Trung Quốc với “Con đường tơ lụa kỹ thuật số”

Tại diễn đàn BRI lần thứ 3 diễn ra tại Bắc Kinh vào tháng 10/2023, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho biết Trung Quốc đã ký bản ghi nhớ liên quan đến BRI với hơn 150 quốc gia và 30 tổ chức quốc tế, đồng thời thiết lập hơn 20 nền tảng đa phương để tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của các dự án BRI trên toàn thế giới.

Và nói về sáng kiến “Vành đai và Con đường” (BRI), thì “Con đường tơ lụa kỹ thuật số” (DSR) đã trở thành trụ cột với sự tham gia rộng rãi của các công ty công nghệ Trung Quốc, đặc biệt là trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ Mỹ - Trung ngày càng tăng.

Trung Quốc với “Con đường tơ lụa kỹ thuật số” -0
Một phụ nữ giao tiếp với robot thông tin tại triển lãm “Con đường tơ lụa kỹ thuật số” tại Tây An, Trung Quốc.

DSR được ra mắt lần đầu dưới dạng khía cạnh kỹ thuật số của BRI vào năm 2015 và được Chủ tịch Tập Cận Bình công bố chính thức tại Diễn đàn BRI năm 2017. Sau đó, tại Hội nghị Internet thế giới lần thứ 4 năm 2017, Trung Quốc, Lào, Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ, Thái Lan và Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đã cùng nhau ký thỏa thuận tham gia Sáng kiến Hợp tác quốc tế và kinh tế kỹ thuật số BRI, đánh dấu một chương mới trong sự phát triển của DSR. DSR được quảng bá như một sáng kiến độc lập tại Diễn đàn BRI lần thứ 2 vào năm 2019 và sau đó trở thành một phần quan trọng trong chương trình nghị sự chính sách đối ngoại của Trung Quốc.

Thời điểm đại dịch COVID-19 toàn cầu, vai trò quan trọng của DSR càng được nâng cao vì nó cho phép vượt qua rào cản vật lý biên giới quốc gia và duy trì sự tăng trưởng ổn định của các dự án BRI ở nước ngoài mà không bị tổn thất đáng kể về đầu tư. Theo Sách trắng về BRI mới được công bố, tính đến cuối năm 2022, Trung Quốc đã ký 17 thỏa thuận hợp tác cụ thể về DSR và 30 bản ghi nhớ thương mại điện tử trên toàn cầu, đồng thời ký Biên bản ghi nhớ về tăng cường hợp tác đầu tư kinh tế kỹ thuật số với 18 quốc gia và khu vực.

Nhìn chung, vị thế của DSR trong chiến lược toàn cầu của Trung Quốc được nâng cao chủ yếu nhờ 2 yếu tố. Yếu tố thúc đẩy là sự tăng trưởng nhanh chóng của nền kinh tế kỹ thuật số Trung Quốc trong những năm gần đây, thúc đẩy các công ty công nghệ nước này khám phá thị trường nước ngoài. Theo Báo cáo chỉ số phát triển thương mại kỹ thuật số BRI năm 2022 do Viện Huaxin, một tổ chức tư vấn trực thuộc nhà nước công bố, quy mô nền kinh tế kỹ thuật số của Trung Quốc năm 2022 đạt 45.500 tỷ nhân dân tệ (6.370 tỷ USD), chiếm 49,8% GDP của Trung Quốc, với mức tăng hàng năm là 16,2%.

Yếu tố kìm hãm là nhận thức của Trung Quốc về “khoảng cách kỹ thuật số” ở các nước đang phát triển cản trở sự phát triển của nền kinh tế kỹ thuật số ở những nước này. Trung Quốc nhận thấy cơ sở hạ tầng kỹ thuật số kém phát triển cản trở nhiều nước đang phát triển tham gia làn sóng chuyển đổi kỹ thuật số toàn cầu. Do đó, DSR là nỗ lực có hệ thống của Trung Quốc nhằm lấp đầy “khoảng trống kỹ thuật số” bằng cách xây dựng và nâng cấp cơ sở hạ tầng kỹ thuật số ở các quốc gia tham gia sáng kiến này.

Tuy nhiên, khái niệm DSR có phần mơ hồ do thiếu định nghĩa chính thức. Hầu hết các học giả Trung Quốc đều coi DSR là “nỗ lực xây dựng thương hiệu bao trùm và là câu chuyện để Bắc Kinh thúc đẩy tầm nhìn toàn cầu về một loạt lĩnh vực và dự án công nghệ”. Do đó, DSR bao gồm các thành phần quy chuẩn ngoài việc xuất khẩu cơ sở hạ tầng kỹ thuật số. Một trong những ví dụ là “Giải pháp Trung Quốc” cho quản trị mạng toàn cầu được Bắc Kinh tích cực thúc đẩy trong thời gian gần đây. Thành phần cốt lõi của giải pháp này là “chủ quyền mạng” - nghĩa là “tất cả các quốc gia đều có quyền lựa chọn con đường phát triển mạng và mô hình quản trị của riêng mình, cũng như có quyền tham gia một cách bình đẳng vào hệ thống quản trị quốc tế trong không gian mạng”.

“Giải pháp Trung Quốc” khiến phương Tây lo ngại về sự bành trướng của “chủ nghĩa độc tài kỹ thuật số” thông qua bộ dữ liệu lớn và công nghệ giám sát. Tuy nhiên, nghiên cứu cho thấy “nhu cầu về những công nghệ này và cách sử dụng chúng phụ thuộc nhiều vào tình hình chính trị địa phương hơn là đại chiến lược của Trung Quốc”. Ngoài ra, Trung Quốc cũng có những bước tiến vượt bậc trong việc thiết lập tiêu chuẩn công nghệ toàn cầu thông qua các tổ chức thiết lập tiêu chuẩn khu vực và quốc tế, cũng như các dự án đầu tư cơ sở hạ tầng kỹ thuật số ở nước ngoài nhờ lợi thế về công nghệ tiên tiến như 5G và trí tuệ nhân tạo (AI).

Điều đáng chú ý là tuy DSR nổi lên như một phần của BRI, nhưng nó khác với BRI ở chỗ các công ty nhà nước là các bên liên quan chính của BRI trong khi các bên liên quan chính của DSR lại là các công ty công nghệ tư nhân như Huawei, Tencent, Alibaba và ZTE, vốn thường xuyên nhận được sự hỗ trợ về chính sách để mở rộng hoạt động kinh doanh ở nước ngoài. Hơn nữa, các công ty công nghệ Trung Quốc đã thâm nhập thị trường nước ngoài từ lâu trước khi DSR xuất hiện. Do đó, không nên phóng đại động cơ địa chính trị đằng sau DSR vì đó chỉ là sự tiếp nối và mở rộng chiến lược hiện tại của đất nước tỷ dân nhằm mở rộng thị trường cho các công ty công nghệ và củng cố vị thế lãnh đạo toàn cầu của Trung Quốc trong lĩnh vực công nghệ. Quan điểm này trái ngược với quan điểm thường thấy ở các nhà quan sát phương Tây, vốn cho rằng DSR là nỗ lực của Trung Quốc nhằm định hình lại trật tự kỹ thuật số toàn cầu.

Huy Thông (Tổng hợp)

Các tin khác

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.