TSMC và bài toán Mỹ

Các công ty như TSMC và Foxconn đang dẫn đầu thị trường thế giới trong cả khâu thiết kế lẫn sản xuất chip. Washington đang tìm đủ mọi cách để thu hút các nhà sản xuất chip Đài Loan (Trung Quốc) mở nhà máy tại Mỹ.

Một trong số những thành công ban đầu của họ là dự án nhà máy chip TSMC trị giá 12 tỷ USD đặt tại thành phố Phoenix, bang Arizona. Nhưng sau 4 năm kể từ ngày công bố dự án, giấc mơ của TSMC và chính quyền Mỹ vẫn còn đang dang dở.

Hy vọng

Bruce (tên giả) là một kỹ sư ngành sản xuất bán dẫn người Mỹ. Vào năm 2020, Bruce nhận được lời mời thử việc tại TSMC. Với một kỹ sư trẻ vừa mới ra trường, đây quả là cơ hội ngàn năm có một. Bruce không ngần ngại dành hẳn một năm tại Đài Loan (Trung Quốc) để trải qua khóa huấn luyện của TSMC. Sau khi trở về Mỹ, anh cũng chuyển nhà đến Phoenix để được gần chỗ làm mới. Tuy có phần bối rối trước bao nhiêu quyết định đến dồn dập, Bruce vẫn cảm thấy tự tin về tương lai của mình.

1000022645.jpg -0
Nhà máy của TSMC ở Phoenix, Arizona.

Vậy nhưng sau hơn hai năm làm việc tại nhà máy Phoenix, niềm hy vọng của Bruce đã lụi tàn. Anh liên tục vấp phải rào cản ngôn ngữ, giờ giấc làm việc và bộ máy tổ chức. Nhưng điều làm Bruce phiền muộn nhất là việc chậm tiến độ dự án. Đáng lẽ ra nhà máy đã phải đi vào vận hành vào năm 2024, nhưng kế hoạch đã bị đẩy sang 2025. 

Trái lại đối với những nhân viên được TSMC đưa từ Đài Loan sang, điều làm họ bất bình nhất là thái độ làm việc của đồng nghiệp Mỹ. Một quản lý cấp cao người Đài Loan giấu tên cho biết: “Người Mỹ không hề tôn trọng hệ thống cấp bậc và lịch biểu của công ty. TSMC thành công là nhờ tính kỷ luật. Tôi e rằng người Mỹ không thể đạt được thành công tương tự nếu như họ cứ giữ thái độ này”.

Đây không phải là điều gì mới mẻ. Một số chuyên gia đã tiên đoán ngay từ đầu rằng TSMC sẽ gặp khó trong việc tổ chức lao động Mỹ. Điều đáng suy ngẫm ở đây là nhà sáng lập của TSMC, ông Trương Trung Mưu, từng học tập và làm việc ở Mỹ đến 34 năm. 25 năm trong đó ông làm việc cho Tập đoàn Texas Instrument, một trong những nhà sản xuất chip đầu tiên trên thế giới. Phải đến đầu thập niên 1980 thì ông Mưu mới sang Đài Loan nhằm gây dựng ngành công nghiệp sản xuất chip theo lời mời của cố thủ tướng Tôn Vạn Tuyền.

TSMC khi mới thành lập được nhà cầm quyền Đài Loan coi là công ty trọng điểm đầu tư, nhưng chính tầm nhìn của nhà sáng lập mới đưa được TSMC đến thành công - thay vì tự mình thiết kế chip, TSMC sẽ hợp đồng với các tập đoàn bán dẫn như Texas Instrument và Intel để sản xuất thiết kế của họ. Lâu dần thì chính các tập đoàn bán dẫn trên lại trở nên phụ thuộc vào TSMC, bởi vì có rất ít nhà chế tạo chip có lực lượng chuyên gia và dây chuyền sản xuất hiệu quả như TSMC.

Không phải vô cớ mà Đài Bắc coi TSMC, một tập đoàn trị giá 660 tỷ USD, là “thần hộ mệnh”. Nếu như TSMC ngừng hoạt động, nền kinh tế toàn cầu sẽ đứng chững lại. Chính vì lý do trên mà Đài Loan tìm mọi cách để “giữ chân” TSMC như duy trì vốn đầu tư, trợ cấp về cơ sở hạ tầng, kết nối doanh nghiệp với các đại học hàng đầu, ưu tiên cân nhắc trong quá trình soạn thảo chính sách,... TSMC hiện có một nhà máy nhỏ ở bang Washington, Mỹ và hai nhà máy khác ở Trung Quốc đại lục. Cả ba cơ sở này đều chỉ sản xuất những loại chip cũ. Phần lớn dây chuyền sản xuất, lực lượng lao động và tài sản trí tuệ của TSMC không hề rời Đài Loan.

Thất vọng

Washington đã “đổi ngựa” nhiều lần, nhưng cho dù đảng phái nào nắm quyền đi nữa, chính phủ Mỹ cũng tìm mọi cách để tạo cơ hội cho TSMC. Vấn đề lớn nhất hiện nay là việc liệu TSMC có đem được văn hóa làm việc từ Đài Loan sang Mỹ không? Kỹ sư Đài Loan làm việc 12 tiếng/ ngày, 7 ngày/ tuần là chuyện bình thường. Người Đài Loan vẫn hay nói đùa rằng đi làm cho TSMC cũng khổ như đi bán chính lá gan của mình. Khó để mà công nhân và kỹ sư người Mỹ chịu được hay chấp nhận điều kiện làm việc gian khổ đến như vậy.

