Trung Quốc ưu tiên công nghệ chiến lược

Hàng không vũ trụ, trí tuệ nhân tạo (AI) cùng với truyền thông và điện toán lượng tử là những ưu tiên công nghệ hàng đầu của Trung Quốc hiện nay. Mới đây, nước này đã cơ cấu lại Bộ Khoa học - Công nghệ và thành lập Ủy ban Khoa học - Công nghệ trung ương để thể hiện chính sách này.

Vũ trụ

Trung Quốc hiện vẫn đang là một cường quốc trong không gian với các chương trình dân sự. Các mục tiêu đầy tham vọng đã phản ánh điều này: Trung Quốc đặt mục tiêu thiết lập một căn cứ lâu dài trên Mặt trăng vào năm 2036; chứng minh khả năng sản xuất điện ở mức gigawatt thông qua dự án năng lượng mặt trời trên không gian vào năm 2050; thực hiện sứ mệnh đưa người lên sao Hỏa trong giai đoạn 2033-2049 và một nhiệm vụ thăm dò tiểu hành tinh vào năm 2025.

Trung Quốc ưu tiên công nghệ chiến lược -0
4 radar trong hệ thống Phức Nhãn của Trung Quốc tại Trùng Khánh.

Trung Quốc cũng là quốc gia duy nhất có trạm vũ trụ quỹ đạo tầm thấp (LEO) độc lập của riêng mình mang tên Thiên Cung. Gần đây, Trung Quốc thông báo thử nghiệm thành công khả năng tái tạo 100% nguồn cung cấp oxy trên trạm Thiên Cung. Theo thông tin trích dẫn trên China Daily, Biện Cường, Trưởng phòng Kiểm soát môi trường và kỹ thuật hỗ trợ sự sống thuộc Trung tâm Phi hành gia Trung Quốc, đã giải thích tầm quan trọng của nó: “Sự phát triển này phản ánh sự chuyển đổi cơ bản của hệ thống kiểm soát môi trường và hỗ trợ sự sống cho tàu vũ trụ có người lái của Trung Quốc, từ “tiếp tế” sang “tái tạo”. Quan trọng hơn, hệ thống này có thể tái tạo 95% lượng nước của chính nó, điều đó có nghĩa là việc tiếp tế cho trạm vũ trụ từ mặt đất thông qua tàu vũ trụ chở hàng Thiên Châu sẽ giảm 6 tấn/năm.

Trung Quốc cũng có hệ thống định vị Bắc Đẩu độc lập của riêng mình bao gồm 35 vệ tinh; gần 250 vệ tinh quân sự phục vụ tình báo, giám sát, trinh sát và xác định mục tiêu, cũng như năng lực ASAT động lực học và phi động lực học. Trong Sách Trắng năm 2021 của Trung Quốc về các hoạt động không gian, bảo vệ hành tinh được xác định là nhiệm vụ chính. Sứ mệnh bảo vệ hành tinh được Trung Quốc đặt ra cũng bao gồm việc theo dõi các tiểu hành tinh, thiên thạch và phát triển các công nghệ làm chệch hướng. Nhờ đó, Trung Quốc đã xác định tiểu hành tinh 2019 VL5, có đường kính khoảng 108 feet (33 mét) quay quanh Mặt trời 356 ngày một lần, là điểm đến của một sứ mệnh bảo vệ hành tinh vào năm 2025. Theo đó, họ sẽ phóng 2 tàu, một tàu quan sát và tàu va chạm với nhiệm vụ nghiên cứu và làm chệch hướng hành trình của tiểu hành tinh này bằng va chạm.

Trung Quốc đang xây dựng một cơ sở quan sát không gian sâu ở Trùng Khánh, bao gồm 25 radar với khẩu độ 30m, để phát hiện các tiểu hành tinh cách xa hơn 10 triệu km. Được gọi là Phức Nhãn (China Fuyan), hệ thống radar tầm xa này sẽ bồi đắp cho bộ máy phòng thủ hành tinh của nước này cũng như cung cấp khả năng quản lý giao thông không gian.

Trí tuệ nhân tạo

Trong Sách Trắng của Học viện Công nghệ thông tin và truyền thông Trung Quốc về “Trí tuệ nhân tạo đáng tin cậy”, đã nêu bật sự phát triển của AI như một nhân tố quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế. Các công nghệ dựa trên AI được hình dung trong tài liệu này bao gồm hệ thống tín nhiệm xã hội, công nghệ nhận dạng khuôn mặt, ôtô tự lái, máy bay không người lái và máy bay tự hành; sản xuất đắp lớp và thậm chí cả các nền tảng không gian trong quỹ đạo với khả năng xác định ai là kẻ thù dự vào AI. Trung Quốc dự kiến sẽ chi khoảng 14,7 tỷ USD cho AI trong năm 2023, chiếm khoảng 10% tổng đầu tư toàn cầu. Đến năm 2026, con số này ước tính sẽ đạt khoảng 26 tỷ USD.

