Từ anh hùng trở thành kẻ phản quốc

Nửa đầu thế kỷ XX, ở Pháp, Nguyên soái Petain có một vai trò vô cùng đặc biệt. Ông đã trở nên nổi tiếng qua trận huyết chiến Verdun với quân Đức trong Đại chiến thế giới thứ I. Thế nhưng đến Thế chiến thứ II, ông lại có tư tưởng đầu hàng, chủ động chạy theo Hitler, trở thành nhà lãnh đạo bù nhìn khét tiếng của Pháp.

Henry Phillipe Petain sinh ngày 29/4/1856, trong một gia đình nông dân nghèo khó ở phía bắc nước Pháp. Năm 1871, nước Pháp thất bại nặng nề trong cuộc chiến tranh Pháp - Phổ, cảm giác nhục nhã bao trùm khắp đất nước này, chính điều đó đã khiến chàng trai Petain trẻ tuổi lập chí trở thành một quân nhân.

Năm 1875, Petain thi đậu vào Trường quân sự Saint-Cyr. Với ý chí quật cường và niềm tin mãnh liệt, sau khi tốt nghiệp Petain đã nhanh chóng thể hiện được bản thân và được đề bạt làm huấn luyện viên trong trường bắn súng quốc gia. Thế nhưng, Petain lại ra sức ủng hộ chiến lược phòng thủ, trong khi đó tư tưởng của người Pháp thiên về tấn công, thế nên ông mãi không được trọng dụng.

Đại chiến thế giới thứ I nổ ra đã mang lại cơ hội để ông thể hiện tài thao lược của bản thân. Năm 1916, trong chiến dịch Verdun , Petain đã đề ra khẩu hiệu phòng ngự nổi tiếng: “Không cho bọn chúng qua”. Ông đã dẫn đầu lực lượng quân đội Pháp kiên cường chiến đấu suốt mấy tháng liền và đã ngăn cản thành công quân Đức tấn công vào Pháp. Cuộc chiến bảo vệ thành Verdun đã chứng minh tư tưởng chiến lược phòng ngự của Petain, và qua đó cái tên của ông đã được nhắc tới như “Vị cứu tinh của nước Pháp”, đồng thời ông được đề bạt lên làm Tổng Tư lệnh quân đội Pháp.

Ngày 19/11/1918, với những chiến công xuất sắc trong cuộc chiến bảo vệ nước Pháp, Petain được phong quân hàm Nguyên soái quân đội. Trong khoảng thời gian hòa bình giữa hai cuộc đại chiến thế giới, Petain từng giữ chức Tổng giám Lục quân Pháp và đưa quân đi trấn áp cuộc khởi nghĩa đòi độc lập ở Monaco năm 1925. Năm 1934, Petain được đề bạt lên làm Bộ trưởng Lục quân Pháp. Trong thời gian này, ông sai lầm về đường lối quân sự khi ra sức chạy theo đường lối chiến lược phòng ngự tiêu cực, rồi lập nên Phòng tuyến Rest.

Tháng 5/1940, quân Đức tràn vào nước Pháp, lúc này Petain đang làm Đại sứ Pháp tại Tây Ban Nha được triệu hồi khẩn cấp về nước, vào ngày 16/6. Cùng năm, ông được đưa lên làm Thủ tướng nội các lâm thời Pháp. Cả nước Pháp đặt hết hy vọng vào vị cứu tinh trong chiến dịch Verdun có thể cứu nước Pháp một lần nữa. Thế nhưng, chỉ ngay ngày thứ 2 sau khi nhậm chức, Petain đã đề xuất yêu cầu đình chiến với quân Đức thông qua Đại sứ Tây Ban Nha tại Pháp.

Ngày 25/6, được sự ủy quyền của Petain, đại diện phía Pháp là tướng Charles Hengcige đã ký kết hiệp định đình chiến với Nguyên soái Keitel của Đức, địa điểm lại được chọn ở khu rừng rậm Compiegne - đông bắc nước Pháp trong một toa tàu mà quân đội Đức đã ký hiệp định đầu hàng khi Đại chiến thế giới thứ I kết thúc. Điều kiện của Đức đưa ra là Pháp ép phải nhượng lại 1/3 lãnh thổ bao gồm cả Paris cho Đức; mỗi ngày Chính phủ Pháp phải trả 300 triệu frăng tiền phí đóng quân cho quân Đức; Không quân, Lục quân Pháp không được vượt quá 100.000 người; Chính phủ Pháp phải giữ chính sách nhất quán với Đức trên các mặt chính trị, quân sự và ngoại giao.

