Trung Quốc “dọn dẹp” Biển Đông bằng luật rừng

Việc Tòa án Tối cao Trung Quốc ra lệnh bắt và bỏ tù những ngư dân nước ngoài đánh bắt “trái phép” ở vùng biển Bắc Kinh tự áp đặt chủ quyền ở Biển Đông (mặc dù yêu sách này vừa bị Tòa Trọng tài ở La Haye bác bỏ), cùng tuyên bố tiến hành “chiến tranh nhân dân” trên biển đã đẩy tình hình Biển Đông leo thang căng thẳng.

Ngày 2-8, Tòa án Tối cao Trung Quốc công bố lệnh mới, dọa phạt tù những ngư phủ bị bắt giữ về tội xâm nhập hải phận đánh cá bất hợp pháp. Theo đó, những ai xâm nhập trái phép vào “lãnh hải Trung Quốc” rồi từ chối rời đi sau khi bị xua đuổi, hoặc những ai tái diễn việc xâm phạm sau khi bị đuổi đi hoặc bị phạt trong năm trước đó, sẽ bị coi là phạm tội hình sự “nghiêm trọng”, và có thể bị tống giam tới 1 năm tù.

Hàng ngàn tàu cá của Trung Quốc sẽ “dọn sạch” biển Đông?
Hàng ngàn tàu cá của Trung Quốc sẽ “dọn sạch” biển Đông?

Lệnh mới do Tòa án Tối cao Trung Quốc đưa ra nói rõ: Bắc Kinh có quyền xét xử những người xâm nhập lãnh hải để đánh bắt hải sản bất hợp pháp, nhấn mạnh thực thi luật pháp là yếu tố quan trọng để bảo vệ chủ quyền, và những người vi phạm được xem là “phạm pháp nghiêm trọng”. Lệnh này cũng nhấn mạnh vai trò của các cơ quan chấp pháp địa phương “Các tòa án nhân dân địa phương có trách nhiệm phải thi hành điều này một cách nghiêm chỉnh, để bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ, lãnh hải và bảo vệ quyền lợi hàng hải của Trung Quốc”.

Quyết định mà Tòa Tối cao Trung Quốc ban hành không nói gì đến phán quyết của Tòa Trọng tài mới đưa ra hồi giữa tháng trước, trong đó nói rõ Bắc Kinh không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông, và cũng không có cơ sở pháp lý ở khu vực được gọi là “đường 9 đoạn” mà Bắc Kinh tự vẽ ra để chiếm gần hết diện tích Biển Đông, cũng như không có quyền tuyên bố bất cứ vùng đặc quyền kinh tế ở những hòn đảo mà Trung Quốc đang chiếm giữ tại Trường Sa.

Cho đến nay, Bắc Kinh vẫn thường xuyên cho tàu hải cảnh của họ trục xuất tàu đánh cá Philippines hoạt động tại các khu vực mà Trung Quốc tự nhận chủ quyền.

Hàng năm, Trung Quốc vẫn đơn phương ban hành lệnh cấm đánh bắt cá trên Biển Đông bất chấp sự phản đối của Việt Nam và các nước trong khu vực. Việt Nam khẳng định việc làm này của Trung Quốc xâm phạm nghiêm trọng chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa, vi phạm các quyền và lợi ích pháp lý của Việt Nam đối với các vùng biển của Việt Nam, đi ngược lại tinh thần và lời văn Tuyên bố về Ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC).

Theo giới quan sát, việc Tòa án Tối cao Trung Quốc nhập cuộc được xem là một hành động trong chiến lược của Bắc Kinh, dùng luật pháp quốc gia để chống lại luật lệ quốc tế. Họ cho rằng quyết định của Tòa Tối cao Trung Quốc nhằm ít nhất ba mục tiêu: (1) Gia tăng sự hứng khởi cho ngư dân Trung Quốc trong việc tham gia cuộc “chiến tranh nhân dân ngoài biển”, (2) Gieo rắc sợ hãi đối với ngư dân nước ngoài, “dọn dẹp sạch sẽ Biển Ðông” và (3) Củng cố yêu sách của Trung Quốc về chủ quyền tại Biển Ðông.

