Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc sẽ được bầu chọn như thế nào

Mặc dù được khởi động từ cuối năm ngoái, nhưng cuộc bầu chọn Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc (LHQ) nhiệm kỳ 2017-2021 mới chính thức bắt đầu từ ngày 10-4. Điểm mới đặc biệt trong lần bầu chọn này là các ứng viên đăng ký ứng cử vị trí này sẽ được các nước thành viên chất vấn tại Đại hội đồng LHQ.

Hai tiếng đồng hồ chất vấn

Theo truyền thống, Hội đồng Bảo an LHQ được quyền tiến cử người được chọn làm Tổng thư ký LHQ để Đại hội đồng LHQ thông qua. Tuy nhiên, lần bầu chọn này, thực hiện đúng Nghị quyết của LHQ được Đại hội đồng LHQ thông qua hồi tháng 9 năm 2015, các quốc gia thành viên LHQ được quyền tiến cử người mình chọn còn các ứng viên thì có cơ hội thể hiện bản lĩnh và tài năng thông qua hoạt động chất vấn. 

Đại diện của 193 quốc gia thành viên LHQ sẽ tham dự các cuộc chất vấn trong 3 ngày, mỗi cuộc kéo dài ít nhất 2 tiếng đồng hồ, bắt đầu từ ngày 12-4 và được quyền đưa ra các câu hỏi với ứng viên. Nội dung các câu hỏi xoay quanh nhiều vấn đề, từ vấn đề chính trị, xã hội, kinh tế, văn hóa hay ngoại giao. 

Trả lời trung tâm thông tin của LHQ, Chủ tịch đương nhiệm của Đại hội đồng LHQ Mogens Lykketoft cho rằng, điều này có thể tạo ra bước ngoặt lớn vì nó sẽ ít nhiều tác động lên quyết định về nhân sự từ phía Hội đồng Bảo an LHQ. Cùng với đó là một sự minh bạch và cởi mở hơn trong quy trình chọn ra Tổng Thư ký mới của LHQ. Các ứng viên sẽ trả lời chất vấn trực tiếp sau khi đã trình bày bản kế hoạch hành động của mình cho nhiệm kỳ 2017-2021 nếu trúng cử. 

Buổi trả lời trực tiếp này sẽ được trình chiếu công khai trên trang web của LHQ cũng như các đài truyền hình lớn trên thế giới. Đại diện các nước sẽ được dành ít nhất từ 2-3 phút để nêu câu hỏi của mình. Nếu quá nhiều, các câu hỏi có thể được nêu theo từng khu vực hoặc châu lục. 

Theo tin từ hãng Reuters, cho đến nay, đại diện các nước đã gửi tới hơn 1.000 câu hỏi cho các ứng viên trong đó chú trọng nhiều đến giải pháp cho vấn đề hòa bình ở Trung Đông, chống đói nghèo, bệnh tật và bất bình đẳng…

Một điểm đáng chú ý nữa là theo Chủ tịch Đại hội đồng LHQ Mogens Lykketoft, Tổng thư ký LHQ tiếp theo có thể là người đầu tiên có nhiệm kỳ kéo dài 7 năm, thay vì 5 năm như hiện nay. 

Ông Mogens Lykketoft nói rằng đề án này đang được các nước thành viên thảo luận trong các cuộc tham vấn kín. Hiện Hiến chương LHQ không có quy định nào về thời gian đối với một nhiệm kỳ của Tổng thư ký. Hiến chương chỉ đề xuất rằng tổng thư ký sẽ do Đại hội đồng LHQ bầu dưới sự giới thiệu của Hội đồng bảo an LHQ.

Bản lĩnh của 8 ứng viên

Tờ Haaretz của Israel cho biết, hiện có 8 ứng viên tuyên bố tham gia ứng cử bao gồm 6 ứng viên là người Đông Âu, 1 ứng viên là người Bồ Đào Nha và 1 ứng viên mang quốc tịch New Zealand. Trong số 8 ứng viên này có 4 người là nữ. Người đầu tiên được nhắc đến trong danh sách là Antonio Guterres, Cao ủy LHQ về người tị nạn nhiệm kỳ 2005-2015. 

