Trung Đông hối hả đón “tương lai” nước Mỹ

Trong tuần này đã có nhiều diễn biến “hối hả” tại Trung Đông, khu vực mang nhiều dấu ấn của Mỹ, trước khi cuộc tranh cãi bầu cử Mỹ chấm dứt, lập nên một chính quyền mới với nhiều chính sách đối ngoại khó lường trước. Những tưởng sự hồi hộp từ kết quả của cuộc bầu cử chỉ xảy ra bên trong nước Mỹ nhưng xem ra, Trung Đông cũng “náo nhiệt” không kém...

Ngày 18-11, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã mở rộng danh sách trừng phạt Iran, theo đó 50 công ty Iran, cũng như các công ty của Thổ Nhĩ Kỳ và Đức bị liệt vào danh sách đen. Bộ Tài chính Mỹ thông báo họ đã “hành động chống lại một mạng lưới hỗ trợ quan trọng với nhà lãnh đạo tinh thần tối cao của Iran, tổ chức Mostazafan, tập đoàn khổng lồ nắm giữ khoảng 160 tòa nhà cao tầng trong các lĩnh vực chính của nền kinh tế Iran”.

Quân đội Mỹ rút khỏi Syria.
Quân đội Mỹ rút khỏi Syria.

Các công ty bị ảnh hưởng bởi lệnh trừng phạt này thuộc lĩnh vực năng lượng, khai khoáng, tài chính và du lịch. Thêm vào đó là công ty Thổ Nhĩ Kỳ Turipa và công ty Itritec GMBH của Đức, chuyên về thương mại quốc tế và công nghệ công nghiệp.

Liệu chính quyền ông Trump có đi xa hơn hay không? New York Times nói rằng hôm Thứ năm tuần trước Tổng thống Trump đã rút lại ý định không kích vào các cơ sở hạt nhân Iran vì nguy cơ leo thang. Nhà nghiên cứu Sanam Vakil thuộc Chattam House nhận định Washington có thể tìm cách “khiêu khích” khiến Tehran phải đáp trả. Theo Naysan Rafati, “Iran đang chờ đợi chính quyền ông Trump bắn ra những tràng đạn cuối cùng”.

Theo trang Axios, chính quyền ông Trump muốn áp đặt các trừng phạt mới mỗi tuần một lần, từ nay cho đến ngày 20-1-2021. Tổng thống Trump rút Mỹ khỏi thỏa thuận hạt nhân từ tháng 5-2018 và liên tục đưa ra các biện pháp trừng phạt Tehran khiến kinh tế Iran bị khủng hoảng nghiêm trọng. Để đáp trả, Iran cũng rút khỏi những cam kết và triển khai nhiều dự án làm giàu uranium. Tuy nhiên, ngày 18-11, Iran cho biết sẵn sàng trở lại thỏa thuận và tôn trọng toàn bộ những cam kết về hạt nhân, nếu chính phủ sắp tới ở Mỹ dỡ bỏ mọi cấm vận mà Washington áp đặt từ năm 2018.

Ngoài Iran, ngày 17-11, Lầu Năm Góc thông báo sẽ giảm đáng kể sự hiện diện quân sự của mình ở Iraq và Afghanistan từ nay đến khi kết thúc nhiệm kỳ của tổng thống đương nhiệm. Tại Iraq, nơi hiện có khoảng 3.000 lính Mỹ, 500 người sẽ được hồi hương kể từ giữa tháng 12. Thực ra quyết định rút quân chỉ mang tác dụng thông báo phô trương hơn là các tác động thực tế trên bình diện quân sự. Con số 500 quân rất ít so với 2.000 người đã rời Iraq trong những tháng gần đây.

Mức giảm mới này sẽ không thực sự thay đổi cuộc chơi ở Iraq và Mỹ vẫn sẽ luôn luôn có thể cung cấp yểm trợ trên không và thông tin tình báo cho các lực lượng Iraq, hai nhiệm vụ thiết yếu trong cuộc chiến chống lại tổ chức IS mà rất ít quốc gia khác có thể làm. Điều này có thể trấn an các đối tác của Mỹ, ở Bagdad cũng như trong liên quân quốc tế, từng lo ngại trong vài tháng nay là Mỹ sẽ rút toàn bộ lực lượng ra khỏi khu vực, như ông Donald Trump đã cho hiểu gần đây.

Ngày 18-11, Mỹ thông báo trừng phạt mạng lưới hỗ trợ quan trọng cho nhà lãnh đạo tinh thần tối cao của Iran, tổ chức Mostazafan.
Ngày 18-11, Mỹ thông báo trừng phạt mạng lưới hỗ trợ quan trọng cho nhà lãnh đạo tinh thần tối cao của Iran, tổ chức Mostazafan.

