Trung Quốc ra mắt máy tính lượng tử nhanh nhất thế giới

Một nhóm nhà vật lý ở Trung Quốc cho biết họ đã chế tạo được 2 máy tính lượng tử có tốc độ hoạt động vượt trội so với các đối thủ phương Tây - một máy siêu dẫn và một loại thậm chí còn nhanh hơn, sử dụng photon ánh sáng để đạt được kết quả chưa từng có trước đây.

Theo nhóm nghiên cứu, Jiuzhang 2 dựa trên ánh sáng có thể tính toán trong một phần nghìn giây một nhiệm vụ mà máy tính thông thường nhanh nhất thế giới phải mất 30 nghìn tỷ năm!

Trưởng nhóm nghiên cứu Pan Jianwei đã giới thiệu Zuchongzhi 2 - chiếc máy tính lượng tử siêu dẫn có thể lập trình 66 qubit được đặt theo tên một cuốn sách toán học từ Thế kỷ 5 - nhanh hơn 10 triệu lần so với siêu máy tính nhanh nhất thế giới và mạnh hơn nhiều so với Sycamore 55 qubit của Google, ra mắt 2 năm trước. Zuchongzhi 2 được nâng cấp từ một chiếc máy trước đó và có thể chạy một nhiệm vụ tính toán phức tạp hơn Sycamore một triệu lần.

Trung Quốc ra mắt máy tính lượng tử nhanh nhất thế giới -0
Theo nhóm phát triển Trung Quốc, máy tính lượng tử Zuchongzhi - được đặt theo tên một nhà toán học thế kỷ thứ 5 - có khả năng thực hiện những nhiệm vụ bất khả thi trước đây.

Nhóm của Pan cũng công bố Jiuzhang 2, một máy tính lượng tử khác dựa trên ánh sáng. Nó có phạm vi ứng dụng hẹp hơn nhưng có thể đạt tốc độ nhanh hơn 100 tỷ sextillion lần so với các máy tính thông thường lớn nhất. Bất chấp tốc độ của chúng, những cỗ máy này sẽ không sớm thay thế các máy tính thông thường. Ở giai đoạn này, chúng chỉ làm việc trong môi trường được bảo vệ trong thời gian ngắn với những nhiệm vụ đặc biệt cao và còn mắc rất nhiều lỗi.

Pan, Giáo sư Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc ở Hợp Phì, phía Đông Nam tỉnh An Huy, bình luận: “Trong bước tiếp theo, chúng tôi hy vọng sẽ đạt được hiệu chỉnh lỗi lượng tử đòi hỏi 4-5 năm làm việc chăm chỉ. Dựa trên công nghệ sửa lỗi lượng tử, chúng ta có thể khám phá việc sử dụng một số máy tính lượng tử chuyên dụng hoặc thiết bị mô phỏng lượng tử để giải quyết một số câu hỏi khoa học quan trọng nhất có giá trị thực tiễn”.

Hệ thống mạch của cỗ máy Zuchongzhi phải được giữ ở nhiệt độ cực thấp để nó có thể thực hiện nhiệm vụ phức tạp được gọi là bước đi ngẫu nhiên - một mô hình dựa trên chuyển động của các quân cờ trên bàn cờ vua.

Các ứng dụng bao gồm dự đoán giá cổ phiếu đến tính toán đột biến gen, hình thành vật liệu mới và luồng không khí trong chuyến bay siêu âm với tốc độ Mach 5 hoặc hơn thế nữa. Mô hình giả định rằng chuyển động của một quân cờ có thể hoàn toàn ngẫu nhiên, không có bất kỳ mối liên hệ nào với các nước đi trước đó. Trong máy tính cổ điển, quá trình này rất khó để mô phỏng vì nó đòi hỏi một lượng lớn tính toán dựa trên chuỗi thuật toán phức tạp, nhưng nó trở nên dễ dàng với sự trợ giúp của vật lý lượng tử.

Máy Zuchongzhi 2 về lý thuyết có thể tính toán các bước đi ngẫu nhiên trên 66 bàn cờ cùng một lúc - một nhiệm vụ bất khả thi đối với bất kỳ máy tính nào hiện nay. Jiuzhang 2 là bản nâng cấp của một cỗ máy do nhóm của Pan chế tạo năm 2020, sử dụng các photon, mỗi photon mang một qubit - đơn vị cơ bản của thông tin lượng tử. Lu Chaoyang, nhà khoa học chính của dự án Jiuzhang cho biết: “Chúng tôi đã tăng số lượng photon từ 76 lên 113, cỗ máy mới nhanh hơn hàng tỷ lần so với siêu máy tính”.