Sự kết hợp của trí tuệ nhân tạo với các công nghệ quân sự có thể tạo thêm lợi thế đáng gờm cho Trung Quốc. Đến năm 2025, Trung Quốc có kế hoạch phát triển cụm Cát Lâm-1 gồm 130 vệ tinh trang bị AI để làm chệch hướng năng lực vệ tinh ASAT của nước khác. Dự án Cát Lâm-1 đang được Viện Quang học, Cơ học và Vật lý Trường Xuân thuộc Viện Khoa học Trung Quốc (CAS) phát triển như một phần của kính viễn vọng vệ tinh trí tuệ địa không gian Trung Quốc với kinh phí 375 triệu USD. Công ty Trung Quốc Head Aerospace cũng tham gia dự án. 70 trong số 138 vệ tinh đã được đưa vào quỹ đạo. Các vệ tinh Cát Lâm sử dụng AI để theo dõi chính xác các vật thể chuyển động, có thể được áp dụng để thu thập thông tin tình báo và nhắm mục tiêu chính xác với phạm vi theo dõi bao phủ một số khu vực nhất định trên Trái Đất từ 17 đến 20 lần mỗi ngày.

AI cũng được xác định là một ngành công nghệ và công nghiệp then chốt trong chiến lược đổi mới và “Made in China 2025” của Trung Quốc. Nước này cũng đặt mục tiêu dẫn đầu thế giới về AI vào năm 2030, 7 năm kể từ khi tái thiết cấu trúc thể chế khoa học và công nghệ.

Truyền thông và điện toán lượng tử

Trung Quốc đã chứng tỏ vị thế dẫn đầu toàn cầu về truyền thông lượng tử từ năm 2017 khi các nhà khoa học Trung Quốc chiếu chùm photon liên kết từ vệ tinh truyền thông lượng tử đầu tiên trên thế giới Micius được phóng lên năm 2016. Tháng 6/2020, trong một bài viết đăng trên tạp chí Nature, Phan Kiến Vĩ, Ủy viên Ủy ban toàn quốc của Chính hiệp Trung Quốc, viện sĩ Viện Khoa học Trung Quốc, đồng thời là Phó Chủ tịch điều hành của Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc, đã giới thiệu một phương pháp an toàn để nhắn tin lượng tử bằng cách sử dụng Micius. Điều này đưa Trung Quốc đến gần hơn với mục tiêu sở hữu khả năng liên lạc không thể bị xâm phạm.

Sự kết hợp giữa vũ trụ, AI cùng với truyền thông và điện toán lượng tử đang thúc đẩy Trung Quốc phát triển thành một cường quốc công nghệ thực sự. Đây được coi là sự tiếp nối trong tư duy chiến lược vĩ đại về sức mạnh quốc gia toàn diện từ thời ông Đặng Tiểu Bình, trong đó xác định sự phát triển của khoa học và công nghệ là yếu tố then chốt giúp Trung Quốc nổi lên như một cường quốc và thay thế Mỹ vào những năm 2020.

Huy Thông (Tổng hợp)

Các tin khác

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.

Một quyết định tháo gỡ

Một quyết định tháo gỡ

Chiều 5/12/2025, với 439/443 đại biểu biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua thông Luật Giám định tư pháp sửa đổi, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Luật này đã khôi phục “quyền” giám định pháp y thương tích trên người sống của các bác sĩ pháp y CAND…

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Giữa thế kỷ XVI, tại một ngôi làng nhỏ miền Nam nước Pháp, một người đàn ông trở về sau nhiều năm mất tích và được cả cộng đồng thừa nhận là Martin Guerre. Ông được vợ chấp nhận, được gia đình đón nhận, thậm chí tham gia các tranh chấp tài sản như một chủ hộ thực sự. Chỉ có một sự thật mà không ai nhận ra trong nhiều năm: ông không phải Martin Guerre. Vụ án sau đó không chỉ là câu chuyện về một kẻ mạo danh, mà còn trở thành một trong những hồ sơ đầu tiên đặt nền móng cho tư duy pháp lý về danh tính con người - một vấn đề mà hơn 4 thế kỷ sau vẫn còn nguyên tính thời sự.

