Trung Đông đóng cửa bầu trời, ngành hàng không toàn cầu thiệt hại nặng

Xung đột Trung Đông làm lung lay tuyến bay huyết mạch Á-Âu, đẩy các hãng hàng không vào vòng xoáy chi phí và thiệt hại toàn cầu được dự báo lên tới hàng tỷ USD.

Theo giới phân tích, xung đột tại Trung Đông - “giao lộ” then chốt kết nối châu Á và châu Âu có thể khiến ngành hàng không toàn cầu thiệt hại hàng tỷ USD. Trên bản đồ theo dõi chuyến bay của Flightradar24, khu vực vốn dày đặc các đường bay nối 3 châu lục (Á - Âu - Phi) nay xuất hiện khoảng trống lớn do nhiều chuyến phải đổi hướng hoặc tránh né; CNN ví von đó như một “lỗ hổng” trên bầu trời.

capture.jpg -0
Xung đột tại Trung Đông không chỉ làm gián đoạn hành trình mà còn “đốt” chi phí của các hãng bay khi lộ trình kéo dài, nhiên liệu tăng, vận hành phức tạp hơn…

Hệ quả lan rộng khi hàng không và du lịch thế giới chật vật ứng phó, còn nhiều quốc gia khẩn trương đưa công dân mắc kẹt về nước sau khi hơn 20.000 chuyến bay bị hủy trong những ngày gần đây. Theo Flightradar24, các sân bay lớn trong khu vực, gồm Dubai - sân bay quốc tế nhộn nhịp nhất thế giới tiếp tục đóng cửa hoặc siết chặt hoạt động, khiến hàng chục nghìn hành khách mắc kẹt. Tổng cộng khoảng 21.300 chuyến đã bị hủy tại Dubai, Doha và Abu Dhabi kể từ khi các hoạt động quân sự bắt đầu.

UAE cho biết đã triển khai 60 chuyến bay khẩn cấp và giai đoạn tiếp theo sẽ khai thác hơn 80 chuyến để giải tỏa hành khách. Tại Mỹ, Delta Air Lines tạm dừng tuyến New York - Tel Aviv đến ngày 22/3 và áp dụng chính sách đổi vé linh hoạt, trong bối cảnh nhu cầu tìm đường bay thay thế tăng vọt, kéo giá vé trên một số chặng như Hong Kong - London leo thang.

Ông Paul Charles, Giám đốc điều hành PC Agency nhận định, đây gần như là đợt gián đoạn lớn nhất kể từ đại dịch COVID-19. Theo ông, ngoài hành khách, vận tải hàng hóa cũng có thể thiệt hại “hàng tỷ USD” do hàng không là kênh luân chuyển hàng giá trị cao, cần giao nhanh trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tony Stanton - Giám đốc tư vấn Strategic Air (Australia) ví không phận Trung Đông như “cây cầu công suất lớn” nối châu Âu và châu Á: khi cây cầu này đóng lại, lưu lượng dồn sang các hành lang thay thế hẹp hơn, dễ quá tải, khiến chậm chuyến, gián đoạn và mức độ bất định tăng mạnh khi các hãng phải tái cân bằng toàn bộ mạng bay.

Các hãng hàng không không thể “tự do” đổi tuyến vì mỗi chặng bay qua vùng trời quốc gia đều phải xin phép và chỉ được khai thác những không phận còn mở dưới sự điều hành của kiểm soát không lưu. Do đó, khi chuyển sang lộ trình mới, nhiều hãng phải xin lại quyền bay qua các nước trước đây không nằm trong tuyến, làm tăng thời gian xử lý và chi phí đúng lúc nhu cầu điều chỉnh đường bay dồn dập.

