Trung Quốc ưu tiên công nghệ chiến lược

Hàng không vũ trụ, trí tuệ nhân tạo (AI) cùng với truyền thông và điện toán lượng tử là những ưu tiên công nghệ hàng đầu của Trung Quốc hiện nay. Mới đây, nước này đã cơ cấu lại Bộ Khoa học - Công nghệ và thành lập Ủy ban Khoa học - Công nghệ trung ương để thể hiện chính sách này.

Vũ trụ

Trung Quốc hiện vẫn đang là một cường quốc trong không gian với các chương trình dân sự. Các mục tiêu đầy tham vọng đã phản ánh điều này: Trung Quốc đặt mục tiêu thiết lập một căn cứ lâu dài trên Mặt trăng vào năm 2036; chứng minh khả năng sản xuất điện ở mức gigawatt thông qua dự án năng lượng mặt trời trên không gian vào năm 2050; thực hiện sứ mệnh đưa người lên sao Hỏa trong giai đoạn 2033-2049 và một nhiệm vụ thăm dò tiểu hành tinh vào năm 2025.

Trung Quốc ưu tiên công nghệ chiến lược -0
4 radar trong hệ thống Phức Nhãn của Trung Quốc tại Trùng Khánh.

Trung Quốc cũng là quốc gia duy nhất có trạm vũ trụ quỹ đạo tầm thấp (LEO) độc lập của riêng mình mang tên Thiên Cung. Gần đây, Trung Quốc thông báo thử nghiệm thành công khả năng tái tạo 100% nguồn cung cấp oxy trên trạm Thiên Cung. Theo thông tin trích dẫn trên China Daily, Biện Cường, Trưởng phòng Kiểm soát môi trường và kỹ thuật hỗ trợ sự sống thuộc Trung tâm Phi hành gia Trung Quốc, đã giải thích tầm quan trọng của nó: “Sự phát triển này phản ánh sự chuyển đổi cơ bản của hệ thống kiểm soát môi trường và hỗ trợ sự sống cho tàu vũ trụ có người lái của Trung Quốc, từ “tiếp tế” sang “tái tạo”. Quan trọng hơn, hệ thống này có thể tái tạo 95% lượng nước của chính nó, điều đó có nghĩa là việc tiếp tế cho trạm vũ trụ từ mặt đất thông qua tàu vũ trụ chở hàng Thiên Châu sẽ giảm 6 tấn/năm.

Trung Quốc cũng có hệ thống định vị Bắc Đẩu độc lập của riêng mình bao gồm 35 vệ tinh; gần 250 vệ tinh quân sự phục vụ tình báo, giám sát, trinh sát và xác định mục tiêu, cũng như năng lực ASAT động lực học và phi động lực học. Trong Sách Trắng năm 2021 của Trung Quốc về các hoạt động không gian, bảo vệ hành tinh được xác định là nhiệm vụ chính. Sứ mệnh bảo vệ hành tinh được Trung Quốc đặt ra cũng bao gồm việc theo dõi các tiểu hành tinh, thiên thạch và phát triển các công nghệ làm chệch hướng. Nhờ đó, Trung Quốc đã xác định tiểu hành tinh 2019 VL5, có đường kính khoảng 108 feet (33 mét) quay quanh Mặt trời 356 ngày một lần, là điểm đến của một sứ mệnh bảo vệ hành tinh vào năm 2025. Theo đó, họ sẽ phóng 2 tàu, một tàu quan sát và tàu va chạm với nhiệm vụ nghiên cứu và làm chệch hướng hành trình của tiểu hành tinh này bằng va chạm.

Trung Quốc đang xây dựng một cơ sở quan sát không gian sâu ở Trùng Khánh, bao gồm 25 radar với khẩu độ 30m, để phát hiện các tiểu hành tinh cách xa hơn 10 triệu km. Được gọi là Phức Nhãn (China Fuyan), hệ thống radar tầm xa này sẽ bồi đắp cho bộ máy phòng thủ hành tinh của nước này cũng như cung cấp khả năng quản lý giao thông không gian.

Trí tuệ nhân tạo

Trong Sách Trắng của Học viện Công nghệ thông tin và truyền thông Trung Quốc về “Trí tuệ nhân tạo đáng tin cậy”, đã nêu bật sự phát triển của AI như một nhân tố quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế. Các công nghệ dựa trên AI được hình dung trong tài liệu này bao gồm hệ thống tín nhiệm xã hội, công nghệ nhận dạng khuôn mặt, ôtô tự lái, máy bay không người lái và máy bay tự hành; sản xuất đắp lớp và thậm chí cả các nền tảng không gian trong quỹ đạo với khả năng xác định ai là kẻ thù dự vào AI. Trung Quốc dự kiến sẽ chi khoảng 14,7 tỷ USD cho AI trong năm 2023, chiếm khoảng 10% tổng đầu tư toàn cầu. Đến năm 2026, con số này ước tính sẽ đạt khoảng 26 tỷ USD.