Theo Lu, Jiuzhang có thể thực hiện nhiệm vụ được gọi là lấy mẫu boson mô phỏng hành vi của các hạt ánh sáng khi chúng đi qua mê cung gồm các tinh thể và gương. Ban đầu nó được đề xuất như một trò chơi vật lý không có mục đích nhưng một số nghiên cứu gần đây cho thấy lấy mẫu boson có thể có một số ứng dụng trong mật mã.

Trung Quốc ra mắt máy tính lượng tử nhanh nhất thế giới -0
Nhà vật lý lượng tử người Trung Quốc Pan Jianwei.

Theo nhóm nghiên cứu của Pan, một máy tính dựa trên ánh sáng điển hình không thể lập trình được, nhưng Jiuzhang 2 có thiết kế linh hoạt hơn cho phép nó thực hiện nhiều hơn một nhiệm vụ tính toán. Barry C. Sanders, Giáo sư Viện Khoa học và Công nghệ Lượng tử Đại học Calgary (Canada), nhận định: “Hai máy tính lượng tử thử nghiệm này giải quyết được những vấn đề phức tạp nhất”.

Viết trong một bài bình luận được xuất bản bởi Physical Review Letters, Sanders cho biết hiệu suất của chúng đã gợi ý “chấm dứt cuộc tranh luận về việc liệu “tính ưu việt” của lượng tử - điểm mà máy tính lượng tử vượt trội hơn máy tính cổ điển tốt nhất có thể - có thể đạt được hay không”.

Trung Quốc - quốc gia phóng vệ tinh lượng tử đầu tiên trên thế giới vào năm 2016 và mạng lưới liên lạc lượng tử trên đất liền lớn nhất vào năm 2019 - được cho là đi sau phương Tây một hoặc hai bước trong công nghệ máy tính lượng tử.

Theo thông tin được công bố rộng rãi, quân đội Trung Quốc đang sử dụng công nghệ lượng tử cho các đường dây liên lạc siêu an toàn, radar có thể phát hiện máy bay tàng hình và thiết bị định vị cho tàu ngầm hạt nhân.

Diên San (Tổng hợp)

Các tin khác

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.

Khi AI bước vào chiến trường

Khi AI bước vào chiến trường

Quân đội Mỹ đang phát triển các mô hình AI được huấn luyện dựa trên dữ liệu từ nhiệm vụ thực tế, với mục tiêu triển khai một chatbot AI (trí tuệ nhân tạo) dành riêng cho binh sĩ, cho thấy tham vọng đẩy nhanh ứng dụng AI trong quân sự.

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Ngày 23/3/2025, công ty xét nghiệm gen 23andMe nộp đơn xin bảo hộ phá sản theo Chương 11 tại Tòa Phá sản Mỹ khu vực Đông Missouri. Trong vòng 24 giờ, lượng truy cập vào trang web của công ty tăng 526%. Không phải vì khách hàng muốn đọc thông báo phá sản, mà vì hàng triệu người đổ xô vào trang hỗ trợ với một mục đích duy nhất: xóa dữ liệu ADN của mình trước khi chúng bị chuyển giao trong một thương vụ phá sản. Nhưng câu hỏi mà không ai trong số họ có thể trả lời được là: liệu xóa có còn kịp không?

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Suốt 41 năm, giới khoa học và công chúng đã đặt niềm tin vào một “sự thật” mang tên “Người Piltdown”. Vụ lừa đảo kinh điển này không chỉ phơi bày sự xảo quyệt của một cá nhân, mà còn là lời cảnh báo sâu sắc về những điểm mù của tri thức khi bị dẫn dắt bởi thiên kiến xác nhận và lòng tự tôn dân tộc thái quá.

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Lực lượng Nga tại các khu vực tạm chiếm thuộc vùng Donetsk tuyên bố rằng, lực lượng Ukraine đã sử dụng máy bay không người lái (UAV) trang bị bom graphite (than chì) trong các cuộc tấn công ban đêm. Điều này làm dấy lên nhiều câu hỏi về loại vũ khí này, lý do tại sao chúng có thể hiệu quả, và loại máy bay không người lái nào của Ukraine có khả năng mang loại vũ khí này?

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Sau nhiều thập kỷ tự ràng buộc bởi các chính sách hạn chế nghiêm ngặt, Nhật Bản đã chính thức dỡ bỏ rào cản xuất khẩu vũ khí sát thương. Bước ngoặt này mở ra vận hội mới cho ngành công nghiệp quốc phòng Nhật Bản và đưa các sản phẩm "Made in Japan" vào thị trường vũ khí toàn cầu - một thị trường mà Tokyo chưa từng thực sự đặt chân vào kể từ sau Thế chiến II.

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.