Trung Đông hối hả đón “tương lai” nước Mỹ

Trong tuần này đã có nhiều diễn biến “hối hả” tại Trung Đông, khu vực mang nhiều dấu ấn của Mỹ, trước khi cuộc tranh cãi bầu cử Mỹ chấm dứt, lập nên một chính quyền mới với nhiều chính sách đối ngoại khó lường trước. Những tưởng sự hồi hộp từ kết quả của cuộc bầu cử chỉ xảy ra bên trong nước Mỹ nhưng xem ra, Trung Đông cũng “náo nhiệt” không kém...

Ngày 18-11, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã mở rộng danh sách trừng phạt Iran, theo đó 50 công ty Iran, cũng như các công ty của Thổ Nhĩ Kỳ và Đức bị liệt vào danh sách đen. Bộ Tài chính Mỹ thông báo họ đã “hành động chống lại một mạng lưới hỗ trợ quan trọng với nhà lãnh đạo tinh thần tối cao của Iran, tổ chức Mostazafan, tập đoàn khổng lồ nắm giữ khoảng 160 tòa nhà cao tầng trong các lĩnh vực chính của nền kinh tế Iran”.

Quân đội Mỹ rút khỏi Syria.
Quân đội Mỹ rút khỏi Syria.

Các công ty bị ảnh hưởng bởi lệnh trừng phạt này thuộc lĩnh vực năng lượng, khai khoáng, tài chính và du lịch. Thêm vào đó là công ty Thổ Nhĩ Kỳ Turipa và công ty Itritec GMBH của Đức, chuyên về thương mại quốc tế và công nghệ công nghiệp.

Liệu chính quyền ông Trump có đi xa hơn hay không? New York Times nói rằng hôm Thứ năm tuần trước Tổng thống Trump đã rút lại ý định không kích vào các cơ sở hạt nhân Iran vì nguy cơ leo thang. Nhà nghiên cứu Sanam Vakil thuộc Chattam House nhận định Washington có thể tìm cách “khiêu khích” khiến Tehran phải đáp trả. Theo Naysan Rafati, “Iran đang chờ đợi chính quyền ông Trump bắn ra những tràng đạn cuối cùng”.

Theo trang Axios, chính quyền ông Trump muốn áp đặt các trừng phạt mới mỗi tuần một lần, từ nay cho đến ngày 20-1-2021. Tổng thống Trump rút Mỹ khỏi thỏa thuận hạt nhân từ tháng 5-2018 và liên tục đưa ra các biện pháp trừng phạt Tehran khiến kinh tế Iran bị khủng hoảng nghiêm trọng. Để đáp trả, Iran cũng rút khỏi những cam kết và triển khai nhiều dự án làm giàu uranium. Tuy nhiên, ngày 18-11, Iran cho biết sẵn sàng trở lại thỏa thuận và tôn trọng toàn bộ những cam kết về hạt nhân, nếu chính phủ sắp tới ở Mỹ dỡ bỏ mọi cấm vận mà Washington áp đặt từ năm 2018.

Ngoài Iran, ngày 17-11, Lầu Năm Góc thông báo sẽ giảm đáng kể sự hiện diện quân sự của mình ở Iraq và Afghanistan từ nay đến khi kết thúc nhiệm kỳ của tổng thống đương nhiệm. Tại Iraq, nơi hiện có khoảng 3.000 lính Mỹ, 500 người sẽ được hồi hương kể từ giữa tháng 12. Thực ra quyết định rút quân chỉ mang tác dụng thông báo phô trương hơn là các tác động thực tế trên bình diện quân sự. Con số 500 quân rất ít so với 2.000 người đã rời Iraq trong những tháng gần đây.

Mức giảm mới này sẽ không thực sự thay đổi cuộc chơi ở Iraq và Mỹ vẫn sẽ luôn luôn có thể cung cấp yểm trợ trên không và thông tin tình báo cho các lực lượng Iraq, hai nhiệm vụ thiết yếu trong cuộc chiến chống lại tổ chức IS mà rất ít quốc gia khác có thể làm. Điều này có thể trấn an các đối tác của Mỹ, ở Bagdad cũng như trong liên quân quốc tế, từng lo ngại trong vài tháng nay là Mỹ sẽ rút toàn bộ lực lượng ra khỏi khu vực, như ông Donald Trump đã cho hiểu gần đây.

Ngày 18-11, Mỹ thông báo trừng phạt mạng lưới hỗ trợ quan trọng cho nhà lãnh đạo tinh thần tối cao của Iran, tổ chức Mostazafan.
Ngày 18-11, Mỹ thông báo trừng phạt mạng lưới hỗ trợ quan trọng cho nhà lãnh đạo tinh thần tối cao của Iran, tổ chức Mostazafan.

