Mùa hè năm 2020, tại tỉnh Alicante, Tây Ban Nha liên tiếp xảy ra những vụ tấn công đặc biệt nghiêm trọng. Nạn nhân đầu tiên là một phụ nữ, bị tấn công ngay trước cửa nhà. Hung thủ bất ngờ áp sát rồi dùng dao đâm liên tiếp nhiều nhát vào nạn nhân. Cuộc tấn công chỉ dừng lại khi một người hàng xóm tình cờ xuất hiện. Bị phát hiện, kẻ gây án lập tức bỏ chạy, nhờ đó người phụ nữ may mắn giữ được mạng sống.
Những vụ sát hại liên tiếp
Trong lúc tẩu thoát, nghi phạm lọt vào tầm quan sát của một camera an ninh. Những hình ảnh ghi lại cảnh người đàn ông bỏ chạy khi đó chưa đủ để nhận dạng danh tính, nhưng về sau trở thành một trong những đầu mối quan trọng nhất của toàn bộ chuyên án.
Chỉ vài ngày sau, một vụ án mạng khác xảy ra tại thị trấn Los Montesinos. Nạn nhân là một người đàn ông bị tấn công bằng dao, tử vong vì nhiều vết thương nghiêm trọng ở vùng cổ. Không có nhân chứng trực tiếp, hung thủ rời khỏi hiện trường mà gần như không để lại dấu vết rõ ràng.
Ít ngày sau, tại thành phố Elche, một phụ nữ đang dắt chó đi dạo trở thành nạn nhân tiếp theo. Khác với hai vụ trước, hung thủ không sử dụng dao mà siết cổ nạn nhân cho đến chết rồi nhanh chóng rời khỏi hiện trường.
Việc thay đổi phương thức gây án khiến các điều tra viên ban đầu chưa nhận ra mối liên hệ giữa các vụ việc. Vụ án ở Elche được Cảnh sát Quốc gia điều tra như một vụ giết người độc lập, trong khi hai vụ xảy ra trước đó do lực lượng Vệ binh Dân sự phụ trách.
Ba vụ tấn công liên tiếp trong thời gian ngắn khiến áp lực đối với lực lượng thực thi pháp luật ngày càng lớn. Điều đáng lo ngại nhất với họ là hung thủ dường như không lựa chọn nạn nhân theo bất kỳ quy luật nào. Các nạn nhân không quen biết nhau, không có mối liên hệ rõ ràng và cũng không cho thấy dấu hiệu bị theo dõi từ trước.
Trong giai đoạn đầu, cuộc điều tra gần như không có nhiều tiến triển. Các hiện trường để lại rất ít chứng cứ có giá trị, trong khi danh tính nghi phạm vẫn là một khoảng trống. Manh mối quan trọng đầu tiên xuất hiện tại hiện trường vụ án ở Los Montesinos. Đêm người đàn ông bị sát hại, mưa lớn trút xuống khu vực. Các điều tra viên phải chạy đua với thời gian để thu thập mọi dấu vết trước khi nước mưa cuốn trôi chứng cứ. Từ những mẫu máu còn sót lại tại hiện trường, các chuyên gia giám định tách được ADN của nghi phạm và đưa vào cơ sở dữ liệu phục vụ điều tra.
Theo tờ El Espanol, ở thời điểm đó, vụ án tại Elche vẫn được điều tra riêng. Tuy nhiên, khi Cảnh sát Quốc gia thu được ADN từ sợi dây dắt chó của nạn nhân rồi đưa vào cơ sở dữ liệu dùng chung với Vệ binh Dân sự, hệ thống phát hiện hai mẫu ADN trùng khớp.
Phát hiện này ngay lập tức thay đổi toàn bộ hướng điều tra. Hai vụ án được xác định do cùng một hung thủ gây ra, buộc Vệ binh Dân sự và Cảnh sát Quốc gia thành lập một nhóm điều tra phối hợp. Từ đây, giả thuyết về một kẻ giết người hàng loạt hoạt động tại Alicante bắt đầu được đặt ra nghiêm túc.
Tuy nhiên, có ADN không đồng nghĩa với việc xác định được hung thủ. Theo điều tra viên Julio Sesma, ngoài mẫu ADN, nhóm điều tra gần như không có thêm chứng cứ đủ sức dẫn tới danh tính nghi phạm. Không có dấu vân tay rõ ràng, không có nhân chứng nhận diện được hung thủ, cũng không có bất kỳ mối liên hệ nào giữa các nạn nhân để lần theo.
Các điều tra viên buộc phải mở rộng phạm vi xác minh. Hơn 3.000 hồ sơ được rà soát. Từng đầu mối nhỏ nhất đều được kiểm tra với hy vọng tìm ra một điểm trùng khớp với mẫu ADN thu được từ hiện trường. Song song với đó, mẫu ADN cũng được chuyển cho Interpol để tiếp tục đối chiếu với cơ sở dữ liệu quốc tế, trong trường hợp nghi phạm từng để lại dấu vết tại một quốc gia khác.
Dù vậy, nhiều tháng trôi qua, cuộc điều tra vẫn rơi vào bế tắc. Áp lực đối với nhóm chuyên án ngày càng lớn. "Khi một kẻ ra tay với mức độ bạo lực như vậy, chúng tôi biết sớm hay muộn hắn cũng sẽ giết người lần nữa", điều tra viên Julio Sesma nhận định.