Ông Antonio Guterres từng giữ chức Thủ tướng Bồ Đào Nha từ năm 1995-2002. Mười năm qua, hoạt động của ông về người tị nạn trên thế giới đã được LHQ đánh giá cao. Đây là một tổ chức lớn và Antonio Guterres đã chứng minh được tài ngoại giao của mình khi giúp các quốc gia đạt được những thỏa thuận về người tị nạn một cách thích hợp nhất, nhất là trong bối cảnh cuộc khủng hoảng tị nạn vẫn đang đeo bám châu Âu và Trung Đông. 

Ứng viên thứ 2, Danilo Turk lại là hình mẫu của người cha thời hiện đại ở Slovenia. Năm ngoái, Danilo Turk đã dẫn đầu một chiến dịch kêu gọi bảo vệ nhân quyền ở Yugoslavia. Trước đó, năm 1985, khi mới 33 tuổi, ông là tác giả của bản dự thảo Tuyên bố về quyền phát triển. Danilo Turke từng làm thư ký các vấn đề chính trị cho Tổng thư ký LHQ Kofi Annan và sau đó trở về Slovenia làm Tổng thống từ năm 2007-2012. 

Một nhân vật khác cũng đến từ Đông Âu là Igor Luksic, cựu Thủ tướng và hiện giờ là Bộ trưởng Ngoại giao của Montenegro. Chính trị gia trẻ tuổi này theo tư tưởng hiện đại, ủng hộ phương Tây và ủng hộ việc Montenegro gia nhập tổ chức Bắc Đại Tây Dương… 

Trong khi đó, đại diện của Macedonia, cựu Ngoại trưởng Srgjan Kerim lại có nhiều kinh nghiệm hoạt động tại Đại hội đồng LHQ. Thậm chí, trong thời gian làm trưởng đoàn của Macedonia ở LHQ (2007-2008), ông Srgjan Kerim từng giữ vị trí Chủ tịch Đại hội đồng LHQ. Srgjan Kerim còn có lợi thế là có thể nói được 9 ngoại ngữ và có mối quan hệ thân thiết với báo giới bởi ông cũng đang sở hữu một công ty truyền thông ở Skpoje.

Bình đẳng giới là một vấn đề được LHQ quan tâm từ lâu và nhiều nước thành viên thời gian qua đã kêu gọi cần phải có một nữ Tổng thư ký đầu tiên. Trong đó, cựu Ngoại trưởng Croatia Vesna Pusic - 1 trong 4 ứng viên nữ ở thời điểm hiện tại - cam kết sẽ thúc đẩy bình đẳng giới ở các cơ quan chính trị, cũng như tại LHQ. 4 ứng viên nữ tại thời điểm này, theo nhận định của giới phân tích, đều có những mặt mạnh đáng nể. 

Chẳng hạn, Tổng Giám đốc tổ chức UNESCO Irina Bokova là ứng cử viên nổi bật của khu vực Đông Âu. Bà Irina Bokova đến từ Bulgaria và nhận được sự ủng hộ của nhiều quốc gia. Hồi giữa tháng 1, cộng đồng ngoại giao Bulgaria và Hiệp hội quốc gia về quan hệ quốc tế đã công bố tài liệu của họ và gửi chúng tới Thủ tướng Bulgaria Boyko Borisov và Ngoại trưởng Daniel Mitov với lời khẳng định là Tổng Giám đốc UNESCO là “cơ hội vàng” để Bulgaria tăng cường tiếng nói chính trị trong các tổ chức trên thế giới. 

Các nhà phân tích nhận định, Irina Bokova có mối quan hệ khá thân thiết với Nga và lại là một người châu Âu nên khả năng trúng cử sẽ rất cao. Tuy nhiên đối thủ cùng khu vực với bà Irina Bulgaria là Ngoại trưởng Croatia Vesna Pusic lại có lợi thế là một nữ chính trị gia sắc sảo. Tuy nhiên, bà Vesna Pusic chưa thực sự nổi bật ở khu vực châu Âu. Đây cũng là điểm yếu của ứng viên Natalia Gherman, Cựu ngoại trưởng Moldova.