Sau khi ký kết “Hiệp định đình chiến”, Petain thành lập chính quyền bù nhìn thân Hitler, và nhậm chức Quốc trưởng chính phủ thân Hitler, đi theo đường lối chính trị độc tài. Ngày 24/10, Petain đến thị trấn Montova cách thủ đô Paris hơn 100 km để thăm Hitler. 6 giờ tối cùng ngày, dưới sự hộ tống của Tư lệnh quân đội Đức Keitel, Petain tới nơi nghỉ ngơi của Hitler. Vừa tới nơi, Hitler liền đưa tay ra bắt tay Petain, nói: “Ngài có đồng ý làm việc cùng chúng tôi không?”. Rồi Hitler đề xuất với Petain rằng, nếu như Pháp tham gia vào cuộc chiến chống nước Anh, thì có thể duy trì được quân đội ở Bắc Phi như Hiệp định đình chiến đã quy định; đảm bảo Pháp vẫn có thể giữ lại được các vùng đất thuộc địa của mình. Với lời mời mọc quá hấp dẫn, Petain lập tức đồng ý.--PageBreak--

6 ngày sau, Petain công khai phát biểu trước công chúng rằng, nước Pháp sẽ “hợp tác” toàn diện với phát xít Đức. Sau đó, chính quyền thân Hitler cho ban bố Luật chống lại người Do Thái, tiến hành bắt giữ trên 85% người Do Thái trong nước Pháp, và cưỡng ép 76.000 người Do Thái đến trại tập trung ở Ba Lan. Thế nhưng, Petain cũng không hoàn toàn muốn trở thành kẻ bù nhìn dưới trướng Hitler, trong cuộc chiến chống Anh - Mỹ và trấn áp phong trào chống đối, ông ta vẫn giữ thái độ “nửa vời” với nước Đức. Điều này đã khiến cho Hitler vô cùng khó chịu. Bọn chúng nhanh chóng đưa Laval lên làm Thủ tướng chính phủ thân Hitler, phế truất thực quyền của Petain, khiến ông trở thành nguyên thủ quốc gia “hữu danh vô thực”.

Sau chiến dịch đổ bộ lên Normandy , quân đội Đức liên tục thảm bại tại Pháp. Tháng 8/1944, De Gaule từ London trở về Paris trước sự đón tiếp nồng nhiệt của hơn 2 triệu người dân. Cũng vào tháng đó, lực lượng Gestapo của Đức Quốc xã đưa Petain và toàn bộ thành viên trong chính phủ bù nhìn thân Hitler về “bảo vệ” tại Xigemalin. Khi quân Đồng minh tấn công vào Đức, những người này lại được đưa đến một thị trấn nhỏ ở Thụy Sĩ. Trước khi quân đội Đức đầu hàng,  Petain cảm thấy lâm vào cảnh cùng đường nên quyết định ra tự thú trước Chính phủ lâm thời Pháp.

Ngày 23/7/1945, Tòa án tối cao Pháp mở phiên tòa xét xử Petain. Cáo trạng đã kể ra 5 tội danh của Petain: ký hiệp định đình chiến với quân Đức, phản bội Điều ước Đồng minh Anh - Pháp; cùng với Laval huy động tất cả cơ quan công nghiệp trên toàn quốc ủng hộ Đức Quốc xã tiến hành chiến tranh xâm lược và đưa sang Đức nhiều lao công người Pháp; lập nên chính phủ độc tài; tự ý cho quân đội Đức kiểm soát lãnh thổ Pháp.

Lúc này Petain đã 89 tuổi và trong suốt hơn 20 ngày xét xử, ông ta không nói một lời nào, chỉ có luật sư biện hộ của ông ta là khá “sôi nổi”. Ông này cho rằng hành động của thân chủ mình chỉ là vạn bất đắc dĩ và cũng không hoàn toàn hợp tác với quân Đức. Luật sư biện hộ của Petain còn đe dọa tòa án rằng, nếu như Petain bị xử tội chết, nước Pháp sẽ lâm vào cảnh bị chia cắt và nhân dân Pháp cũng sẽ cảm thấy đau khổ. Những người tới dự phiên tòa đã bị những lời biện hộ của vị luật sư này làm siêu lòng, không ngớt hùa theo lời của ông ta, khiến cho quan tòa giận dữ quát lên: “Tại sao trong phòng này lại toàn người Đức thế này?”.

Ngày 14/8, Tòa đưa ra phán quyết cuối cùng. Theo đó, Petain bị xử tử hình với tội danh thông đồng với địch. Ngoài ra, nhiều người trước đây tín nhiệm Petain cũng bị liên đới. Thế nhưng, để bảo vệ sự đoàn kết của đất nước, Tổng thống De Gaule đã ký lệnh đặc xá cho Petain, thay đổi bản án từ tử hình xuống tù chung thân.

