Trung Quốc hoàn thành hệ thống định vị đầy tham vọng

Với 30 vệ tinh định vị hiện hoạt động liên tục trên quỹ đạo Trái đất, hệ thống định vị Bắc Đẩu-3 của Trung Quốc được dự báo sẽ trở thành đối thủ cạnh tranh mạnh mẽ với các hệ thống định vị trước đó như GPS của Mỹ, GLONASS của Nga và Galileo của liên minh châu Âu (EU).

Sáng 23-6 được xem là một dấu mốc quan trọng của ngành khoa học-công nghệ Trung Quốc khi nước này đã phóng thành công vệ tinh cuối cùng, vệ tinh thứ 30 của hệ thống định vị toàn cầu Bắc Đẩu-3. Theo hãng tin SCMP, hệ thống định vị Bắc Đẩu-3 có khả năng cung cấp dịch vụ định vị dân sự chuẩn xác trong phạm vi 10 cm ở Trung Quốc và khu châu Á-Thái Bình Dương, so với sai số tối đa 30 cm của GPS.

Để đạt được độ chuẩn xác như vậy, ngoài việc sử dụng các vệ tinh hoạt động ở quỹ đạo Trái đất tầm trung (MEO) như các hệ thống vệ tinh định vị khác, Bắc Đẩu còn sử dụng 3 vệ tinh ở quỹ đạo địa tĩnh (GEO) và 3 vệ tinh ở quỹ đạo đồng bộ trái đất nghiêng (IGSO) giúp tăng khả năng "nhìn thấy" các thiết bị. Đây cũng là thế hệ vệ tinh định vị dẫn đường thứ ba mà Trung Quốc tự nghiên cứu phát triển trong chương trình xây dựng Bắc Đẩu, trước đó là hệ thống Bắc Đẩu-1 (gồm 4 vệ tinh thử nghiệm và dừng hoạt động từ năm 2012) và hệ thống Bắc Đẩu-2 có 14 vệ tinh vẫn đang hoạt động.

Ngoài chức năng định vị và dẫn đường, hệ thống vệ tinh định vị dẫn đường Bắc Đẩu-3 của Trung Quốc còn được dùng trong nhiều lĩnh vực như logistics, canh tác chính xác, giám sát biển, an ninh đô thị cũng như phục vụ cứu hộ, cứu nạn.

Mô phỏng hệ thống vệ tinh Bắc Đẩu của Trung Quốc. Ảnh: ITN.
Mô phỏng hệ thống vệ tinh Bắc Đẩu của Trung Quốc. Ảnh: ITN.

Ý tưởng tạo ra hệ thống Bắc Đẩu được Trung Quốc lên kế hoạch từ những năm 1990 nhằm giảm sự phụ thuộc vào GPS của Mỹ. Tuy nhiên, giới hạn hiện không nằm ở đó nữa. Với mức đầu tư vượt 10 tỷ USD, Bắc Đẩu đã biến Trung Quốc thành thế lực có thể thách thức Mỹ ở thị trường cung cấp dịch vụ định vị với doanh thu tỷ USD mỗi năm.

Andrew Dempster, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu kỹ thuật vũ trụ Australia cho rằng việc xây dựng hệ thống định vị chậm hơn Mỹ và Nga giúp Trung Quốc nắm lợi thế về kinh nghiệm cũng như tận dụng tiến bộ khoa học công nghệ trong những năm gần đây. Theo Dempster, những lợi thế của Bắc Đẩu so với các đối thủ GPS (phóng vệ tinh đầu tiên năm 1978, vận hành từ 1995), GLONASS (phóng vệ tinh đầu tiên từ năm 1982, vận hành từ 1995) và Gelileo (phóng vệ tinh từ năm 2011) nằm ở băng thông cao, độ chính xác và khả năng bảo trì dễ dàng.

Với mô tả hệ thống định vị Bắc Đẩu-3 là "tài sản của toàn thế giới và nhân loại", báo chí Trung Quốc cho biết dịch vụ của Bắc Đẩu hiện đã được sử dụng ở 120 quốc gia, trong đó có nhiều nước tham gia sáng kiến "Vành đai, con đường" do Chủ tịch Tập Cận Bình khởi xướng từ năm 2013 nhằm tạo ra phiên bản "con đường tơ lụa" thời hiện đại. Tại Trung Quốc, hơn 70% điện thoại di động kích hoạt Bắc Đẩu tính tới năm 2019. Hàng triệu taxi, xe bus, xe tải cũng nhận tín hiệu Bắc Đẩu.

Trong khi đó, Thái Lan và Pakistan là hai quốc gia nước ngoài đầu tiên ký kết sử dụng hệ thống từ năm 2013. "Việc vận hành đầy đủ Bắc Đẩu-3 là một sự kiện lớn. Đây rõ ràng là dự án đầu tư lớn của Trung Quốc giúp nước này độc lập khỏi các hệ thống của Mỹ và châu Âu", nhà thiên văn học Jonathan McDowell tại Trung tâm Vật lý thiên văn Harvard-Smithsonian (Mỹ) bình luận, theo Tân Hoa xã.

Cũng cần khẳng định, việc Bắc Đẩu-3 đi vào hoạt động đầy đủ rõ ràng sẽ giúp Trung Quốc đảm bảo an toàn hoạt động liên lạc quân sự và cải thiện mức độ chính xác các loại vũ khí của nước này, đặc biệt tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, nhất là trong bối cảnh cuộc cạnh tranh với Mỹ ngày càng diễn ra khốc liệt ở nhiều lĩnh vực.