Ngay sau khi Mỹ tuyên bố rút 2.000 binh sĩ khỏi Afghanistan, Tổng thư ký NATO đã cảnh báo rằng một sự ra đi vội vàng sẽ “phải trả giá rất đắt”. Jens Stoltenberg gần như đối đầu trực tiếp với Tổng thống Mỹ đương nhiệm, bởi vì nếu NATO rời khỏi Afghanistan thì điều đó phải được thực hiện một cách có phối hợp. Nhưng, ông Trump lại muốn quân đội Mỹ sớm hồi hương.

Mặc dù không đề cập trực tiếp tới số quân ở Syria nhưng theo Sputnik ngày 18-11, quân đội Mỹ đã vận chuyển một số phương tiện quân sự với khoảng 50 binh sĩ từ căn cứ bất hợp pháp của họ ở Al-Malikiyah, Syria, đến khu vực phía Bắc của Iraq lần thứ hai trong 2 ngày qua. Những diễn biến này trùng hợp với các báo cáo truyền thông về ý định của chính quyền ông Trump rút quân khỏi miền Đông Syria, đặc biệt là sau khi Tổng thống Trump sa thải Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper, người đã được thay thế bởi Christopher Miller.

Nhưng, không chỉ Mỹ hối hả, một số quốc gia Trung Đông khác cũng đang tranh thủ “vũng nước đục” này để thay đổi trước khi cho rằng nước Mỹ sẽ có một chính sách đối ngoại mới. Israel hy vọng có thêm ân huệ trong khi các nước Arab chờ thời. Về phía Israel, cây bút xã luận Anshel Pfeffer của tờ Haaretz nhận định: “Người ta không có cùng trọng lượng khi là đồng minh thân cận nhất của Washington, so với lúc bị Nhà Trắng thờ ơ dưới thời Obama”.

Theo các thăm dò thì ông Trump có thể được bầu với 70% số phiếu tại... Israel! Trong suốt nhiệm kỳ của ông Netanyahou, không có quốc gia nào trên thế giới được Washington ưu ái như vậy: cho dời đại sứ quán đến Jérusalem; ngưng viện trợ cho Palestine...

Nhà phân tích David Khalfa cho rằng trong thời gian này càng phải tránh bị coi là vô ơn. Nếu ông Barack Obama từng lợi dụng khoảng thời gian trước khi rời Nhà Trắng để thúc đẩy Liên Hiệp Quốc ra nghị quyết lên án Israel thì theo Politico, nhóm của Ngoại trưởng Mike Pompeo có thể chính thức coi nhiều tổ chức phi chính phủ như Human Rights Watch, Amnesty International, Oxfam là “bài Do Thái”.

Di sản quan trọng của ông Trump trong khu vực là đã giúp bình thường hóa quan hệ giữa Israel với Các tiểu vương quốc Arab thống nhất, Bahrain và Sudan. Chuyên gia Khalfa dự đoán: “Ông Trump tuyên bố rằng có 9 nước Arab nữa có thể ký thỏa thuận bình thường hóa nhưng họ không có lợi gì khi thực hiện lúc này. Tốt nhất là chờ chính quyền mới lên để thương lượng như một món quà ra mắt”.

Trong khi đó, sau nhiều ngày tạm ngừng các hoạt động tấn công nhắm vào các lực lượng Mỹ, nhiều nhóm vũ trang Iraq được Iran hậu thuẫn ngày 17-11 đã khởi động trở lại khi bắn 4 tên lửa về phía Vùng Xanh ở thủ đô Bagdad, nơi đặt Đại sứ quán Mỹ.

Một chuyển biến đáng chú ý khác tại khu vực Trung Đông trong thời gian này. ngày 19-11, Iraq và Saudi Arabia đã mở lại các cửa khẩu chính ở đường biên, sau 3 thập niên đóng cửa do cuộc chiến Vùng Vịnh lần thứ nhất. Từ lâu vẫn là kẻ thù, Bagdad và Ryad đã cắt đứt quan hệ ngoại giao vào năm 1990, khi quân đội của Saddam Hussein xâm lăng Koweit. Mãi đến năm 2015, đối thoại mới được tái lập.

Giờ đây Saudi Arabia rất muốn đầu tư nhiều hơn vào Iraq và về phía Bagdad, tân chính phủ dường như quyết định chấp nhận lời mời gọi hòa giải. Hơn nữa, Thủ tướng Iraq còn là bạn của thái tử Saudi Arabia và không giấu giếm ý định xích gần lại với vương quốc này, dù có nguy cơ làm mất lòng Iran vốn có ảnh hưởng trải rộng ở tất cả các cấp chính quyền Iraq. Những nhóm vũ trang thân cận với Tehran đã nhanh chóng chỉ trích việc mở lại các cửa khẩu biên giới.

Tuy nhiên, Thủ tướng Iraq không bị lay chuyển, thậm chí còn muốn ký thêm các thỏa thuận khác với Arab Saudi trong tương lai.

Mộc Thạch (Tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.