Nỗi lo ấy không chỉ xuất phát từ tính chất đặc biệt nghiêm trọng của các vụ án, mà còn từ việc hung thủ dường như lựa chọn nạn nhân hoàn toàn ngẫu nhiên. Điều đó đồng nghĩa với việc gần như không thể dự đoán ai sẽ trở thành mục tiêu tiếp theo nếu hắn tiếp tục gây án.
Mặc dù camera an ninh đã ghi lại hình ảnh nghi phạm ngay từ vụ tấn công đầu tiên ở Torrevieja, nhóm điều tra vẫn chưa công bố những khung hình này. Trong điều tra hình sự, việc phát tán hình ảnh nghi phạm thường chỉ được cân nhắc sau khi các biện pháp nghiệp vụ khác không mang lại kết quả. Các điều tra viên muốn ưu tiên khai thác những đầu mối thu được từ hiện trường, đồng thời tránh làm lộ hướng điều tra hoặc khiến nghi phạm cảnh giác.
Thế nhưng, sau gần một năm rưỡi, mọi hướng điều tra đều đi vào ngõ cụt. Không còn nhiều lựa chọn, nhóm chuyên án quyết định công khai hình ảnh duy nhất của nghi phạm do camera an ninh ghi lại sau vụ tấn công ở Torrevieja. Những khung hình được phát tán trên phạm vi toàn quốc, kèm lời kêu gọi người dân hỗ trợ nhận dạng.
Quyết định này nhanh chóng mang lại kết quả. Từ các thông tin do người dân cung cấp, lực lượng điều tra xác định được danh tính nghi phạm là một công dân Nga tên Nikolay T. Tuy nhiên, để khẳng định chắc chắn đây chính là hung thủ của chuỗi án mạng, họ vẫn cần câu trả lời cuối cùng từ kết quả đối chiếu ADN quốc tế.
Hung thủ lộ diện
Kết quả mà nhóm chuyên án chờ đợi chỉ đến sau gần hai năm. Tháng 10/2022, lực lượng điều tra Tây Ban Nha nhận được phản hồi từ phía Nga sau quá trình đối chiếu ADN thông qua Interpol. Kết quả xác nhận mẫu ADN thu được tại các hiện trường ở Alicante thuộc về công dân Nga Nikolay T.
Đối với các điều tra viên, đây là thời khắc khép lại một cuộc truy tìm kéo dài gần hai năm. Mẫu ADN không chỉ xác định danh tính nghi phạm mà còn củng cố chuỗi chứng cứ khoa học, giúp làm sáng tỏ mối liên hệ giữa các vụ án vốn từng được điều tra riêng rẽ.
Tuy nhiên, kết quả xác minh cũng mang đến một bất ngờ khác. Trong lúc lực lượng chức năng Tây Ban Nha vẫn miệt mài truy tìm hung thủ, Nikolay đã rời khỏi nước này từ nhiều tháng trước.
Chỉ vài tuần sau vụ án cuối cùng tại Alicante, hắn lên máy bay trở về Moskva. Tại đây, Nikolay tiếp tục gây án khi sát hại một phụ nữ làm việc tại một cửa hàng thuốc lá. Hắn nhanh chóng bị lực lượng chức năng Nga bắt giữ.
Điều đó đồng nghĩa với việc trong suốt một thời gian dài, các điều tra viên Tây Ban Nha không hề biết người mà họ đang truy tìm đã bị bắt tại một quốc gia khác. Chỉ khi kết quả đối chiếu ADN được phía Nga xác nhận, toàn bộ bức tranh mới thực sự hoàn chỉnh.
Sau khi danh tính được xác định, chân dung của Nikolay cũng dần được làm rõ. Hắn ta khoảng 25 tuổi khi gây án và đã sinh sống tại Tây Ban Nha khoảng 15 năm. Theo El Espanol, bề ngoài Nikolay không có nhiều điểm khác biệt so với những người cùng trang lứa. Tuy nhiên, sau khi hoàn thành hai năm nghĩa vụ quân sự tại Nga rồi trở lại Tây Ban Nha, tính cách của hắn được cho là thay đổi rõ rệt.
Các điều tra viên xác định Nikolay nghiện rượu, sử dụng ma túy, có hành vi cưỡng bức và có biểu hiện của rối loạn đa nhân cách. Việc lạm dụng rượu và ma túy khiến hắn thường xuyên nghe thấy những "tiếng nói" thôi thúc đi giết người. Nikolay bị cho là ra tay một cách ngẫu nhiên, như thể bị những "con quỷ trong đầu" điều khiển.
Theo điều tra viên Julio Sesma, điều khiến vụ án trở nên đặc biệt không chỉ nằm ở số nạn nhân, mà còn ở chỗ hung thủ dường như không có động cơ hay mục tiêu cụ thể.
Theo phía Nga, Nikolay được xác định không đủ năng lực chịu trách nhiệm hình sự do tình trạng tâm thần. Thay vì bị đưa ra xét xử, hắn bị áp dụng biện pháp điều trị bắt buộc tại một bệnh viện tâm thần và vẫn đang được quản lý tại đây.
Cho đến nay, chưa có dấu hiệu cho thấy Nga sẽ chấp nhận dẫn độ Nikolay sang Tây Ban Nha để xét xử. Tuy nhiên, việc xác định được danh tính hung thủ và làm sáng tỏ toàn bộ chuỗi án mạng vẫn khép lại một trong những cuộc điều tra phức tạp nhất mà lực lượng thực thi pháp luật tại Alicante từng tiến hành. Đồng thời, chuyên án cũng cho thấy giá trị của hợp tác quốc tế và giám định ADN trong việc phá những vụ án tưởng như đã đi vào ngõ cụt.
