Bài toán huy chương
Những ngày đầu tháng 9/2026, không khí tại Cục Thể dục thể thao cùng các trung tâm huấn luyện thể thao quốc gia trở nên khẩn trương hơn bao giờ hết khi danh sách chính thức thành lập Đoàn TTVN tham dự Asiad 20 đã được phê duyệt. Theo quyết định thành lập được công bố vào tuần cuối tháng 8/2026, Đoàn TTVN tham dự ngày hội thể thao lớn nhất châu lục tại Nhật Bản với tổng cộng 498 thành viên. Lực lượng hùng hậu này bao gồm 1 trưởng đoàn, 2 phó trưởng đoàn, các cán bộ điều hành, bác sĩ, chuyên gia, cùng hơn 320 vận động viên (VĐV) ưu tú nhất tranh tài ở 29 môn và phân môn thi đấu. Đây là sự huy động lực lượng bài bản, có sự sàng lọc kỹ lưỡng dựa trên thông số thành tích thực tế trong suốt chu kỳ tập huấn 2 năm qua, nhằm hướng tới hiệu quả thi đấu thực chất tại đấu trường châu lục.
Chỉ tiêu thành tích được ban lãnh đạo ngành thể thao đặt ra cho Đoàn TTVN tại Asiad 20 là phấn đấu giành từ 4 đến 6 HCV. Đánh giá về tính khả thi của mục tiêu này trong bối cảnh các đối thủ hàng đầu châu lục như Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc đều mang đến đội hình mạnh nhất, Trưởng đoàn TTVN Nguyễn Hồng Minh khẳng định toàn đoàn đang có sự chuẩn bị chu đáo và khoa học nhất. Các môn trọng điểm được "khoanh vùng" có khả năng tranh chấp HCV bao gồm bắn súng, karate, cầu mây, đua thuyền (rowing và canoeing), wushu, cờ tướng và cử tạ. So với thành tích 3 HCV tại Asiad 19 Hàng Châu, chỉ tiêu 4 đến 6 HCV lần này là một thách thức không nhỏ, đòi hỏi sự bùng nổ của các gương mặt chủ lực cũng như sự xuất thần của các nhân tố trẻ tiềm năng.
Bên cạnh các nội dung thế mạnh truyền thống, thể thao nước nhà cũng kỳ vọng vào sự bứt phá ở một số nội dung thuộc hệ thống Olympic như bơi lội, điền kinh và bắn cung. Trưởng đoàn Nguyễn Hồng Minh nhấn mạnh: "Mỗi kỳ Asiad đều có sự biến động lớn về điều lệ thi đấu cũng như tương quan lực lượng giữa các nền thể thao. Do đó, việc xây dựng chỉ tiêu từ 4 đến 6 HCV dựa trên sự phân tích dữ liệu chuyên sâu về thông số chuyên môn của VĐV Việt Nam so với mặt bằng châu lục hiện tại".
Giai đoạn nước rút
Để hiện thực hóa giấc mơ vàng, các đội tuyển trọng điểm đã bước vào tuần tập huấn cao điểm ở nước ngoài nhằm tinh chỉnh kỹ chiến thuật và làm quen với điều kiện thi đấu chuẩn quốc tế. Điển hình trong chiến dịch nước rút này là đội tuyển đấu kiếm Việt Nam. Ngay từ cuối tháng 8, 10 kiếm thủ xuất sắc nhất của đội tuyển, trong đó có các gương mặt kỳ cựu ở nội dung kiếm chém và kiếm liễu, đã lên đường sang Hàn Quốc tập huấn dài ngày tại trung tâm huấn luyện thể thao chuyên biệt ở Seoul. Chuyến tập huấn này được thiết kế với mật độ cọ xát dày đặc cùng các kiếm thủ hàng đầu xứ sở kim chi - quốc gia đang thống trị môn đấu kiếm tại châu Á. Việc được đối đầu trực tiếp với những VĐV đẳng cấp thế giới giúp 10 kiếm thủ Việt Nam khắc phục những lỗ hổng trong khâu phòng ngự phản công, rèn luyện tâm lý thi đấu thép trước sức ép tốc độ cao.