Song song với việc “phối hợp luật pháp Trung Quốc với luật pháp quốc tế” để “dọn dẹp sạch sẽ Biển Ðông”, quân đội Trung Quốc vừa phát động cuộc “chiến tranh nhân dân ngoài biển”. Mới đây, Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Thường Vạn Toàn, kêu gọi ngư dân nước này chuẩn bị chiến tranh nhân dân trên biển. Từ khi tuyên bố đòi chủ quyền đối với khoảng 80% diện tích Biển Ðông, Trung Quốc bắt đầu xây dựng các đội “dân quân biển”.

Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Thường Vạn Toàn.
Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Thường Vạn Toàn.

Theo đó, ngư dân Trung Quốc được huấn luyện quân sự, chính quyền Trung Quốc vũ trang cả cho ngư dân lẫn các tàu đánh cá, trợ cấp chi phí, hỗ trợ dịch vụ, thiết lập hệ thống liên lạc với hải quân, hải cảnh để ngư dân Trung Quốc vừa đánh bắt, vừa phối hợp tuần tra bảo vệ yêu sách của Trung Quốc về chủ quyền tại Biển Ðông.

“Mặc dù Trung Quốc không thể theo kịp Mỹ về sức mạnh quân sự trong tương lai ngắn hạn, Trung Quốc cần có khả năng để buộc Mỹ trả giá”, tờ Global Times, một ấn phẩm phụ của People’s Daily, viết về kịch bản xảy ra đụng độ quân sự trên Biển Đông. Báo này đổ lỗi cho Mỹ can thiệp tranh chấp Biển Đông làm phức tạp tình hình, và cho rằng tình hình có thể leo thang do phán quyết từ Tòa Trọng tài Thường trực (PCA). Với việc triển khai hai cụm tàu sân bay chiến đấu xung quanh Biển Đông, Mỹ muốn phô trương sức mạnh.

“Dường như Mỹ đang chờ đợi sự phục tùng của Trung Quốc” - tờ báo này viết - “Trung Quốc hy vọng tranh chấp có thể được giải quyết bằng đàm phán, nhưng cũng phải chuẩn bị cho bất cứ cuộc đối đầu quân sự nào. Điều này là lẽ thường trong quan hệ quốc tế”.

Giới phân tích cho rằng, cuộc “chiến tranh nhân dân trên biển” do quân đội Trung Quốc phát động với sự tham gia của dân quân biển chắc chắn là nhằm quấy nhiễu, gây lúng túng cho lực lượng hải quân của các quốc gia khác khi thực hiện những cuộc tuần tra bảo vệ quyền tự do lưu thông ở Biển Ðông. Tuy mức độ hung hăng của những tuyên bố, chỉ trích, thậm chí cảnh cáo về việc sẽ “trả đũa thích đáng” các máy bay, chiến hạm nước ngoài tuần tra bảo vệ quyền tư do lưu thông ở Biển Ðông của giới lãnh đạo và các viên chức ngoại giao, quốc phòng của Trung Quốc đã tăng rất cao trong thời gian qua song hiệu quả răn đe lại giảm đáng kể.

Bằng chứng mới nhất cho thấy nghịch lý, Trung Quốc càng hung hăng thì càng có thêm nhiều phản ứng bất lợi cho Trung Quốc từ phía cộng đồng quốc tế. Gần đây nhất là Pháp tuyên bố sẽ điều động máy bay, chiến hạm tuần tra để bảo vệ quyền tự do lưu thông ở Biển Ðông. Ngoài tuyên bố sẽ tổ chức tuần tra bảo vệ quyền tự do lưu thông tại Biển Ðông, ông Jean-Yves Le Drian, Bộ trưởng Quốc phòng Pháp, còn kêu gọi 27 quốc gia trong Liên minh châu Âu sớm tổ chức các hải đội đa quốc gia để tuần tra chung ở Biển Ðông.

Một tàu cá của Việt Nam bị Trung Quốc đâm chìm.
Một tàu cá của Việt Nam bị Trung Quốc đâm chìm.