Petain bị đưa đến nhà tù trên đảo Dell, lúc này sức khỏe của ông ta đã rất tồi tệ. Ngày 22/7/1951, Petain trút hơi thở cuối cùng nhưng tội phản quốc của ông ta vẫn lưu trong sử sách nước Pháp

Vũ Anh (tổng hợp)

Các tin khác

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Một cuộc tình, một vụ bắt giữ vì lái xe trong lúc say rượu và quyết định đào tẩu của một sĩ quan KGB đã dẫn tới một trong những vụ trục xuất nhân viên tình báo lớn nhất thời Chiến tranh Lạnh. Tháng 9/1971, Anh trục xuất 105 quan chức Liên Xô bị nghi hoạt động tình báo; Moscow đáp trả bằng việc trục xuất 18 nhân viên ngoại giao Anh. Nhưng đằng sau vụ bê bối tưởng như bắt đầu từ một cuộc say rượu ấy là cả một chiến dịch phản gián đã được MI5 chuẩn bị từ nhiều năm trước.

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Dư luận quốc tế vẫn còn xôn xao trước tin Ủy ban Châu Âu (EC) ngừng mọi hoạt động viện trợ Sierra Leone từ ngày 1-10-2026. Trước đó Liên minh Châu Âu (EU) có kế hoạch viện trợ quốc gia Tây Phi 18 triệu euro vào năm 2026 và 20,5 triệu euro vào năm 2027. Lý do được EC đưa ra là chính phủ Sierra Leone từ chối trục xuất ông trùm ma túy Jos Leijdekkers về Hà Lan.

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Sau khi đột nhập liên tiếp 3 tiệm vàng lấy trộm tài sản có trị giá hơn 5 tỷ đồng, Nguyễn Duy Nhật (sinh năm 1966, trú tại phường Thanh Thủy, TP Huế, thời điểm gây án là bác sĩ khoa Đột quỵ, Bệnh viện Trung ương Huế) mới sa lưới Công an. Nhìn lại hành trình đột nhập 3 tiệm vàng để lấy trộm tài sản, mới thấy được vị bác sĩ đã lên kế hoạch từng chi tiết và phương thức, thủ đoạn như những tên “siêu trộm” chuyên nghiệp…

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Trong Thế chiến thứ nhất, người Anh đã sử dụng các tàu bẫy để chống lại tàu ngầm Đức. Bước sang Thế chiến thứ hai, Bộ Hải quân Anh quyết định khôi phục chiến thuật này. Liệu đây có phải là một quyết định sáng suốt? Câu trả lời đã được thể hiện qua trận hải chiến diễn ra vào ngày 29/6/1940 giữa một tàu ngầm Đức và một tàu bẫy của Anh.

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Từ lâu, dư luận biết khá nhiều về mối quan hệ đặc biệt giữa Giáo hội Scientology với cộng đồng tình báo Mỹ. Sâu xa Scientology còn có mối quan hệ phức tạp, bí mật với giới quyền lực và bộ máy tình báo phương Tây. Chủ đề đặc biệt này vừa được tạp chí trực tuyến Nga Lưu trữ Lịch sử gián điệp (EAH) cập nhật.

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Điều gì đã khiến những liên lạc, thông tin về mục tiêu và các bước chuẩn bị bị cáo buộc trở thành đầu mối của một cuộc điều tra an ninh? Vụ truy tố Joshua Cammidge đang làm lộ những dấu vết dẫn tới một mắt xích trong nghi án tình báo tại Anh.

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Trung tâm Quan hệ Công chúng thuộc Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) vừa công bố các tài liệu đã được giải mật của Cục An ninh Liên bang Nga tỉnh Kursk, liên quan đến hồ sơ vụ án hình sự đối với Leonid Shevchenko, sinh năm 1922, kẻ bị kết án về tội phản quốc trong những năm chiến tranh và tội hoạt động gián điệp sau chiến tranh.

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Vào mùa thu 1988, một máy bay do thám Mỹ phát hiện một hiện tượng độc lạ: “Vòm Sáng” sau khi tên lửa đạn đạo tầm trung SS-20 Saber của Liên Xô (cũ) được phóng đi. Quá trình trên tạo ra cực quang gây tranh cãi trong suốt thập kỷ, thậm chí còn bị nhầm là UFO.

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Theo các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Mỹ, Nhà Trắng đã phê duyệt một đề xuất ngân sách mật trị giá 9 tỷ USD để mua các chip máy tính tiên tiến. Đây là những linh kiện cần thiết để các cơ quan tình báo Mỹ có thể khai thác tối đa tiềm năng của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới nhất.

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Suốt gần hai năm, lực lượng điều tra Tây Ban Nha lần theo những dấu vết mong manh từ các hiện trường, rà soát hơn 3.000 hồ sơ và chờ kết quả đối chiếu ADN quốc tế để xác định danh tính kẻ gây ra chuỗi án mạng ở Alicante.

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.