Song song với đấu kiếm, đội tuyển bắn súng quốc gia cũng nhận được sự quan tâm và đầu tư vượt bậc trước thềm đại hội. Để tiếp lửa tinh thần cho các xạ thủ, Liên đoàn Bắn súng Việt Nam phối hợp cùng các nhà tài trợ đã chính thức công bố gói treo thưởng lớn chưa từng có tại Asiad 20. Theo đó, bên cạnh mức thưởng theo quy định của Nhà nước, mỗi tấm HCV cá nhân mà các xạ thủ như Trịnh Thu Vinh, Phạm Quang Huy hay Lê Thị Mộng Tuyền đoạt được tại Nhật Bản sẽ nhận mức thưởng nóng từ Liên đoàn và các doanh nghiệp đồng hành lên tới 500 triệu đồng đến 1 tỷ đồng tiền mặt. Ngoài ra, các nội dung đoạt HCV đồng đội cũng được treo thưởng hàng trăm triệu đồng, kèm theo các hợp đồng tài trợ trang thiết bị chuyên nghiệp.
Không chỉ riêng bắn súng hay đấu kiếm, các tổ tuyển thủ karate, đối kháng kumite và biểu diễn kata cũng hoàn tất đợt rèn quân tại các võ đường danh tiếng của Nhật Bản; đội tuyển cầu mây nữ tiếp tục hoàn thiện các miếng đánh biến ảo sau chuyến cọ xát đỉnh cao tại Thái Lan; còn các tay chèo đua thuyền hoàn tất những giáo án cự ly tốc độ trên mặt nước tại Trung Quốc. Toàn bộ các chuyến tập huấn quốc tế trong tháng 8 và đầu tháng 9 đều được Cục Thể dục thể thao giám sát nghiêm ngặt về chỉ số thể lực, đảm bảo các VĐV đạt điểm rơi phong độ đúng thời điểm đại hội khai mạc.
Hoàn tất hậu cần, y tế và siết chặt kiểm tra doping
Bên cạnh yếu tố chuyên môn thuần túy, công tác hậu cần, di chuyển và y tế thể thao của Đoàn TTVN tại Asiad 20 được chuẩn bị vô cùng bài bản và chặt chẽ. Đến thời điểm hiện tại, toàn bộ thủ tục cấp thẻ đại hội, đăng ký thi đấu trực tuyến với Ban Tổ chức Asiad và xác nhận phân bổ phòng nghỉ tại Làng VĐV Aichi - Nagoya đã hoàn tất 100%. Lịch trình di chuyển của Đoàn TTVN được chia thành nhiều đợt bay linh hoạt, trong đó nhóm tiền trạm sẽ lên đường sớm vào giữa tháng 9 để làm thủ tục nhận phòng, kiểm tra điều kiện sân tập và phương tiện di chuyển nội bộ, trước khi đại quân do Trưởng đoàn Nguyễn Hồng Minh dẫn đầu chính thức nhập làng thi đấu.
Vấn đề chăm sóc y tế và phục hồi thể lực được đặt ở mức ưu tiên cao nhất trong giai đoạn hiện nay. Đội ngũ y bác sĩ của Bệnh viện Thể thao Việt Nam đi cùng đoàn được trang bị đầy đủ các thiết bị phục hồi hiện đại như bồn ngâm đá lạnh chuyên dụng, máy đo nồng độ axit lactic và các thiết bị massage cơ bắp bằng sóng siêu âm. Các bác sĩ thực hiện chế độ trực 24/24 giờ tại các địa điểm đóng quân để kiểm soát tình trạng chấn thương, điều chỉnh thực đơn ăn uống và hướng dẫn VĐV thích nghi nhanh với thời tiết chớm thu tại Nhật Bản. Chế độ dinh dưỡng đặc thù theo Nghị định mới của Chính phủ (mức 600.000 đồng đến 800.000 đồng/người/ngày cho các nhóm trọng điểm) tiếp tục được duy trì nghiêm ngặt, đảm bảo thể trạng sung mãn nhất cho từng VĐV trước ngày tranh tài.