Giới quan sát thì cho rằng, đối thủ mạnh nhất của bà Irina Bokova và cũng là ứng cử viên thu hút được nhiều sự chú ý nhất hiện là cựu Thủ tướng New Zealand Helen Clark. Từng đứng đầu Chương trình phát triển LHQ (UNDP), bà Helen Clark được Thủ tướng New Zealand John Key đánh giá là người có đủ năng lực và kinh nghiệm cho vị trí Tổng Thư ký LHQ. Bản thân bà cũng cam kết sẽ tận dụng các công cụ của LHQ để xây dựng một xã hội hòa bình và toàn diện hơn. 

Một điểm cộng nữa cho người phụ nữ này là bà từng được mệnh danh là “một trong những người phụ nữ quyền lực nhất ở LHQ”. Vai trò của bà Helen Clark tại UNDP đã được nói đến rất nhiều và các quốc gia thành viên của Đại hội đồng LHQ đều yêu mến bà.

Khánh Chi

Các tin khác

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump từ ngày 13-15/5 tới đang thu hút sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng quốc tế. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục gia tăng, hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh được đánh giá khó tạo ra đột phá mang tính lịch sử, nhưng vẫn được kỳ vọng sẽ góp phần duy trì các “lan can an toàn”, hạn chế nguy cơ đối đầu vượt tầm kiểm soát và tạo thêm dư địa ổn định cho kinh tế toàn cầu.

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

Sự hiện diện của người đứng đầu WHO diễn ra ngay trước thời điểm sơ tán hành khách khỏi con tàu du lịch MV Hondius, nơi phát hiện virus Hanta khiến ba người tử vong, không chỉ mang tính chất giám sát chuyên môn mà còn là một động thái chính trị và nhân đạo quan trọng nhằm đảm bảo sự an toàn tuyệt đối cho cư dân địa phương cũng như gần 150 hành khách đang mắc kẹt trên tàu.

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

Liên minh châu Âu (EU), Brazil và Trung Quốc mới đây chính thức ra mắt “Liên minh mở về thị trường carbon bắt buộc” trong lễ ký kết diễn ra tại thành phố Florence của Italy, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực tăng cường hợp tác quốc tế nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp.

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nhiều chuyên gia nhận định ổ dịch virus Hanta trên tàu du lịch vượt Đại Tây Dương nguy hiểm, nhưng không lây lan như virus SARS-CoV-2 gây ra đại dịch COVID-19. Hiện các nước đang khẩn trương truy vết tiếp xúc để hạn chế tối đa số ca mắc mới.

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang đẩy khu vực châu Á – nơi tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất thế giới – vào một phép thử về năng lực ứng phó khủng hoảng năng lượng. Trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng, nhiều chính phủ trong khu vực đang gấp rút triển khai các biện pháp nhằm tìm kiếm nguồn thay thế, ổn định thị trường và giảm thiểu tác động lan tỏa đến tăng trưởng kinh tế.

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Căng thẳng tại khu vực Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Iran ngày 4/5 phát đi cảnh báo cứng rắn đối với các lực lượng Mỹ, yêu cầu không tiến vào eo biển Hormuz, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ triển khai chiến dịch hỗ trợ các tàu bị mắc kẹt trong khu vực do ảnh hưởng của xung đột Mỹ - Israel với Iran.

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Liên minh giữa Mỹ và châu Âu, với nòng cốt là NATO, nhiều thập niên được xem là trụ cột bảo đảm an ninh phương Tây. Tuy nhiên, những bất đồng ngày càng sâu sắc liên quan tới tình hình Trung Đông đang khiến mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương rạn nứt.

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Trong bối cảnh chảo lửa Trung Đông vẫn chưa hạ nhiệt, hồ sơ hạt nhân Iran một lần nữa trở thành tâm điểm của các nỗ lực ngoại giao quốc tế. Mới đây, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết đang tiến hành đàm phán với Nga và một số quốc gia về khả năng đưa uranium làm giàu ra khỏi lãnh thổ Iran. Động thái này diễn ra khi Washington liên tục đặt điều kiện Tehran phải từ bỏ kho dự trữ và đình chỉ việc làm giàu uranium như một chìa khóa then chốt cho bất kỳ giải pháp hòa bình nào.

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn kéo dài tại khu vực Trung Đông và tác động lan rộng tới kinh tế toàn cầu.

