Trung Quốc nghiên cứu thành công biến đổi gene phôi thai người

Lần đầu tiên, một nhóm nhà khoa học Trung Quốc đã sử dụng công nghệ gọi là CRISPR/Cas9 để can thiệp thành công vào hệ gene phôi thai người và biến đổi một gene đặc biệt gây chứng rối loạn máu hay thiếu máu di truyền (beta thalassaemia) chết người. Nhưng, họ cũng tuyên bố vẫn còn nhiều vấn đề cần phải giải quyết cho nên công nghệ khó có thể được ứng dụng rộng rãi trong tương lai gần.

Một số người tin rằng vào một ngày nào đó kỹ thuật sẽ được sử dụng để loại bỏ những bệnh di truyền nguy hiểm chết người, trong khi số khác lo ngại về vấn đề đạo đức cũng như sẽ dẫn đến những hậu quả không lường trước được. Kết quả nghiên cứu của nhóm nhà khoa học Trung Quốc được công bố lần đầu tiên trên tạp chí Protein and Cell hôm 18/4, sau khi bị tạp chí Nature and Science từ chối vì lý do đạo đức.

Nghiên cứu can thiệp gene phôi thai người của Trung Quốc gây lo ngại về đạo đức.

Nghiên cứu can thiệp gene phôi thai người của Trung Quốc gây lo ngại về đạo đức.

Sử dụng các phôi thai không phát triển có được từ kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm (IVF), nhóm nhà khoa học Trung Quốc dưới sự lãnh đạo của Junjiu Huang - nhà nghiên cứu di truyền học Đại học Sun Yat-sen ở Quảng Châu - tiến hành tiêm vào phôi thai enzyme Cas9 được lập trình để xử lý một gene đặc biệt.

Cùng với một phân tử khác cũng được đưa thêm vào phôi thai, mũi tiêm này có thể sửa chữa hay thay thế các gene được coi là gây ra vấn đề cho sức khỏe con người. Trước đây, kỹ thuật này từng được sử dụng để thử nghiệm trên các tế bào con người và phôi thai động vật. Nhưng, đây là lần đầu tiên thử nghiệm thành công trên phôi thai người và có thể mở đường cho các nhà khoa học trên thế giới sử dụng kỹ thuật để xử lý các gene của phôi thai có được từ IVF trước khi chúng được cấy vào tử cung người mẹ.

George Daley, nhà sinh học tế bào gốc Trường Y - Đại học Harvard (Mỹ), phát biểu trên tạp chí Nature: "Tôi tin đây là báo cáo đầu tiên về công nghệ CRISPR/Cas9 được ứng dụng cho phôi thai người trước cấy ghép. Nghiên cứu được coi là bước ngoặt quan trọng song cũng là cảnh báo thận trọng cho bất cứ ai nghĩ rằng công nghệ đã sẵn sàng để thử nghiệm loại bỏ các gene gây bệnh tật". Nhóm nhà nghiên cứu Trung Quốc thử nghiệm với 86 phôi thai và cho phép chúng có 48 giờ để phản ứng. Cuối cùng, họ chỉ cấy ghép thành công ở 28 phôi thai, có nghĩa là tỉ lệ thành công còn thấp buộc công trình nghiên cứu phải ngưng lại.

Edward Lanphier, Chủ tịch Sagamo BioSciences (trái) và nhà nhân chủng học Francis Galton, cha đẻ thuyết ưu sinh.
Edward Lanphier, Chủ tịch Sagamo BioSciences (trái) và nhà nhân chủng học Francis Galton, cha đẻ thuyết ưu sinh.

Giáo sư Junjiu Huang trình bày: "Nếu muốn xử lý đối với phôi thai bình thường, anh cần phải chắc chắn tỷ lệ thành công gần 100%. Đó là lý do tại sao chúng tôi ngưng cuộc nghiên cứu. Chúng tôi nghĩ rằng điều kiện chưa chín muồi".

Trung Quốc không phải là quốc gia duy nhất có các nhà khoa học mơ tưởng đến công trình "không thể tưởng tượng nổi" là sửa đổi gene của trứng, tinh trùng và phôi thai. Ví dụ, có ít nhất một trung tâm di truyền học của Mỹ đang có thí nghiệm tương tự nhưng được giữ bí mật. Tháng 3 vừa qua, một nhà báo của MIT Technology Review tiết lộ đội ngũ nhà khoa học của Trường Y - Đại học Havard thí nghiệm sử dụng công nghệ CRISPR đối với mô buồng trứng, có thể bao gồm cả các tế bào trứng song công trình vẫn chưa đủ thành công để công bố trong cộng đồng khoa học thế giới.

Các nhà khoa học cũng lo ngại công nghệ có thể làm xuất hiện một dạng "thuyết ưu sinh" mới - học thuyết nổi tiếng được nhà nhân chủng học người Anh Francis Golton đề xuất vào năm 1883 và sau đó bị Đức Quốc xã lợi dụng để tàn sát những dân tộc mà bọn chúng coi là "hạ đẳng". Ngoài ra, một số nhà khoa học cảnh báo hoạt động thay đổi gene bừa bãi có thể dẫn đến nguy cơ con người tuyệt chủng!

Edward Lanphier, Chủ tịch Sagamo BioSciences kiêm Chủ tịch Hội Liên hiệp Y học tái tạo ở Washington DC., bình luận trên tạp chí Nature: "Chúng ta là con người chứ không phải những con chuột biến đổi gene. Chúng ta tin rằng có một vấn đề đạo đức cơ bản đối với việc vượt qua ranh giới để biến đổi gene phôi thai người".

Vào buổi bình minh của công nghệ gene cách đây 42 năm, các nhà khoa học đã cố gắng tránh vượt qua ranh giới đạo đức như thế. Đây là lần đầu tiên các nhà khoa học có nỗ lực thay đổi cấu trúc gene phôi thai người với một công nghệ để từ đó cho phép thay đổi di truyền cho các thế hệ con cháu.

Mối lo ngại về đạo đức xung quanh vấn đề thao tác gene các tế bào sinh sản trở nên nghiêm trọng đến mức nhiều nhà khoa học và nhà đạo đức sinh học thúc bách các đồng nghiệp phải tiến hành đối thoại với giới lãnh đạo công nghiệp công nghệ sinh học, giới lãnh đạo chính trị, cộng đồng khoa học thế giới và công chúng về việc liệu có thể chấp nhận hành động can thiệp gene phôi thai người hay không. Nghiên cứu thay đổi gene phôi thai người bị luật pháp nhiều nước trên thế giới, trong đó có Anh, nghiêm cấm nhưng lại được cho phép ở Mỹ và Trung Quốc.

Duy Ân (tổng hợp)

Các tin khác

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.