Ngay sau khi Mỹ tuyên bố rút 2.000 binh sĩ khỏi Afghanistan, Tổng thư ký NATO đã cảnh báo rằng một sự ra đi vội vàng sẽ “phải trả giá rất đắt”. Jens Stoltenberg gần như đối đầu trực tiếp với Tổng thống Mỹ đương nhiệm, bởi vì nếu NATO rời khỏi Afghanistan thì điều đó phải được thực hiện một cách có phối hợp. Nhưng, ông Trump lại muốn quân đội Mỹ sớm hồi hương.

Mặc dù không đề cập trực tiếp tới số quân ở Syria nhưng theo Sputnik ngày 18-11, quân đội Mỹ đã vận chuyển một số phương tiện quân sự với khoảng 50 binh sĩ từ căn cứ bất hợp pháp của họ ở Al-Malikiyah, Syria, đến khu vực phía Bắc của Iraq lần thứ hai trong 2 ngày qua. Những diễn biến này trùng hợp với các báo cáo truyền thông về ý định của chính quyền ông Trump rút quân khỏi miền Đông Syria, đặc biệt là sau khi Tổng thống Trump sa thải Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper, người đã được thay thế bởi Christopher Miller.

Nhưng, không chỉ Mỹ hối hả, một số quốc gia Trung Đông khác cũng đang tranh thủ “vũng nước đục” này để thay đổi trước khi cho rằng nước Mỹ sẽ có một chính sách đối ngoại mới. Israel hy vọng có thêm ân huệ trong khi các nước Arab chờ thời. Về phía Israel, cây bút xã luận Anshel Pfeffer của tờ Haaretz nhận định: “Người ta không có cùng trọng lượng khi là đồng minh thân cận nhất của Washington, so với lúc bị Nhà Trắng thờ ơ dưới thời Obama”.

Theo các thăm dò thì ông Trump có thể được bầu với 70% số phiếu tại... Israel! Trong suốt nhiệm kỳ của ông Netanyahou, không có quốc gia nào trên thế giới được Washington ưu ái như vậy: cho dời đại sứ quán đến Jérusalem; ngưng viện trợ cho Palestine...

Nhà phân tích David Khalfa cho rằng trong thời gian này càng phải tránh bị coi là vô ơn. Nếu ông Barack Obama từng lợi dụng khoảng thời gian trước khi rời Nhà Trắng để thúc đẩy Liên Hiệp Quốc ra nghị quyết lên án Israel thì theo Politico, nhóm của Ngoại trưởng Mike Pompeo có thể chính thức coi nhiều tổ chức phi chính phủ như Human Rights Watch, Amnesty International, Oxfam là “bài Do Thái”.

Di sản quan trọng của ông Trump trong khu vực là đã giúp bình thường hóa quan hệ giữa Israel với Các tiểu vương quốc Arab thống nhất, Bahrain và Sudan. Chuyên gia Khalfa dự đoán: “Ông Trump tuyên bố rằng có 9 nước Arab nữa có thể ký thỏa thuận bình thường hóa nhưng họ không có lợi gì khi thực hiện lúc này. Tốt nhất là chờ chính quyền mới lên để thương lượng như một món quà ra mắt”.

Trong khi đó, sau nhiều ngày tạm ngừng các hoạt động tấn công nhắm vào các lực lượng Mỹ, nhiều nhóm vũ trang Iraq được Iran hậu thuẫn ngày 17-11 đã khởi động trở lại khi bắn 4 tên lửa về phía Vùng Xanh ở thủ đô Bagdad, nơi đặt Đại sứ quán Mỹ.

Một chuyển biến đáng chú ý khác tại khu vực Trung Đông trong thời gian này. ngày 19-11, Iraq và Saudi Arabia đã mở lại các cửa khẩu chính ở đường biên, sau 3 thập niên đóng cửa do cuộc chiến Vùng Vịnh lần thứ nhất. Từ lâu vẫn là kẻ thù, Bagdad và Ryad đã cắt đứt quan hệ ngoại giao vào năm 1990, khi quân đội của Saddam Hussein xâm lăng Koweit. Mãi đến năm 2015, đối thoại mới được tái lập.

Giờ đây Saudi Arabia rất muốn đầu tư nhiều hơn vào Iraq và về phía Bagdad, tân chính phủ dường như quyết định chấp nhận lời mời gọi hòa giải. Hơn nữa, Thủ tướng Iraq còn là bạn của thái tử Saudi Arabia và không giấu giếm ý định xích gần lại với vương quốc này, dù có nguy cơ làm mất lòng Iran vốn có ảnh hưởng trải rộng ở tất cả các cấp chính quyền Iraq. Những nhóm vũ trang thân cận với Tehran đã nhanh chóng chỉ trích việc mở lại các cửa khẩu biên giới.

Tuy nhiên, Thủ tướng Iraq không bị lay chuyển, thậm chí còn muốn ký thêm các thỏa thuận khác với Arab Saudi trong tương lai.

Mộc Thạch (Tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.