Trong khi đó, các phương án bay vòng cũng ngày càng phức tạp khi “bản đồ vùng cấm” mở rộng. Nhiều chuyến bay châu Âu - châu Á phải chuyển hướng qua vịnh Suez, bay qua miền trung Arab Saudi và Oman, hoặc vòng lên phía bắc qua hành lang hẹp Armenia - Azerbaijan, theo France24. Hai tuyến này trở nên then chốt hơn từ khi Nga mở chiến dịch quân sự tại Ukraine năm 2022 và cấm các hãng phương Tây, Nhật Bản bay qua không phận, khiến lựa chọn hành lang bay bị thu hẹp.

Brendan Sobie, chuyên gia hàng không tại Singapore cho biết, trong một số trường hợp cực đoan, máy bay có thể phải hạ cánh giữa chặng để tiếp nhiên liệu, phát sinh thêm phí sân bay và chi phí vận hành. Một phần có thể được bảo hiểm rủi ro chiến tranh chi trả, nhưng theo Tony Stanton, rủi ro tăng sẽ kéo phí bảo hiểm tăng, đẩy chi phí dài hạn của hãng bay lên cao.

Trung Đông vốn là hành lang bay chủ chốt trên trục châu Âu - châu Á, tập trung các “siêu trung tâm” trung chuyển như Dubai International Airport, Zayed International Airport (UAE), Hamad International Airport (Qatar) và các hãng Emirates, Qatar Airways, Etihad Airways. Khi không phận bị đóng, tác động lan ra toàn cầu: chuyến bay phải đổi hướng, kéo dài thời gian, tốn thêm nhiên liệu, kéo theo bài toán tổ bay - điều phối tàu bay, đồng thời ảnh hưởng tới bảo hiểm, giá vé và tính bền vững vận hành.

Nhiên liệu (30-40% tổng chi phí) chịu áp lực lớn. Theo CNN, trước mắt giá vé khó tăng sốc, nhưng nếu khủng hoảng kéo dài, các hãng có thể phải bù chi phí tăng và công suất suy giảm vào giá vé. Giá nhiên liệu tăng cũng khiến cổ phiếu hàng không toàn cầu đồng loạt giảm; chuyên gia Karen Li của J.P. Morgan cho rằng mức độ ảnh hưởng sẽ khác nhau tùy chiến lược phòng ngừa rủi ro và khả năng điều chỉnh mạng lưới của từng hãng.

Để duy trì hoạt động, nhiều hãng triển khai phương án dự phòng như huy động tổ bay dự bị, hoán đổi máy bay, thậm chí hủy chuyến để tái thiết lập mạng bay, đồng thời bố trí nơi lưu trú cho nhân viên mắc kẹt. Emirates cho biết đã nối lại hạn chế một số chuyến từ tối 4/3. Sobie nhấn mạnh ưu tiên hàng đầu vẫn là an toàn tổ bay, nhưng “rất khó dự báo khi nào hoạt động trở lại bình thường”.

Theo khảo sát của Reuters, nhu cầu tìm kiếm lựa chọn thay thế các hãng bay ở Vùng Vịnh đang tăng mạnh. Lượng đặt chỗ và giá vé trên một số chặng như Hong Kong - London đồng loạt leo thang. Nếu xung đột kéo dài, giới phân tích ước tính Trung Đông có thể thiệt hại hàng tỷ USD doanh thu du lịch. Ông Willie Walsh, Tổng giám đốc Hiệp hội Vận tải Hàng không quốc tế (IATA) bày tỏ hy vọng tình hình sớm được giải quyết, đồng thời nhấn mạnh nghĩa vụ bảo đảm dân thường và hàng không dân dụng không bị tổn hại.

Dữ liệu IATA cho thấy trước khi xảy ra biến cố, khu vực Trung Đông vẫn tăng trưởng: tháng 1/2026, nhu cầu tăng 7,2% và công suất tăng 7,8% so với cùng kỳ, hệ số sử dụng ghế đạt 83,2% (giảm 0,4 điểm phần trăm). IATA từng dự báo lợi nhuận các hãng hàng không Vùng Vịnh thuộc nhóm cao nhất thế giới khoảng 6,2 tỷ USD năm 2025; nếu không có xung đột, lợi nhuận hàng không Trung Đông có thể tăng lên 6,8-6,9 tỷ USD năm nay, tương ứng lãi bình quân 28,6 USD mỗi hành khách, cao hơn mức bình quân toàn cầu khoảng 7,9 USD.

