng gặp đúng kẻ gian xảo, thì cái giá phải trả có thể là cả một gia tài, thậm chí cả cuộc đời.

Chân dung một kẻ “đa nhân cách”

Nếu chỉ nhìn qua hồ sơ tố tụng, nhiều người có thể vội kết luận đây đơn thuần là một vụ lừa đảo: kẻ gian, nạn nhân, tiền mất và rồi tội phạm sẽ phải chịu xử lý. Nhưng khi lật giở những mảnh ghép từ cuộc đời Đồng Thị Phương Thanh, từ lời kể của bạn bè, đồng nghiệp cũ, bức chân dung hiện lên không chỉ là một kẻ lừa đảo thông thường, mà là một nhân vật biến hóa khôn lường, một kẻ “đa nhân cách” đúng nghĩa. Cô ta vừa biết dựng vỏ bọc, vừa am hiểu trò tâm lý, lại đủ liều lĩnh để diễn kịch đến tận cùng, khiến nhiều người từng tiếp xúc vừa kinh ngạc vừa cay đắng.

Một người quen của Thanh, là anh L.T.N kể lại cho phóng viên những trải nghiệm của mình như một bài học nhớ đời. Thanh từng cộng tác với báo Quân đội nhân dân, thường mượn danh nghĩa quen biết nhiều phóng viên, ký giả để tạo dáng vẻ rằng “giới báo chí ai cũng biết tôi”. Thêm vào đó, cô ta còn dùng lý lịch gia đình để dựng lên bức bình phong: chồng làm ở Viettel, bố là công an phường Đội Cấn. Những mảnh thông tin khô khan ấy, qua bàn tay Thanh, bỗng biến thành một tấm thẻ thông hành, giúp cô ta dễ dàng chen chân vào các mối quan hệ từ báo chí, nhiếp ảnh cho đến showbiz.

Lần đầu gặp, N. chỉ thấy một người phụ nữ vụng về, ngoại hình không mấy nổi bật. Nhưng chỉ cần một lần nhờ vả, mời hoa hậu đi sự kiện, Thanh đã lập tức chuyển tiền thù lao ngay, nhanh gọn đến mức N. phải nghĩ rằng “à, hóa ra cô ta giàu có và sòng phẳng”. Chính cú “ra đòn” ấy mở màn cho hàng loạt kịch bản tiếp theo. Từ đó, Thanh liên tục dựng trò, từ mua đất, xin dự án cho đến bịa đặt chuyện bạn của N. bị động thai để moi tiền. Khi túi cạn, cô ta lại dàn dựng bi kịch bạn trai bị tai nạn “đẫm máu” hoặc giả vờ mình mắc ung thư, nhắn tin than thở để gợi lòng thương hại.

Thậm chí, Thanh còn không ngại hóa thân thành bà đồng. Có lúc cô ta nhảy múa phán số mệnh, thậm chí “xem vận” cho cả nhạc sĩ H nổi tiếng, phán "như đúng rồi" khiến không ít nghệ sĩ bán tín bán nghi, rơi vào trạng thái nửa tin nửa ngờ.

Điều khiến người ta ngã gục trước Thanh không nằm ở nhan sắc hay tài năng mà chính ở sự am hiểu tâm lý con người. Ai nợ nần, ai có cha mẹ bệnh tật, ai kẹt đất đai, Thanh đều tìm được cách hóa thân thành “bà tiên cứu rỗi”. Có lúc cô ta còn dúi vào tay nạn nhân vài trăm nghìn, vài triệu, giả vờ rộng lượng để gieo niềm tin, trước khi tung ra mẻ lưới lớn hơn. Đó là nghệ thuật điều khiển cảm xúc mà không phải ai cũng nhận ra, cho đến khi mất sạch.

Anh N. từng cay đắng thừa nhận có lúc căm phẫn đến mức mua dao đứng chờ ở cửa nhà Thanh để trả thù. Nhưng rồi lý trí kéo lại, vì giết kẻ lừa mình thì bản thân sẽ rơi vào vòng lao lý. Bi kịch nằm ở chỗ, ngay cả khi đã bị lừa trắng trợn, anh vẫn có lúc mềm lòng quay lại giúp đỡ Thanh vì những tin nhắn cầu cứu ướt át. Thanh đánh trúng vào lòng trắc ẩn trong tâm lý con người, khiến nạn nhân vừa giận vừa thương, vừa muốn thoát mà vẫn bị níu lại.

Không bằng lòng với những mối quan hệ nhỏ lẻ, Thanh còn nuôi ảo tưởng chen chân vào showbiz. Cô ta tìm mọi cách tiếp cận với những tên tuổi trong làng showbiz, dựng cả những buổi cúng tế hoành tráng với ngựa giấy, tiền âm phủ chất đống, phô trương sự “giàu có” của mình. May thay, có người đủ tỉnh táo nhận ra để không sa bẫy, và những chiêu trò của Thanh dần để lại nhiều tiếng xấu hơn là lợi lộc.

Điều đáng suy ngẫm nhất trong “sự nghiệp” của Thanh là câu hỏi vì sao cô ta có thể ma mị được nhiều người đến vậy. Câu trả lời nằm ở sự thấu hiểu nỗi tuyệt vọng của con người. Khi cha mẹ vướng vòng lao lý, khi bệnh tật ập xuống, khi tiền bạc trắng tay, bất cứ ai cũng mong bấu víu vào một tia hy vọng, dù mong manh, dù phi lý. Và Thanh, với khả năng hóa thân thành “bà tiên”, “người biết cửa quan”, hay “thầy giải hạn”, đã biến sự dối trá thành một chiếc phao cứu sinh giả.

Ngày hôm nay, tất cả những lớp mặt nạ ấy đã rơi xuống. Không còn “bà đồng showbiz”, không còn cộng tác viên báo chí đi lại trong giới sự kiện, cũng chẳng còn “người đàn bà có quan hệ khắp nơi”. Trước công chúng, Đồng Thị Phương Thanh chỉ còn là một bị cáo 41 tuổi, bị buộc tội lừa đảo chiếm đoạt hơn 28,7 tỉ đồng. Cái kết này không bất ngờ, bởi dối trá không bao giờ có thể trở thành sự nghiệp bền vững. Nhưng điều đau đớn hơn cả là phía sau Thanh, vẫn còn vô số nạn nhân với những vết thương lòng khó lành. Bởi cái giá của niềm tin, bao giờ cũng là cái giá đắt nhất.