Sự kết hợp của trí tuệ nhân tạo với các công nghệ quân sự có thể tạo thêm lợi thế đáng gờm cho Trung Quốc. Đến năm 2025, Trung Quốc có kế hoạch phát triển cụm Cát Lâm-1 gồm 130 vệ tinh trang bị AI để làm chệch hướng năng lực vệ tinh ASAT của nước khác. Dự án Cát Lâm-1 đang được Viện Quang học, Cơ học và Vật lý Trường Xuân thuộc Viện Khoa học Trung Quốc (CAS) phát triển như một phần của kính viễn vọng vệ tinh trí tuệ địa không gian Trung Quốc với kinh phí 375 triệu USD. Công ty Trung Quốc Head Aerospace cũng tham gia dự án. 70 trong số 138 vệ tinh đã được đưa vào quỹ đạo. Các vệ tinh Cát Lâm sử dụng AI để theo dõi chính xác các vật thể chuyển động, có thể được áp dụng để thu thập thông tin tình báo và nhắm mục tiêu chính xác với phạm vi theo dõi bao phủ một số khu vực nhất định trên Trái Đất từ 17 đến 20 lần mỗi ngày.

AI cũng được xác định là một ngành công nghệ và công nghiệp then chốt trong chiến lược đổi mới và “Made in China 2025” của Trung Quốc. Nước này cũng đặt mục tiêu dẫn đầu thế giới về AI vào năm 2030, 7 năm kể từ khi tái thiết cấu trúc thể chế khoa học và công nghệ.

Truyền thông và điện toán lượng tử

Trung Quốc đã chứng tỏ vị thế dẫn đầu toàn cầu về truyền thông lượng tử từ năm 2017 khi các nhà khoa học Trung Quốc chiếu chùm photon liên kết từ vệ tinh truyền thông lượng tử đầu tiên trên thế giới Micius được phóng lên năm 2016. Tháng 6/2020, trong một bài viết đăng trên tạp chí Nature, Phan Kiến Vĩ, Ủy viên Ủy ban toàn quốc của Chính hiệp Trung Quốc, viện sĩ Viện Khoa học Trung Quốc, đồng thời là Phó Chủ tịch điều hành của Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc, đã giới thiệu một phương pháp an toàn để nhắn tin lượng tử bằng cách sử dụng Micius. Điều này đưa Trung Quốc đến gần hơn với mục tiêu sở hữu khả năng liên lạc không thể bị xâm phạm.

Sự kết hợp giữa vũ trụ, AI cùng với truyền thông và điện toán lượng tử đang thúc đẩy Trung Quốc phát triển thành một cường quốc công nghệ thực sự. Đây được coi là sự tiếp nối trong tư duy chiến lược vĩ đại về sức mạnh quốc gia toàn diện từ thời ông Đặng Tiểu Bình, trong đó xác định sự phát triển của khoa học và công nghệ là yếu tố then chốt giúp Trung Quốc nổi lên như một cường quốc và thay thế Mỹ vào những năm 2020.

Huy Thông (Tổng hợp)

Các tin khác

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.

Đại tá Ngô Thuận Lăng, Trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh chia sẻ về vụ án.

Điều gì đẩy người trẻ vào vòng lao lý?

Những cuộc gọi, những buổi tư vấn trong vụ án "hợp đồng kỳ nghỉ" không chỉ khiến hàng nghìn người mất tiền mà còn đẩy nhiều nhân viên telesale ngoài 20 tuổi vướng vào vòng lao lý. Đằng sau những bản án là áp lực kiếm tiền, sự thiếu định hướng và những ranh giới pháp lý, đạo đức bị xóa nhòa, khiến không ít người trẻ trở thành mắt xích trong các đường dây lừa đảo.

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Phía sau những tài khoản viral (mức độ nổi tiếng) tạo sóng gây bão trên mạng xã hội, là đội quân đếm like, câu view thời vụ. Ít ai ngờ, chợ like “ảo” và view “ma” này đã tiếp tay cho những chiêu trò lừa đảo tinh vi của tội phạm trên không gian mạng...

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.