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran mới đây nhắm vào trung tâm dữ liệu của các hãng công nghệ lớn tại Trung Đông bất ngờ gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với thế giới: cơ sở hạ tầng dữ liệu đã chuyển từ tài sản thương mại thành mục tiêu chiến lược.

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Các cường quốc hàng đầu hiện đang bắt đầu hiểu được những thay đổi mang tính cách mạng do tiềm năng sử dụng rộng rãi các loại vũ khí chính xác tầm xa mang lại. Ở quy mô mà tên lửa chiến thuật có thể được sản xuất và triển khai hàng nghìn chiếc, tên lửa hành trình hàng chục nghìn chiếc và máy bay không người lái cảm tử tầm xa hàng triệu chiếc mỗi năm, tác động của chúng sẽ tương đương với vũ khí hạt nhân, ít nhất là ở cấp độ chiến thuật. Tất nhiên, giải pháp tối ưu sẽ luôn là sự kết hợp của cả hai, nhưng hoàn toàn có thể trong vòng 5 đến 10 năm tới, chính các loại vũ khí tầm xa, độ chính xác cao sẽ có khả năng giải quyết nhiệm vụ chính là đánh bại kẻ thù từ xa mà không cần sử dụng máy bay có người lái.

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Cuộc chiến với Iran đang trở thành nơi thử nghiệm cho các loại vũ khí mới nhất của Mỹ. Quân đội Hoa Kỳ đã sử dụng một số loại vũ khí mới để thực hiện các cuộc tấn công chống lại Tehran. Chúng bao gồm tên lửa đạn đạo tầm ngắn và máy bay không người lái (UAV) tấn công giá rẻ. Loại này được Mỹ cải biên từ công nghệ UAV của Iran. Các nhà quan sát cũng phát hiện ra một biến thể mới của tên lửa hành trình phóng từ tàu chiến.

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Bỗng một ngày nào đó, người ta bàng hoàng khi phát hiện hình ảnh của mình bị rao bán trên mạng với cảnh nhạy cảm, bị cắt ghép, chắp vá thành những món hàng “nóng” và bị trao đổi, mua bán như mớ rau, cân cá trên “chợ đen”. Đây là thực trạng đáng báo động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự và nhân phẩm con người, gây ra nhiều hệ lụy xấu cho cộng đồng và xã hội...

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA của một người vô gia cư Mỹ được tìm thấy dưới móng tay một nạn nhân bị giết, nhưng anh chưa từng gặp người đó trong đời, và từ nghịch lý này, một sự thật lộ ra: thứ được coi là bằng chứng chắc chắn nhất lại có thể đẩy một người vô tội đến sát bờ vực bị kết án.

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Khi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ kỹ thuật số ngày càng được sử dụng nhiều trong hoạt động quân sự, chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran cho thấy cách thức tiến hành chiến tranh đang thay đổi nhanh chóng. Khi dữ liệu trở thành mục tiêu và AI trở thành công cụ ra quyết định, ranh giới giữa chiến tranh truyền thống và chiến tranh công nghệ cao gần như bị xóa nhòa.

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

Mới đây, một công ty công nghệ quốc phòng Trung Quốc tuyên bố hệ thống AI của họ đã phát hiện tín hiệu từ máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ và dấu hiệu huy động quân sự nhiều tuần trước khi cuộc xung đột với Iran leo thang.

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Việc Israel sử dụng tên lửa Blue Sparrow đã thu hút sự chú ý toàn cầu vì quỹ đạo bay bất thường, tốc độ cao và khả năng tấn công các vị trí được phòng thủ kiên cố mà không cần nhiều cảnh báo.

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Hơn 16 tỷ mật khẩu và thông tin đăng nhập bị phơi bày trên không gian mạng đã tạo ra cú sốc lớn đối với giới an ninh toàn cầu. Vượt ra ngoài con số kỷ lục, vụ rò rỉ đã phơi lộ một thực tế đáng lo ngại: các lỗ hổng an ninh đang âm thầm kết nối, và chuyển hóa thành mối đe dọa có tính hệ thống.

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Việc kiểm soát các tuyến cáp quang ngầm dưới biển, huyết mạch của mạng Internet toàn cầu, đã trở thành chiến tuyến mới trong cuộc chiến giành quyền lực kỹ thuật số. Trong các vùng biển tranh chấp, sức mạnh thường được coi là một màn trình diễn.

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

Một phụ nữ 21 tuổi ở Hàn Quốc vừa bị cáo buộc đã sử dụng phần mềm ChatGPT để giúp trả lời các câu hỏi khi cô ta lên kế hoạch cho một loạt vụ giết người khiến hai người đàn ông thiệt mạng và một người khác bất tỉnh trong giây lát.