Ông nhấn mạnh: Nếu EU muốn duy trì trật tự thế giới, loại bỏ các rủi ro đối với quyền tự do lưu thông thì chính khối này phải tham gia bảo vệ quyền đó. Ông Le Drian lập lại điều mà Chính phủ Pháp từng khẳng định rằng, quyền tự do lưu thông là điều có ý nghĩa sống còn đối với mọi nền kinh tế và khẳng định nếu cộng đồng quốc tế để mất quyền tự do lưu thông tại Biển Ðông thì có thể sẽ xuất hiện những rắc rối tương tự như ở Bắc Băng Dương hoặc Ðịa Trung Hải.

Chiều 4-8, trả lời câu hỏi về phản ứng của Việt Nam trước phát ngôn kêu gọi “chiến tranh nhân dân” trên biển của Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Thường Vạn Toàn, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Lê Hải Bình khẳng định: “Hòa bình và ổn định ở Biển Đông là lợi ích và nguyện vọng của các nước trong và ngoài khu vực. Các tranh chấp ở Biển Đông cần được giải quyết bằng biện pháp hòa bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế và không sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực”.

Ông Lê Hải Bình cho rằng: “Quan chức các nước cần phát biểu và hành động phù hợp với các tuyên bố chính thức cũng như nghĩa vụ của quốc gia mình. Đó là tôn trọng luật pháp quốc tế, không được sử dụng, đe dọa sử dụng vũ lực, đóng góp tích cực vào hòa bình ổn định trong khu vực và trên thế giới”.

Câu hỏi đặt ra là các nước trong khu vực đang bị Trung Quốc chèn ép ngoài Biển Đông sẽ làm gì trước cách “cướp biển” trên của Bắc Kinh? Để chống lại bạo lực thì chỉ còn cách tự bảo vệ mình. Các nước khu vực không thể cứ mãi hô hào cách “giải quyết hòa bình” trong khi Trung Quốc bắt đầu dùng vũ lực.

Nếu Trung Quốc áp dụng triệt để thứ “luật” mà họ vừa ban hành sẽ đẩy các nước trong khu vực tiến tới lựa chọn duy nhất là chống lại bằng vũ lực và khi ấy chiến tranh trên Biển Đông là điều khó tranh khỏi. Bởi không quốc gia nào có thể ngồi yên, khi mà ngư dân của họ đang hoạt động trên vùng biển mà họ đã và đang sinh sống từ ngàn đời nay, giờ lại bị kẻ khác bắt, tống giam...

Mộc Thạch (tổng hợp)

Các tin khác

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Những dấu hiệu mệt mỏi, mất kiên nhẫn đang len lỏi trong hàng ngũ Đảng Cộng hòa trước diễn biến ngày càng khó kiểm soát của cuộc chiến với Iran. Giữa áp lực kinh tế, sức ép cử tri và toan tính chính trị, liệu tín hiệu từ các nghị sĩ có thể thúc đẩy Nhà Trắng tiến nhanh hơn đến thỏa thuận chấm dứt chiến sự?

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Cùng với thỏa thuận ngừng bắn, cả Washington và Tehran đã đưa ra những tuyên bố chiến thắng trái ngược nhau. Kể từ ngày 28/2, ước tính Mỹ và Israel đã thực hiện hơn 13.000 cuộc tấn công vào các mục tiêu tại Iran, ban đầu chủ yếu nhắm vào các đơn vị quân sự, sau đó mở rộng thành 800 cuộc không kích nhằm vào các cơ sở hạ tầng công nghiệp quốc phòng trọng yếu, bao gồm đường sắt, đường bộ và cầu.

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

0 giờ ngày 17/4, lệnh ngừng bắn tạm thời 10 ngày giữa Israel và Lebanon có hiệu lực. Dù rất mong manh nhưng lệnh ngừng bắn được xem là một trong những nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt chiến tranh, mang lại hòa bình lâu dài cho khu vực Trung Đông.

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng Iran gây ra hiệu ứng khốc liệt với kinh tế thế giới, việc Washington và Tehran cùng chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn tạm thời hôm 8/4 là “khoảng thở” quý giá cho toàn cầu. Đứng sau sự kiện này không phải những cường quốc phương Tây hay các nước Vùng Vịnh giàu có, mà là Pakistan - quốc gia đã khéo léo sử dụng vị thế đặc thù để kết nối hai đối thủ.