Những con số này cho thấy hàng không Trung Đông vốn đang ở đà thuận lợi, nhưng khi “giao lộ” bị nghẽn, bài toán không chỉ là đưa hành khách trở lại hành trình mà còn là giảm tổn thất, giữ ổn định mạng bay và duy trì nhịp thương mại - du lịch toàn cầu trong bối cảnh bất ổn kéo dài.

Kim Ngân

Các tin khác

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Dưới ánh đèn lờ mờ của những khu dân cư ven đô, khi thành phố còn chưa tỉnh giấc, những "vòi bạch tuộc" của thực phẩm bẩn đang âm thầm vươn ra. Từ những lò mổ không phép nhếch nhác, thịt gia súc, gia cầm không qua kiểm dịch được tuồn thẳng vào chợ đầu mối, bếp ăn tập thể, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe hàng triệu người dân.

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị quan trọng cho ASIAD 20, với nhiều kỳ vọng nhưng cũng không ít lo âu. Sau những tín hiệu tích cực ở đấu trường châu lục, đội tuyển được kỳ vọng có thể tạo nên bất ngờ. Tuy nhiên, trong bối cảnh lực lượng biến động và sự cạnh tranh khốc liệt từ các cường quốc châu Á, câu hỏi lớn được đặt ra: liệu bắn cung Việt Nam có đủ khả năng giành huy chương?

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Mạng xã hội đang xuất hiện ngày càng nhiều nội dung gây sốc, phản cảm chỉ để thu hút lượt xem. Từ vụ TikToker ở Lào Cai bị xử phạt vì đăng video xấu độc, không phù hợp thuần phong mỹ tục đến những hiện tượng “giang hồ mạng” như L.9N, có thể thấy một thực tế rõ ràng: càng gây tranh cãi, càng dễ lan truyền, và hệ quả là trong môi trường số, những nội dung phản cảm như có đất dụng võ: Chỉ cần bạn sẵn sàng xem, tôi sẵn sàng làm nội dung.

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Sau những bộ phim kinh dị chỉ để lại sức hút bề nổi, thể loại này tại Việt Nam đang dần mang sắc thái bản địa, khơi dậy trầm tích tín ngưỡng và văn hóa dân gian. Đây là bước đi đầy tham vọng, dẫu còn nhiều thách thức, của một nền điện ảnh đang tìm kiếm tiếng nói riêng giữa bối cảnh cạnh tranh của thị trường tiêu thụ văn hóa toàn cầu.

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

IMF cảnh báo kinh tế toàn cầu đối mặt nguy cơ suy thoái khi xung đột Trung Đông kéo dài, đồng thời hạ triển vọng tăng trưởng và đưa ra 3 kịch bản với các mức độ rủi ro khác nhau tùy theo diễn biến giá dầu và thị trường tài chính.

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

Nguồn cung nhiên liệu hàng không đối mặt rủi ro gián đoạn, EU đang chuẩn bị kịch bản nhập khẩu từ Mỹ và tăng dự trữ nhằm hạn chế tác động tới ngành hàng không.

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam đang đứng trước một bài toán nan giải tại ASIAD 20 (diễn ra tại Nhật Bản vào tháng 9 tới) khi đặt mục tiêu giành 1 HCV, 1 HCB và 1 HCĐ trong bối cảnh sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Nếu như đấu trường Đông Nam Á vẫn là “sân nhà” quen thuộc, thì bước ra châu lục, mọi thứ trở nên khắc nghiệt hơn gấp nhiều lần.

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

“Cơm áo không đùa với khách thơ”, khi thu nhập từ sân khấu không đủ sống, nhiều nghệ sĩ biểu diễn phải xoay xở đủ nghề như làm MC, hát thuê, buôn bán… Dẫu vậy, không ít người vẫn chọn ở lại với nghề, giữ lửa đam mê và chờ đợi một cơ hội đổi thay.