Đặc biệt, công tác phòng, chống doping được Cục Thể dục thể thao và Trung tâm Doping và Y học thể thao Việt Nam siết chặt tối đa. Trong suốt tuần cuối tháng 8 và những ngày đầu tháng 9, toàn bộ hơn 320 VĐV trong danh sách tham dự Asiad 20 đều phải trải qua các đợt kiểm tra xét nghiệm ngẫu nhiên chất cấm. Lãnh đạo Cục Thể dục thể thao quán triệt tinh thần không để xảy ra bất kỳ sự cố đáng tiếc nào liên quan đến doping, yêu cầu các HLV và VĐV phải khai báo chi tiết mọi loại thuốc điều trị, thực phẩm bổ sung trước khi sử dụng.
Mọi công tác rà soát cuối cùng tại các trung tâm huấn luyện trên toàn quốc đang được đẩy nhanh đến mức tối đa trước ngày lễ xuất quân chính thức. Với sự quan tâm sâu sắc của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, sự chỉ đạo quyết liệt từ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng tinh thần đoàn kết, đồng lòng của toàn thể các thành viên, Đoàn TTVN đang hừng hực khí thế bước vào Asiad 20. Bản lĩnh kiên cường, sự chuẩn bị chu đáo và khát vọng cống hiến cháy bỏng chính là bệ phóng vững chắc để các tuyển thủ Việt Nam vượt qua mọi thử thách, biến mục tiêu 4 đến 6 HCV thành hiện thực rạng rỡ tại xứ sở hoa anh đào.
Làng Vận động viên phi tập trung tại Asiad 20
Một trong những điểm đột phá công nghệ nổi bật nhất của nước chủ nhà Nhật Bản tại kỳ Đại hội Thể thao châu Á lần thứ 20 (Asiad 20) chính là việc áp dụng mô hình "Làng Vận động viên (VĐV) phi tập trung" kết hợp hệ thống điều hành số hóa toàn diện. Thay vì xây dựng một khu Làng VĐV tập trung tốn kém như các kỳ đại hội trước đây, BTC Asiad 20 đã tận dụng tối đa hệ thống khách sạn cao cấp và tổ hợp lưu trú sẵn có trải dài trên địa bàn tỉnh Aichi và thành phố Nagoya. Giải pháp này giúp cắt giảm hàng tỷ USD chi phí xây dựng hạ tầng mới, đồng thời giảm thiểu tối đa thời gian di chuyển từ nơi ở đến các địa điểm thi đấu rải rác trong vùng.
Để kết nối hàng chục nghìn quan chức, huấn luyện viên và VĐV lưu trú tại nhiều điểm khác nhau, Nhật Bản đã triển khai hệ thống quản trị dữ liệu thông minh trên nền tảng mạng viễn thông 5G và trí tuệ nhân tạo (AI). Mỗi thành viên tham dự đại hội được cấp một mã số định danh kỹ thuật số (Digital ID) tích hợp trực tiếp trên ứng dụng di động chính thức.
Ứng dụng này không chỉ đóng vai trò như thẻ thông hành kiểm soát an ninh đa lớp bằng công nghệ nhận diện khuôn mặt, mà còn cung cấp lịch thi đấu thời gian thực, điều phối xe buýt đưa đón và quản lý chế độ dinh dưỡng cá nhân hóa tại các nhà hàng đối tác. Mô hình quản lý phi tập trung thông minh này không chỉ khẳng định năng lực công nghệ vượt trội của Nhật Bản, mà còn thiết lập chuẩn mực mới về sự tinh gọn, bền vững cho các đại hội thể thao đa môn trong tương lai.