Tuy Trương Trung Mưu không còn làm chủ tịch TSMC, nhưng ông vẫn là cố vấn và gương mặt đại diện cho ngành sản xuất bán dẫn Đài Loan. Còn nhớ khi chủ tịch hạ viện Mỹ Nancy Pelosi viếng thăm Đài Loan năm 2022, ông Mưu đã nói thẳng với bà Pelosi về việc thiếu lao động Mỹ có đủ trình độ và kỷ luật. Ông nhận xét: “Nếu một cỗ máy bị hỏng giữa đêm thì kỹ sư Mỹ sẽ sửa máy vào sáng hôm sau. Kỹ sư Đài Loan thì sẽ bỏ ngủ để sửa máy ngay lập tức. Vợ anh ta sẽ không hề phàn nàn gì cả”.

Hãy quay trở lại câu chuyện của kỹ sư Bruce. Ngay từ khi còn đang được huấn luyện tại Đài Loan, Bruce và nhiều kỹ sư Mỹ khác đã vấp phải rào cản ngôn ngữ. Đúng ra thì mỗi học viên người Mỹ sẽ được cặp đôi với một người Đài Loan biết hai thứ tiếng. Vấn đề là những người Đài Loan quá bận bịu nên học viên Mỹ phải tự tìm cách xoay xở.

Bruce cho biết: “Không có bất kỳ thiết bị, phần mềm nào có thể dịch từ tiếng Quan Thoại sang tiếng Anh chính xác 100%. Một số học viên định dùng Google Translate để dịch, nhưng TSMC cấm mọi nhân viên không được đăng tài liệu lên Google, vậy nên họ phải dùng bút phiên dịch nhận dạng chữ viết còn thiếu chính xác hơn cả Google”.

Một mục tiêu khác của khóa huấn luyện Đài Loan là tạo tác phong làm việc mới cho học viên người Mỹ. Những người tham gia khóa huấn luyện cho biết họ thường xuyên được giao nhiệm vụ phải hoàn thành trong tuần. Nếu họ làm được thì quản lý sẽ nói cho họ biết là thứ họ làm được không có gì quan trọng. Nếu họ không làm được thì quản lý sẽ nói học viên ngay trước những người khác. 

Lê Công Vũ

Các tin khác

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Hệ thống quan trắc môi trường tự động là trụ cột quan trọng của quản trị môi trường, cung cấp dữ liệu phục vụ giám sát và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên liên tiếp thời gian qua, nhiều vụ việc dữ liệu quan trắc môi trường bị can thiệp, thao túng, không chỉ đặt ra trách nhiệm của các bộ, ngành, cá nhân có liên quan, mà còn đặt ra câu hỏi về doanh nghiệp được hưởng lợi, cơ chế quản lý dữ liệu và khả năng truy đến cùng chuỗi hành vi nếu có sự móc nối giữa các bên.

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Từng hai lần lĩnh án tù, Nguyễn Văn Dũng tiếp tục xuất hiện trong các phim ngắn với vai “đại ca” giang hồ. Trong vụ án liên quan kênh YouTube “Đời TV”, lời khai của những người tham gia cho thấy Dũng được mời đóng phim vì có lượng người theo dõi, có thể giúp kênh tăng lượt xem.

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Là một trong những nơi tập trung nhiều khu, cụm công nghiệp ở phía Nam, thu hút hàng triệu người từ khắp nơi đổ về làm công nhân và lao động tự do nên TP Đồng Nai luôn là địa bàn mà các đối tượng tội phạm, đặc biệt là trộm cắp, cướp giật chọn làm nơi gây án. Đối tượng mà chúng nhắm đến thường là công nhân. Không để tình trạng này tiếp diễn, Ban Giám đốc Công an TP Đồng Nai đã chỉ đạo Phòng Cảnh sát hình sự và Công an các xã, phường tăng cường nắm tình hình địa bàn, phối hợp tuần tra khép kín để kịp thời đấu tranh, triệt phá.

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Công ty khởi nghiệp của Đức SWARM Biotactics chế tạo côn trùng lai máy móc phục vụ mục đích quốc phòng - nhưng đây không phải là lần đầu tiên các nhà khoa học gắn camera lên những loài côn trùng. Các nhà nghiên cứu điều khiển côn trùng bằng cách gửi xung điện đến râu của chúng, khuyến khích gián di chuyển. Nếu thành công, các đàn robot này có thể được sử dụng cho nhiều nhiệm vụ như trinh sát hoặc tìm kiếm cứu nạn.

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Thời gian vừa qua, trong khu vực cấm, hạn chế bay ở sân bay Tân Sơn Nhất, TP Hồ Chí Minh liên tục xuất hiện UAV hoạt động. Tình trạng này không những gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an toàn của những chuyến bay ở cả hai chiều cất, hạ cánh; mà còn khiến nhiều chuyến bay phải tạm dừng nhiều giờ liền, nhiều chuyến phải hạ cánh gấp hoặc di chuyển đến sân bay khác để dừng chờ; gây thiệt hại hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ đồng cho nhiều loại chi phí.

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Một khối băng và đá trên dãy Langtang bất ngờ sụp xuống, kéo theo lũ bùn đá tràn qua biên giới Trung Quốc và Nepal, phá hủy cửa khẩu, đường sá, nhà máy điện và nhiều khu dân cư. Nhưng Rasuwa không chỉ là câu chuyện về một thiên tai dữ dội, nó cảnh báo một thực tế rất đáng lo ngại. Himalaya,“mái nhà thế giới” và nguồn nước của phần lớn châu Á, đang biến đổi nhanh trong khi hạ tầng và các hành lang kết nối ngày càng tiến sâu vào những vùng núi dễ tổn thương. Khi băng, đá, nước và địa hình cùng mất ổn định, một biến cố trên sườn núi có thể nhanh chóng trở thành khủng hoảng xuyên biên giới.

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.