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Cuối năm 2024, qua công tác nắm tình hình, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an phát hiện trên thị trường có rất nhiều loại sữa không đảm bảo chất lượng, đặc biệt là các loại sữa dành cho các đối tượng đặc biệt như người già, trẻ em, phụ nữ có thai, người gầy yếu... và các loại sữa có ghi bổ sung vitamin, canxi, khoáng chất, thậm chí cả đông trùng hạ thảo, tổ yến... nên đã báo cáo lãnh đạo Bộ chỉ đạo xác minh, làm rõ, xác định 2 công ty sản xuất các loại sữa trên với số lượng đặc biệt lớn là Công ty Rance Pharma và Công ty Hacofood.

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Thị trường xuất bản Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ, trong khi nền tảng số mở ra vô vàn cơ hội tiếp cận tri thức. Thế nhưng, chính sự phong phú ấy lại khiến người đọc dễ rơi vào tình trạng bối rối và mất phương hướng khi chọn sách khoa học, dòng sách thiết yếu để xây dựng nền tảng tri thức cho mọi lứa tuổi.

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Ở 3 kỳ SEA Games liên tiếp, đội tuyển karate Việt Nam không chỉ đóng góp nhiều HCV cho Đoàn thể thao Việt Nam mà còn duy trì được vị thế số một Đông Nam Á. Đây là nền tảng quan trọng để các võ sĩ của chúng ta hướng đến mục tiêu chinh phục huy chương tại ASIAD.

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Với những người chiến sĩ CAND khoác lên mình sắc xanh lá mạ, vinh dự, tự hào nhưng trách nhiệm cũng rất nặng nề, Công an xã Cẩm Hưng đã và đang ngày đêm giữ cho thế trận an ninh nhân dân vững chắc, đảm bảo an ninh, trật tự để mang lại bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập.

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số đang thay đổi cách người Việt tiếp cận di sản và văn hóa. Từ những bộ sưu tập tĩnh trong tủ kính, công chúng dần bước vào trải nghiệm sống động qua trình chiếu mapping và trí tuệ nhân tạo. Bên cạnh việc hỗ trợ hoạt động bảo tồn, công nghệ còn làm sống dậy các lớp giá trị văn hóa, đồng thời mở ra động lực cho kinh tế trải nghiệm theo hướng bền vững.

Mỹ được, mất gì sau một năm áp thuế đối ứng?

Mỹ được, mất gì sau một năm áp thuế đối ứng?

Thuế đối ứng giúp Mỹ cải thiện một số chỉ số kinh tế vĩ mô và thu hút đầu tư, nhưng đồng thời làm gia tăng chi phí cho doanh nghiệp và người tiêu dùng. Sau một năm, bức tranh kinh tế Mỹ hiện lên với cả gam sáng và những khoảng tối đáng chú ý.

Chuyên gia nước ngoài nâng tầm thể thao Việt Nam

Chuyên gia nước ngoài nâng tầm thể thao Việt Nam

Trong hành trình vươn ra đấu trường châu lục và thế giới, thể thao Việt Nam đang đứng trước một bài toán quen thuộc nhưng chưa bao giờ dễ giải: làm thế nào để rút ngắn khoảng cách với các cường quốc. Và một trong những cách không bao giờ lỗi thời đó là chiêu mộ HLV đẳng cấp từ các nền thể thao phát triển hơn.

AI đang tái định hình điện ảnh Trung Quốc

AI đang tái định hình điện ảnh Trung Quốc

Làn sóng AI đang len lỏi vào mọi khâu sản xuất, từng bước tái định hình ngành điện ảnh Trung Quốc. Cơ hội mở ra cho nhiều người làm nghề, nhưng cũng kéo theo không ít thách thức về bản sắc và sự cạnh tranh trong tương lai.