Tờ SCMP từng mô tả việc xây dựng Bắc Đẩu đã được thúc đẩy mạnh mẽ bởi một sự cố "đáng quên" vào năm 1996, khi quân đội Trung Quốc mất dấu 2 quả tên lửa trong một cuộc tập trận vì sự gián đoạn của GPS mà đến nay vẫn chưa rõ do sự cố kỹ thuật hay do yếu tố con người, bởi GPS được kiểm soát bởi Chính phủ Mỹ và họ có thể ngắt dịch vụ trong các trường hợp khẩn cấp. Lầu Năm Góc cũng không hề giấu giếm họ đã hạ cấp độ chính xác của GPS để sử dụng cho các mục đích dân sự, khiến các thiết bị nước ngoài khó đạt được độ chính xác cần thiết.

Mô phỏng hệ thống vệ tinh Bắc Đẩu của Trung Quốc. Ảnh: ITN.
Mô phỏng hệ thống vệ tinh Bắc Đẩu của Trung Quốc. Ảnh: ITN.

Theo tờ CNBC của Mỹ, sự xuất hiện của Bắc Đẩu-3 sẽ giúp Trung Quốc tự tin hơn trong trường hợp bùng phát căng thẳng với Mỹ hoặc các đồng minh của Mỹ. "Ảnh hưởng đáng kể nhất mà nó mang lại là sự độc lập. Trung Quốc đã có hệ thống vệ tinh vững chắc và sẵn sàng hoạt động khi có xung đột xảy ra", giáo sư Christopher Newman của Đại học Northumbria (Anh) nhận định.

Hệ thống định vị hiện đại cũng được cho là một công cụ để Trung Quốc gia tăng khả năng trinh sát. Tờ SCMP tuần trước dẫn tiết lộ của một tướng không quân Mỹ xác nhận các máy bay do thám U-2 tối tân của nước này có hệ thống dẫn đường sử dụng dữ liệu từ cả hệ thống GPS, GLONASS của Nga và Bắc Đẩu của Trung Quốc trong trường hợp cần thiết.

Không bên nào xác nhận liệu hệ thống Bắc Đẩu có thể tìm ra vị trí của những chiếc U-2 khi nó nhận tín hiệu hay không, song các chuyên gia cho rằng khả năng này không nên được loại trừ.

Thái Hà

Các tin khác

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Hệ thống quan trắc môi trường tự động là trụ cột quan trọng của quản trị môi trường, cung cấp dữ liệu phục vụ giám sát và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên liên tiếp thời gian qua, nhiều vụ việc dữ liệu quan trắc môi trường bị can thiệp, thao túng, không chỉ đặt ra trách nhiệm của các bộ, ngành, cá nhân có liên quan, mà còn đặt ra câu hỏi về doanh nghiệp được hưởng lợi, cơ chế quản lý dữ liệu và khả năng truy đến cùng chuỗi hành vi nếu có sự móc nối giữa các bên.

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Từng hai lần lĩnh án tù, Nguyễn Văn Dũng tiếp tục xuất hiện trong các phim ngắn với vai “đại ca” giang hồ. Trong vụ án liên quan kênh YouTube “Đời TV”, lời khai của những người tham gia cho thấy Dũng được mời đóng phim vì có lượng người theo dõi, có thể giúp kênh tăng lượt xem.

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Là một trong những nơi tập trung nhiều khu, cụm công nghiệp ở phía Nam, thu hút hàng triệu người từ khắp nơi đổ về làm công nhân và lao động tự do nên TP Đồng Nai luôn là địa bàn mà các đối tượng tội phạm, đặc biệt là trộm cắp, cướp giật chọn làm nơi gây án. Đối tượng mà chúng nhắm đến thường là công nhân. Không để tình trạng này tiếp diễn, Ban Giám đốc Công an TP Đồng Nai đã chỉ đạo Phòng Cảnh sát hình sự và Công an các xã, phường tăng cường nắm tình hình địa bàn, phối hợp tuần tra khép kín để kịp thời đấu tranh, triệt phá.

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Công ty khởi nghiệp của Đức SWARM Biotactics chế tạo côn trùng lai máy móc phục vụ mục đích quốc phòng - nhưng đây không phải là lần đầu tiên các nhà khoa học gắn camera lên những loài côn trùng. Các nhà nghiên cứu điều khiển côn trùng bằng cách gửi xung điện đến râu của chúng, khuyến khích gián di chuyển. Nếu thành công, các đàn robot này có thể được sử dụng cho nhiều nhiệm vụ như trinh sát hoặc tìm kiếm cứu nạn.

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Thời gian vừa qua, trong khu vực cấm, hạn chế bay ở sân bay Tân Sơn Nhất, TP Hồ Chí Minh liên tục xuất hiện UAV hoạt động. Tình trạng này không những gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an toàn của những chuyến bay ở cả hai chiều cất, hạ cánh; mà còn khiến nhiều chuyến bay phải tạm dừng nhiều giờ liền, nhiều chuyến phải hạ cánh gấp hoặc di chuyển đến sân bay khác để dừng chờ; gây thiệt hại hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ đồng cho nhiều loại chi phí.

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Một khối băng và đá trên dãy Langtang bất ngờ sụp xuống, kéo theo lũ bùn đá tràn qua biên giới Trung Quốc và Nepal, phá hủy cửa khẩu, đường sá, nhà máy điện và nhiều khu dân cư. Nhưng Rasuwa không chỉ là câu chuyện về một thiên tai dữ dội, nó cảnh báo một thực tế rất đáng lo ngại. Himalaya,“mái nhà thế giới” và nguồn nước của phần lớn châu Á, đang biến đổi nhanh trong khi hạ tầng và các hành lang kết nối ngày càng tiến sâu vào những vùng núi dễ tổn thương. Khi băng, đá, nước và địa hình cùng mất ổn định, một biến cố trên sườn núi có thể nhanh chóng trở thành khủng hoảng xuyên biên giới.

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.