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tuyên bố rời Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và cơ chế OPEC+ sau 60 năm là thành viên, nhấn mạnh ưu tiên lợi ích quốc gia. Động thái này được giới phân tích đánh giá có thể tạo hiệu ứng dây chuyền trong nội bộ liên minh dầu mỏ, đồng thời làm gia tăng những toan tính địa chính trị và mang lại ưu thế cho Mỹ.

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Căng thẳng ngoại giao và quân sự giữa Pakistan và Afghanistan vừa có bước leo thang nguy hiểm mới khi hai bên liên tiếp cáo buộc nhau tiến hành các cuộc tấn công xuyên biên giới, đe dọa phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mong manh được thiết lập hồi tháng 3 vừa qua.

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Người Palestine tại khu vực Deir al-Balah thuộc dải Gaza lần đầu tiên tham gia một cuộc bầu cử địa phương sau hai thập kỷ gián đoạn, động thái được mô tả là bước tiến trong nỗ lực khôi phục đời sống chính trị và các thiết chế dân sự tại vùng lãnh thổ bị xung đột tàn phá.

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Gần hai tháng kể từ ngày xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra tại Trung Đông, Tehran được cho là vẫn đang vận dụng chiến thuật bất đối xứng, tận dụng lợi thế địa lý và khả năng gây gián đoạn để bù đắp chênh lệch sức mạnh. Tuy nhiên, gần đây, khi Washington tuyên bố phong tỏa các cảng biển Iran và triển khai đồng thời ba nhóm tàu sân bay cùng hàng chục nghìn binh sĩ tới khu vực – đặt ra một câu hỏi lớn rằng liệu Tehran có thể cầm cự được bao lâu trong vòng siết ngày càng khép chặt tại eo biển Hormuz?

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Truyền thông Hàn Quốc dẫn lời Tổng thống Lee Jae Myung ví von dòng sông Hàn và sông Hồng như đang hòa nhịp, biểu trưng cho sự gắn kết giữa hai dân tộc. Trong khi đó, dư luận nước này cũng đặc biệt chú ý tới chia sẻ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi so sánh tương đậu nành Doenjang với tương Bần Việt Nam – càng ủ lâu càng đậm đà, như một ẩn dụ cho tình hữu nghị Việt Nam – Hàn Quốc ngày càng bền chặt theo thời gian.

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

Liên minh châu Âu (EU) nhóm họp thượng đỉnh đột xuất với nội dung then chốt xoay quanh cách thức vận dụng điều khoản phòng thủ chung giữa các thành viên khi một nước bị tấn công quân sự. Đây được xem là chủ đề nóng bỏng ở thời điểm quan hệ xuyên Đại Tây Dương có những rạn nứt.

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) thứ 10 sẽ bắt đầu vào năm 2027, trong bối cảnh tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh đối mặt nhiều khó khăn, từ xung đột vũ trang leo thang đến khủng hoảng niềm tin và tài chính chưa từng có. Đây không chỉ là một cuộc bầu cử nhân sự, mà là cuộc đua tìm kiếm một “kiến trúc sư” đủ tầm vóc để tái thiết lập trật tự thế giới trong một kỷ nguyên đầy biến động.

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Những hình ảnh vệ tinh mới nhất được công bố bởi Cơ quan Vũ trụ châu Âu cho thấy các vệt dầu loang diện rộng trên vịnh Ba Tư có thể quan sát rõ từ không gian. Diễn biến này không chỉ phản ánh mức độ nghiêm trọng của ô nhiễm môi trường biển, mà còn làm dấy lên lo ngại về những tác động lâu dài đối với hệ sinh thái, chuỗi cung ứng năng lượng và an ninh khu vực.

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Tổng thống Donald Trump ngày 21/4 tuyên bố gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran, trong khi chính quyền Washington đồng thời áp đặt một vòng trừng phạt mới nhằm gia tăng sức ép đối với Tehran trước thềm các cuộc đàm phán quan trọng dự kiến diễn ra tại Pakistan. Động thái này phản ánh chiến lược vừa kiềm chế xung đột quân sự, vừa tăng đòn bẩy kinh tế nhằm buộc Iran nhượng bộ trên bàn thương lượng.